ઋગ્વેદ · અધ્યાય 1.117

મધ્વઃ સોમસ્યાશ્વિના મદાય પ્રત્નો હોતા વિવાસતે વામ્ ।
બર્હિષ્મતી રાતિર્ વિશ્રિતા ગીર્ ઇષા યાતં નાસત્યોપ વાજૈઃ ॥

યો વામ્ અશ્વિના મનસો જવીયાન્ રથઃ સ્વશ્વો વિશ આજિગાતિ ।
યેન ગચ્છથઃ સુકૃતો દુરોણં તેન નરા વર્તિર્ અસ્મભ્યં યાતમ્ ॥

ઋષિં નરાવ્ અંહસઃ પાઞ્ચજન્યમ્ ઋબીસાદ્ અત્રિમ્ મુઞ્ચથો ગણેન ।
મિનન્તા દસ્યોર્ અશિવસ્ય માયા અનુપૂર્વં વૃષણા ચોદયન્તા ॥

અશ્વં ન ગૂળ્હમ્ અશ્વિના દુરેવૈર્ ઋષિં નરા વૃષણા રેભમ્ અપ્સુ ।
સં તં રિણીથો વિપ્રુતં દંસોભિર્ ન વાં જૂર્યન્તિ પૂર્વ્યા કૃતાનિ ॥

સુષુપ્વાંસં ન નિરૃતેર્ ઉપસ્થે સૂર્યં ન દસ્રા તમસિ ક્ષિયન્તમ્ ।
શુભે રુક્મં ન દર્શતં નિખાતમ્ ઉદ્ ઊપથુર્ અશ્વિના વન્દનાય ॥

તદ્ વાં નરા શંસ્યમ્ પજ્રિયેણ કક્ષીવતા નાસત્યા પરિજ્મન્ ।
શફાદ્ અશ્વસ્ય વાજિનો જનાય શતં કુમ્ભાઁ અસિઞ્ચતમ્ મધૂનામ્ ॥

યુવં નરા સ્તુવતે કૃષ્ણિયાય વિષ્ણાપ્વં દદથુર્ વિશ્વકાય ।
ઘોષાયૈ ચિત્ પિતૃષદે દુરોણે પતિં જૂર્યન્ત્યા અશ્વિનાવ્ અદત્તમ્ ॥

યુવં શ્યાવાય રુશતીમ્ અદત્તમ્ મહઃ ક્ષોણસ્યાશ્વિના કણ્વાય ।
પ્રવાચ્યં તદ્ વૃષણા કૃતં વાં યન્ નાર્ષદાય શ્રવો અધ્યધત્તમ્ ॥

પુરૂ વર્પાંસ્ય્ અશ્વિના દધાના નિ પેદવ ઊહથુર્ આશુમ્ અશ્વમ્ ।
સહસ્રસાં વાજિનમ્ અપ્રતીતમ્ અહિહનં શ્રવસ્ય1ં તરુત્રમ્ ॥

એતાનિ વાં શ્રવસ્યા સુદાનૂ બ્રહ્માઙ્ગૂષં સદનં રોદસ્યોઃ ।
યદ્ વામ્ પજ્રાસો અશ્વિના હવન્તે યાતમ્ ઇષા ચ વિદુષે ચ વાજમ્ ॥

સૂનોર્ માનેનાશ્વિના ગૃણાના વાજં વિપ્રાય ભુરણા રદન્તા ।
અગસ્ત્યે બ્રહ્મણા વાવૃધાના સં વિશ્પલાં નાસત્યારિણીતમ્ ॥

કુહ યાન્તા સુષ્ટુતિં કાવ્યસ્ય દિવો નપાતા વૃષણા શયુત્રા ।
હિરણ્યસ્યેવ કલશં નિખાતમ્ ઉદ્ ઊપથુર્ દશમે અશ્વિનાહન્ ॥

યુવં ચ્યવાનમ્ અશ્વિના જરન્તમ્ પુનર્ યુવાનં ચક્રથુઃ શચીભિઃ ।
યુવો રથં દુહિતા સૂર્યસ્ય સહ શ્રિયા નાસત્યાવૃણીત ॥

યુવં તુગ્રાય પૂર્વ્યેભિર્ એવૈઃ પુનર્મન્યાવ્ અભવતં યુવાના ।
યુવમ્ ભુજ્યુમ્ અર્ણસો નિઃ સમુદ્રાદ્ વિભિર્ ઊહથુર્ ઋજ્રેભિર્ અશ્વૈઃ ॥

અજોહવીદ્ અશ્વિના તૌગ્ર્યો વામ્ પ્રોળ્હઃ સમુદ્રમ્ અવ્યથિર્ જગન્વાન્ ।
નિષ્ ટમ્ ઊહથુઃ સુયુજા રથેન મનોજવસા વૃષણા સ્વસ્તિ ॥

અજોહવીદ્ અશ્વિના વર્તિકા વામ્ આસ્નો યત્ સીમ્ અમુઞ્ચતં વૃકસ્ય ।
વિ જયુષા યયથુઃ સાન્વ્ અદ્રેર્ જાતં વિષ્વાચો અહતં વિષેણ ॥

શતમ્ મેષાન્ વૃક્યે મામહાનં તમઃ પ્રણીતમ્ અશિવેન પિત્રા ।
આક્ષી ઋજ્રાશ્વે અશ્વિનાવ્ અધત્તં જ્યોતિર્ અન્ધાય ચક્રથુર્ વિચક્ષે ॥

શુનમ્ અન્ધાય ભરમ્ અહ્વયત્ સા વૃકીર્ અશ્વિના વૃષણા નરેતિ ।
જારઃ કનીન ઇવ ચક્ષદાન ઋજ્રાશ્વઃ શતમ્ એકં ચ મેષાન્ ॥

મહી વામ્ ઊતિર્ અશ્વિના મયોભૂર્ ઉત સ્રામં ધિષ્ણ્યા સં રિણીથઃ ।
અથા યુવામ્ ઇદ્ અહ્વયત્ પુરંધિર્ આગચ્છતં સીં વૃષણાવ્ અવોભિઃ ॥

અધેનું દસ્રા સ્તર્ય1ં વિષક્તામ્ અપિન્વતં શયવે અશ્વિના ગામ્ ।
યુવં શચીભિર્ વિમદાય જાયાં ન્ય્ ઊહથુઃ પુરુમિત્રસ્ય યોષામ્ ॥

યવં વૃકેણાશ્વિના વપન્તેષં દુહન્તા મનુષાય દસ્રા ।
અભિ દસ્યુમ્ બકુરેણા ધમન્તોરુ જ્યોતિશ્ ચક્રથુર્ આર્યાય ॥

આથર્વણાયાશ્વિના દધીચે ઽશ્વ્યં શિરઃ પ્રત્ય્ ઐરયતમ્ ।
સ વામ્ મધુ પ્ર વોચદ્ ઋતાયન્ ત્વાષ્ટ્રં યદ્ દસ્રાવ્ અપિકક્ષ્યં વામ્ ॥

સદા કવી સુમતિમ્ આ ચકે વાં વિશ્વા ધિયો અશ્વિના પ્રાવતમ્ મે ।
અસ્મે રયિં નાસત્યા બૃહન્તમ્ અપત્યસાચં શ્રુત્યં રરાથામ્ ॥

હિરણ્યહસ્તમ્ અશ્વિના રરાણા પુત્રં નરા વધ્રિમત્યા અદત્તમ્ ।
ત્રિધા હ શ્યાવમ્ અશ્વિના વિકસ્તમ્ ઉજ્ જીવસ ઐરયતં સુદાનૂ ॥

એતાનિ વામ્ અશ્વિના વીર્યાણિ પ્ર પૂર્વ્યાણ્ય્ આયવો ઽવોચન્ ।
બ્રહ્મ કૃણ્વન્તો વૃષણા યુવભ્યાં સુવીરાસો વિદથમ્ આ વદેમ ॥