રાવણવધ · અધ્યાય 7

તતઃ કર્તા વનાઽઽકમ્પં વવૌ વર્ષા-પ્રભઞ્જનઃ,
નભઃ પૂરયિતારશ્ ચ સમુન્નેમુઃ પયો-ધરાઃ.

તર્પણં પ્રજનિષ્ણૂનાં ષસ્યાનામ-મલં પયઃ
રોચિષ્ણવઃ સ-વિસ્ફૂર્જા મુમુચુર્ ભિન્ન-વદ્ ઘનાઃ

નિરાકરિષ્ણવો ભાનું દિવં વર્તિષ્ણવો ઽભિતઃ
અલંકરિષ્ણવો ભાન્તસ્ તડિત્વન્તશ્ ચરિષ્ણવઃ

તાન્ વિલોક્યા ઽસહિષ્ણુઃ સન્ વિલલાન્પોન્મદિષ્ણુ-વત્
વસન્ માલ્યવતિ ગ્લાસ્નૂ રામો જિષ્ણુર-ધૃષ્ણુ-વત્

"ભ્રમી કદમ્બ-સંભિન્નઃ પવનઃ શમિનામપિ
ક્લમિ-ત્વં કુરુતેઽત્યર્થં મેઘ-શીકર-શીતલઃ.

સંજ્વારિણેવ મનસા ધ્વાન્તમાયાસિના મયા
દ્રોહિ ખદ્યોત-સંપર્કિ નયનાઽમોષિ દુઃસહમ્.

કુર્વન્તિ પરિસારિણ્યો વિદ્યુતઃ પરિદેવિનમ્
અભ્યાઘાતિભિરામિશ્રાશ્ ચાતકૈઃ પરિરાટિભિઃ.

સંસર્ગી પરિદાહીવ શીતો ઽપ્યાભાતિ શીકરઃ,
સોઢુમાક્રીડિનો ઽશક્યાઃ શિખિનઃ પરિવાદિનઃ.

એતા દેવાનુરોધિન્યો દ્વેષિણ્ય ઇવ રાગિણમ્
પીડયન્તિ જનં ધારાઃ પતન્ત્યો ઽનપકારિણમ્.

કૂર્યાદ્ યોગિનમપ્યેષ સ્ફૂર્જા-વાન્ પરિમોહિનમ્
ત્યાગિનં સુખ-દુઃખસ્ય પરિક્ષેપ્યમ્ભસામૃતુઃ.

વિકત્થી યાચતે પ્રત્તમ-વિશ્રમ્ભી મુહુર્ જલમ્
પર્જન્યં ચાતકઃ પક્ષી નિકૃન્તન્નિવ માનસમ્.

પ્રલાપિનો ભવિષ્યન્તિ કદા ન્વેતે ઽપલાષિણઃ."
પ્રમાથિનો વિયુક્તાનાં હિંસકાઃ પાપ-દર્દુરાઃ.

નિન્દકો રજનિંમન્યં દિવસં ક્લેશકો નિશામ્
પ્રાવૃષ્યનૈષીત્ કાકુત્સ્થઃ કથંચિત્ પરિદેવકઃ

અથોપશરદે ઽપશ્યત્ ક્રૌઞ્ચાનાં ચેષ્ટનૈઃ કુલૈઃ
ઉત્કણ્ઠા-વર્ધનૈઃ શુભ્રં રવણૈરમ્બરં તતમ્.

વિલોક્ય દ્યોતનં ચન્દ્રં લક્ષ્મણં શોચનો ઽવદત્
"પશ્ય દન્દ્રમણાન્ હંસાનરવિન્દસમુત્સુકાન્.

કપિશ્ ચઙ્ક્રમણો ઽદ્યાપિ ના ઽસૌ ભવતિ ગર્ધનઃ,
કુર્વન્તિ કોપનં તારા મણ્ડના ગગનસ્ય મામ્.

ના ઽવૈત્યાપ્યાયિતારં કિં કમલાનિ રવિં કપિઃ
દીપિતારં દિનાઽઽરમ્ભે નિરસ્ત-ધ્વાન્ત-સંચયમ્.

અતીતે વર્ષુકે કાલે, પ્રમત્તઃ સ્થાયુકો ગૃહે
ગામુકો ધ્રુવમધ્વાનં સુગ્રીવો વાલિના ગતમ્.

જલ્પાકીભિઃ સહા ઽઽસીનઃ સ્ત્રીભિઃ પ્રજવિના ત્વયા
ગત્વા લક્ષ્મણ ! વક્તવ્યો જયિના નિષ્ઠુરં વચઃ

શૈલે વિશ્રયિણં ક્ષિપ્રમનાદરિણમભ્યમી
ન્યાયં પરિભવી બ્રૂહિ પાપમ-વ્યથિનં કપિમ્.

સ્પૃહયાલું કપિં સ્ત્રીભ્યો નિદ્રાલુમ-દયાલુ-વત્
શ્રદ્ધાલું ભ્રામરં ધારું સદ્રુમદ્રૌ વદ દ્રુતમ્."

સૃમરો ભઙ્ગુર-પ્રજ્ઞો ગૃહીત્વા ભાસુરં ધનુઃ
વિદુરો જિત્વરઃ પ્રાપ લક્ષ્મણો ગત્વરાન્ કપીન્.

તં જાગરૂકઃ કાર્યેષુ દન્દશૂક-રિપું કપિઃ
અ-કમ્પ્રં મારુતિર્ દીપ્રં નમ્રઃ પ્રાવેશયદ્ ગુહામ્

કમ્રાભિરાવૃતઃ સ્ત્રીભિરાશંસુઃ ક્ષેમમાત્મનઃ
ઇચ્છુઃ પ્રસાદં પ્રણયન્ સુગ્રીવઃ પ્રાવદન્ નૃપમ્.

"અહં સ્વપ્નક્ પ્રસાદેન તવ વન્દારુભિઃ સહ
અ-ભીરુરવસં સ્ત્રીભિર્ ભાસુરાભિરીહેશ્વરઃ.

વિદ્યન્-નાશં રવેર્ ભાસં વિભ્રાજં શશ-લાઞ્છનમ્
રામ-પ્રત્તેષુ ભોગેષુ નાહમજ્ઞાસિષં રતઃ

એષ શોક-ચ્છિદો વીરાન્ પ્રભો ! સમ્પ્રતિ વાનરાન્
ધરા-શૈલ-સમુદ્રાણામન્ત-ગાન્ પ્રહિણોમ્યહમ્.

રાઘવસ્ય તતઃ કાર્યં કારુર્ વાનર-પુઙ્ગવઃ
સર્વ-વાનર-સેનાનામાશ્વાગમનમાદિશત્.

"વયમદ્યૈવ ગચ્છામો રામં દ્રષ્ટું ત્વરાઽન્વિતાઃ
કારકા મિત્ર-કાર્યાણિ સીતા-લાભાય", સો ઽબ્રવીત્."

તતઃ કપીનાં સંઘાતા હર્ષાદ્ રાઘવ-ભૂતયે
પૂરયન્તઃ સમાજગ્મુર્ ભય-દાયા દિશો દશ.

સુગ્રીવાઽન્તિકમાસેદુઃ સાદયિષ્યામ ઇત્યરિમ્
કરિષ્યન્ત ઇવાઽકસ્માદ્ ભુવનં નિર્-દશાનનમ્.

કર્તા ઽસ્મિ કાર્યમાયાતૈરેભિરિત્યવગમ્ય સઃ
કાકુત્સ્થ-પાદપ-ચ્છાયાં સીત-સ્પર્શામુપાગમત્.

કાર્યં સાર-નિભં દૃષ્ટ્વા વાનરાણાં સમાગમમ્
અવૈન્ નાશં દશાઽઽસ્યસ્ય નિર્વૃત્તમિવ રાઘવઃ.

તતઃ કપિ-સમાહારમેઽકનિશ્ચાયમાગતમ્
ઉપાધ્યાયઽઇવાઽઽયામં સુગ્રીવોઽધ્યાપિપદ્ દિશામ્

સ-જલાઽમ્ભો-દ-સંરાવં હનુ-મન્તં સહાઽઙ્ગદમ્
જામ્બવં નીલ-સહિતં ચારુ-સન્દ્રાવમબ્રવીત્

"યાત યૂયં યમ-શ્રાયં દિશં નાયેન દિક્ષણામ્
વિક્ષાવસ્ તોય-વિશ્રાવં તર્જયન્તો મહોદધેઃ

ઉન્નાયાનધિગચ્છન્તઃ પ્રદ્રાવૈર્ વસુધા-ભૃતામ્
વનાઽભિલાવાન્ કુર્વન્તઃ સ્વેચ્છયા ચારુ-વિક્રમાઃ

સદોદ્ગાર-સુગન્ધીનાં ફલાનામલમાશિતાઃ
ઉત્કારેષુ ચ ધાન્યાનામનભીષ્ટ-પરિગ્રહાઃ

સંસ્તાવમિવ શૃણ્વન્તશ્ છન્દોગાનાં મહાધ્વરે
શિઞ્જિતં મધુ-લેહાનાં પુષ્પ-પ્રસ્તાર-શાયિનામ્

આલોચયન્તો વિસ્તારમમ્ભસાં દક્ષિણોદધેઃ
સ્વાદયન્તઃ ફલ-રસં મુષ્ટિ-સંગ્રાહ-પીડિતમ્.

ન્યાય્યં યદ્ યત્ર, તત્ કાર્યં પર્યાયેણા ઽવિરોધિભિઃ,
નિશોપશાયઃ કર્તવ્યઃ ફલોચ્ચાયશ્ ચ સંહતૈઃ

સીતા રક્ષો-નિકાયેષુ સ્તોક-કાયૈશ્ છલેન ચ
મૃગ્યા શત્રુ-નિકાયાનાં વ્યાવહાસીમનાશ્રિતૈઃ

સાંરાવિણં ન કર્તવ્યં, યાવન્ નાઽઽયાતિ દર્શનમ્,
સંદૃષ્ટાયાં તુ વૈદેહ્યાં નિગ્રાહો વોઽર્થવાનરેઃ.

પ્રગ્રાહૈરિવ પાત્રાણામન્વેષ્યા મૈથિલી કૃતૈઃ
જ્ઞાતવ્યા ચેઙ્ગિતૈર્ ધ્યાયન્તી રાઘવાઽઽગમમ્.

વેદિ-વત્ સ-પરિગ્રાહા યજ્ઞયૈઃ સંસ્કૃતા દ્વિજૈઃ
દૃશ્યા માસ-તમાગહ્નઃ પ્રાગ-નિન્દિત-વેશ-ભૃત્

નીવાર-ફલ-મૂલાઽશાનૃષીનપ્યતિશેરતે
યસ્ય ગુણા નિરુદ્દ્રાવાસ્ તાં દ્રુતં યાત, પશ્યત.

ઉચ્છ્રાય-વાન્ ઘનાઽઽરાવો વાનરં જલદાઽરવમ્
દૂરાઽઽપ્લાવં હનૂ-મન્તં રામઃ પ્રોચે ગજાઽઽપ્લવઃ

"અવગ્રાહે યથા વૃષ્ટિં પ્રાર્થયન્તે કૃષીવલાઃ,
પ્રર્થયધ્વં તથા સીતાં, યાત સુગ્રીવ-શાસનમ્

વણિક્ પ્રગ્રાહ-વાન્ યદ્વત્ કાલે ચરતિ સિદ્ધયે,
દેશાઽપેક્ષાસ્ તથા યૂયં યાતા ઽઽદાયાઽઙ્ગુલીયકમ્."

અભિજ્ઞાનં ગૃહીત્વા તે સમુત્પેતુર્ નભસ્-તલમ્
વાજિનઃ સ્યન્દને ભાનોર્ વિમુક્ત-પ્રગ્રહા ઇવ.

ઉદક્ શતવલિં કોટ્યા, સુષેણં પક્ષિમાં તથા
દિશં પ્રાસ્થાપયદ્ રાજા વાનરાણાં કૃત-ત્વરઃ

પ્રાચીં તાવદ્ભિર-વ્યગ્રઃ કપિભિર્ વિનતો યયૌ
અ-પ્રગ્રાહૈરિવાઽઽદિત્યો વાજિભિર્-દૂર-પાતિભિઃ.

યયુર્ વિન્ધ્યં શરન્-મેઘૈઃ પ્રાવારૈઃ પ્રવરૈરિવ
પ્રચ્છન્નં મારુતિ-પ્રષ્ઠાઃ સીતાં દ્રષ્ટું પ્લવઙ્ગમાઃ

પરિભાવં મૃગેન્દ્રાણાં કુર્વન્તો નગ-મૂર્ધસુ
વિન્ધ્યે તિગ્માંશુ-માર્ગસ્ય ચેરુઃ પરિભવોપમે.

ભ્રેમુઃ શિલોચ્ચયાંસ્ તુઙ્ગાનુત્તેરુરતરાન્ નદાન્
આશંસવો લવં શત્રોઃ સીતાયાશ્ ચ વિનિશ્ચયમ્

આદરેણ ગમં ચક્રુર્ વિષમેસ્વપ્ય-સઙ્ઘસાઃ
વ્યાપ્નુવન્તો દિશો ઽન્યાદાન્ કુર્વન્તઃ સ-વ્યધાન્ હરીન્.

સંચેરુઃ સ-હસાઃ કેચિદ,-સ્વનાઃ કેચિદાટિષુઃ
સંયામ-વન્તો યતિ-વન્, નિગદાનપરે ઽમુચન્.

અથ ક્લમાદ-નિઃક્વાણા નરાઃ ક્ષીણ-પણા ઇવ
અ-મદાઃ સેદુરેકસ્મિન્ નિતમ્બે નિખિલા ગિરેઃ.

તતઃ સ-સંમદાસ્ તત્ર નિરૈક્ષન્ત પતત્રિણઃ
ગુહા-દ્વારેણ નિર્યાતઃ સમજેન પશૂનિવ.

વીનામુપસરં દૃષ્ટ્વા તે ઽન્યોન્યાપહવા ગુહામ્
પ્રાવિશન્નાહવ-પ્રજ્ઞા આહાવમુપલિપ્સવઃ.

કુર્વન્તો હવમાપ્તાનાં પિપાસા-વધ-કાઙ્ક્ષિણઃ
દ્વારં તમો-ઘન-પ્રખ્યં ગુહાયાઃ પ્રાવિશન્ દ્રુતમ્.

તસ્મિન્નન્તર્ઘણે ઽપશ્યન્ પ્રઘાણે સૌધ-સદ્મનઃ.
લૌહોદ્ઘન-ઘન-સ્કન્ધા લલિતાઽપઘનાં સ્ત્રિયમ્

સા સ્તમ્બઘ્ન-પદ-ન્યાસાન્ વિઘનેન્દુ-સમ-દ્યુતિઃ
પરિઘોરુ-ભુજાનાહ હસન્તી સ્વાગતં કપીન્.

પિપ્રાયા ઽદ્રિ-ગુહોપઘ્નાનુદ્ઘાન્ સંઘસમાગતાન્
ફલૈર્ નાના-રસૈશ્ ચિત્રૈઃ સ્વાદુ-શીતૈશ્-ચ વારિભિઃ

નિઘાઽનિઘ-તરુ-ચ્છન્ને તસ્મિંસ્ તે લબ્ધ્રિમૈઃ ફલૈઃ
તૃપ્તાસ્ તાં ભ્રાજથુ-મતીં પપ્રચ્છુઃ-"કસ્ય પૂરિયમ્."

"રક્ષ્ણં કરોષિ કસ્માત્ ત્વં, યત્નેના ઽઽખ્યાયતાં શુભે !
સ્વપ્ને નિધિ-વદાભાતિ તવ સંદર્શનં હિ નઃ.

તતો જલધિ-ગમ્ભીરાન્ વાનરાન્ પ્રત્યવાચ સા
"ઇયં દાનવ-રાજસ્ય પૂઃ સૃષ્ટિર્ વિશ્વકર્મણઃ

જિહતશ્ ચ સ્થિતિં ભિન્દન્ દાનવોઽસૌ જલ-દ્વિષા,
દુહિતા મેરુસાવર્ણેરહં નામ્ના સ્વયં-પ્રભા.

જૂતિમિચ્છથ ચેત્ તૂર્ણં, કીર્તિં વા પાતુમાત્મનઃ
કરોમિ વા બહિર્-યૂતીન્, પિધધ્વં પાણિભિર્દૃશઃ"

પ્રજ્યા-યતી નિરુદ્ધાઽક્ષાન્ વિદ્યેવાઽનુષ્ઠિત-ક્રિયાન્
નિરચિક્રમદિચ્છા-તો વાનરાંશ્ ચઙ્ક્રમા-વતઃ.

નિષ્ક્રમ્ય શિક્ષયા તસ્યાસ્ ત્રપા-વન્તો રસા-તલાત્
જ્ઞાત્વા માસુમતિક્રાન્તં વ્યથામવલલમ્બિરે.

ચિન્તા-વન્તઃ કથાં ચક્રુરુપધા-ભેદ-ભીરવઃ
"અ-કૃત્વા નૃ-પતેઃ કાર્યં પૂજાં લપ્સ્યામહે કથમ્.

પ્રાયોપાસનયા શાન્તિં મન્વાનો વાલિ-સંભવઃ
યુક્ત્વા યોગં સ્થિતઃ શૈલે વિવૃણ્વંશ્ચિત્ત-વેદનામ્

પ્રસ્કન્દિકામિવ પ્રાપ્તો ધ્યાત્વા બ્રૂતે સ્મ જામ્બવાન્
"ધિક્ શાલભઞ્જિકા-પ્રખ્યાન્ વિશયાન્ કલ્પના-રુચીન્,

યાં કારિં રાજ-પુત્રો, ઽયમનુતિષ્ઠતિ, તાં ક્રિયામ્
અહમપ્યનુતિષ્ઠામિ" સો ઽપ્યુક્ત્વૈવમુપાવિશત્.

ઉવાચ મારુતિર્ વૃદ્ધે સંન્યાસિન્યત્ર વાનરાત્
"અહં પર્યાયસંપ્રાપ્તાં કુર્વે પ્રાયોપવેશિકામ્

અ-ભાવે ભવતાં યો ઽસ્મિન્ જીવેત્, તસ્યાઽસ્ત્વ-જીવનિઃ,"
ઇત્યુક્ત્વા સર્વ એવા ઽસ્થુર્ બદ્ધ્વા યોગાઽઽસનાનિ તે.

અ-ક્લેશ્યમસિના ઽગ્ન્યન્તં કબન્ધ-વધમભ્યધુઃ,
ધિઙ્ નઃ પ્રપતનં ઘોરં ક્લેદાઽન્તત્વમ-નાથ-વત્.

તતો મન્દ-ગતઃ પક્ષી તેષાં પ્રાયોપવેશનમ્
અશનીયમિવાશંસુર્ મહાનાયાદ-શોભનઃ

દેહ-વ્રશ્ચન-તુણ્ડાઽગ્રં તં વિલોક્યા ઽશુભાઽઽકરમ્
પાપ-ગોચરમાત્માનમશોચન્ વાનરા મુહુઃ

"જટાયુઃ પુણ્ય-કૃત્ પક્ષી દણ્ડકારણ્ય-સઞ્ચરઃ
કૃત્વા રાઘવ-કાર્યં યઃ સ્વરાઽઽરૂઢો ઽગ્નિ-સંસ્કૃતઃ

નરકસ્યા ઽવતારો ઽયં પ્રત્યક્ષો ઽસ્માકમાગતઃ,
અ-ચેષ્ટા યદિહા ઽન્યાયાદનેના ઽત્સ્યામહે વયં

હૃદયોદઙ્ક-સંસ્થાનં કૃતાન્તાઽઽનાય-સન્નિભમ્
શરીરાઽઽખન-તુણ્ડાઽગ્રં પ્રાપ્યા-ઽમું શર્મ દુર્લભમ્.

ઈષદાઢ્યઙ્કરો ઽપ્યેષ ન પરત્રા ઽશુભ-ક્રિયા,
અસ્માનત્તુમિતો ઽભ્યેતિ પરિગ્લાનો બુભુક્ષયા."

સંપ્રાપ્ય વાનરાન્ પક્ષી જગાદ મધુરં વચઃ
"કે યૂયં દુરુપસ્થાને મનસા ઽપ્યદ્રિ-મૂર્ધનિ.

આત્મનઃ પરિદેવધ્વે કુર્વન્તો રામ-સંકથામ્,
સમાનોદર્યમસ્માકં જટાયું ચ સ્થુથા ઽઽદરાત્.

શઙ્કા-ધવિત્ર-વચનં પ્રત્યૂચુર્ વાનરાઃ ખગમ્
"વયં શત્રુ-લવિત્રેષોર્ દૂતા રામસ્ય ભૂ-પતેઃ.

કેના ઽપિ દૌષ્કુલેયેન કુલ્યાં માહાકુલીં પ્રિયામ્
હૃતાં માહાકુલીનસ્ય તસ્ય લિપ્સામહે વયમ્.

ત્રિંશત્તમમહર્ યાતં મત્વા પ્રત્યાગમાઽવધિમ્
અ-કૃતાઽર્થા વિશીદન્તઃ પર-લોકમુપાસ્મહે.

મ્રિયામહે, ન ગચ્છામઃ કૌશલ્યાયનિ-વલ્લભામ્
ઉપલમ્ભ્યામ-પશ્યન્તઃ કૌમારીં પતતાં વર !"

જગાદ વાનરાન્ પક્ષી-"નાધ્યગીઢ્વં ધ્રુવં સ્મૃતિમ્
યૂયં સંકુટિયું યસ્માત્ કાલે ઽસ્મિન્નધ્યવસ્યથ.

નાઽયમુદ્વિજિતું કાલઃ સ્વામિ-કાર્યાદ્ ભવાદૃશામ્
હૃત-ભાર્યે ચ્યુતે રાજ્યાદ્ રામો પર્યુત્સુકે ભૃશમ્.

યત્નં પ્રોર્ણવિતું તૂર્ણં દિશં કુરુત દક્ષિણામ્,
પ્રોર્ણુવિત્રીં દિવસ્ તત્ર પુરીં દ્રક્ષ્યથ કાઞ્ચનીમ્.

લઙ્કાં નામ્ના ગિરેર્ મૂર્ધ્નિ રાક્ષસેન્દ્રેણ પાલિતામ્
નિર્જિત્ય શક્રમાનીતા દદૃશુર્ યાં સુર-સ્ત્રિયઃ

બભૂવ યા ઽધિશૈલેન્દ્રં મૃદિત્વેવેન્દ્ર-ગોચરમ્
કુષિત્વા જગતાં સારં સૈકા શઙ્કે કૃતા ભુવિ.

અ-મૃડિત્વા સહસ્રાઽક્ષં ક્લિશિત્વા કૌશલૈર્ નિજૈઃ
ઉદિત્વા ઽલં ચિરં યત્નાત્ સૈકા ધાત્રા વિનિર્મિતા.

મુષિત્વા ધન-દં પાપો યાં ગૃહીત્વા ઽઽવસદ્ દ્વિષન્,
તાં રુદિત્વેવ શક્રેણ યાત લઙ્કામુપેક્ષિતામ્.

વિદિત્વા શક્તિમાત્મીયાં રાવણં વિજિઘૃક્ષવઃ
ઉક્તં પિપૃચ્છિષૂણાં વો મા સ્મ ભૂત સુષુપ્સવઃ.

ના ઽવિવિદિષુમ્ભ્યેતિ સમ્પદ્ રુરુદિષું નરમ્,
કિં મુમુષિષુ-વદ્ યાત દ્વિષો ના ઽપચિકીર્ષયા.

બુભુત્સવો દ્રુતં સીતાં ભુત્સીધ્વં, પ્રબ્રવીમિ વઃ,
મા ચ ભુદ્ધ્વં મૃષોક્તં નઃ, કૃષીઢ્વં સ્વામિને હિતં

સમગધ્વં પુરઃ શત્રોર્, મોદયધ્વં રઘૂત્તમમ્,
નોપાયધ્વં ભયં, સીતાં નોપાયંસ્ત દશાનનઃ.

તતઃ પ્રાસ્થિષતા ઽદ્રીન્દ્રં મહેન્દ્રં વાનરા દ્રુતમ્
સર્વે કિલકિલાયન્તો, ધૈર્યં ચાઽઽધિષતા ઽધિકમ્.

નિકુઞ્જે તસ્ય વર્તિત્વા રમ્યે પ્રક્ષ્વેદિતાઃ પરમ્
મણિ-રત્નાઽધિશયિતં પ્રત્યુદૈક્ષન્ત તોય-ધિમ્

અ-મર્ષિતમિવ ઘ્નન્તં તટાઽદ્રીન્ મલિલોર્મિભિઃ
શ્રિયા સમગ્રં દ્યુતિતં મદેનેવ પ્રલોઠિતમ્

પૂતં શીતૈર્ નભસ્વદ્ભિર્ ગ્રન્થિત્વેવ સ્થિતં રુચઃ
ગુમ્ફિત્વેવ નિરસ્યન્તં તરઙ્ગાન્ સર્વતો મુહુઃ

વઞ્ચિત્વા ઽપ્યમ્બરં દૂરં સ્વસ્મિંસ્ તિષ્ઠન્તમાત્મનિ
તૃષિત્વેવા ઽનિશં સ્વાદુ પિબન્તં સરિતાં પયઃ

દ્યુતિત્વા શશિના નક્તં રશ્મિભિઃ પરિવર્ધિતમ્
મેરોર્ જેતુમિવા ઽઽભોગમુચ્ચૈર્ દિદ્યોતિષું મુહુઃ.

વિલોક્ય સલિલોચ્ચયાનધિ-સમુદ્રમભ્રંલિહાન્ ભ્રમન્-મકર ભીષણં સમધિગમ્ય ચા ઽધઃ પયઃ
ગમાઽઽગમ-સહં દ્રુતં કપિ-વૃષાઃ પરિપ્રૈષયન્ ગજેન્દ્ર-ગુરુ-વિક્રમં તરુ-મૃગોત્તમં મારુતિમ્.