રાવણવધ · અધ્યાય 5

નિરાકરિષ્ણૂ વર્તિષ્ણૂ વર્ધિષ્ણૂ પરતો રણમ્
ઉત્પતિષ્ણૂ સહિષ્ણૂ ચ ચેરતુઃ ખર-દૂષણૌ.

તૌ ખડ્ગ-મુસલ-પ્રાસ-ચક્ર-બાણ-ગદા-કરૌ
અકાર્ષ્ટામાયુધ-ચ્છાયં રજઃ-સન્તમસે રણે.

અથ તીક્ષ્ણાઽઽયસૈર્ બાનૈરધિ-મર્મ રઘૂત્તમૌ
વ્યાધં વ્યાધમ-મૂઢૌ તૌ યમ-સાચ્-ચક્રતુર્ દ્વિષૌ.

હત-બન્ધુર્ જગામા ઽસૌ તતઃ શૂર્પ-ણખા વનાત્
પારે-સમુદ્રં લઙ્કાયાં વસન્તં રાવણાં પતિમ્.

સંપ્રાપ્ય રાક્ષસ-સભં ચક્રન્દ ક્રોધ-વિહ્વલા,
નામ-ગ્રામમરોદીત્ સા ભ્રાતરૌ રાવણાઽન્તિકે.

"દણ્ડકાનધ્યવાત્તાં યૌ વીર ! રક્ષઃ-પ્રકાણ્ડકૌ,
નૃભ્યાં સંખ્યેઽકૃશાતાં તૌ સ-ભૃત્યૌ ભૂમિ-વર્ધ્નૌ.

વિગ્રહસ્ તવ શક્રેણ બૃહસ્પતિ-પુરોધસા
સાર્ધં કુમાર-સેનાન્યા, શૂન્યશ્ ચાઽસીતિ કો નયઃ

યદ્યહં નાથ ! ના ઽયાસ્યં વિ-નાસા હત-બાન્ધવા,
ના ઽજ્ઞાસ્યસ્ ત્વમિદં સર્વં પ્રમાદ્યંશ્ ચાર-દુર્-બલઃ.

કરિષ્યમાણં વિજ્ઞેયં કાર્યં, કિં નુ કૃતં પરૈઃ,
અપકારે કૃતે ઽપ્યજ્ઞો વિજિગીષુર્ ન વા ભવાન્.

વૃતસ્ ત્વં પાત્રે-સમિતૈઃ ખટ્વાઽઽરૂઢઃ પ્રમાદ-વાન્
પાન-શૌણ્ડઃ શ્રિયં નેતા ના ઽત્યન્તીન-ત્વમુન્મનાઃ

અધ્વરેષ્વગ્નિચિત્વત્સુ સોમસુત્વત આશ્રમાન્
અત્તું મહેન્દ્રિયં ભાગમેતિ દુશ્ચ્યવનો ઽધુના,

આમિક્ષીયં દધિ-ક્ષીરં પુરોડાશ્યં તથૌષધમ્
હવિર્ હૈયઙ્ગવીનં ચ નાઽપ્યુપઘ્નન્તિ રાક્ષસાઃ

યુવ-જાનિર્ ધનુશ્-પાણિર્ ભૂમિ-ષ્ઠઃ ખ-વિચારિણઃ
રામો યજ્ઞ-દ્રુહો હન્તિ કાલ-કલ્પ-શિલીમુખઃ

માંસાન્યોષ્ઠાઽવલોપ્યાનિ સાધનીયાનિ દેવતાઃ
અશ્નન્તિ, રામાદ્ રક્ષાંસિ બિભ્યશ્રુવતે દિશઃ

કુરુ બુદ્ધિં કુશાઽગ્રિયામનુકામીન-તાં ત્યજ,
લક્ષ્મીં પરમ્પરીણાં ત્વં પુત્ર-પૌત્રીણ-તાં નય.

સહાય-વન્ત ઉદ્યુક્તા બહવો નિપુણાશ્ ચ યામ્
શ્રિયમાશાસતે, લોલાં તાં હસ્તે-કૃત્ય મા શ્વસીઃ

લક્ષ્મીઃ પું-યોગમાશંસુઃ કુલટેવ કુતૂહલાત્
અન્તિકે ઽપિ સ્થિતા પત્યુશ્ છલેનાઽન્યં નિરીક્ષતે.

યોષિદ્-વૃન્દારિકા તસ્ય દયિતા હંસ-ગામિની
દૂર્વા-કાણ્ડમિવ શ્યામા ન્યગ્રોધ-પરિમણ્ડલા.

નાઽઽસ્યં પશ્યતિ યસ્ તસ્યા, નિંસ્તે દન્ત-ચ્છદં ન વા,
સંશૃણોતિ ન ચોક્તાનિ, મિથ્યાઽઽસૌ નિહિતેન્દ્રિયઃ.

સારો ઽસાવિન્દ્રિયાઽર્થાનાં, યસ્યા ઽસૌ તસ્ય નન્દથુઃ,
તલ્પે કાન્તાઽન્તરૈઃ સાર્ધં મન્યે ઽહં ધિઙ્ નિમજ્જથુમ્.

ન તં પશ્યામિ, યસ્યા ઽસૌ ભવેન્ નોદેજયા મતેઃ
ત્રૈલોક્યેનાઽપિ વિન્દસ્ ત્વં તાં ક્રીત્વા સુકૃતી ભવ.

નૈવેન્દ્રાણી, ન રુદ્રાણી, ન માનવી ન રોહિણી,
વરુણાની ન, ના ઽગ્નાયી તસ્યાઃ સીમન્તિની સમા."

પ્રત્યૂચે રાક્ષસેન્દ્રસ્ તામ્ "આશ્વસિહિ, બિભેષિ કિમ્,
ત્યજ નક્તઞ્ચરિ ! ક્ષોભં, વાચાટે ! રાવણો હ્યહમ્.

મામુપાસ્ત દિદૃક્ષા-વાન્ યાષ્ટીક-વ્યાહતો હરિઃ
આજ્ઞા-લાભોન્મુખો દૂરાત્ કાક્ષેણા ઽનાદરેક્ષિતઃ

વિરુગ્ણો-દગ્ર-ઘારાઽગ્નઃ કુલિશો મમ વક્ષસિ
અ-ભિન્નં શત-ધા ઽઽત્માનં મન્યતે બલિનં બલી.

કૃત્વા લઙ્કાદ્રુમાઽઽલાનમહમૈરાવતં ગજમ્
બન્ધને ઽનુપયોગિ-ત્વાન્ નતં તૃણ-વદત્યજમ્.

આહોપુરુષિકાં પશ્ય મમ, સદ્-રત્ન-કાન્તિ-ભિઃ
ધ્વસ્તાઽન્ધકારે ઽપિ પુરે પૂર્ણેન્દોઃ સન્નિધિઃ સદા.

હૃત-રત્નશ્ ચ્યુતોદ્યોગો રક્ષોભ્યઃ કર-દો દિવિ
પૂતક્રતાયીમભ્યેતિ સ-ત્રપઃ કિં ન ગોત્ર-ભિત્.

અ-તુલ્ય-મહસા સાર્ધં રામેણ મમ વિગ્રહઃ
ત્રપા-કરસ્, તથાપ્યેષ યતિષ્યે તદ્-વિનિગ્રહે."

ઉત્પત્ય ખં દશ-ગ્રીવો મનો-યાયી શિતાઽસ્ત્ર-ભૃત્
સમુદ્ર-સવિધાઽઽવાસં મારીચં પ્રતિ ચક્રમે.

સમ્પત્ય તત્-સનીડે-સૌ તં વૃત્તાન્તમષિષ્રવત્,
ત્રસ્નુનાઽથ શ્રુતાઽર્થેન તેનાઽગાદિ દશાઽઽનનઃ.

"અન્તર્ધત્સ્વ રઘુ-વ્યાઘ્રાત્ તસ્માત્ ત્વં રાક્ષસેશ્વર !,
યો રણ્ને દુરુપસ્થાનો હસ્ત-રોધં દધદ્ ધનુઃ,

ભવન્તં કાર્તવીર્યો યો હીન-સન્ધિમચીકરત્,
જિગાય તસ્ય હન્તારં સ રામઃ સાર્વલૌકિકમ્.

યમાઽઽસ્ય-દૃશ્વરી તસ્ય તાડકા વેત્તિ વિક્રમમ્.
શૂરં-મન્યો રણાચ્ ચાઽહં નિરસ્તઃ સિંહ-નર્દિના.

ન ત્વં તેના ઽન્વભાવિષ્ઠા, ના ઽન્વભાવિ ત્વયા ઽપ્યસૌ,
અનુભૂતો મયા ચા ઽસૌ, તેન ચા ઽન્વભવિષ્યહમ્,

અધ્યઙ્ શસ્ત્ર-ભૃતાં રામો, ન્યઞ્ચસ્ તં પ્રાપ્ય મદ્-વિધાઃ,
સ કન્યા-શુલ્કમભનઙ્ મિથિલાયાં મખે ધનુઃ

સં-વિત્તઃ સહ-યુધ્વાનૌ તચ્-છક્તિં ખર-દૂષણૌ,
યજ્વાનશ્ ચ સ-સુત્વાનો, યાનગોપીન્ મખેષુ સઃ.

સુખ-જાતઃ સુરા-પીતો નૃ-જગ્ધો માલ્ય-ધારયઃ
અધિ-લઙ્કં સ્ત્રિયો દીવ્ય, મા ઽઽરબ્ધા બલિ-વિગ્રહમ્."

તંભીતં-કારમાક્રુશ્ય રાવણઃ પ્રત્યભાષત
"યાત-યામં વિજિતવાન્ સ રામં યદિ, કિં તતઃ

અઘાનિ તાડકા તેન લજ્જા-ભય-વિભૂષણા,
સ્ત્રી-જને યદિ તચ્ છ્લાઘ્યં, ધિગ્ લોકં ક્ષુદ્ર-માનસમ્.

યદ્ ગેહે-નર્દિનમસૌ શરૈર્ ભીરુમભાયયત્
કુ-બ્રહ્મ-યજ્ઞ-કે રામો ભવન્તં, પૌરુષં ન તત્.

ચિર-કાલોષિતં જીર્ણં કીટ-નિષ્કુષિતં ધનુઃ
કિં ચિત્રં યદિ રામેણ ભગ્નં ક્ષત્રિય-કાઽન્તિકે.

વન-તાપસ-કે વીરૌ વિપક્ષે ગલિતાઽઽદરૌ
કિં ચિત્રં યદિ સાઽવજ્ઞૌ મમ્રતુઃ ખર-દૂષણૌ.

ત્વં ચ ભીરુઃ સુ-દુર્બુદ્ધે ! નિત્યં શરણ-કામ્યસિ,
ગુણાંશ્ ચાઽપહ્નુષેઽસ્માકં, સ્તૌષિ શત્રૂંશ્ ચ નઃ સદા.

શીર્ષચ્-છેદ્યમતોઽહં ત્વા કરોમિ ક્ષિતિ-વર્ધનમ્,
કારયિષ્યામિ વા કૃત્યં વિજિઘૃક્ષુર્ વનૌકસૌ.

તમુદ્યત-નિષાતાઽસિં પ્રત્યુવાચ જિજીવિષુઃ
મારીચો ઽનુનયંસ્ ત્રાસાદ્ "અભ્યમિત્ર્યો ભવામિ તે.

હરામિ રામ-સૌમિત્રી મૃગો ભૂત્વા મૃગ-દ્યુવૌ,
ઉદ્યોગમભ્યમિત્રીણો યથેષ્ટં ત્વં ચ સં-તનુ."

તતશ્ ચિત્રીયમાણો ઽસૌ હેમ-રત્ન-મયો મૃગઃ
યથામુખીનઃ સીતાયાઃ પુપ્લુવે બહુ લોભયન્.

તેના ઽદુદ્યૂષયદ્ રામં મૃગેણ મૃગ-લોચના
મૈથિલી વિપુલોરસ્કં પ્રાવુવૂર્ષુર્ મૃગાઽજિનમ્.

યોગ-ક્ષેમ-કરં કૃત્વા સીતાયા લક્ષ્મણં તતઃ
મૃગસ્યાઽનુપદી રામો જગામ ગજ-વિક્રમઃ

સ્થાયં સ્થાયં ક્વચિદ્ યાન્તં ક્રાન્ત્વા ક્રાન્ત્વા સ્થિતં ક્વચિત્
વીક્ષમાણો મૃગં રામશ્ ચિત્ર-વૃત્તિં વિસિષ્મિયે.

ચિરં ક્લિશિત્વા મર્મા-વિદ્ રામો વિલુભિત-પ્લવમ્
શબ્દાયમાનમવ્યાત્સીત્ ભય-દં ક્ષણદા-ચરમ્.

શ્રુત્વા વિસ્ફૂર્જથુ-પ્રખ્યં નિનાદં પરિદેવિની
મત્વા કષ્ટ-શ્રિતં રામં સૌમિત્રિં ગન્તુમૈજિહત્.

"એષ પ્રાવૃષિ-જાઽમ્ભો-દ- નાદી ભ્રાતા વિરૌતિ તે,
જ્ઞાતેયં કુરુ સૌમિત્રે ! ભયાત્ ત્રાયસ્વ રાઘવમ્."

"રામ-સંઘુષિતં નૈતન્, મૃગસ્યૈવ વિવઞ્ચિષોઃ
રામ-સ્વનિત-સઙ્કાશઃ સ્વાન્", ઇત્યવદત્ સ તામ્.

"આપ્યાન-સ્કન્ધ-કણ્ઠાંઽસં રુષિતં સહિતું રણે
પ્રોર્ણુવન્તં દિશો બાણૈઃ કાકુત્સ્થં ભીરુ ! કઃ ક્ષમઃ

દેહં બિભ્નક્ષુર-સ્ત્રાઽગ્નૌ મૃગઃ પ્રાણૈર્ દિદેવિષન્
જ્યા-ઘૃષ્ટ-કઠિનાઽઙ્ગુષ્ઠં રામમાયાન્ મુમૂર્ષયા.

શત્રૂન્ ભીષયમાણં તં રામં વિસ્માપયેત કઃ,
મા સ્મ ભૈષીસ્, ત્વયા ઽદ્યૈવ કૃતાઽર્થો દ્રક્ષ્યતે પતિઃ"

"યાયાસ્ ત્વમિતિ કામો મે, ગન્તુમુત્સહસે ન ચ,
ઇચ્છુઃ કામયિતું ત્વં મામ્", ઇત્યસૌ જગદે તયા.

મૃષોદ્યં પ્રવદન્તીં તાં સત્ય-વદ્યો રઘૂત્તમઃ
નિરગાત્ "શત્રુ-હસ્તં ત્વં યાસ્યસી"તિ શપન્ વશી.

ગતે તસ્મિન્, જલ-શુચિઃ શુદ્ધ-દન્ રાવણઃ શિખી
જઞ્જપૂકો ઽક્ષ-માલા-વાન્ ધારયો મૃદલાબુનઃ

કમણ્ડલુ-કપાલેન શિરસા ચ મૃજા-વતા
સંવસ્ત્ર્ય લાક્ષિકે વસ્ત્રે માત્રાઃ સંભાણ્ડ્ય દણ્ડ-વાન્

અધીયન્નાત્મ-વિદ્ વિદ્યાં ધારયન્ મસ્કરિ-વ્રતમ્
વદન્ બહ્વઙ્ગુલિ-સ્ફોટં ભ્રૂ-ક્ષેપં ચ વિલોકયન્

સંદિદર્શયિષુઃ સામ નિજુહ્નૂષુઃ ક્ષપાટ-તામ્
ચંક્રમા-વાન્ સમાગત્ય સીતામૂચે"સુખાભવ."

સાયં-તનીં તિથિ-પ્રણ્યઃ પઙ્કજાનાં દિવા-તનીમ્
કાન્તિં કાન્ત્યા સદા-તન્યા હ્રેપયન્તી શુચિ-સ્મિતા.

કા ત્વમેકાકિની ભીરુ ! નિરન્વય-જને વને,
ક્ષુધ્યન્તો ઽપ્યઘસન્ વ્યાલાસ્ ત્વામ-પાલાં કથં ન વા.

હૃદયં-ગમ-મૂર્તિસ્ ત્વં સુભગં-ભાવુકં વનમ્
કુર્વાણા ભીમમપ્યેતદ્ વદા ઽભ્યૈઃ કેન હેતુના.

સુકૃતં પ્રિય-કારી ત્વં કં હરસ્યુપતિષ્ઠસે,
પુણ્ય-કૃચ્ ચાટુ-કારસ્ તે કિઙ્કરઃ સુરતેષુ કઃ.

પરિ-પર્યુદધે રૂપમા-દ્યુ-લોકાચ્ ચ દુર્-લભમ્.
ભાવત્કં દૃષ્ટવત્સ્વેતદસ્માસ્વધિ સુ-જીવિતમ્.

આપીત-મધુકા ભૃઙ્ગૈઃ સુદિવેવાઽરવિન્દિની
સત્-પરિમલ-લક્ષ્મીકા ના ઽ-પુંસ્કાઽસીતિ મે મતિઃ.

મિથ્યૈવ શ્રીઃ શ્રિયં-મન્યા, શ્રીમન્-મન્યો મૃષા હરિઃ,
સાક્ષાત્-કૃત્યાઽભિમન્યેઽહં ત્વાં હરન્તીં શ્રિયં શ્રિયઃ

નોદકણ્ઠિષ્યતા ઽત્યર્થં, ત્વામૈક્ષિષ્યત ચેત્ સ્મરઃ,
ખેલાયન્નનિશં નાપિ સજૂઃ-કૃત્ય રતિં વસેત્,

વલ્ગૂયન્તીં વિલોક્ય ત્વાં સ્ત્રી ન મન્તૂયતીહ કા,
કાન્તિં નાઽભિમનાયેત કો વા સ્થાણુ-સમો ઽપિ તે.

દુઃખાયતે જનઃ સર્વાહ્, સ એવૈકઃ સુખાયતે,
યસ્યોત્સુકાયમાના ત્વં ન પ્રતીપાયસેઽન્તિકે.

કઃ. પણ્ડિતાયમાનસ્ ત્વા- માદાયાઽઽમિષ-સન્નિભામ્
ત્રસ્યન્ વૈરાયમાણેભ્યઃ શૂન્યમન્વવસદ્ વનમ્."

ઓજાયમાના તસ્યા ઽર્ધ્યં પ્રણીય જનકાઽઽત્મજા
ઉવાચ દશમૂર્ધાનં સાઽઽદરા ગદ્ગદં વચઃ

"મહા-કુલીન ઐક્ષ્વાકે વંશે દાશરથિર્ મમ
પિતુઃ પ્રિયં-કરો ભર્તા ક્ષેમં-કારસ્ તપસ્વિનામ્.

નિહન્તા વૈર-કારાણાં સતાં બહુ-કરઃ સદા
પારશ્વધિક-રામસ્ય શક્તેરન્ત-કરો રણે

અધ્વરેષ્વિષ્ટિનાં પાતા પૂર્તી કર્મસુ સર્વદા
પિતુર્ નિયોગાદ્ રાજ-ત્વં હિત્વા યોઽભ્યાગમદ્ વનમ્

પિતત્રિ-ક્રોષ્ટુ-જુષ્ટાનિ રક્ષાંસિ ભય-દે વને
યસ્ય બાણ-નિકૃત્તાનિ શ્રેણી-ભૂતાનિ શેરતે.

દીવ્યમાનં શિતાન્ બાણાનસ્યમાનં મહા-ગદાઃ
નિઘ્નાનં શાત્રવાન્ રામં કથં ત્વં નાઽવગચ્છસિ.

ભ્રાતરિ ન્યસ્ય યાતો માં મૃગાવિન્ મૃગયામસૌ,
એષિતું પ્રેષિતો યાતો મયા તસ્યા ઽનુ-જો વનમ્

અથા ઽઽયસ્યન્ કષાયાઽક્ષઃ સ્યન્ન-સ્વેદ-કણોલ્બણઃ
સંદર્ષિતાઽઽન્તરાકૂતસ્ તામવાદીદ્ દશાનનઃ,

"કૃતે કાનિષ્ઠિનેયસ્ય જ્યૈષ્ઠિનેયં વિવાસિતમ્
કો નગ્ન-મુષિત-પ્રખ્યં બહુ મન્યેત રાઘવમ્.

રાક્ષસાન્ બટુ-યજ્ઞેષુ પિણ્ડી-શૂરાન્ નિરસ્તવાન્
યદ્યસૌ કૂપ-માણ્ડૂકિ ! તવૈતાવતિ કઃ સ્મયઃ

મત્-પરાક્રમ-સંક્ષિપ્ત-રાજ્ય-ભોગ-પરિચ્છદઃ
યુક્તં મમૈવ કિં વક્તું દરિદ્રાતિ યથા હરિઃ

નિર્-લઙ્કો વિમદઃ સ્વામી ધનાનાં હૃત-પુષ્પકઃ
અધ્યાસ્તે ઽન્તર્-ગિરં યસ્માત્, કસ્ તન્ ના ઽવૈતિ કારણમ્.

ભિન્ન-નૌક ઇવ ધ્યાયન્ મત્-તો બિભ્યદ્ યમઃ સ્વયમ્
કૃષ્ણિ-માનં દધાનેન મુખેના ઽઽસ્તે નિરુદ્યતિઃ

સમુદ્રોપત્યકા હૈમી પર્વતાઽધિત્યકા પુરી
રત્ન-પારાયણં નામ્ના લઙ્કેતિ મમ મૈથિલિ !

આવાસે સિક્ત-સંમૃષ્ટે ગન્ધૈસ્ ત્વં લિપ્ત-વાસિતા
આર્પિતોરુ-સુગન્ધિ-સ્રક્ તસ્યાં વસ મયા સહ.

સંગચ્છ પૌંસ્નિ ! સ્ત્રૈણં માં યુવાનં તરુણી શુભે !
રાઘવઃ પ્રોષ્ય-પાપીયાન્, જહીહિ તમ-કિં-ચનમ્.

અશ્નીત-પિબતીયન્તી પ્રસિતા સ્મર-કર્મણિ
વશે-કૃત્ય દશ-ગ્રીવં મોદસ્વ વર-મન્દિરે.

મા સ્મ ભૂર્ ગ્રાહિણી ભીરુ ! ગન્તુમુત્સાહિની ભવ,
ઉદ્ભાસિની ચ ભૂત્વા મે વક્ષઃસંમાર્દિની ભવ."

તાં પ્રાતિકૂલિકીં મત્વા જિહીર્ષુર્ ભીમ-વિગ્રહઃ
બાહૂપપીડમાશ્લિષ્ય જગાહે દ્યાં નિશા-ચરઃ

ત્રસ્યન્તીં તાં સમાદાય યતો રાત્રિં-ચરાઽઽલયમ્
તૂષ્ણીં-ભૂય ભયાદાસાંચક્રિરે મૃગપક્ષિણઃ

ઉચ્ચૈ રારસ્યમાનાં તાં કૃપણાં રામ-લક્ષ્મણૌ
જટાયુઃ પ્રાપ પક્ષીન્દ્રઃ પરુષં રાવણં વદન્.

"દ્વિષન્ ! વને-ચરાઽગ્ર્યાણાં ત્વમાદાય-ચરો વને
અગ્રે-સરો જઘન્યાનાં મા ભૂઃ પૂર્વ-સરો મમ.

યશસ્-કર-સમાચારં ખ્યાતં ભૂવિ દયા-કરમ્
પિતુર્વાક્ય-કરં રામં ધિક્ ત્વાં દુન્વન્તમ-ત્રપમ્

અહમન્ત-કરો નૂનં ધ્વાન્તસ્યેવ દિવા-કરઃ
તવ રાક્ષસ ! રામસ્ય નેયઃ કર્મ-કરોપમઃ

સતામરુષ્-કરં પક્ષી વૈર-કારં નરાઽશિનમ્
હન્તું કલહ-કારોઽસૌ શબ્દ-કારઃ પપાત ખમ્.

ધુન્વન્ સર્વ-પથીનં ખે વિતાનં પક્ષયોરસૌ
માંસ-શોણિત-સંદર્શં તુણ્ડ-ઘાતમયુધ્યત.

ન બિભાય, ન જિહ્રાય, ન ચક્લામ, ન વિવ્યથે
આઘ્નાનો વિધ્યમાનો વા રણાન્ નિવવૃતે ન ચ.

પિશાચ-મુખ-ધૌરેયં સ-ચ્છત્ર-કવચં રથમ્
યુધિ કદ્-રથ-વદ્ ભીમંબભઞ્જ ધ્વજ-શાલિનમ્

સંત્રાસયાંચકારાઽરિં, સુરાન્ પિપ્રાય પશ્યતઃ,
સ ત્યાજયાંચકારાઽરિં સીતાં વિંશતિ-બાહુના.

અ-સીતો રાવણઃ કાસાંચક્રે શસ્ત્રૈર્ નિરાકુલઃ,
ભૂયસ્ તં ભેદિકાંચક્રે નખ-તુણ્ડાઽઽયુધઃ ખ-ગઃ.

હન્તું ક્રોધ-વશાદીહાંચક્રાતે તૌ પરસ્પસમ્,
ન વા પલાયાંચક્રે વિર્ દયાંચક્રે ન રાક્ષસઃ.

ઉપાસાંચક્રિરે દ્રષ્ટું દેવ-ગન્ધર્વ-કિન્નરાઃ,
છલેન પક્ષૌ લોલૂયાંચક્રે ક્રવ્યાત્ પતત્રિણઃ

પ્રલુઠિતમવનૌ વિલોક્ય કૃત્તં દશ-વદનઃ ખ-ચરોત્તમં પ્રહૃષ્યન્
રથ-વરમધિરુહ્ય ભીમ-ધુર્યં સ્વ-પુરમગાત્ પરિગૃહ્ય રામ-કાન્તામ્.