રત્નમાલાવદાન · ભાગ 341360

કિં તેષાં માનુષે જન્મ નિસ્ફલં સર્વસાધનં ।
યે ધ્યાત્વાપિ જિનં સ્મૃત્વા ભજંતિ ન કદા ચન ॥ ર્મ્_35.56{56} ॥
તેષાં ચ કિં ભવે જન્મ કેવલં પાપસાધનં ।
યે ન શૃણ્વંતિ સદ્ધર્મં સંબુદ્ધભાષિતં ક્વ ચિત્ ॥ ર્મ્_35.57{57} ॥
તેષાં ચ નિસ્ફલં જન્મ માનુષ્યે દુઃખસાધનં ।
યે ન કુર્વન્તિ સત્કારં સાંઘિકેષુ કદા ચન ॥ ર્મ્_35.58{58} ॥
એવં યે પશુવદ્ ગેહે ભોગ્યં ભુક્ત્વા વસંતિ વૈ ।
તેષાં કિં જન્મ સંસારે પાપદુઃખાર્થમ્ એવ હિ ॥ ર્મ્_35.59{59} ॥
એવં તે પ્રાણિનઃ સર્વે ભ્રમંતિ ભવસાગરે ।
યતો યૈર્ દૃશ્યતે ક્વાપિ ત્રિરત્નં ન કદા ચન ॥ ર્મ્_35.60{60} ॥
તથાસ્માકમ્ અપિ ચાત્ર સંસારે જન્મ નિસ્ફલં ।
સંપદો ઽપિ નિરર્થા હિ ત્રિરત્નભજનં વિના ॥ ર્મ્_35.61{61} ॥
ધર્માર્થજન્મસંસારે યદિ ધર્મો ન લભ્યતે ।
કિમ્ એવં જીવિતેનાપિ કેવલાશુભસાધિના ॥ ર્મ્_35.62{62} ॥
તદ્ વરં મૃત્યુર્ અદ્યેવં વિના ધાર્માર્થસાધનં ।
કિં તેન જીવિતેનાપિ યન્ મિથ્યાદુઃખસાધનં ॥ ર્મ્_35.63{63} ॥
ન પ્રાપ્તં ભગવત્પૂજા મહોત્સાહં કદાપિ યૈઃ ।
ધર્મો ઽપિ ન શ્રુતઃ કશ્ચિન્ ન કારાઃ સાંઘિકે કૃતાઃ ॥ ર્મ્_35.64{64} ॥
ભીતેભ્યો નાભયં દત્તં દરિદ્રાશા ન પૂરિતા ।
દુઃખાય કેવલં માતુર્ ગતાસ્ તે ગર્ભશલ્યતાં ॥ ર્મ્_35.65{65} ॥
ધન્યાસ્ તે સુખિનો લોકે સુભદ્રાઃ શુભભાવિનઃ ।
સત્પુરુષા મહાત્માનઃ શ્રીમંતઃ સદ્ગુણાશ્રયાઃ ॥ ર્મ્_35.66{66} ॥
યે બુદ્ધે શરણં ગત્વા ધ્યાત્વા સ્મૃત્વા સમાહિતાઃ ।
સદ્ધર્મામૃતમ્ આપીય ચરન્તઃ સૌગતં વ્રતં ॥ ર્મ્_35.67{67} ॥
સર્વે સત્વહિતાર્થં ચ દાનં દત્વા યથેપ્સિતં ।
દયાલવઃ સુસૌમ્યાંશાઃ સર્વસત્વહિતાશયાઃ ॥ ર્મ્_35.68{68} ॥
સંબોધિસાધનોત્સાહસર્વસત્વહિતોદ્યતાઃ ।
નિઃક્લેશા વિમલાત્માનઃ સમાધિનિશ્ચલાશયાઃ ॥ ર્મ્_35.69{69} ॥
પ્રજ્ઞાવંતો મહાધીરાઃ સંબોધિરત્નલાભિનઃ ।
પ્રવ્રજ્યાવ્રતિનાર્હન્તો નિર્વિકલ્પા નિરંજનાઃ ॥ ર્મ્_35.70{70} ॥
ભિક્ષાહારા નિરાતંકા નિઃશંકા દમિતેંદ્રિયાઃ ।
નિઃશેષનિર્જિતાવિદ્યાઃ પ્રાપ્તવિદ્યા વિશારદાઃ ॥ ર્મ્_35.71{71} ॥
સ્વછંદચારિણઃ સન્તઃ સર્વસત્વાત્મભાવિનઃ ।
નિઃસ્પૃહા વિરતોત્સાહા નિર્દૈન્યઃ ક્ષુભિતાશયાઃ ॥ ર્મ્_35.72{72} ॥
નિર્મદા નિરહંકારા આર્યા નિરભિમાનિનઃ ।
નિર્માયા નિર્મમાખડ્ગા નિઃસંગા નિઃપરિગ્રહાઃ ॥ ર્મ્_35.73{73} ॥
મુણ્ડિતા ખિક્ખિરીપાત્રદધાનાશ્ ચીવરાવૃતાઃ ।
યતિનઃ સુગતાકારાસ્ ત્રિયાનમોક્ષદેશકાઃ ॥ ર્મ્_35.74{74} ॥
સ્વપરાત્મહિતાર્થેન સંબોધિમાર્ગદેશકાઃ ।
વંદ્યાઃ પૂજ્યાઃ પ્રમાન્યાશ્ ચ ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ ॥ ર્મ્_35.75{75} ॥

તે એવ સુગતિં યાંતિ યાંતિ ચાન્તે જિનાલયે ।
સંબોધિં ચ સમાસાદ્ય ભવેયુઃ સુગતા અપિ ॥ ર્મ્_35.76{76} ॥
ઇતિ સત્યં મુનીન્દ્રેણ સમાદિષ્ટં નિશમ્ય મે ।
મનો ઽત્ર ભવસંચારે ચરિતું નાભિવાંછતિ ॥ ર્મ્_35.77{77} ॥
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા સંબુદ્ધશાસને શુભે ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં ધૃત્વા ચરિતુમ્ ઇછતિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_35.78{78} ॥
કિં ચ મે જન્મકાલે યદ્ ઇદં યુઃ શોભિતારુષા ।
સંપદો ઽપિ પ્રવર્દ્ધન્તે દિવ્યાભિસુંદરાસ્મિ ચ ॥ ર્મ્_35.79{79} ॥
તત્ સર્વં મે પુરા ભદ્રકર્મધર્મવિપાકતઃ ।
સંપદ્યતે ઽધુના નૂનં વિદ્ધિ મા ત્વ્ અન્યથા પિત ॥ ર્મ્_35.80{80} ॥
એતન્ નૂનમ્ ઇતિ મત્વા ભૂયો ઽપિ મે મનસ્ તથા ।
સદ્ધર્મસાધનં કર્તુમ્ ઇછતિ સૌગતં વ્રતં ॥ ર્મ્_35.81{81} ॥
એતદ્ ધેતોર્ અહં તાત પ્રાર્થયામ્ય્ એવમ્ આદરાત્ ।
તદ્ અનુજ્ઞાં પ્રદત્તં મે યદિ વાંછાસ્તિ વા શુભે ॥ ર્મ્_35.82{82} ॥
એતત્પુણ્યવિભાગેન યૂયમ્ અપિ સુરાલયં ।
ગત્વા દિવ્યસુખાન્ય્ એવ ભુક્ત્વા ચિરં નિવત્સ્યથ ॥ ર્મ્_35.83{83} ॥
તતઃ કાલે દિવશ્ ચ્યુત્વા મર્ત્યલોક ઇહાગતાઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચરિષ્યથ શુભે સદા ॥ ર્મ્_35.84{84} ॥
તચ્ છુભપુણ્યપાકેન શુદ્ધાશયાઃ શુભાવિનઃ ।
સંબુદ્ધશાસને ગત્વા સદ્ધર્મં શ્રોષ્યથાદરાત્ ॥ ર્મ્_35.85{85} ॥
તતસ્ તત્ પુણ્યપાકેન સંઘાનાં શરણં ગતાઃ ।
સત્કારૈઃ સમુપસ્થિત્વા ભજિષ્યથ સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_35.86{86} ॥
તતસ્ તત્ પુણ્યપાકેન બોધિચિત્તમ્ અવાપ્સ્યથ ।
તતો લોકહિતાર્થેષુ બોધિચર્યાં ચરિષ્યથ ॥ ર્મ્_35.87{87} ॥
તતઃ પારમિતાઃ સર્વાઃ પૂરયિત્વા યથાક્રમં ।
તતો બોધિં સમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્સ્યથ ॥ ર્મ્_35.88{88} ॥
એવં વિજ્ઞાય સંબુદ્ધપદસંપ્રતિપત્તયે ।
તદ્ અનુજ્ઞાં પ્રદત્તં મે સંબુદ્ધપદવાંછિરે ॥ ર્મ્_35.89{89} ॥
અનિત્યં ખલુ સમ્ષારં જીવિતં ક્ષણભંગુરં ।
ક્ષણભંગિશરીરં ચ સર્વેષાં ભવચારિણાં ॥ ર્મ્_35.90{90} ॥
સંપદો ઽપિ સ્થિરા નૈવ સત્ક્ષણં ચ સુદુર્લભં ।
માનુષ્યે સર્વદા જન્મ લભ્યતે ન સુદુર્લ્લભં ॥ ર્મ્_35.91{91} ॥
તત્રાપિ દુર્લભા ધર્મે મતિર્ જાતાપિ ન સ્થિરાઃ ।
ધર્મં તુ સૌગતૈઃ શ્રેષ્ઠં યત્ સંબોધિપદસાધનં ॥ ર્મ્_35.92{92} ॥
તત્ સંબોધિપદપ્રાપ્ત્યૈ ધર્મં ઇછામિ સૌગતં ।
તદ્ અનુજ્ઞાં પ્રદત્વા મે મનો હર્ષયત દ્રુતં ॥ ર્મ્_35.93{93} ॥
ધર્મં વિનાત્ર કિં સારં ભોગ્યૈર્ અર્થૈર્ ગુણૈર્ અપિ ।
કિં કામસુખં ભુક્ત્વા સ્થિત્વા ચ પશુવદ્ ગૃહે ॥ ર્મ્_35.94{94} ॥
તદ્ અનુજ્ઞાં ન દત્યશ્યેન્ સ્થાસ્યામિ ન ગૃહે ઽપ્ય્ અહં ।
સર્વાન્ પરિગ્રહાન્સ્ ત્યક્ત્વા ગમિષ્યામિ તપોવનં ॥ ર્મ્_35.95{95} ॥

તત્ર કો નિર્જને સ્થિત્વા ચરિત્વા દુષ્કરં તપઃ ।
અનાહારો મરિષ્યે ઽહં સર્વત્ર મરણં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_35.96{96} ॥
કસ્ય મૃત્યુ ભવે નાસ્તિ કુત્ર મૃત્યોર્ ભયં ન હિ ।
સર્વલોકાન્ ગ્રસેન્ મૃત્યુર્ એકો ઽપિ સ મહાવલિઃ ॥ ર્મ્_35.97{97} ॥
તદ્ અત્ર કિં વિષાદેન યદ્ દમોપાયમ્ અત્ર ન ।
અવશ્યં ભાવિનો ભાવા ભવન્તિ મહતામ્ અપિ ॥ ર્મ્_35.98{98} ॥
મૃત્યુકાલે સહાયો ઽપિ કો ઽપિ નાસ્તિ સહાનુગઃ ।
ધર્મ એવ તદૈકો હિ સહાયઃ સ્યાત્ સહાનુગઃ ॥ ર્મ્_35.99{99} ॥
એવં મત્વાત્ર સંસારે સ્થાતું નેછન્તિ સજ્જનાઃ ।
સર્વાન્ પરિગ્રહાન્સ્ ત્યક્ત્વા પ્રવ્રજન્તિ શુભાર્થિનઃ ॥ ર્મ્_35.100{100} ॥
તથાહમ્ અપિ તન્ મૃત્યુભયં દૃષ્ટ્વાભિશંકિતઃ ।
સંબુદ્ધશરણં ગત્વા ચરિતું વ્રતમ્ ઉત્સહે ॥ ર્મ્_35.101{1} ॥
ઇતિ ધર્મે નિધેદ્ધં મા કિં ચિદ્ વા વક્તુમ્ અર્હથ ।
સુપ્રસન્નાધિયાનુજ્ઞાં પ્રદાતુમ્ એવ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_35.102{2} ॥
ઇતિ તેનાત્મજેનૈવં સંપ્રાર્થિતં નિશમ્ય તૌ ।
પિતરૌ વિસ્મયાક્રાંતચિત્તૌ તષ્ઠતુર્ મૂર્છિતૌ ॥ ર્મ્_35.103{3} ॥
તતસ્ તૌ ધૈર્યમ્ આલમ્બ્ય તમ્ એવ સ્વાત્મજં ચિરાત્ ।
દૃષ્ટ્વા વિયોગદુઃખાર્ત્તૌ તષ્ઠતુર્ લિખિતાવ્ ઇવ ॥ ર્મ્_35.104{4} ॥
તતઃ સ જનકઃ શાક્યસ્ તદુક્તપરિબોધિતઃ ।
ગલદશ્રુમુખો દૃષ્ટ્વા તં પુત્રમ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_35.105{5} ॥
હા પુત્ર કિં અત્રાહં વદેય સાંપ્રતં ખલુ ।
યત્ ત્વમ્ એવ સુધીર્ વિજ્ઞઃ પણ્ડિતો ઽસિ વિચક્ષણઃ ॥ ર્મ્_35.106{6} ॥
યત્ ત્વં શાસને બૌદ્ધે પ્રવ્રજિતું સમિછસિ ।
તચ્ છાસ્તુઃ શરણં કૃત્વા વ્રતં ચર સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_35.107{7} ॥
ઇતિ પિત્રોદિતં શ્રુત્વા સ સોભિતઃ પ્રમોદિતઃ ।
પિત્રોઃ પાદાન્ પ્રણત્વૈવ સહસા નિર્યયૌ ગૃહાત્ ॥ ર્મ્_35.108{8} ॥
તતઃ સ સહસા ગત્વા ન્યગ્રોધતરુમણ્ડિતે ।
વિહારે સુગતારમે પ્રવિશ્ય સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_35.109{9} ॥
યત્ર સ પુરતો ગત્વા કૃતાંજલિપુટો મુદા ।
પ્રણત્વા તં જગન્નાથં પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_35.110{10} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ પ્રાપ્યાનુજ્ઞાં સમાવ્રજે ।
તદ્ ભવાન્ સાંપ્રતં મહ્યં પ્રવ્રજ્યાં દાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_35.111{11} ॥
ભવતાં શરણે સ્થિત્વા પ્રવ્રજ્ય સૌગતંવ્રતં ।
ધૃત્વા સદા સમાદાય ચરિષ્યે બોધિચારિકાં ॥ ર્મ્_35.112{12} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
સવ્યેન પાણિના તસ્ય શિરઃ સ્પૃષ્ટ્વૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_35.113{13} ॥
એહિ ચ વત્સ સમાધાય વ્રતં ચરસ્વ સૌગતં ।
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સ મુનીન્દ્રઃ સ્વસાંઘિકે તં સમગ્રહીત્ ॥ ર્મ્_35.114{14} ॥
એહીત્ય્ ઉક્તે મુનીંદ્રેણ શોભિતો ઽભૂત્ સ મુણ્ડિતઃ ।
ખિક્ખિરીપાત્રવિભ્રાણઃ કાખાયચીવરી યતિઃ ॥ ર્મ્_35.115{15} ॥

તતઃ સ સુમતિર્ ભિક્ષુઃ સંસારગતિનિસ્પૃહઃ ।
ભિત્વાવિદ્યાગણાન્ સર્વાન્ પ્રાપ્તવિદ્યા વિશારદઃ ॥ ર્મ્_35.116{16} ॥
સર્વક્લેશગણાં જિત્વા સાક્ષાદ્ અર્હત્વમ્ આપ્તવાન્ ॥ ર્મ્_35.117{17!} ॥
તતઃ સો ઽર્હન્ મહાભિજ્ઞઃ પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલઃ ।
નિક્લેશઃ સુવિશુદ્ધાત્મા શુદ્ધેન્દ્રિયો જિનાંશભૃત્ ॥ ર્મ્_35.118{18} ॥
નિર્વિકલ્પઃ સમાકારો બ્રહ્મચારી નિરંજનઃ ।
સંસારલાભસત્કારનિઃસ્પૃહઃ ખસમાશયઃ ॥ ર્મ્_35.119{19} ॥
સ દેવાસુરલોકાનાં સર્વેષાં ભવચારિણાં ।
માન્યઃ પૂજ્યો ઽભિવંદ્યશ્ ચ બભૂવ સ જિનાત્મજઃ ॥ ર્મ્_35.120{20} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા ભિક્ષવઃ સર્વે વિસ્મયોદ્ધતમાનસાઃ ।
ભવન્તં પ્રણત્વૈવં પપ્રછુસ્ તત્ પુરાકૃતં ॥ ર્મ્_35.121{21} ॥
ભગવન્ કિં પુરાનેન સુકૃતં પ્રકૃતં કુહ ।
યેનાયં સુકુલે જાતો દિવ્યકલ્પાતિસુંદરઃ ॥ ર્મ્_35.122{22} ॥
જન્મનિ વાસ્ય જાતાનિ મહાદ્ભુતકરાણ્ય્ અપિ ।
યૈર્ એતન્ નગરં સર્વં ચંદ્રાભૈર્ ઇવ શોભિતં ॥ ર્મ્_35.123{23} ॥
ભવતાં શાસને ચાપિ ત્રિરત્નશરણં ગતઃ ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં ધૃત્વા યતિર્ અર્હન્ ભવત્ય્ અપિ ॥ ર્મ્_35.124{24} ॥
એતત્ સર્વં સમાખ્યાય ભવાંચ્ છાસ્તા જગદ્ગુરુઃ ।
સર્વાન્ અસ્માન્ સભાંશ્ ચાપિ પ્રબોધયિતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_35.125{25} ॥
ઇતિ તૈર્ ભિક્ષુભિઃ સર્વૈઃ પ્રાર્થિતે સ મુનીશ્વરઃ ।
સર્વાન્ યતીન્ સભાં ચાપિ સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_35.126{26} ॥
શૃણુત ભિક્ષવઃ સર્વે યદ્ અનેન પુરાકૃતં ।
તત્ સર્વં સમાશખ્યે યુષ્માકં પરિબોધને ॥ ર્મ્_35.127{27} ॥
તદ્યથાભૂત્ પુરા શાસ્તા ક્રકુછન્દસ્ તથાગતઃ ।
સર્વજ્ઞો ઽર્હં જગન્નાથો ધર્મરાજો મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_35.128{28} ॥
તદા સ ભગવાન્ લોકે બોધિચર્યાં પ્રકાશયન્ ।
સદ્ધર્મં સમુપાદિશ્ય પ્રચચાર સમંતતઃ ॥ ર્મ્_35.129{29} ॥
એવં સ ભગવાં છાસ્તા કૃત્વા સર્વત્ર મંગલં ।
શોભાવત્યા મહાપૂર્ય્યા રાજધાન્યા ઉપાશ્રમે ॥ ર્મ્_35.130{30} ॥
વિહારે સૌગતાવાસે સમાશ્રિત્ય પ્રભાસયન્ ।
સદ્ધર્મં સમુપાદેષ્ટું વિજહાર સસાંઘિકઃ ॥ ર્મ્_35.131{31} ॥
તત્રાગત્ય સમાનીનં તં મુનીન્દ્રં સસાંઘિકં ।
શ્રુત્વા શોભો મહારાજો દ્રષ્ટું સ સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_35.132{32} ॥
તત્ર સ નૃપતિઃ શોભો દૃષ્ટ્વા તં સુગતં મુનિં ।
ક્રકુછંદં સમાસીનં ભિક્ષુસંઘપુરસ્કૃતં ॥ ર્મ્_35.133{33} ॥
મુદિતઃ સમુપાસૃત્ય કૃતાંજલિઃ પુરોગતઃ ।
પ્રણત્વા સુપ્રસન્નાસ્યઃ પ્રાર્થયમ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_35.134{34} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ભવાઞ્ છાસ્તા જગદ્ગુરુઃ ।
તદ્ અસ્માકં હિતાર્થેન ધર્મમ્ આદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_35.135{35} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન રાજ્ઞા સ ભગવાન્ અપિ ।

તં શોભં ક્ષિતિપાલેંદ્રં સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_35.136{36} ॥
શૃણુ રાજન્ સમાધાય સત્વાનાં હિતકારણં ।
સંબોધિસાધનં ધર્મં વક્ષ્યામિ તે શુભાર્થતઃ ॥ ર્મ્_35.137{37} ॥
અનિત્યં ખલુ સંસારે સર્વં શૂન્યમ્ અનાત્મકં ।
માયાક્લેશસમુદ્ભૂતં જગલ્લોકમ્ અશાશ્વતં ॥ ર્મ્_35.138{38} ॥
તદ્ અત્ર કિં ભવે સારં નિરર્થં દુઃખસાધનં ।
ઇતિ વિજ્ઞાય રાજેન્દ્ર ક્લેશાઞ્ જિત્વા શુભે ચર ॥ ર્મ્_35.139{39} ॥
શુભેન સદ્ગતિં યાયા સદ્ગતૌ સર્વદા સુખં ।
સુખેન સર્વદા ભદ્રે ચરિતવ્યં તથા ભવં ॥ ર્મ્_35.140{40} ॥
શુભં સંજાયતે પુણ્યાત્ સર્વત્રાપિ સદા ધ્રુવં ।
પુણ્યં સંજાયતે હ્ય્ આદૌ સંબુદ્ધદર્શનાદ્ અપિ ॥ ર્મ્_35.141{41} ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવેન સદ્ધર્મશ્રવણં લભેત્ ।
તત્ સદ્ધર્મરસાસ્વાદસંસક્તશ્ ચ સમુત્સહેત્ ॥ ર્મ્_35.142{42} ॥
તદુત્સાહાત્ પુનઃ શ્રોતુમ્ અભિલાષઃ સમુદ્ભવેત્ ।
સમુદ્ભૂતાભિલાષશ્ ચ સત્કૃત્ય માનયેન્ મુદા ॥ ર્મ્_35.143{43} ॥
સદ્ગુરું સમુપાસૃત્ય સદ્ધર્મં શૃણુયાત્ સદા ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતસ્વાદગુણલબ્ધઃ પ્રમોદિતઃ ॥ ર્મ્_35.144{44} ॥
સદ્ધર્મચારણો ભિક્ષૂન્ સત્કૃત્ય માનયેન્ મુદા ।
તતસ્ તદ્ ધર્મમ્ આકર્ણ્ય સંબોધિધર્મવાંછિતઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા સ્વપરાર્થહિતે ચરેત્ ॥ ર્મ્_35.145{45} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન સ કુલે શ્રીસમાલયે ।
જાતો લોકહિતાર્થેન દાનં દદ્યાદ્ યથેપ્સિતં ॥ ર્મ્_35.146{46} ॥
તદ્ દાનપુણ્યપાકેન સ દાતા સદ્ગતિં વ્રજેત્ ।
સદ્ગતિસ્થઃ સુખેનૈવં સુશીલઃ સંવરં ચરેત્ ॥ ર્મ્_35.147{47} ॥
તત્ સુશીલવ્રતોત્પન્નૈઃ પુણ્યૈઃ સ પરિશુદ્ધધીઃ ।
સર્વસત્વહિતાર્થેષુ દયાલુ મૈત્રવચ્ ચરેત્ ॥ ર્મ્_35.148{48} ॥
તતસ્ તત્ પુણ્યપાકેન સ સુધીરો વિચક્ષણઃ ।
સ્વપરાત્મહિતાર્થેન સર્વકાર્યાણિ સાધયેત્ ॥ ર્મ્_35.149{49} ॥
એતત્ પુણ્યવિશુદ્ધાત્મા નિઃક્લેશો વિમલાશયઃ ।
સમાધિધરણીવિદ્યાસમાધાનઃ સુધીર્ ભવેત્ ॥ ર્મ્_35.150{50} ॥
તતસ્ તત્ પુણ્યસંભારસંબોધિગુણસાર્થભૃત્ ।
પ્રજ્ઞાબ્ધિપારમ્ આસાદ્ય બોધિચિત્તમણિં લભેત્ ॥ ર્મ્_35.151{51} ॥
તન્ મનેર્ અનુભાવેન સર્વોપાયવિધાનવિત્ ।
સર્વસત્વહિતો ધાનં બોધિચર્યાવ્રતં ચરેત્ ॥ ર્મ્_35.152{52} ॥
તત્પુણ્યૈઃ સ મહાસત્વઃ સર્વસત્વશુભંકરઃ ।
સંબોધિપ્રણિધાનેન સદ્ધર્માભિરતો ભવેત્ ॥ ર્મ્_35.153{53} ॥
તતસ્ તદ્ ધર્મપૂતાત્મા દુષ્ટક્લેશાન્ વિનિર્જયન્ ।
સર્વહિતાર્થસંભર્તા મહાભિજ્ઞા વલી ભવે ॥ ર્મ્_35.154{54} ॥
તતો મારગણાઞ્ જિત્વા પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલઃ ।
સો ઽર્હન્ સંબોધિસંપ્રાપ્તઃ સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_35.155{55} ॥

તતઃ સ સુગતઃ શાસ્તા કૃત્વા ધર્મમયં જગત્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય નિર્વૃતઃ સ્વાલયં વ્રજેત્ ॥ ર્મ્_35.156{56} ॥
તતઃ સ સ્વાલયે લીનો ધર્મધાત્વીશ્વરો જિનઃ ।
વિશ્વરૂપા વિશુદ્ધાભજ્યોતિરૂપો નિરંજનઃ ॥ ર્મ્_35.157{57} ॥
એવં વિજ્ઞાય રાજેન્દ્ર સંબુદ્ધપદવાંછિભિઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચરિતવ્યં શુભે સદા ॥ ર્મ્_35.158{58} ॥
તથા તં સર્વદા ભદ્રં સર્વત્રાપિ ભવેદ્ ધ્રુવં ।
ક્રમાત્ સંબોધિમ્ આસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્સ્યથ ॥ ર્મ્_35.159{59} ॥
ઇતિ શાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વા શોભઃ સ ભૂપતિઃ ।
તથા હીતિ પ્રવિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનન્દત્ પ્રબોધિતઃ ॥ ર્મ્_35.160{60} ॥
તદારભ્ય સ ભૂમીન્દ્રસ્ ત્રિરત્નશરણં ગતઃ ।
સર્વસત્વહિતં કૃત્વા પ્રાચરત્ સર્વદા શુભે ॥ ર્મ્_35.161{61} ॥
તદા તદ્વિષયે તત્ર સર્વદાભૂચ્ છુભોત્સવં ।
સર્વ લોકાશ્ ચ સદ્ધર્મારતોત્સાહાઃ પ્રચેરિરે ॥ ર્મ્_35.162{62} ॥
એવં સ નૃપતિઃ શોભસ્ તં મુનીન્દ્રં સસાંઘિકં ।
યથાર્હભોજનૈશ્ ચાપિ ત્રિમાસ્યં સમસેવિત ॥ ર્મ્_35.163{63} ॥
તતઃ સ ભૂમીરાજો ત્રિમાસાન્તે સસાંઘિકં ।
ક્રકુછંદં મુનીન્દ્રં તં નત્વૈવં પ્રાર્થયન્ મુદા ॥ ર્મ્_35.164{64} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ સર્વદાત્ર સસાંઘિકઃ ।
સદ્ધર્મં કૃપયાસ્મદ્ભ્યમ્ આદેષ્ટુમ્ સ્થાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_35.165{65} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે રાજ્ઞા ભગવાન્ સ જગદ્ગુરુઃ ।
તદ શોભં જગતીપાલં સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_35.166{66} ॥
નાહં રાજંસ્ તવૈકસ્ય હિતાર્થે સુગતો ભવે ।
અપિ તુ સર્વસત્વાનાં શુભહેતૌ ભવે જિનઃ ॥ ર્મ્_35.167{67} ॥
તદ્ એવં સર્વલોકેષુ બોધિચર્યાં પ્રકાશયન્ ।
સદ્ધર્મં સમુપાખ્યાતું ચરેયં સહ સાંઘિકૈઃ ॥ ર્મ્_35.168{68} ॥
યદ્ય્ અસ્તિ તે સદા રાજં ભક્તિશ્રદ્ધામતિર્ મયિ ।
મન્નામાભિસમુદ્દિશ્ય સ્તૂપં કૃત્વા સદા ભજ ॥ ર્મ્_35.169{69} ॥
એતસ્મિં યત્ કૃતં કર્મ તન્ મયિ કૃતમ્ એવ હિ ।
તિષ્ઠતો નિર્વૃતસ્યાપિ તુલ્યં ભક્તિમતાં ફલં ॥ ર્મ્_35.170{70} ॥
તદ્યથા મયિ રાજેન્દ્ર શ્રદ્ધયા શરણં ગતઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચરસ્વૈવં શુભે મુદા ॥ ર્મ્_35.171{71} ॥
તથાસ્મિન્ સર્વદા સ્તૂપે શ્રદ્ધયા શરણં ગતઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા શુભે ચર સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_35.172{72} ॥
તથા તે સર્વદા ક્ષેમં સર્વત્રાપિ ભવેદ્ ધ્રુવં ।
ક્રમાત્ સંબોધિમ્ આસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_35.173{73} ॥
ઇત્ય્ આદિશ્ય સ સંબુદ્ધસ્ તસ્મૈ શોભાય ભૂર્ભુજે ।
સ્વનખકેશમ્ ઉત્કૃત્ય દદૌ સ્તૂપાર્થમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_35.174{74} ॥
તં મુનીન્દ્રપ્રદત્તં સ ભૂપતિઃ સંપ્રમોદિતઃ ।
પ્રણત્વા સમુપાગૃહ્ય સાનંદઃ સ્વાલયં યયૌ ॥ ર્મ્_35.175{75} ॥

તત્ર સ નૃપતી રાજા તન્ નખકેશમ્ આદરાત્ ।
ગર્ભે નિધાય સદ્રત્નૈર્ મહસ્તૂપમ્ અકારયત્ ॥ ર્મ્_35.176{76} ॥
તતસ્ તં સ નૃપો રાજા પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાવિધિઃ ।
મહોત્સવૈઃ સદા નિત્યં સમભ્યર્ચ્ય ભજન્ મુદા ॥ ર્મ્_35.177{77} ॥
તત્રૈકસ્મિન્ દિને ભદ્રે પર્વણિ પ્રત્યુપસ્થિતે ।
સમેત્ય ગોષ્ઠિકાઃ સર્વે તં સ્તૂપં દ્રષ્ટુમ્ આગતાઃ ॥ ર્મ્_35.178{78} ॥
દૃષ્ટ્વા તે ગોષ્ઠિકાઃ સર્વે સુપ્રસન્નાભિમોદિતાઃ ।
નાનાપુષ્પૈસ્ તમ્ અભ્યર્ચ્ય મહોત્સવૈઃ સહાભજત્ ॥ ર્મ્_35.179{79} ॥
તત્રૈકો ગોષ્ઠિકો દૃષ્ટ્વા દરિદ્રો ઽહમ્ ઇતિ બ્રુવન્ ।
તત્પૂજામહોત્સાહે લજ્જયા સ્વગૃહં યયૌ ॥ ર્મ્_35.180{80} ॥
તતસ્ તૈર્ ગોષ્ઠિકૈઃ સર્વૈર્ દૃષ્ટ્વા સ સ્વગૃહે તતઃ ।
બહુશઃ પરિભાષિત્વા ગોષ્ઠિમધ્યાદ્ બહિષ્કૃતઃ ॥ ર્મ્_35.181{81} ॥
તતઃ સ લજ્જયાખિન્નઃ પશ્ચાત્તાપાગ્નિતાપિતઃ ।
હા મંદઃ કથમ્ એકો ઽહં તિષ્ઠેયમ્ ઇત્ય્ અચિંતયત્ ॥ ર્મ્_35.182{82} ॥
તતઃ સ સુગતં સ્મૃત્વા દરિદ્રો ઽપિ સમંતતઃ ।
સર્વપુષ્પાણિ સંગૃહ્ય તૈસ્ તં સ્તૂપં સમર્ચયત્ ॥ ર્મ્_35.183{83} ॥
તતઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સાંજલિઃ સ પ્રમોદિતઃ ।
તત્ પાદયોઃ પ્રણત્વૈવં પ્રણિધાનં મુદાકરોત્ ॥ ર્મ્_35.184{84} ॥
યન્ મયાત્ર મુનીન્દ્રસ્ય સ્તૂપઃ પુષ્પૈઃ સમર્ચિતઃ ।
એતત્પુણ્યવિપાકેન ભવેયં શ્રીસમૃદ્ધિમાન્ ॥ ર્મ્_35.185{85} ॥
ઇત્ય્ એવં પ્રણિધિં કૃત્વા તત્ સ્તૂપં શરણં ગતઃ ।
સ દરિદ્રઃ સમભ્યર્ચ્ય પ્રાભજન્ સંપ્રમોદિતઃ ॥ ર્મ્_35.186{86} ॥
મન્યતાં ભિક્ષવો યો ઽસૌ દરિદ્રો ઽયં હિ શોભિતઃ ।
યત્ સ્તૂપો ઽર્ચિતઃ પુષ્પૈસ્ તેનાયં શ્રીસમૃદ્ધિમાન્ ॥ ર્મ્_35.187{87} ॥
અન્યદ્ અપિ યથાનેન સુકૃતં પ્રકૃતં પુરા ।
તત્ સર્વં સંપ્રવક્ષ્યામિ શૃણુધ્વન્ યૂયમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_35.188{88} ॥
તથાથાભૂત્ પુરા પૂર્ય્યાં વારાણસ્યાં ગૃહાધિપઃ ।
શ્રેષ્ઠી મહાજનઃ સાધુર્ વ્યવહારવિચક્ષણઃ ॥ ર્મ્_35.189{89} ॥
તદૈકસ્મિન્ દિને તસ્ય ગૃહાન્તિકે શનૈશ્ ચરન્ ।
પ્રત્યેકસુગતો ગ્લાનો ભિક્ષાર્થં સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_35.190{90} ॥
તં ગૃહાન્તિકમ્ આયાતં દૃષ્ટ્વા સ કરુણાહતઃ ।
સહસોપેત્ય નત્વૈનમ્ આમંત્ર્ય સ્વગૃહે નયેત્ ॥ ર્મ્_35.191{91} ॥
તત્ર શ્રેષ્ઠી સ તં ગ્લાનં પ્રત્યેકબુદ્ધમ્ આસને ।
ઉપસ્થાપ્ય સમભ્યર્ચ્ય પટેનાછાદયન્ મુદા ॥ ર્મ્_35.192{92} ॥
તસ્મૈ ક્ષીરોદનૈઃ પૂર્ણં પાત્રં પંચામૃતૈઃ સહ ।
પ્રદત્વા સાંજલિર્ નત્વા મનસૈવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_35.193{93} ॥
યદ્ અયં સુગતો ગ્લાનો ઽભ્યર્ચિતો મયાદરાત્ ।
એતત્પુણ્યવિપાકેન ભવેયં ક્ષેમવાન્ સુધીઃ ॥ ર્મ્_35.194{94} ॥
ઇત્ય્ એવં પ્રણિધાનેન સ શ્રેષ્ઠી પ્રતિમોદિતઃ ।
સત્કૃત્ય સાદરં તત્ર સ્વાશ્રમે સમચારયત્ ॥ ર્મ્_35.195{95} ॥

મન્યતાં ભિક્ષવો યો ઽસૌ શ્રેષ્ઠી શ્રીમાન્ મહાજનઃ ।
અયમ્ એવ મહાભિજ્ઞઃ શોભિતો ઽર્હન્ મહામતિઃ ॥ ર્મ્_35.196{96} ॥
યદ્ અનેન તદા ગ્લાનપ્રત્યેકબુદ્ધ આદરાત્ ।
પટેનાછાદ્ય પિંડેન પ્રતિપાદ્ય સમર્ચિતઃ ॥ ર્મ્_35.197{97} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન શોભિતો ઽયં સમૃદ્ધિમાન્ ।
પંચજન્મશતાન્ય્ એવં બભૂવ સદ્ગુણાકરઃ ॥ ર્મ્_35.198{98} ॥
ભૂયો ઽપિ યત્ પુરાનેન સુકૃતં સાધિતં યથા ।
તત્ સર્વં સંપ્રવક્ષ્યામિ શૃણુધ્વં યૂયમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_35.199{99} ॥
તદ્યથાભૂત્ પુરા શાસ્તા કાશ્યપો ઽર્હન્સ્ તથાગતઃ ।
સર્વજ્ઞઃ સુગતો નાથો ધર્મરાજો મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_35.200{100} ॥
વારાણસ્યાં સ સંબુદ્ધો મૃગદાવે સસાંઘિકઃ ।
સર્વસત્વહિતાર્થેન વ્યહરદ્ ધર્મમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_35.201{11} ॥
તસ્મિંશ્ ચ સમયે તત્ર વારાણસ્યામ્ અભૂદ્ ગૃહી ।
સંબુદ્ધભક્તિમાન્ સાધુર્ દરિદ્રઃ કાષ્ઠહારિકઃ ॥ ર્મ્_35.202{2} ॥
સ એકસ્મિન્ દિને કાષ્ઠમ્ આહર્તુ પર્વટે વ્રજન્ ।
તત્રૈકત્ર મહત્ સ્તૂપં દદર્શાછાદિતં તૃણૈઃ ॥ ર્મ્_35.203{3} ॥
દૃષ્ટ્વા સ સમુપાશ્રિત્ય તત્ તૃણાનિ સમંતતઃ ।
સર્વાણ્ય્ અપિ સમુત્પાટ્ય સંમૃજ્ય સમશોધયત્ ॥ ર્મ્_35.204{4} ॥
તતસ્ તં શોભિતં દૃષ્ટ્વા સ શ્રેષ્ઠી સંપ્રમોદિતઃ ।
નત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય મનસૈવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_35.205{5} ॥
યદ્ અયં સૌગતસ્તૂપો મયા સંમૃજ્ય શોધિતઃ ।
એતત્પુણ્યવિપાકેન ભવેયં દિવ્યસુંદરઃ ॥ ર્મ્_35.206{6} ॥
દિવ્યાતિરિક્તાભૈઃ શોભિતઃ સ્યાન્ સમૃદ્ધિમાન્ ।
અનાગતાંશ્ ચ સંબુદ્ધાન્ આરાગયેયમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_35.207{7} ॥
તદા તચ્છાસને ગત્વા ત્રિરત્નશરણં ગતઃ ।
પ્રવ્રજ્યાર્હત્પદં પ્રાપ્ય વ્રજેયાહં સુનિર્વૃતિં ॥ ર્મ્_35.208{8} ॥
ઇત્ય્ એવં પ્રણિધિં કૃત્વા પ્રણત્વા તં જિનાલયં ।
સતતઃ કાષ્ઠમ્ આદાય સ્વગૃહં સમુદાચરત્ ॥ ર્મ્_35.209{9} ॥
તતઃ સ સુમતિઃ શ્રીમાન્ અભૂત્ તત્પુણ્યવાન્ કૃતિઃ ।
સુખાનિ સુચિરં ભુક્ત્વા કાલે મૃતો દિવં યયૌ ॥ ર્મ્_35.210{10} ॥
સ્વર્ગે સ દિવ્યભોગ્યાનિ ભુક્ત્વા રેમે સુરૈઃ સહ ।
પંચજન્મશતાન્ય્ એવં સુખં ભુક્ત્વા ભ્રમેદ્ ભવે ॥ ર્મ્_35.211{11} ॥
અત્રાપિ યદેયં શ્રીમાઞ્ છાસને મે સમાગતઃ ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં ધૃત્વા ચરન્ન્ અર્હન્ ભવત્ય્ અપિ ॥ ર્મ્_35.212{12} ॥
તત્ સર્વં હિ વિજાનીત તત્સ્તૂપસંમૃષ્ટપુણ્યતઃ ।
યથા ચ ચિંતિતં તત્ર તથાસ્ય સિદ્ધ્યતે ઽધુના ॥ ર્મ્_35.213{13} ॥
દરિદ્રકાષ્ઠહારો યો ભવેત્ સો ઽયં હિ શોભિતઃ ।
અન્ય ઇતિ ન મન્યન્તવ્યં યુષ્માભિર્ નાત્ર સંશયઃ ॥ ર્મ્_35.214{14} ॥
એવં સર્વત્ર સંસારે સર્વેષામ્ અપિ પ્રાણિનાં ।
યથૈવ યત્ કૃતં કર્મ તથૈવ તત્ ફલં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_35.215{15} ॥

અભુક્તં ક્ષીયતે નૈવ કર્મ ક્વાપિ કદા ચન ।
અન્યથાપિ ભવેન્ નૈવ કર્મફલં કથં ચન ॥ ર્મ્_35.216{16} ॥
એવં મત્વાત્ર સંસારે સર્વદા સુખવાંછિભિઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચરિતવ્યં શુભે સદા ॥ ર્મ્_35.217{17} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા તે સર્વસાંઘિકાઃ ।
સર્વે લોકાશ્ ચ સંબોધિપ્રાપ્તું ધર્માર્થિનો ઽભવન્ ॥ ર્મ્_35.218{18} ॥
ઇતિ મે ગુરુણાખ્યાતં શ્રુતં મયા તથોચ્યતે ।
ત્વમ્ અપ્ય્ એવં મહારાજ સદ્ધર્મનિરતો ભવ ॥ ર્મ્_35.219{19} ॥
પ્રજાશ્ ચાપિ મહારજ બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
બોધિમાર્ગે ઽભિસંસ્થાપ્ય પાતુમ્ અર્હતિ સર્વદા ॥ ર્મ્_35.220{20} ॥
એવં કૃતે મહારાજ સર્વત્ર વઃ શુભં ભવેત્ ।
ક્રમાત્ સંબોધિમ્ આસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_35.221{21} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાખ્યાતં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂમિપઃ ।
તથા હીતિ પ્રતિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનન્દત્ સ પાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_35.222{22} ॥
યે શ્રદ્ધાઃ સુપ્રસન્ના ઇદમ્ અપિ મનુજાઃ શોભિતસ્યાવદાનં ।
શૃણ્વન્તિ શ્રાવયંતિ પ્રમુદિતમનસા યે ચ સંબોધિકામાઃ ।
તે સર્વે બોધિસત્વાઃ સકલગુણભૃતો બોધિચર્યાં ચરન્તો ।
ભુક્ત્વા સૌખ્યં પ્રકામં દશબલનિલયે સંપ્રયાન્તિ પ્રમુક્ત્વા ॥ ર્મ્_35.223{23} ॥
++ ઇતિ રત્નાવદાનતત્વે શોભિતાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
xxxવિ મુક્તાવદાન
અથાશોકો મહીપાલઃ સાંજલિઃ સમુપાશ્રિતઃ ।
ઉપગુપ્તં યતિં નત્વા પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_36.1{1} ॥
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇછામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્યથા ગુરુણાખ્યાતં તથાદેષ્ટું ચ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_36.2{2} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં રાજ્ઞા શ્રુત્વા સો ઽર્હન્ સુધીર્ યતિઃ ।
તમ્ અશોકં મહારાજં સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.3{3} ॥
શૃણુ સાધુ મહારાજ યથા મે ગુરુભાષિતં ।
તથાત્રાહં પ્રવક્ષ્યામિ તવ ચિત્તવિશુદ્ધયે ॥ ર્મ્_36.4{4} ॥
તદ્યથાભૂન્ મહાપૂર્ય્યાં શ્રાવસ્ત્યાં શ્રીદસંનિભઃ ।
શ્રેષ્ઠી મહાધનઃ સાધુઃ પુષ્યાભિધો મહાજનઃ ॥ ર્મ્_36.5{5} ॥
તસ્ય ભાર્યા સુભદ્રાંગી રામાખ્યા શ્રીસમાનિકા ।
કુલધર્મસમાચરા સ્વામિચર્યાનુચારિણી ॥ ર્મ્_36.6{6} ॥
યયા પત્ન્યા સુભાવિન્યા સાર્દ્ધં પુષ્યઃ સ સન્મતિઃ ।
યથાકામઃ સુખં ભુક્ત્વા રેમે સમુપચારયન્ ॥ ર્મ્_36.7{7} ॥
તતઃ સા સમયે કાંતા ગર્ભિણી વર્દ્ધિતોદરા ।
સ્વલ્પાહારરતા પાણ્ડુવર્ણા કૃશાભવત્ ક્રમાત્ ॥ ર્મ્_36.8{8} ॥
તતઃ સા સમયે ઽસૂત દારિકાં દિવ્યસુંદરીં ।
શિરોનિવદ્ધમુક્તા સ્રક્કોહિતામ્ અભિરોચિનીં ॥ ર્મ્_36.9{9} ॥
તાં સંજાતાં શિરોવદ્ધમુક્તામાલાં પ્રશોભિતાં ।
દારિકાં સા પ્રસૂ દૃષ્ટ્વા સચિત્રાનંદિતો ઽભવત્ ॥ ર્મ્_36.10{10} ॥

તચ્ છ્રુત્વા સ પિતા પુષ્યો વિસ્મયોદ્ધતમાનસઃ ।
ઉપેત્ય તાં સુતાં દૃષ્ટ્વા તસ્થૌ પશ્યન્ સવિસ્મયઃ ॥ ર્મ્_36.11{11} ॥
તતસ્ તે જ્ઞાતયઃ સર્વે વંધુમિત્રસુહૃજ્જનાઃ ।
તાં સંજાતાં નિશમ્યાશુ દ્રષ્ટુમ્ આજગ્મુર્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_36.12{12} ॥
તત્ર તાં દારિકાં કાંતાં શિરોમુક્તાસ્રગન્વિતાં ।
દર્શનીયાં સુભદ્રાંગીં પ્રાદ્રાક્ષુસ્ તે ચિરં મુદા ॥ ર્મ્_36.13{13} ॥
અહોસ્વિદ્ દેવકન્યેયં નૂનં માન્યા ન માનવી ।
યદ્ ઇયં જાતમાત્રાપિ ભાભિઃ શોભતે પુરં ॥ ર્મ્_36.14{14} ॥
ઇતિ સંભાષ્ય તે સર્વે જ્ઞાતિવંધૂ સુહૃજ્જનાઃ ।
સુચિરં તાં સમાલોક્ય વિસ્મિતા નિર્યયુસ્ તતઃ ॥ ર્મ્_36.15{15} ॥
તતઃ સ જનકસ્ તસ્યાઃ કૃત્વા જતિમહં મુદા ।
સર્વાઞ્ જ્ઞાતીન્ સમામંત્ર્ય પુર એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_36.16{16} ॥
ભવન્તો ઽસ્યાઃ સુતાયા મે દૃષ્ટ્વા સંપન્નિમિત્તમાં ।
યથા લોકે પ્રસિદ્ધં સ્યાત્ તથા નામાભિધીયતાં ॥ ર્મ્_36.17{17} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા સર્વે તે જ્ઞાતિવાંધવાઃ ।
તન્ નિમિત્તં સમાલોક્ય તં પુષ્યમ્ એવમ્ અબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_36.18{18} ॥
સાધો યત્ સંપ્રજાતેયં મુક્તામાલાશિરોરુહા ।
તદ્ અસ્યા નામ મુક્તેતિ પ્રસિદ્ધં ભવતુ ધ્રુવં ॥ ર્મ્_36.19{19} ॥
એવં તૈઃ જ્ઞાતિભિઃ સર્વૈઃ સમાખ્યાતં નિશમ્ય સઃ ।
પુષ્યસ્ તસ્યાઃ સુતાયાસ્ તન્ નામપ્રસિદ્ધમ્ અચારયત્ ॥ ર્મ્_36.20{20} ॥
તતઃ સા દારિકા મુક્તા ધાત્રીભિઃ પ્રતિપાલિતા ।
અષ્ટાભિર્ અભિપુષ્યાંગા પ્રવૃદ્ધાભૂદ્ હ્રદાબ્જવત્ ॥ ર્મ્_36.21{21} ॥
તતઃ સા દારિકા કાન્તા પ્રવૃદ્ધાભૂત્ કુમારિકા ।
ગુરુણાં સમુપાશ્રિત્ય ક્રમાદ્ વિદ્યા અશિક્ષતે ॥ ર્મ્_36.22{21*} ॥
તત્ર સા સુમતીર્ મુક્તા લિપિપારં ગતા ક્રમાત્ ।
સર્વશાસ્ત્રકલાવિદ્યાપારં યયૌ વિચક્ષણા ॥ ર્મ્_36.23{22} ॥
તતઃ સા દાનસંરક્તા સર્વાર્થિભ્યો યથેપ્સિતં ।
સદ્ધર્મપ્રણિધાનેન દદૌ નિત્યં પ્રસાદિતા ॥ ર્મ્_36.24{23} ॥
સર્વે ઽપિ યાચકાસ્ તસ્યા ગૃહં દૃષ્ટ્વા સમાગતાઃ ।
તદ્ દત્તં દ્રવ્યમ્ આદાય પ્રયયુઃ સંપ્રમોદિતાઃ ॥ ર્મ્_36.25{24} ॥
તદૈકો બ્રાહ્મણસ્ તસ્યા મુક્તામાલાં શિરોરુહાં ।
દૃષ્ટ્વા લોભાકુલાત્મા સ ગૃહં ગત્વા સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_36.26{25} ॥
તત્ર સ બ્રાહ્મણો દૃષ્ટ્વા તાં કન્યાં સંપ્રદાયનીં ।
ઉપેત્યાશીર્વચોદ્દત્વા પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_36.27{26} ॥
જયો ઽસ્તુ તે સદા ભદ્રે ચિરં જિવ્યાઃ સુખાન્વિતા ।
યથા તે વાંછતે ચિત્તં તથા સર્વં પ્રસિદ્ધ્યતુ ॥ ર્મ્_36.28{27} ॥
ભદ્રે ઽહં તે ગુણાચ્ છ્રુત્વા દૂરતો યદ્ ઇહાવ્રજે ।
તદ્ અર્થં શૃણુ તે વક્ષ્યે તચ્ છ્રુત્વા મે પ્રસીદતુ ॥ ર્મ્_36.29{28} ॥
યદ્ ઇયં તે શિરોબદ્ધા મુક્તામાલા પ્રશોભિતા ।
તદ્ ઇમાં મે પ્રદત્વાત્ર મનો મમ વિનોદય ॥ ર્મ્_36.30{29} ॥

ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન સા મુક્તા સંપ્રદાનિકા ।
તાં પ્રદાતું સમિછન્તી તં વિપ્રમ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.31{30} ॥
સાધુ વિપ્ર ક્ષણં તિષ્ઠ મા વ્રજસ્વાન્યતઃ ક્વચિત્ ।
પિત્રોર્ આજ્ઞાં સમાયાચ્ય દાસ્યામિ તે ઇમામ્ અપિ ॥ ર્મ્_36.32{31} ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સ સમાશ્વાસ્ય બ્રાહ્મણં તં પ્રલોભિતં ।
સહસા પુરતો ગત્વા પિત્રોર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_36.33{32} ॥
પિતર્ અમ્બ ગૃહે ઽસ્માકં બ્રાહ્મણો ઽર્થી સમાગતઃ ।
સ મમેમાં શિરોરૂઢાં મુક્તામાલાં પ્રયાચતે ॥ ર્મ્_36.34{33} ॥
તદ્ ઇમાં દાતુમ્ ઇછામિ તસ્મૈ વિપ્રાય સાધવે ।
તદ્ અનુજ્ઞાં પ્રદત્તં મે યદ્ય્ અસ્તિ વાં દયામ્ અપિ ॥ ર્મ્_36.35{34} ॥
ઇતિ પુત્ર્યોદિતં શ્રુત્વા સ પિતા વિસ્મયાહતઃ ।
તાં પુત્રીં સુચિરં દૃષ્ટ્વા પરિભાષ્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.36{35} ॥
ભો વત્સ કિં સમીક્ષ્યૈવં સ્વમસ્તક સમુદ્ભવાં ।
નેત્રવત્ કથમ્ ઉત્કૃત્ય પ્રદદ્યાદ્ અર્થિને સુતે ॥ ર્મ્_36.37{36} ॥
યદિ દાતું સમિછા તે બ્રાહ્મણાયાર્થિને સુતે ।
તદ્ અન્યત્પ્રાર્થિતં દ્રવ્યં પ્રદદસ્વ યથેપ્સિતં ॥ ર્મ્_36.38{37} ॥
ઇતિ પિત્રોદિતં શ્રુત્વા સા મુક્તા દુહિતા સુધીઃ ।
જનકં તં સમાલોક્ય પ્રણત્વા ચૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.39{38} ॥
શૃણુ તાત યદ્ અર્થે ઽહં સ્વશિરઃસંભવામ્ અપિ ।
મુક્તામાલં સમુદ્ધૃત્ય દિત્સામિ તત્ પ્રવક્ષ્યતે ॥ ર્મ્_36.40{39} ॥
અનિત્યં ખલુ સંસારે માનુષ્યે જન્મ દુર્લભં ।
ક્ષણધ્વંસિ શરીરં ચ જીવિતં ચ તૃણામ્બુવત્ ॥ ર્મ્_36.41{40} ॥
તત્રાપિ બહવો રોગાઃ સંપદો ઽપ્ય્ અતિચંચલઃ ।
દુર્લભા ક્ષણસંપચ્ ચ ધર્મમતિશ્ ચ દુર્લભા ॥ ર્મ્_36.42{41} ॥
કિં નિત્યમ્ અત્ર સંસારે કો હિ નિત્યસ્થિતો ભવે ।
ઇત્ય્ અનિત્યામ્ ઇમાં મુક્તામાલાં દિત્સામ્ય્ અહં પિત ॥ ર્મ્_36.43{42} ॥
કો ઽન્યત્ર માનુષા દેહાદ્ દાનં કર્તું પ્રશક્નુયાત્ ।
ઇત્ય્ આપ્ય્ અહં સમીક્ષ્યાત્ર દાતુમ્ ઇછે કજામ્ અપિ ॥ ર્મ્_36.44{43} ॥
કસ્યાત્ર વિગ્રહે મૃત્યોર્ વિશ્વાસં વિદ્યતે ખલુ ।
ઇતિ મત્વાપિ તાતેમાં દિત્સામિ મુક્તકાસ્રજં ॥ ર્મ્_36.45{44} ॥
કસ્યાત્ર જીવિતં કાયે સ્વેછયા સમવસ્થિતં ।
એવં વિજ્ઞાય તાતેમં માલાં દિત્સામિ પુષ્પવત્ ॥ ર્મ્_36.46{45} ॥
કો નાત્ર પીડ્યતે રોગૈઃ સક્લેશૈર્ દેવસંભવૈઃ ।
ઇત્ય્ એવં સમીક્ષ્યૈમાં દાતુમ્ ઇછામિ મુક્તિકાં ॥ ર્મ્_36.47{46} ॥
કસ્ય સંપત્ સ્થિરા ગેહે અસ્તાશ્ ચપિ સ્થિતિર્ ન હિ ।
એવં વિજ્ઞાય તતેમં દિત્સામિ કુસુમાકૃતિં ॥ ર્મ્_36.48{47} ॥
કસ્ય ચાત્ર શુભે દૃષ્ટિર્ જાયાત્ તિષ્ઠેચ્ ચ સર્વદા ।
એવં વાપિ પરિજ્ઞાય દિત્સામીમાં કજામ્ અપિ ॥ ર્મ્_36.49{48} ॥
સદા ન જાયતે નૈવં ધર્મે મતિઃ કથં ચન ।
ઇતિ દૃષ્ટ્વાપિ મે ચિત્તમ્ ઇમાં દિત્સતિ પુષ્પવત્ ॥ ર્મ્_36.50{49} ॥

ઇમાં મે દૈવસંજાતાં શિરઃસ્થાં કેશસાદૃશીં ।
દાતુમ્ ઇછામ્ય્ અહં તાત સદ્ધર્મરત્નલબ્ધયે ॥ ર્મ્_36.51{50} ॥
કિયત્ કાલં ચ જીવેયં સર્વેષાં મરણં ધ્રુવં ।
યાવદ્ જીવિતમુક્તાયામ્ ઇયં મુક્તાપિ નક્ષ્યતિ ॥ ર્મ્_36.52{51} ॥
યદ્ ઇયં મે શિરોજાપિ પ્રાણેન સહ નક્ષ્યતિ ।
તદ્ દત્તા વાપ્ય્ અદત્તાપિ સર્વથાપિ વિનક્ષ્યતિ ॥ ર્મ્_36.53{52} ॥
એતદ્ દેવં સમીક્ષ્યે માં મુક્તાં પુષ્પસ્રજં યથા ।
કજામ્ અપિ સમુદ્ધૃત્ય દાતુમ્ ઇછામ્ય્ અહં પિત ॥ ર્મ્_36.54{53} ॥
તદ્ અત્ર મા કૃથા વિઘ્નં મમ સદ્ધર્મસાધને ।
તદ્ અનુજ્ઞાં પ્રદત્વા મે પ્રાર્થિતં સફલં કુરુ ॥ ર્મ્_36.55{54} ॥
યદિ ન દીયતે ઽનુજ્ઞાં દાનવિઘ્નફલં લાભેઃ ।
તતો તે દુષ્કૃતિર્ જાયાત્ તતો હિ દુર્ગતિં વ્રજેઃ ॥ ર્મ્_36.56{55} ॥
યદ્ય્ અનુજ્ઞાં પ્રદાનેન સત્યં પૂરયસે મમ ।
તતસ્ તે સુકૃતિર્ જાયાત્ તેન યાયાદ્ ધિ સદ્ગતિં ॥ ર્મ્_36.57{56} ॥
સદ્ગતૌ સર્વદા સૌખ્યં ભુક્ત્વા ચરેઃ શુભેષ્વ્ અપિ ।
તતઃ ક્રમેણ સંબોધિં પ્રાપ્ય બુદ્ધત્વમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_36.58{57} ॥
એવં વીજ્ઞાય તાતાત્ર વારયિતું ન મે ઽર્હતિ ।
તદ્ અનુજ્ઞપ્ય મે સત્યં સંપૂરયિતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_36.59{58} ॥
ઇતિ પુત્ર્યા તયાખ્યાતં શ્રુત્વા પિતા સ બોધિતઃ ।
તાં મુક્તાં સુમાતિઃ પુત્રીં સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.60{59} ॥
યત્ ત્વયૈવં સમાખ્યાતં તત્ સર્વં સત્યમ્ એવ હિ ।
યદિ શ્રદ્ધાસ્તિ તે દાતું પ્રદેહિ કિં નિવારયે ॥ ર્મ્_36.61{60} ॥
ઇતિ પિત્રાભ્યનુજ્ઞાતે સા મુક્તા પરિમોદિતા ।
તાં શિરઃસદ્ભવાં મુક્તાં માલામ્ ઉત્કર્તુમ્ ઐછત ॥ ર્મ્_36.62{61} ॥
તદા સા જનની દૃષ્ટ્વા તાં મુક્તાં સ્વાત્મજાં પ્રિયાં ।
શિરોજામ્ અપિ તાં મુક્તાં માલામ્ ઉત્કર્તુ વાંછિનીં ॥ ર્મ્_36.63{62} ॥
સહસા ગાઢમ્ આલિંગ્ય વારયિતું સમુદ્યતા ।
ગલદશ્રુવિલિપ્તાક્ષા વિલપંત્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.64{63} ॥
હા પ્રિયે સ્વાત્મજે પુત્રી કથમ્ અજ્ઞાસિ સાંપ્રતં ।
ઇન્દ્રિયવત્ તનૂદ્ભૂતામ્ અપિ દાતું યદીછસિ ॥ ર્મ્_36.65{64} ॥
યચ્ છિરોજાં સમુત્કૃત્ય મુક્તામાલાં સ્વદૈવજાં ।
કિમ્ અન્યદ્ ઇહ પશ્યન્તિ વિપ્રાય દાતુમ્ ઇછસિ ॥ ર્મ્_36.66{65} ॥
યદિ દાને ઽતિવાંછા તે પ્રદેહિ તદ્ યદ્ ઇપ્સિતં ।
ઇમામ્ એવ શિરોજતાં મા દાઃ કસ્મૈ ચિદ્ અર્થિને ॥ ર્મ્_36.67{66} ॥
દમ્ ઇયં સ્વતનૂદ્ભૂતા સહજા જીવિતેન્દ્રૈઃ ।
તદ્ ઇયં કથમ્ ઉત્કૃત્ય દાતવ્યેતિ વિચારય ॥ ર્મ્_36.68{67} ॥
યદીમં સ્વશિરોરૂઢાં બલેનોત્કૃત્ય દાસ્યસિ ।
તદેયં નક્ષ્યતે નૂનં જીવિતેન સહ ધ્રુવં ॥ ર્મ્_36.69{68} ॥
વિનષ્ટે જીવિતે કાયે કો ધર્મં સાધયેત્ પુનઃ ।
ધર્મં વિનાત્ર સંસારે નિરર્થં સર્વસાધનં ॥ ર્મ્_36.70{69} ॥

ધર્મમૂલં હિ સંસારે સત્કાયજીવિતં કિલ ।
તજ્ જીવિતાશ્રયઃ કાયો રક્ષિતવ્યઃ પ્રયત્નતઃ ॥ ર્મ્_36.71{70} ॥
યત્ કાયપ્રાણરક્ષાર્થં સંસારે ધર્મસાધનં ।
કાયપ્રાણં વિના કો ઽર્થઃ સંસારે ધર્મસાધને ॥ ર્મ્_36.72{71} ॥
ધર્માર્થકામમોક્ષાદિ સાધનં સુખકારણં ।
અભાવે જીવિતે કાયે કસ્યાર્થે સુખસાધનં ॥ ર્મ્_36.73{72} ॥
યત્ સ્વજીવે ન પક્ષ્યૈવં કિમ્ અર્થે દાતુમ્ ઇછસિ ।
સ્વકાયજીવરક્ષાર્થં દાનાદિ પુણ્યસાધનં ॥ ર્મ્_36.74{73} ॥
સ્વકાયજીવિતં ત્યક્ત્વા કિમ્ અર્થે પુણ્યસાધનં ।
સ્વકાયજીવ ભદ્રાર્થે ગુણદ્રવ્યવૃષાર્જનં ॥ ર્મ્_36.75{74} ॥
ઇતિ સત્યં મયાખ્યાતં હિતાર્થં તે પ્રિયાત્મજે ।
શ્રુત્વેમં નેત્રવદ્ રક્ષ્યા મા દાઃ કસ્મૈ ચિદ્ અર્થિને ॥ ર્મ્_36.76{75} ॥
યદિ તે ઽસ્તિ વૃષે વાંછા દત્વેતો ઽન્યદ્ યથેપ્સિતં ।
ગૃહે વ્રતં ચરત્ય્ એવં સુખેન પુણ્યમ્ અર્જય ॥ ર્મ્_36.77{76} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન સર્વત્ર તે શુભં ભવેત્ ।
સર્વદા દુર્ગતિં નૈવ યાયાત્ સદા તુ સદ્ગતિં ॥ ર્મ્_36.78{77} ॥
એવં મત્વાત્મજે શ્રુત્વા સદ્ધર્મં સૌગતોદિતં ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ગૃહે વ્રતં સુખં ચર ॥ ર્મ્_36.79{78} ॥
એતત્પુણ્યવિશુદ્ધા ત્વં સર્વદા શુભભાવિની ।
ક્રમાત્ સંબોધિમ્ આસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_36.80{79} ॥
ઇતિ માત્રા સમાખ્યાતં શ્રુત્વા મુક્તાત્મજાપિ સા ।
ઉત્થાયાશ્રુવિરુક્ષા યયૌ શોકાલયે શનૈઃ ॥ ર્મ્_36.81{80} ॥
તત્ર શય્યાતલાસીના મુક્તાદાનચિન્તયા ।
સંબુદ્ધસ્મરણં કૃત્વા તસ્થૌ ધ્યાનસમાહિતા ॥ ર્મ્_36.82{81} ॥
તત્ર તદ્ધ્યાનસંમૂઢા નિદ્રાસુપ્તેન્દ્રિયાપિ સા ।
તમ્ એવ શ્રીઘનં સ્મૃત્વા તસ્થૌ નિશ્ચરિતાશયાઃ ॥ ર્મ્_36.83{82} ॥
તામ્ એવાં સંસ્થિતાં દૃષ્ટ્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
સ્વપ્ન ઇવ સમાભાષ્ય મુક્તામ્ એવં વ્યબોધયત્ ॥ ર્મ્_36.84{83} ॥
વત્સે માત્ર વિષીદ ત્વં પ્રદેયેયં કજાપિ તે ।
પ્રદીયતાં સમુદ્ધૃત્ય પુનઃ પ્રાદુર્ભવિષ્યતિ ॥ ર્મ્_36.85{84} ॥
ઇતિ સંભાષિતં શ્રુત્વા સ્વપ્ને ઇવ સમુત્થિતા ।
સા મુક્તા વિસ્મયાક્રાન્તચિત્તા તસ્થૌ સુનિશલા ॥ ર્મ્_36.86{85} ॥
તતઃ સા તં જગન્નાથં સ્મૃત્વા તચ્ચિન્તયાકુલા ।
કિમ્ એતત્ સત્યમ્ એવં સ્યાદ્ ઇતિ જ્ઞાતું સમૈછત ॥ ર્મ્_36.87{86} ॥
તતઃ સા સ્વયમ્ ઉદ્ધૃત્ય સ્વશિરઃસ્થાં સ્વપાણિના ।
મુક્તામાલાં મુદાલોક્ય તાં શાસ્ત્રે સમકલ્પયત્ ॥ ર્મ્_36.88{87} ॥
તતો ઽનંતરમ્ એવં સા મુક્તામાલાભિશોભિતા ।
તસ્યાઃ શિરસમુભૂતા રરાજ તત્સમાનિકા ॥ ર્મ્_36.89{88} ॥
તાં સમાલોક્ય સા મુક્તા કન્યાતિવિસ્મયાન્વિતા ।
સહસા પુરતો ગત્વા માતુર્ એવં ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_36.90{89} ॥

માતર્ અદ્ય મુનીન્દ્રસ્ય કૃપાદૃષ્ટિપ્રસાદતઃ ।
યથા મયા પ્રતિજ્ઞાતં પૂર્ય્યેત મે તથા ધ્રુવં ॥ ર્મ્_36.91{90} ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સા મુદા મુક્તા સમુદ્ધૃતાં શિરોરુહાં ।
યે ઉભે દર્શયિત્વાગ્રે માતુર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_36.92{91} ॥
માતર્ અહં વિપન્નાશા શય્યા તલસમાશ્રિતા ।
સંબુદ્ધં મનસા ધ્યાત્વા તિષ્ઠામિ દાનચિંતયા ॥ ર્મ્_36.93{92} ॥
યદા મે ધ્યાનસુપ્તાયા હૃદિ નિદ્રોપસર્પતે ।
તદૈવં સર્વનાથેન સમાદિષ્ટં શ્રુતં મયા ॥ ર્મ્_36.94{93} ॥
પ્રદેયેયં શિરોજાતા મુક્તામાલા ત્વયા મુદા ।
પુનઃ પ્રાદુર્ભવેદ્ ભૂયો ઽપ્ય્ એતત્સમાનિકા ધ્રુવં ॥ ર્મ્_36.95{94} ॥
ઇતિ શ્રુત્વા પ્રબુદ્ધાહં કિમ્ એતત્ સૂનૃતં ભવેત્ ।
ઇતિ કૃત્વા સમુદ્ધૃત્ય પશ્યામીમાં પ્રમોદિતા ॥ ર્મ્_36.96{95} ॥
તતો ઽનંતરમ્ એવં મે શિરસ્યૈતત્સમાનિકા ।
મુક્તામાલા સમુદ્ભૂતા દૃશ્યતામ્ ઇયમ્ અમ્બિકે ॥ ર્મ્_36.97{96} ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સા સુતા મુક્તા તસ્યા માતુઃ પુરો મુદા ।
મુક્તાં માલાં ઉપસ્થાપ્ય દર્શયન્ત્ય્ એવમ્ આહ ચ ॥ ર્મ્_36.98{97} ॥
ઇમાં માતુર્ જગચ્છાસ્ત્રે મુદા સંકલ્પયામ્ય્ અહં ।
તદ્ એનાં ત્રિજગચ્છાસ્ત્રે સંપ્રદાતું વ્રજેય હિ ॥ ર્મ્_36.99{98} ॥
ઇતિ પુત્ર્યા સમાખ્યાતં શ્રુત્વા સા જનની મુદા ।
તાં મુક્તાસ્રજમ્ આલોક્ય તચ્ છિરોજાં ચ હર્ષિતા ॥ ર્મ્_36.100{99} ॥
મુહુર્ મુહુઃ સમીક્ષન્તી તાં સુતામ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ।
ધન્યાસિ ભદ્રિકા પુત્રિ ત્વયા યથા સમીહિતં ॥ ર્મ્_36.101{100} ॥
તથા તે સિદ્ધ્યતે નૂનં સંબુદ્ધસ્યાનુભાવાતઃ ।
તદ્ ઇમાં ત્વં સમાદાયા યથા સંકલ્પિતં ત્વયા ॥ ર્મ્_36.102{1} ॥
તથા તસ્મૈ મુનીન્દ્રાય પ્રાભ્યર્ચ્ય દાતુમ્ અર્હસિ ।
તથા તે ઽઙ્ગીકૃતં પુત્રિ તત્ સત્યં સેત્સ્યતે ધ્રુવં ॥ ર્મ્_36.103{2} ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવૈશ્ ચ સર્વદા સદ્ગતિં વ્રજેઃ ।
ઇતિ મત્વા જગચ્છાસ્તુર્ ઉપહૃત્ય ભજાદરાત્ ॥ ર્મ્_36.104{3} ॥
તથા ચાસ્મૈ દ્વિજાયૈવમ્ આદાય દાતુમ્ અર્હતિ ।
તથા તે ઽઙ્ગી કૃતે સિદ્ધે સર્વત્ર મંગલં ભવેત્ ॥ ર્મ્_36.105{4} ॥
સફલં માનુષે જન્મ સદા ચ સદ્ગતૌ સ્થિતિઃ ॥ ર્મ્_36.106{5} ॥
ઇતિ માત્રોદિતં શ્રુત્વા પ્રતિસંમોદિતાશયા ।
સા તથેતિ પ્રતિશ્રુત્ય તથા કર્તું સમૈછત ॥ ર્મ્_36.107{6} ॥
તથા સૈતત્પ્રવૃત્તાંતં ભર્ત્તુર્ અગ્રે ન્યવેદયત્ ।
શ્રુત્વા ભર્ત્તાપિ પુષ્યઃ સમુદિતાભ્યન્વમોદત ॥ ર્મ્_36.108{7} ॥
તસ્મિન્ન્ અવસરે તત્ર શ્રાવસ્ત્યાં જેતકાશ્રમે ।
વિહારે ભગવાન્ સો ઽર્હન્ વિજહાર સસાંઘિકઃ ॥ ર્મ્_36.109{8} ॥
તત્ર સ ત્રિજગચ્છાસ્તા બોધિચર્યાં પ્રકાશયન્ ।
સર્વસત્વસહિતાર્થેન ધર્મમ્ આદેષ્ટુમ્ આરભત્ ॥ ર્મ્_36.110{9} ॥
તદા તે ભિક્ષવઃ સર્વે શ્રાવકાશ્ ચૈલકાદયઃ ।

ભિક્ષુણ્યો વ્રતિનશ્ ચાપિ બોધિસત્વગણા અપિ ॥ ર્મ્_36.111{10} ॥
ઉપાસકગણાશ્ ચાપિ તથા ચોપાસિકા અપિ ।
સર્વે તે સમુપાશ્રિત્ય સમાતસ્થુઃ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_36.112{11} ॥
તથા શક્રાદયો દેવા બ્રહ્માદ્યા બ્રહ્મચારિણઃ ।
દાનવા લોકપાલાશ્ ચ યક્ષગંધર્વકિન્નરાઃ ॥ ર્મ્_36.113{11!} ॥
રાક્ષસા ગરુડા નાગાઃ સિદ્ધવિદ્યાધરાદયઃ ।
યતયો યોગિનશ્ ચાપિ નિર્ગ્રન્થાસ્ તીર્થિકા અપિ ॥ ર્મ્_36.114{12} ॥
ઋષયો બ્રાહ્મણાશ્ ચાપિ તપશ્વિનો મહર્દ્ધિકાઃ ।
રાજાનઃ ક્ષત્રિયાશ્ ચાપિ વૈશ્યા રાજકુમારકાઃ ॥ ર્મ્_36.115{} ॥
શ્રેષ્ઠિનો મંત્રિણો ઽમાત્યા ગૃહસ્થાશ્ ચ મહાજનાઃ ।
વણિજઃ સાર્થવાહાશ્ ચ પૌરિકાઃ શિલ્પિનો ઽપિ ચ ॥ ર્મ્_36.116{24} ॥
ગ્રામ્યા જાનપદાશ્ ચાપિ તથાન્યદ્દેશવાસિનઃ ।
સર્વે તે સમુપાગત્ય દૃષ્ટ્વા તં શ્રીઘનં મુદા ॥ ર્મ્_36.117{15} ॥
નત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સમભ્યર્ચ્ય યથાક્રમં ।
કૃતાઞ્જલિપુટા નત્વા પરિવૃત્ય સમંતતઃ ॥ ર્મ્_36.118{16} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતુમ્ ઉપતસ્થુઃ સમાહિતાઃ ।
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાન્ સર્વાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
આદિમધ્યાંતકલ્યાણં સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_36.119{17} ॥
તત્ સદ્ધર્મં સમાકર્ણ્ય સર્વે લોકાઃ [પ્રબોધિકાહ્] પ્રબોધિતાઃ ।
સર્વસત્વહિતાર્થેષુ બભૂવુઃ બોધિચારિણઃ ॥ ર્મ્_36.120{18} ॥
તદા સા કન્યકા મુક્તા સખીભિઃ સહ મોદિતા[ઃ] ।
મુક્તામાલાં સમાદાય ધર્મં શ્રોતુમ્ ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_36.121{19} ॥
તત્ર તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા નત્વા સા સાંજલિર્ મુદા ।
ત્રિધા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તસ્ય શાસ્તુઃ પુરોગતા ॥ ર્મ્_36.122{20} ॥
તત્રાગ્રે તામ્ ઉપસ્થપ્ય મુક્તામાલાં કૃતાંજલિઃ ।
પાદૌ નત્વા પ્રસન્નાસ્યા ધર્મં શ્રોતુમ્ ઉપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_36.123{21} ॥
તતઃ સ ભગવાંસ્ તસ્યા દૃષ્ટ્વાશયં વિશુદ્ધિતં ।
આર્યસત્યં સમારભ્ય સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_36.124{22} ॥
તત્ સદ્ધર્મં સમાકર્ણ્ય સા મુક્તા પરિબોધિતા ।
ધર્મવિશેષમ્ આજ્ઞાય બભૂવ બોધિવાઞ્છિની ॥ ર્મ્_36.125{23} ॥
તત્ર સા કન્યકા મુક્તા સત્કાયદૃષ્ટિપર્વતં ।
હિત્વા જ્ઞાનાસિના શ્રોતઆપત્તિફલમ્ આયયૌ ॥ ર્મ્_36.126{24} ॥
તતઃ સા ભદ્રિકા મુક્તા દૃષ્ટસત્યા પ્રમોદિતા ।
સાંજલિશ્ ચરણૌ શાસ્તુર્ નત્વા સ્વગૃહમ્ આયયૌ ॥ ર્મ્_36.127{25} ॥
તતઃ સા ચ સમાદાય મુક્તામાલં સ્વમૂર્દ્ધજં ।
સુપ્રસન્નાશયા તસ્મૈ દ્વિજાય પ્રદદૌ મુદા ॥ ર્મ્_36.128{26} ॥
તાં મુક્તાસ્રજમ્ આદાય બ્રાહ્મણઃ સંપ્રમોદિતઃ ।
તસ્યૈ ભદ્રાશિષં દત્વા સહસા સ્વગૃહે ઽવ્રજત્ ॥ ર્મ્_36.129{27} ॥
તથા સા મુદિતા ગત્વા સર્વાર્થિભ્યો યથેપ્સિતં ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા શુભધર્મે સમાચરત્ ॥ ર્મ્_36.130{28} ॥

તદા તસ્યા ગુણાઞ્ છ્રુત્વા બહવઃ કામરાગિણઃ ।
સરત્નપ્રાભૃતં દત્વા તાં પ્રાર્થયિતુમ્ ઈછિરે ॥ ર્મ્_36.131{29} ॥
કુમારા ભુર્ભુજા તસ્યાઃ પિતરં પુષ્યમ્ આદરાત્ ।
સ્વસ્વદૂતૈઃ સરત્નાનિ દત્વા સંપ્રાર્થયન્ મુદા ॥ ર્મ્_36.132{30} ॥
તથા દ્વિજકુમારાશ્ ચ મંત્રિપુત્રાશ્ ચ કામિનઃ ।
વૈશ્યપુત્રાસ્ તથાન્યે ન ધનિનો વણિગાત્મજાઃ ॥ ર્મ્_36.133{31} ॥
સાર્થવાહસુતાશ્ ચાપિ તથા શિલ્પિસુતા અપિ ।
મહાજનસુતાશ્ ચૈવમ્ અન્યે ઽપિ કામમોહિતાઃ ॥ ર્મ્_36.134{32} ॥
સર્વે તે તાં સુભદ્રાંગીં મુક્તાં મુક્તાભ્યલંકૃતાં ।
દૃષ્ટ્વા રાગાગ્નિસંતપ્તાસ્ તન્મુખામૃતવાંછિનઃ ॥ ર્મ્_36.135{33} ॥
સવસ્ત્રાલંકારરત્નાનિ દત્વ દૂતૈઃ પૃથક્ પૃથક્ ।
તસ્યાસ્ તં જનકં પુષ્યં પ્રાર્થયન્ન્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_36.136{34} ॥
તથા તૈઃ પ્રાર્થ્યમાનો ઽસૌ પુષ્યો દૂતૈઃ પૃથક્ પૃથક્ ।
તદ્ દત્તં પ્રાભૃતં દૃષ્ટ્વા તસ્થૌ તં ક્ષુભિતાશયઃ ॥ ર્મ્_36.137{35} ॥
તત ઉત્થાય પુષ્યઃ સ શોકાગારે વિષણ્ણધીઃ ।
ગત્વા શય્યાતલાસીનો મનસૈવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_36.138{36} ॥
હારે દુઃખં પ્રજાતં મે કિં કરિષ્યામિ સાંપ્રતં ।
એકૈવ દુહિતા મે ઽસ્તિ યાચકા બહવો ઽપિ મે ॥ ર્મ્_36.139{37} ॥
યદ્ય્ એકસ્મૈ પ્રદાસ્યામિ સર્વે ઽન્યે સ્યુર્ મમ દ્વિષઃ ।
અત્રાહં કિં કરિષ્યામિ યદ્ ઉપાયં ન મન્યતે ॥ ર્મ્_36.140{38} ॥
ઇતિ ચિન્તાવિષણ્ણાસ્યસ્ તસ્થૌ મોહવિષાર્દિતઃ ॥ ર્મ્_36.141{39!} ॥
તત્રૈવં સંસ્થિતં દૃષ્ટ્વા જનકં તં સમોહિતં ।
સમેત્ય સાત્મજા મુક્તા નત્વૈવં પર્યપૃછત ॥ ર્મ્_36.142{40} ॥
તાત કિં તે મનો દુઃખં યદ્ એવં તિષ્ઠસે ઽધુમા ।
તત્ સત્યં સમુપાખ્યા પ્રબોધયાત્મજામ્ ઇમાં ॥ ર્મ્_36.143{41} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે પુત્ર્યા તયા સ જનકઃ સુધીઃ ।
તં મુક્તાં સ્વાત્મજં દૃષ્ટ્વા સુચિરાદ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.144{42} ॥
અયિ પુત્રિ સુભદ્રાંગી કિમ્ અત્રાહં વદેય હિ ।
યત્ ત્વમ્ એકા સુતા મે ઽસ્તિ યાચકા બહવાસ્ તવ ॥ ર્મ્_36.145{43} ॥
યદ્ય્ એકસ્મૈ પ્રદાસ્યામિ ત્વામ્ એકં દિવ્યસુંદરીં ।
તે સર્વે ઽન્યે ભવેયુર્ મે શત્રવો હ્ય્ અપકારિણઃ ॥ ર્મ્_36.146{44} ॥
ઇતિ ચિન્તાવિદગ્ધાત્મા તિષ્ઠામ્ય્ એવં હિ નાન્યથા ।
તદ્ ઉપાયં ન પશ્યામિ યતો મે જાયતે ભયં ॥ ર્મ્_36.147{45} ॥
ઇતિ પિત્રોદિતં શ્રુત્વા સા મુક્તા દુહિતા પુનઃ ।
જનકં તં સમાલોક્ય બોધયન્ત્ય્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.148{46} ॥
નાહં કામાર્થિની તાત સંબુદ્ધશાસને ગતા ।
પ્રવ્રજ્ય સંવરં ધૃત્વા ચરિષ્યામિ શુભાં ચરિં ॥ ર્મ્_36.149{47} ॥
ઇતિ મે નિશ્ચિતં ચિત્તમ્ અન્યથા ન કરોમિ હિ ।
તદ્ અત્ર મા વિષીદ ત્વં તદ્ અનુજ્ઞાં પ્રદેહિ મે ॥ ર્મ્_36.150{48} ॥
ઇતિ પુત્ર્યા તથાખ્યાતં સ પુષ્યો જનકઃ સુધીઃ ।

સ્વાત્મજાં તાં સમાલોક્ય પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_36.151{49} ॥
અયિ પુત્રિ કથં તાવત્ પ્રવ્રજ્યાં ચરિતું સહેઃ ।
ત્વં હિ બાલા સુભદ્રાઙ્ગી કુમારી સુખમેધિની ॥ ર્મ્_36.152{50} ॥
તસ્માદ્ યાવત્ કુમારી ત્વં તાવદ્ ગેહે સમાશ્રિતા ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચરોપાસકસંવરં ॥ ર્મ્_36.153{51} ॥
ઇતિ પિત્ર્યોદિતં શ્રુત્વા સા મુક્તા દુહિતા સુધીઃ ।
તથા હીતિ પ્રતિશ્રુત્ય પ્રબોધિતાન્વમોદિતઃ ॥ ર્મ્_36.154{52} ॥
તથા સા ભદ્રિકા મુક્તા શુદ્ધશીલા સુભાવિની ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચેરે ઉપાસિકાવ્રતં ॥ ર્મ્_36.155{53} ॥
યદા સા યૌવની કાંતા મુક્તા મુક્તાતિશોભિતા ।
તદા કનિષ્ઠપુત્રેણ દૃષ્ટાનાથાન્નસંસ્તૃતઃ ॥ ર્મ્_36.156{54} ॥
તતઃ સો ઽનાથભૃત્પુત્રઃ સુપ્રિયાખ્યો ઽભિમોદિતઃ ।
કામરાગાગ્નિસંતપ્તો રોગી વાભૂદ્ વિષણ્ણધીઃ ॥ ર્મ્_36.157{55} ॥
તં પુત્રં કામરાગાર્ત્તં દૃષ્ટ્વા સો ઽનાથપિણ્ડદઃ ।
તન્ નિમિત્તં સમાલોક્ય સમાશ્વાસ્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.158{56} ॥
ભો પુત્રૈવં કિમ્ અર્થે ત્વં રોગીવ તિષ્ઠસે ઽધુના ।
તદ્ વદસ્વ મમાગ્રે ઽપિ યદ્ ઇછતિ મનસ્ તવ ॥ ર્મ્_36.159{57} ॥
ઇતિ પિત્રોદિતમ્ શ્રુત્વા સુપ્રિયઃ સ વિનિઃશ્વસન્ ।
પિતરં તં સમાલોક્ય શનૈર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_36.160{58} ॥
તાત યો ઽસૌ સુભદ્રાઙ્ગી મુક્તા મુક્તાતિશોભિતા ।
દૃષ્ટ્વા મયાનુરૂપેતિ મનો મે હરતે ઽપિ સા ॥ ર્મ્_36.161{59} ॥
તદભિલાષરાગાગ્નિદાહસંતોષિતં મનઃ ।
તદ્ રાગાગ્નિશમોપાયં કર્તુમ્ અર્હતિ મે ઽધુના ॥ ર્મ્_36.162{60} ॥
ઇતિ પુત્રોદિતં શ્રુત્વા સો ઽનાથપિણ્ડદઃ પિતા ।
પુત્રસ્ય પ્રાણરક્ષાર્થં યાચિતું તાં સમૈહત ॥ ર્મ્_36.163{61} ॥
તતઃ સ દૂતમ્ આહૂય પુર એવમ્ અભાષત ।
સાધો ગછ ગૃહસ્થસ્ય પુષ્યસ્યૈવ પરો વદ ॥ ર્મ્_36.164{62} ॥
સાધો તદ્ દુહિતા ભદ્રા તદ્ દીયતાં સુતાય મે ।
એવં કૃતે ઽપિ સંબંધં યાવજ્જીવં સુખાય નૌ ॥ ર્મ્_36.165{63} ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા તસ્ય પુષ્યસ્ય તાં મુક્તાખ્યાં સુભાવિનીં ।
પ્રાર્થયિત્વા સુતાયાસ્મૈ દાતું મે ઽર્હતિ સર્વથા ॥ ર્મ્_36.166{64} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા તથેતિ પ્રતિભાષ્ય સઃ ।
દૂતઃ પ્રાભૃતમ્ આદાય પુષ્યસ્ય સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_36.167{65} ॥
તત્ર તસ્ય પુરઃ સ્થાપ્ય પ્રાભૃતં સંવિનોદયન્ ।
યથાનાથભૃતાદિષ્ટં તથા સર્વં ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_36.168{66} ॥
તદ્ ઉક્તં સર્વમ્ આકર્ણ્ય સ પુષ્યઃ પરિબોધિતઃ ।
મુક્તાં તાં સ્વાત્મજાં પુત્રીં સમામંત્ર્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.169{67} ॥
અયિ પ્રિયાત્મજે પુત્રિ ત્વમ્ અનાથભૃતા સતા ।
સુપ્રિયાય સ્વપુત્રાય પ્રાર્થિતા ત્વં પ્રસીદ તત્ ॥ ર્મ્_36.170{68} ॥
ઇતિ પિત્રોદિતં શ્રુત્વા મુક્તા સા દુહિતા સતી ।

પિતરં તં સમાલોક્ય પ્રણત્વૈવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_36.171{69} ॥
નાહં કામાર્થિની તાત સંબુદ્ધશરણં ગતા ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં ધૃત્વા ચરિષ્યામિ શુભાં ચરીં ॥ ર્મ્_36.172{70} ॥
ઇતિ પુત્ર્યોદિતં શ્રુત્વા સ પુષ્યો ઽભિહતાશયઃ ।
દુહિતાં તાં ચિરં દૃષ્ટ્વા પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_36.173{71} ॥
હે સુતે કથમ્ એવ ત્વં વદેથાઃ કિં ન મન્યસે ।
યદ્ અસૌ ગૃહભૃન્ નાથસ્ તદ્ વચઃ શ્રૂયતે ન કૈઃ ॥ ર્મ્_36.174{72} ॥
તદ્ યાવદ્ યૌવની ભૂતા તાવદ્ ભર્ત્તા સહાનુગાઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચર વ્રતં ગૃહે સુખં ॥ ર્મ્_36.175{73} ॥
યદા વૃદ્ધા વ્યવસ્થાસ્યૈ તદા ત્વં સૌગતાશ્રમે ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં ધૃત્વા પ્રચરસ્વ શુભાં ચરીં ॥ ર્મ્_36.176{74} ॥
ઇતિ પિત્રા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વા સા દુહિતા સુધીઃ ।
પિત્રો વાક્યં કથં લંઘ્યમ્ ઇતિ મત્વૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.177{75} ॥
નાહં કામર્થિની તાત સદ્ધર્મસાધનાર્થિની ।
તથાપિ ત્વદ્વચો ઽલંઘ્યમ્ ઇતિ શ્રોષ્યામિ તે વચઃ ॥ ર્મ્_36.178{76} ॥
યદિ મે સમયં ધૃત્વા સત્યવાક્યં દદાતિ મે ।
વૃણુયાં તં પતિં નનુમ્ ઇતિ મે વચનં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_36.179{77} ॥
ઇતિ પુત્ર્યોદિતં શ્રુત્વ સ પુષ્યઃ પરિબોધિતઃ ।
એતત્ સર્વં પ્રવૃત્તાંતં દૂતસ્યાગ્રે ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_36.180{78} ॥
દૂતાપિ તત્ પ્રવૃત્તાંતં શ્રુત્વા તથેતિ સત્વરાઃ ।
અનાથપિણ્ડદસ્યાગ્રે વિસ્તરેણ ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_36.181{79} ॥
સો ઽનાથપિણ્ડદશ્ ચાપિ શ્રુત્વા સ પ્રતિમોદિતઃ ।
સર્વમ્ એતત્ પ્રવૃત્તાંતં પુત્રસ્યાગ્રે ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_36.182{80} ॥
એતત્ પિત્રા સમાખ્યાતં શ્રુત્વા સ સુપ્રિયઃ સુધીઃ ।
તથા હીતિ પ્રતિજ્ઞાય દૂતસ્યાગ્રે ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_36.183{81} ॥
દૂતશ્ ચ તદ્વચઃ શ્રુત્વા પુષ્યસ્ય પુરતો ગતઃ ।
સર્વમ્ એતત્ પ્રવૃત્તાંતં વિસ્તરેણ ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_36.184{82} ॥
પુષ્યો ઽપિ તત્ સમાખ્યાતં શ્રુત્વા પત્ન્યાઃ પુરો ઽવદત્ ।
સાપિ તજ્ જનની શ્રુત્વા પુત્ર્યા અગ્રે ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_36.185{83} ॥
તન્ માત્રા સમુપાદિષ્ટં શ્રુત્વા સા દુહિતા સતી ।
તથા હીતિ પ્રતિશ્રુત્ય તૂષ્ણીભૂત્વાધ્યુવાસ તત્ ॥ ર્મ્_36.186{84} ॥
તતઃ સ જનકઃ પુષ્યો મત્વા પુત્ર્યાધિવાસિતં ।
તસ્યા વિવાહસામગ્રીં સહસા સમસાધયત્ ॥ ર્મ્_36.187{85} ॥
તતઃ સ જનકઃ પુષ્યો ઽપ્ય્ અનાથપિણ્ડદાત્મજં ।
સુપ્રિયં તં સમાનીય સત્કૃત્ય સમમાનયત્ ॥ ર્મ્_36.188{86} ॥
તતસ્ તામ્ આત્મજાં મુક્તાં સુપ્રિયાય સુભાવિને ।
સંકલ્પ્ય પ્રદદૌ પુષ્યો જનકઃ સ યથાવિધિઃ ॥ ર્મ્_36.189{87} ॥
તતઃ સ સુપ્રિયો ભર્ત્તા તાંમુક્તાં રમણીં પ્રિયાં ।
ભાર્યાં સ્વગૃહે આનીય રેમે ભુક્ત્વા યથાસુખં ॥ ર્મ્_36.190{88} ॥
એવં સા ભાવિની મુક્તા કાઞ્ચિત્ કાલં ગૃહે મુદા ।

ભર્ત્ત્રા સહ યથાકામં ભુક્ત્વા રેમે પ્રમોદિતા ॥ ર્મ્_36.191{89} ॥
તતસ્ તૌ દંપતી દેહે વૃદ્ધત્વ સમુપાક્રમે ।
પિત્રોઃ પાદાન્ પ્રણત્વૈવં પ્રાર્થયતં સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_36.192{90} ॥
પિતરૌ યત્ કૃતં સત્યમ્ આવાભ્યાં તત્ સુસિદ્ધયે ।
પૂરયિતું સમિછાવસ્ તદ્ આજ્ઞાં દાતુમ્ અર્હથ ॥ ર્મ્_36.193{91} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તાભ્યાં શ્રુત્વા પિતા સ સા પ્રસૂઃ ।
દૃષ્ટ્વા તૌ દંપતી શ્રાદ્ધાયુક્તાવ્ એવં સમૂચતુઃ ॥ ર્મ્_36.194{92} ॥
યદિ વાં વિદ્યતે વાંછા ચરિતું સૌગતં વ્રતં ।
તત્ સત્યપૂરયે તસ્માત્ પ્રચરત સમાહિતૌ ॥ ર્મ્_36.195{93} ॥
ઇતિ તાભ્યામ્ અનુજ્ઞાતે દંપતી તૌ પ્રમોદિતૌ ।
પિત્રોઃ પાદાન્ પ્રણત્વૈવ પ્રતસ્થુઃ સહસા ગૃહાત્ ॥ ર્મ્_36.196{94} ॥
તતસ્ તૌ જેતકોદ્યાને વિહારે સમુપાગતૌ ।
ભગવન્તં તમ્ આનમ્ય પ્રવ્રજ્યાં સમયાચતાં ॥ ર્મ્_36.197{95} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ વિજાનાતિ યદ્ આવયોઃ ।
સત્યં તત્ પૂરયિષ્યાવસ્ તત્ પ્રવ્રજ્યાં દદાતુ વાં ॥ ર્મ્_36.198{96} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તાભ્યં ભગવાં દક્ષપાણિના ।
સ્પૃષ્ટ્વા તચ્ છિરસોર્ દૃષ્ટ્વા સમામંત્ર્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_36.199{97} ॥
એવં ચરતમ્ આદાય પ્રવ્રજ્યાવ્રતમ્ ઉત્તમં ।
સ્વપરાત્મહિતાર્થેષુ બ્રહ્મચર્યં સમાહિતૌ ॥ ર્મ્_36.200{98} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટે મુનીન્દ્રેણ તાવ્ ઉભાવ્ અપિ મુંડિતૌ ।
ખિક્ખિરીપાત્રવિભ્રાણૌ ચ ભર્તુશ્ ચીવરાવૃતૌ ॥ ર્મ્_36.201{99} ॥
તતો ઽવિદ્યાગણં ભિત્વા પ્રાપ્તવિદ્યાવિશારદૌ ।
સર્વક્લેશગણાઞ્ જિત્વા સાક્ષાદ્ અર્હત્વમ્ આવતુઃ ॥ ર્મ્_36.202{100} ॥
તતસ્ તૌ વિમલાત્માનૌ પ્રિશુદ્ધત્રિમણ્ડલૌ ।
જિતેન્દ્રિયાઊ સમાચારૌ નિર્વિકલ્પૌ નિરંજનૌ ॥ ર્મ્_36.203{1} ॥
સર્વેષામ્ અપિ લોકાનાં ત્રૈધાતુકનિવાસિનાં ।
પૂજ્યૌ માન્યૌ ચ વંદ્યૌ તાવ્ અભૂતં બ્રહ્મચારિણૌ ॥ ર્મ્_36.204{2} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા તે ભિક્ષવઃ સર્વે વિસ્મયોદ્ધતમાનસા ।
ભગવંતં તમ્ આનમ્ય પપ્રછુસ્ તત્ પુરાકૃતં ॥ ર્મ્_36.205{3} ॥
ભગવન્ કિં કૃતં કર્મ પુરાભ્યાં સુકૃતં કુહ ।
તત્ સર્વં સમુપાદિશ્ય સર્વાન્ નઃ પરિબોધય ॥ ર્મ્_36.206{4} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે સર્વૈર્ ભિક્ષુભિઃ સ મુનીશ્વરઃ ।
સર્વાંસ્ તાં શ્રાવકાન્ ભિક્ષૂન્ સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_36.207{5} ॥
શૃણુત ભિક્ષવઃ કર્મ યદ્ આભ્યાં પ્રકૃતં પુરા ।
તત્ સર્વં વઃ પ્રવક્ષ્યામિ શ્રુત્વા ચાભ્યનુમોદત ॥ ર્મ્_36.208{6} ॥
તદ્ યથાભૂત્ પુરા શાસ્તા કાશ્યપાખ્યમુનીશ્વરઃ ।
સર્વજ્ઞો ઽર્હં જગન્નાથો ધર્મરાજસ્ તથાગતઃ ॥ ર્મ્_36.209{7} ॥
ભગવાન્ સ મૃગારણ્યે વારાણસ્યાં જિનારમે ।
સર્વસત્વહિતાર્થેન વિજહાર સસાંઘિકઃ ॥ ર્મ્_36.210{8} ॥
તદા તત્ર મહાન્ સાધુઃ શ્રીમાઞ્ છ્રીદોપમઃ સુધીઃ ।

સદા તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય સદ્ધર્મશ્રાવકો ઽભજત્ ॥ ર્મ્_36.211{9} ॥
તતઃ સ બુદ્ધિમાન્ દાતા સર્વલોકહિતાર્થતઃ ।
છન્દકભિક્ષણં તત્ર યાચિત્વા પંચવાર્ષિકં ॥ ર્મ્_36.212{10} ॥
કાશ્યપસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય સસંઘય નિરંતરં ।
સપૂજાભોજનૈર્ નિત્યમ્ ઉપસ્થાતું સમૈછત ॥ ર્મ્_36.213{11} ॥
તતઃ સ નૃપતેર્ આજ્ઞાં સમાસાદ્ય પ્રમોદિતઃ ।
હસ્તિસ્કન્ધે સમારુહ્ય ઘણ્ટાવાદ્યં પ્રવાદયન્ ॥ ર્મ્_36.214{12} ॥
સર્વત્ર વિષયે તત્ર વારાણસ્યાઃ સમંતતઃ ।
છંદકભિક્ષણં સાર્દ્ધં યાચિતું પ્રાચરજ્ જનૈઃ ॥ ર્મ્_36.215{13} ॥
તં દૃષ્ટ્વા સાર્થવાહસ્ય ભાર્યા ભદ્રા સુભાવિની ।
સા તસ્યૈ શિરસો મુચ્ય મુક્તાહારં દદૌ મુદા ॥ ર્મ્_36.216{14} ॥
તતસ્ તસ્યાઃ શિરસ્કં તન્મુક્તાહારવ્યપોહિતં ।
દ્ષ્ટ્વા સ વિસ્મિતો હાર્ય્યં તામ્ એવ પર્યપૃછત ॥ ર્મ્_36.217{15} ॥
ક્વાસૌ ભદ્રે શિરસ્થસ્ તે મુક્તાહારો ન વિદ્યતે ।
કસ્યૈ દત્તસ્ ત્વયા કેન હૃતો વા તદ્ વદસ્વ મે ॥ ર્મ્_36.218{16} ॥
ઇતિ ભર્ત્રાભિપૃષ્ટે સા મુદિતા રચિતાંજલિઃ ।
ભર્ત્તારં તં પ્રણત્વૈવં વિનોદયિતુમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_36.219{17} ॥
આર્યપુત્ર પ્રસીદાત્ર મા કૃથા રોષતામ્ ઇહ ।
યન્ મયા શ્રદ્ધયા દત્તશ્ છંદકભિક્ષણે ઽપ્ય્ અસૌ ॥ ર્મ્_36.220{18} ॥
ઇતિ ભાર્યોદિતં શ્રુત્વા સાર્થવાહસ્ તતશ્ ચરન્ ।
નિષ્ક્રીય બહુમૂલ્યેન તસ્યૈ પત્ન્યૈ દદૌ પુનઃ ॥ ર્મ્_36.221{19} ॥
તં મુક્તાહારમ્ આલોક્ય સાર્થભૃતઃ પ્રિયાપિ સા ।
સંપ્રદત્તં મયા શાસ્તુ ઇતિ તં નાગ્રહીદ્ અપિ ॥ ર્મ્_36.222{20} ॥
તતઃ સ સાર્થભૃત્ સ્વામી તાં ભાર્યાં રમણીં પ્રિયાં ।
સ્નેહાર્દચક્ષુષા દૃષ્ટ્વા પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_36.223{21} ॥
બહુમૂલ્યેન ભદ્રે યં મયા ક્રીતસ્ તુ દીયતે ।
તત્ કસ્માન્ નેછસીદં મદ્ ગ્રહીતું કથમ્ એવ હિ ॥ ર્મ્_36.224{22} ॥
ઇતિ ભર્ત્રોદિતમ્ શ્રુત્વા સા દત્તં સ્વામિના પુનઃ ।
તં મુક્તાહારમ્ આદાય ભર્ત્તુશ્ ચિત્તં વ્યનોદયત્ ॥ ર્મ્_36.225{23} ॥
તતઃ સા વિષયારક્તા સદ્ધર્મગુણવાંછિની ।
તં સંપૂજાંગમ્ આદાય યયૌ શાસ્તુર્ મુદાશ્રમે ॥ ર્મ્_36.226{24} ॥
તત્રૈતદ્ ગન્ધકુટ્યાં સા કૃત્વા સુગંધિલેપનં ।
સુપુષ્પૈશ્ ચ સમાકીર્ય્ય નત્વા કૃત્વા પ્રદક્ષિણાં ॥ ર્મ્_36.227{25} ॥
તતઃ સા મુદિતા તસ્ય કાશ્યપસ્ય જગદ્ગુરોઃ ।
મુક્તાહારં પુરઃ ક્ષિપ્ત્વા પ્રણનામ કૃતાંજલિઃ ॥ ર્મ્_36.228{26} ॥
તતો બુદ્ધાનુભવેન મુક્તાહારઃ સ તત્ ક્ષણં ।
તસ્ય શાસ્તુઃ શિરઃ સંસ્થો રરાજ સંપ્રભાસયન્ ॥ ર્મ્_36.229{27} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા સા સુપ્રસન્નાસ્યાઃ સંબોધિગુણલાલસાઃ ।
શાસ્તુઃ પાદૌ પ્રણત્વૈવં પ્રણિધાનં વ્યધાન્ મુદા ॥ ર્મ્_36.230{28} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન શાસ્તારમ્ ઈદૃશં જિનં ।