રત્નમાલાવદાન · ભાગ 361380

આરાગ્યેદૃગ્ગુણાનાં ચ લાભી સ્યાં સર્વથા ભવે ॥ ર્મ્_36.231{29} ॥
એવં સા ભાવિની કાંતા તસ્ય શાસ્તુ જગદ્ગુરોઃ ।
પ્રણિધાનં સદા કૃત્વા પ્રભેજે સંપ્રસાદિતા ॥ ર્મ્_36.232{30} ॥
યો ઽસૌ સાર્થપતેર્ ભાર્યા મુક્તેયં સા સુભાવિની ।
મન્યતામ્ ઇતિ યુષ્માભિર્ નાન્યથા તુ હિ ભિક્ષવઃ ॥ ર્મ્_36.233{31} ॥
યદ્ અનયા તદા તસ્ય કાશ્યપસ્ય જગદ્ગુરોઃ ।
પૂજાઙ્ગૈઃ શ્રદ્ધયાભ્યર્ચ્ય મુક્તાહારઃ પ્રઢોકિતઃ ॥ ર્મ્_36.234{32} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન જાતેયં સુકુલે ઽધુના ।
શિરસ્ય્ અસ્યાશ્ ચ સંરૂઢો મુક્તામાલા સહોદ્ભવા ॥ ર્મ્_36.235{33} ॥
યથાનયા કૃતં તત્ર પ્રણિધાનં તથા ઽધુના ।
માં શાસ્તારમ્ આગમ્ય સાક્ષાદ્ અર્હત્વમ્ આપ્યતે ॥ ર્મ્_36.236{34} ॥
એવં હિ યત્ કૃતં યેન તેનૈવ ભુજ્યતે ફલં ।
અભુક્તં ક્ષીયતે નૈવ કર્મ ન ચાન્યથા ક્વચિત્ ॥ ર્મ્_36.237{35} ॥
એવં મત્વાત્ર સંસારે સર્વદા શુભવાંછિભિઃ ।
સદ્ધર્મં સમુપાશ્રિત્ય ચરિતવ્યં શુભે સદા ॥ ર્મ્_36.238{36} ॥
શુભે ચરન્તિ યે નિત્યં ન તે ગછંતિ દુર્ગતીં ।
સદ્ગતિમ્ એવ સંયાન્તિ બોધિં ચ સમવાપ્નુયુઃ ॥ ર્મ્_36.239{37} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા તે સાંઘિકા અપિ ।
સર્વે તથેતિ વિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનંદન્ પ્રબોધિતાઃ ॥ ર્મ્_36.240{38} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં હિ મે શાસ્ત્રા શ્રુતં મયા તથોચ્યતે ।
શ્રુત્વાપ્ય્ એવં તથા રાજં ચરિતવ્યં શુભે સદા ॥ ર્મ્_36.241{39} ॥
પ્રજાશ્ ચાપિ મહારાજ બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિસ્થાપ્ય પાલયસ્વ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_36.242{40} ॥
તથા હિ તે સદા ભદ્રં સર્વત્રાપિ ભવેદ્ ધ્રુવં ।
ક્રમાદ્ બોધિં ચ સંપ્રાપ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_36.243{41} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂપતિઃ ।
તથા હીતિ પ્રતિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનંદત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_36.244{42} ॥
મુક્તાવદાનં મનુજા ઇદં યે શૃણ્વંતિ યે ચાપિ નિશામયન્તિ ।
તે સર્વ એવં સુખિતા શુભાનિ કૃત્વા પ્રયાન્તિ સુગતાલયન્ તે ॥ ર્મ્_36.245{43} ॥
++ ઇતિ રત્નાવદાનતત્વે મુક્તાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
xxxવિઇ ધીમત્યાવદાન
અથાશોકો મહીન્દ્રો ઽસૌ કૃતાંજલિઃ પ્રમોદિતઃ ।
ઉપગુપ્તં તમ્ અર્હન્તં નત્વૈવં પુનર્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.1{1} ॥
ભદન્ત યે મહાસત્વા બોધિસત્વા યથેપ્સિતં ।
સર્વાર્થિભ્યઃ પ્રદત્વૈવં દાનં કુર્વન્તિ સર્વદા ॥ ર્મ્_37.2{2} ॥
તેષામ્ એવં પ્રદત્તે ઽપિ તદ્ દ્રવ્યં ક્ષીયતે ન હિ ।
પુનર્વૃદ્ધિતમં યાતિ તત્ કથં મે સમાદિશ ॥ ર્મ્_37.3{3} ॥
કતમદ્વ્રતપુણ્યસ્ય પ્રભાવાચ્ છ્રીઃ પ્રવર્દ્ધતે ।
તદ્ વ્રતં મે ભવાઞ્ છાસ્તા સમ્યગ્ આદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_37.4{4} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે રાજ્ઞા શ્રુત્વા સો ઽર્હન્ યતિઃ સુધીઃ ।

ઉપગુપ્તો નરેન્દ્રં તં સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_37.5{5} ॥
શૃણુ રાજન્ મહાભાગ યથા મે ગુરુણોદિતં ।
તથાહં તે પ્રવક્ષ્યામિ લોકે ધર્માભિવૃદ્ધયે ॥ ર્મ્_37.6{6} ॥
યે સત્યસમાધાનાઃ શુદ્ધશીલાઃ શુભાર્થિનઃ ।
વસુધારામહાદેવ્યાશ્ ચરન્તિ વ્રતમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_37.7{7} ॥
તેષાં ન ક્ષીયતે દ્રવ્યં પ્રદત્તે ઽપિ સદા ગૃહે ।
પ્રવૃદ્ધિતરમ્ એવ સ્યાદ્ વસુધારાનુભાવતઃ ॥ ર્મ્_37.8{8} ॥
તદ્યથાસીત્ પુરા બુદ્ધઃ શાક્યસિંહો મુનીશ્વરઃ ।
સર્વજ્ઞો ઽર્હઞ્ જગચ્છાસ્તા ધર્મરાજસ્ તથાગતઃ ॥ ર્મ્_37.9{9} ॥
ભગવાન્ન્ એકદા તત્ર વારાણસ્યાઃ પુરાન્તિકે ।
મૃગદવે જિનાવાસે વિજહાર સસાંઘિકઃ ॥ ર્મ્_37.10{10} ॥
તદા તદ્ ધર્મપીયૂષં પાતું શક્રાદયો ઽમરાઃ ।
બ્રહ્માદિ બ્રાહ્મણાશ્ ચાપિ સર્વે લોકાધિપા અપિ ॥ ર્મ્_37.11{11} ॥
સિદ્ધા વિદ્યાધરા દૈત્યા યક્ષગંધર્વકિન્નરાઃ ।
રાક્ષસા ગરુડા નાગાસ્ તથાન્યે ઽપિ સમાગતાઃ ॥ ર્મ્_37.12{12} ॥
યતયો યોગિનશ્ ચાપિ તીર્થિકાશ્ ચ તપશ્વિનઃ ।
નિર્ગ્રન્થા વીતરાગાશ્ ચ મુનયો બ્રહ્મચારિણઃ ॥ ર્મ્_37.13{13} ॥
એવમ્ અન્યે ઽપિ લોકાઃ સંબુદ્ધધર્મવાંછિનઃ ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું મુદા તત્ર સમાગતાઃ ॥ ર્મ્_37.14{14} ॥
તત્પુરાધિપતી રાજા વિશ્વભદ્રાભિધો મહાન્ ।
તસ્ય ભાર્યા પ્રિયાદેવી રત્નમાલાભિધા સતી ॥ ર્મ્_37.15{15} ॥
તદાત્મજકુમારાંશઃ સૂર્યપ્રભાભિધઃ કૃતી ।
તદાત્મજા રમાકારા કુમારી વિમલાભિધા ॥ ર્મ્_37.16{16} ॥
અન્યે ઽપ્ય્ અન્તર્જનાશ્ ચાપિ સ જ્ઞાતિમિત્રવાંધવાઃ ।
પુરોહિતાદયશ્ ચાપિ વેદવિજ્ઞા દ્વિજાતયઃ ॥ ર્મ્_37.17{17} ॥
વૈશ્યાશ્ ચ મંત્રિણો ઽમાત્યા ગૃહસ્થાશ્ ચ મહાજનાઃ ।
વણિજઃ સાર્થવાહાશ્ ચ શિલ્પિનશ્ ચાપિ પૌરિકાઃ ॥ ર્મ્_37.18{18} ॥
ગ્રામ્યા જાનપદાશ્ ચાપિ તથા કાર્પટિકા અપિ ।
એવમ્ અન્યે ઽપિ લોકાશ્ ચ સર્વે તે સમુપાગતાઃ ॥ ર્મ્_37.19{19} ॥
તત્રેત્ય તં સભાસીનં સર્વસંઘપુરસ્કૃતં ।
સંબુદ્ધં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા મુદિતાઃ સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_37.20{20} ॥
તત્ર સર્વે ઽપિ તે લોકાઃ સમભ્યર્ચ્ય યથાક્રમં ।
ત્રિધા પ્રદક્ષિણીકૃત્વા પ્રણત્વા તં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_37.21{21} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું પરિવૃત્ય સમંતતઃ ।
પુરસ્કૃત્ય સમાધાય સમુપતસ્થુર્ આદ્રિતા ॥ ર્મ્_37.22{22} ॥
અથ સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાન્ સર્વાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
બોધિચર્યાં સમારભ્ય દિદેશ ધર્મમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_37.23{23} ॥
તત્ સદ્ધર્મં સમાકર્ણ્ય સર્વલોકાઃ પ્રબોધિતાઃ ।
બોધિચિત્તં સમાસાદ્ય ભવંતિ બોધિચારિણઃ ॥ ર્મ્_37.24{24} ॥
આસીત્ તત્ સમયે તત્ર વારાણસ્યાં ગૃહાધિપઃ ।

ધર્મધ્વજાભિધઃ શ્રેષ્ઠી દાતા સાધુર્ મહાજનઃ ॥ ર્મ્_37.25{25} ॥
તસ્ય ભાર્યા પ્રિયા કાન્તા શાન્તમતીતિ વિશ્રુતા ।
પુત્રાશ્ ચ બહવસ્ તસ્ય સુતાશ્ ચાપ્ય્ અભવંસ્ તથા ॥ ર્મ્_37.26{26} ॥
પૌત્રાઃ કર્મકરાઃ પ્રેશ્યા દાસી દાસજના અપિ ।
અનેકે પરિવારાશ્ ચ વંધુમિત્રસુહૃજ્જનાઃ ॥ ર્મ્_37.27{27} ॥
સર્વે તે પોષિતાસ્ તેન સંભૃત્ય પરિપાલિતાઃ ।
પોષણીયા ગૃહસ્થસ્ય સર્વે હિ સમુપાશ્રિતાઃ ॥ ર્મ્_37.28{28} ॥
અર્થિનો ઽપિ સદા તસ્ય ગૃહે ઽનેકસમાગતા ।
શુભાશીર્વચનૈર્ નિત્યં મહોત્સાહં પ્રચક્રિરે ॥ ર્મ્_37.29{29} ॥
સો ઽપિ ધર્મધ્વજો દાતા તાન્ સર્વાન્ અર્થિનો જનાન્ ।
યથાભિલષિતૈર્ દ્રવ્યૈસ્ તોષયિત્વાભ્યમોદયત્ ॥ ર્મ્_37.30{30} ॥
એવં પ્રદદતસ્ તસ્ય ક્રમાત્ સંપત્ ક્ષયં ગતા ।
તદ્ દૃષ્ટ્વા સ ગૃહી દાનવિઘ્નશંકાર્દિતો ઽભવત્ ॥ ર્મ્_37.31{31} ॥
તતઃ શોકાલયે સ્થિત્વા તત્ સંપત્ક્ષીયચિંતયા ।
વિનિશ્વસન્ વિષણ્ણાત્મા તસ્થૌ ભોગ્યનિરુત્સહઃ ॥ ર્મ્_37.32{32} ॥
તતસ્ તસ્ય પ્રિયા ભાર્યા શાન્તમતી વિચક્ષણા ।
ભર્ત્તારં તં વિષણ્ણાસ્યં દૃષ્ટ્વૈવં પર્યપૃછત ॥ ર્મ્_37.33{33} ॥
સ્વામિન્ન્ એવં કિમ્ આલોક્ય તિષ્ઠસે દુઃખચિંતયા ।
યત્ તે ઽત્ર જાયતે દુઃખં તદ્ વદસ્વ મનોગતં ॥ ર્મ્_37.34{34} ॥
ઇટિ ભાર્યોદિતં શ્રુત્વા સ ભર્ત્તાભિવિનિશ્વસન્ ।
તાં ભાર્યાં સુપ્રિયાં કાંતાં સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.35{35} ॥
અયિ પ્રિયે મહદ્ દુઃખં હૃદિ મે જાયતે ઽધુના ।
યત્ સંપદઃ પરિક્ષીણા આયા મે ઽત્ર ન વિદ્યતે ॥ ર્મ્_37.36{36} ॥
પુત્રપૌત્રાદયો ઽનેકે બહયો મે કુટુમ્બિનઃ ।
કર્મકરાદયો ભૃત્યા દાસીદાસાદયો જનાઃ ॥ ર્મ્_37.37{37} ॥
અન્યે ઽપિ બહવઃ પ્રેષ્યાઃ પાલનીયા દિવાનિશં ।
અર્થિનો યાચકાશ્ ચ બહવો નિત્યમ્ આગતાઃ ।
કથં તાન્સ્ તોષયિષ્યામિ ક્રમાત્ ક્ષીણા હિ સંપદઃ ॥ ર્મ્_37.38{38} ॥
નૂનં મે યાચકાઃ સર્વે શૂન્યહસ્તા ગૃહાદ્ અતઃ ।
પરિખિન્નવિભિન્નાસ્યા વ્રજિષ્યન્તિ નિરાશયાઃ ॥ ર્મ્_37.39{39} ॥
ઇતિ ચિન્તાવિષણ્ણે મે હૃદિ દુઃખં પ્રજાયતે ।
તદ્ દુઃખાનલસંતપ્તસ્ તિષ્ઠામ્ય્ એવં વિમોહિતઃ ॥ ર્મ્_37.40{40} ॥
કિં હિ દાનમહોત્સાહં વિના ગેહે સુખં ભવેત્ ।
પશુવત્ કેવલં ભુક્ત્વા કિં સારં સત્સુખં વિના ॥ ર્મ્_37.41{41} ॥
ઇતિ ભર્ત્રોદિતં શ્રુત્વા સાથ શાન્તમતી સતી ।
ભર્ત્તારં તં સમાશ્વાસ્ય બોધયન્ત્ય્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.42{42} ॥
આર્યપુત્ર કિમ્ અત્રાપિ જાતા તે હૃદિ દુઃખતા ।
કિં વિષાદેના સિદ્ધ્યેત કેવલં દહ્યતે મનઃ ॥ ર્મ્_37.43{43} ॥
અવશ્યં ભાવિનો ભાવા ભવન્તિ મહતામ્ અપિ ।
તદ્ વિષાદં પરિત્યજ્ય ચર શુભે સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_37.44{44} ॥

ઇતિ ભાર્યોદિતં શ્રુત્વા સ ભર્ત્તાભિવિનિઃશ્વસન્ ।
તાં ભાર્યાં સુપ્રિયાં કાંતાં સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.45{45} ॥
અયિ પ્રિયે શુભં કાર્ય્યં નાભિજાનામિ સન્મતે ।
તદ્ ઉપાયં સમાખ્યાય માં બોધયિતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_37.46{46} ॥
ઇતિ ભર્ત્ત્રોદિતમ્ શ્રુત્વા સા ચ શાંતમતી સતી ।
ભર્ત્તારં તં સમાશ્વાસ્ય પ્રબોધયિતુમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.47{47} ॥
આર્યપુત્ર મહાસાધો તદ્ ઉપાયં પ્રકથ્યતે ।
કૌશાંવ્યાં ઘોષિરારામે શાક્યસિંહો મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_37.48{48} ॥
સર્વજ્ઞઃ સુગતો બુદ્ધો હીનદીનાનુકંપકઃ ।
સર્વવિદ્યાકલાભિજ્ઞઃ ષડભિજ્ઞો વિચક્ષણઃ ॥ ર્મ્_37.49{49} ॥
મારજિલ્ લોકવિન્ નાથો વિનાયકસ્ તથાગતઃ ।
દ્વાત્રિંશલ્લક્ષણાશીતિવ્યંજનપ્રતિમણ્ડિતઃ ॥ ર્મ્_37.50{50} ॥
વ્યામ પ્રભાભિભાસ્વંતં શતસૂર્યાધિકપ્રભં ।
જંગમમ્ ઇવ રત્નાભં સૌમ્યં સમંતભદ્રકં ॥ ર્મ્_37.51{51} ॥
સર્વસત્વહિતાર્થેન વિજહાર સસાંઘિકઃ ।
તત્ર ગત્વા પ્રણત્વા તત્ તં બુદ્ધં શૃણુતાદરાત્ ॥ ર્મ્_37.52{52} ॥
તદા સ ભગવાન્ બુદ્ધસ્ તદ્ ઉપાયં સમાદિશેત્ ॥ ર્મ્_37.53{53!} ॥
ઇતિ ભાર્યાસમાદિષ્ટં શ્રુત્વા ધર્મધ્વજો ઽપિ સઃ ।
તથેતિ પરિભાષિત્વા સ ભર્ત્તા સંપ્રમોદિતઃ ॥ ર્મ્_37.54{54} ॥
તદા સ ધર્મધ્વજો ભાર્યં વેલામ્ આદાય પ્રાચરત્ ।
તતો વિહારે ગત્વા સ ભગવંતં સસાંઘિકં ।
દૂરતઃ પ્રણતિં કૃત્વા એકસ્થાને સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_37.55{55} ॥
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તં ધર્મધ્વજદુઃખિતં ।
જાનન્ન્ અપ્ય્ આગતં કામં ધર્મધ્વજે સમબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.56{56} ॥
સાધો કસ્માદ્ ઇહાગત્ય તિષ્ઠસે તત્ સમાદિશ ।
ઇતિ શાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વા ધર્મધ્વજો ઽપિ સઃ ॥ ર્મ્_37.57{57} ॥
કૃતાંજલિપુટો નત્વા ભગવંતમ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ।
ભગવન્ યદ્ વિજાનીયા નાન્ય ગચ્છામિ મે વિભો ।
ત્વયિ મમ કાર્ય્યમ્ એક પૃછામીતિ વ્યચિન્તયત્ ॥ ર્મ્_37.58{58} ॥
તદ્યથા મે મહાસંપત્ ક્ષીણં યાતિ દરિદ્રતાં ।
પુનર્ વૃદ્ધિગતં દ્રવ્યં તત્ કથં મે સમાદિશ ॥ ર્મ્_37.59{59} ॥
કતમદ્ વ્રતપુણ્યસ્ય પ્રભાવાચ્ છ્રી પ્રવર્દ્ધતે ।
તદ્ વ્રતં મે ભવાઞ્ છાસ્તા સમ્યગ્ આદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_37.60{60} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન શ્રુત્વા સ ભગવાન્ મુદા ।
ધર્મધ્વજં તમ્ આમંત્ર્ય સંપશ્યન્ન્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.61{61} ॥
સાધુ શૃણુ સમાધાય તદ્ વિધિં સંપ્રવક્ષ્યતે ।
તચ્ છ્રુત્વા તે પ્રબોધિત્વા સમાચર વિધાનતઃ ॥ ર્મ્_37.62{62} ॥
વસુધારાવ્રતં સમ્યક્ યથા શ્રુતં મયા પુરા ।
વજ્રધરાબ્ધિગંભીરનિર્ઘોષેણોપદેશિતં ॥ ર્મ્_37.63{63} ॥
તથાથા પ્રથમં તાવચ્ છુદ્ધભૂમૌ પરિગ્રહં ।

કૃત્વા મૃદ્ગોમયામ્ભોભિઃ સંલિપ્ય પર્યશોભયેત્ ॥ ર્મ્_37.64{64} ॥
તતઃ સદ્ગુરુમ્ આરાધ્ય નત્વા કૃતાંજલિર્ મુદા ।
સત્કૃત્ય પ્રાર્થયેદ્ એવં વસુધારાવ્રતં વરં ॥ ર્મ્_37.65{65} ॥
તતઃ સ ગુરુણા સાર્દ્ધં સ્નાત્વા તીર્થે વિશુદ્ધધીઃ ।
શુદ્ધવસ્ત્રાવૃતાઃ શુદ્ધચિત્તો બ્રહ્મવિહારિકઃ ॥ ર્મ્_37.66{66} ॥
માસે ભાદ્રપદે કૃષ્ણપક્ષે માઘે ઽપિ વા પુનઃ ।
તૃતીયાયાં તિથૌ દેવીં સમાવાહ્ય વ્રતં ચરેત્ ॥ ર્મ્_37.67{67} ॥
પૂર્વસ્મિન્ દિવસે વિઘ્નાન્ કીલયેત્ સર્વદિક્સ્થિતાન્ ।
તત્ર સુભૂતલે સૂત્રં પાતયિત્વા યથાવિધિ ॥ ર્મ્_37.68{68} ॥
વર્ત્તયેન્ મંડલં દેવ્યાઃ સગણપ્રતિમણ્ડિતં ॥ ર્મ્_37.69{69!} ॥
એવં તન્ મંડલં કૃત્વા સપ્તવ્રીહિસુવેષ્ટિતં ।
તતો ઽષ્ટયક્ષણીચિહ્નં શોભિતૈઃ કલશૈર્ વૃતં ॥ ર્મ્_37.70{70} ॥
સપતાકધ્વજછત્રવિતાનૈઃ પરિમણ્ડિતં ।
કૃત્વા તન્ મણ્ડલં વજ્રી પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાવિધિ ॥ ર્મ્_37.71{71} ॥
વિચિત્રપુષ્પમાલાભિઃ પ્રદીપૈઃ સંપ્રભોજ્વલૈઃ ।
સૌરભ્યધૂપનૈશ્ ચાપિ સમભ્યર્ચ્યાભિશોભયેત્ ॥ ર્મ્_37.72{72} ॥
તતસ્ તન્ મણ્ડલે દેવી સગણાં પરિસંસ્મરન્ ।
ધ્યાત્વા જાગરણં કૃત્વા તદ્ રાત્રીં વ્યતિલંઘયેત્ ॥ ર્મ્_37.73{73} ॥
તતઃ પ્રાતઃ સમુત્થાય તીર્થે સ્નાત્વા સુશુદ્ધધીઃ ।
શુચિવસ્ત્રાવૃતે પંચગવ્યૈઃ સ્વાંગં વ્યશોધયેત્ ॥ ર્મ્_37.74{74} ॥
તતઃ સ સદ્ગુરું નત્વા તદાજ્ઞાં શિરસાવહન્ ।
ઉત્તરાભિમુખઃ શુદ્ધ આસને સમુપાશ્રયેત્ ॥ ર્મ્_37.75{75} ॥
તતસ્ તાવદ્ ગુરું નત્વા ત્રિરત્નશરણં ગતઃ ।
મંડલે સગણાં દેવીં ધ્યાત્વાવાહ્ય સમર્ચયેત્ ॥ ર્મ્_37.76{76} ॥
તતો ઽરહં સંપ્રદત્વાગ્રે પ્રણત્વા સાંજલિર્ મુદા ।
જપસ્તોત્રાદિકં કૃત્વા કુર્યાચ્ ચ પાપદેશનાં ॥ ર્મ્_37.77{77} ॥
પુણ્યાનુમોદનાં કૃત્વા પ્રાર્થયેદ્ બોધિસંવરં ॥ ર્મ્_37.78{78!} ॥
તતઃ પ્રદક્ષિણાં કૃત્વા નત્વાસ્તાંગૈશ્ ચ સાંજલિઃ ।
તતઃ પીતમયં સૂત્રમ્ ષોડશભેદવર્ત્તિતં ।
શુદ્ધં ગુરુર્ મંત્રેણ શોધયેત્ ॥ ર્મ્_37.79{79} ॥
તતસ્ તદ્ વ્રતસૂત્રં સ સગુરુર્ ધારણીં પથન્ ।
તસ્મૈ શિષ્યાય રક્ષ્યાર્થં દત્વાભિષેકમ્ અર્પ્પયેત્ ॥ ર્મ્_37.80{80} ॥
તદ્ વ્રતં સૂત્રમ્ આદાય વંધિત્વા સ્વકરે વ્રતી ।
યાવદ્ વ્રતસમાપ્તં ન તાવત્ તત્ સૂત્રમ્ આધરેત્ ॥ ર્મ્_37.81{81} ॥
તતઃ વ્રતી યથાશક્તિ ગુરવે દાનદક્ષિણં ।
દત્વાષ્ટાઙ્ગપ્રણામેણ નત્વા સમભિતોષયેત્ ॥ ર્મ્_37.82{82} ॥
તતઃ પંચામૃતૈર્ યુક્તં બલિં ક્ષીરોદનાભરં ।
સ યક્ષયક્ષણીલોકપાલેભ્યઃ સંપ્રદાપયેત્ ॥ ર્મ્_37.83{83} ॥
તતઃ ક્ષમાર્થનં કૃત્વા ગુરુણા સહ પાલનં ।
તૃતીયપ્રહરાગ્રે ઽહ્નેઃ કુર્યાત્ સ યવપૂરકૈઃ ॥ ર્મ્_37.84{84} ॥

પાલનાંતે પુનઃ સ્નાત્વા તાં દેવીં સગણાં સ્મરન્ ।
પઠઞ્ છ્રીધારણીમ્ રાત્રી પૂજયેચ્ ચ યથાવિધિ ॥ ર્મ્_37.85{85} ॥
એવં નિત્યં ચતુઃસંધ્યં પૂજયેચ્ છ્રીવસુંધરાં ।
યાવજ્જીવં યથાસક્તૌ વર્ષૈકં વા તથા ચરેત્ ॥ ર્મ્_37.86{86} ॥
ષણ્માસં માસમ્ એકં ચ યથાશક્તિ વ્રતં ચરેત્ ।
નવસપ્તદિનાન્ય્ એવં પંચત્રીણિ દિનાન્ય્ અપિ ॥ ર્મ્_37.87{87} ॥
અહો રાત્રં તથૈકં વા વારમ્ એકં વ્રતં ચરેત્ ।
તત્પરે દ્યુર્ દિને પ્રાતઃ સ્નાત્વા શુદ્ધાશયો વ્રતી ।
તથા તાં સગણાં દેવીં સમર્ચયેદ્ યથાવિધિ ॥ ર્મ્_37.88{88} ॥
તતશ્ ચ ગુરુવે ઽભ્યર્ચ્ય વસ્ત્રાલંકારભૂગૃહં ।
સદક્ષિણાં પ્રદત્વૈવં સ્વાત્માનં ચ સમર્પ્પયેત્ ॥ ર્મ્_37.89{89} ॥
તતઃ સ ગુરુર્ આદાય તસ્મૈ શિષ્યાય સાશિષં ।
દત્વા ક્ષમાર્થનાં કૃત્વા તન્ મણ્ડલં વિસર્જયેત્ ॥ ર્મ્_37.90{90} ॥
તતસ્ તદ્ રજ આદાય ભણ્ડાગારે ઽભિગોપિતં ।
સંનિધાય સદા નિત્યમ્ અભ્યર્ચ્ય સાદરં ભજેત્ ॥ ર્મ્_37.91{91} ॥
તદ્ રજઃશેષનિર્માલ્યં નદ્યાં નાગાન્ યથાવિધિ ।
સમભ્યર્ચ્ય સમર્પ્પિત્વા સર્વં જલે પ્રવાહયેત્ ॥ ર્મ્_37.92{92} ॥
તતસ્ તજ્ જલમ્ આદાય ગૃહે ગત્વા મહોત્સવૈઃ ।
તજ્ જલૈર્ મણ્ડલાગારકોષ્ઠે સર્વત્ર સિંચયેત્ ॥ ર્મ્_37.93{93} ॥
તતસ્ તદ્ વ્રતપૂર્ણાર્થં રાત્રૌ દેવીં કુમારિકાં ।
યથાવિધિ સમાવાહ્ય સમભ્યર્ચ્યાભ્યતોષયેત્ ॥ ર્મ્_37.94{94} ॥
સત્ગુરુપ્રમુખાન્ સર્વાન્ યોગિનો યોગિનીર્ અપિ ।
સમભ્યર્ચ્ય યથાકામં ભોજનૈઃ સંપ્રતોષયેત્ ॥ ર્મ્_37.95{95} ॥
તતસ્ તં સગણં ચક્રં નત્વા વ્રતી સ સાંજલિઃ ।
ક્ષમાપ્ય વિનયં કૃત્વા પ્રાર્થયેચ્ છ્રીસમૃદ્ધિતાં ॥ ર્મ્_37.96{96} ॥
તતસ્ તત્ સગણં ચક્રં તદ્ભક્ત્યા સંપ્રતોષિતં ।
તસ્મૈ વ્રતિને દદ્યાત્ સુસંપત્તિસુભાષિતં ॥ ર્મ્_37.97{97} ॥
તતસ્ તસ્ય ગૃહે દેવી વસુધારા સમાશ્રિતા ।
સર્વદ્રવ્યાભિસંપૂર્ણં કૃત્વા તિષ્ઠેત્ સદા સ્થિરા ॥ ર્મ્_37.98{98} ॥
તતસ્ તદ્ દ્રવ્યમ્ આદાય સર્વાર્થિભ્યો યથેપ્સિતં ।
સંપ્રદત્વા યથાકામં ભુક્ત્વા ભવં સુખં ચરેત્ ॥ ર્મ્_37.99{99} ॥
એવં ગૃહપતે મત્વા વસુધારાવ્રતં મહત્ ।
યથાવિધિ સમાદાય ગૃહે ચર સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_37.100{100} ॥
તતસ્ તે સર્વદા ગેહે મંગલં નિરુપદ્રવં ।
ભવેત્ સાપિ મહાદેવી સગણા નિવસેત્ સ્થિરા ॥ ર્મ્_37.101{1} ॥
તતસ્ તે સર્વસંપત્તિઃ પ્રવર્દ્ધિતા શુભાન્વિતા ।
ભવને સંભવન્ત્ય્ એવ ન કદાચિત્ ક્ષયં વ્રજેત્ ॥ ર્મ્_37.102{2} ॥
તતસ્ ત્વં સર્વદા સૌખ્યં ભુક્ત્વા દત્વા યથેપ્સિતં ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા શુભે ચર સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_37.103{3} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન સદા ત્વં સદ્ગતિં તતઃ ।

બોધિચર્યાં ચરન્ બોધિં પ્રાપ્ય બુદ્ધપદં લભેઃ ॥ ર્મ્_37.104{4} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા ધર્મધ્વજો ગૃહી ।
સ મુદા સુપ્રસન્નાત્મા વ્રતં ચરિતુમ્ ઐછત ॥ ર્મ્_37.105{5} ॥
તતઃ સ મુદિતો નત્વા સાંજલિસ્ તં જગદ્ગુરું ।
ભગવન્તં જગન્નાથં પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_37.106{6} ॥
ભગવન્ સર્વવિચ્ છાસ્તર્ ભવતાં શરણં ગતઃ ।
ભવદાજ્ઞાં શિરો ધૃત્વા ચરિષ્યે ઽહમ્ ઇદં વ્રતં ॥ ર્મ્_37.107{7} ॥
તદ્ ભવાં કૃપયા શાસ્તસ્ તદ્ અનુજ્ઞાં દદાતુ મે ।
ભવતાત્ર યથાદિષ્ટં ચરિષ્યે તત્ તથા ખલુ ॥ ર્મ્_37.108{8} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન ભગવાન્ સ જગદ્ગુરુઃ ।
તસ્મૈ દેવ્યા મહાવિદ્યાં ધારણીં સંપઠન્ દદૌ ॥ ર્મ્_37.109{10} ॥
સો ઽપિ ધર્મધ્વજો નત્વા સાઞ્જલિસ્ તં મુનીશ્વરં ।
ધારણીં તાં સમાદાય સંપપાઠ પ્રમોદિતઃ ॥ ર્મ્_37.110{10} ॥
તતઃ સ સુપ્રસન્નાત્મા ધર્મધ્વજઃ કૃતાંજલિઃ ।
તં મુનીન્દ્રં જગન્નાથં પ્રણત્વા સ્વગૃહં યયૌ ॥ ર્મ્_37.111{11} ॥
તતઃ સ સ્વગૃહપ્રાપ્તઃ સુપ્રસન્નમુખામ્બુજઃ ।
તાં શાંતમતાં ભાર્યાં સમામંત્ર્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.112{12} ॥
પ્રિયે ધન્યાસિ કલ્યાણી યત્ ત્વયાહં પ્રબોધિતઃ ।
સંબુદ્ધશાસનં રત્નમ્ આપ્તવાન્ અહમ્ આગતઃ ॥ ર્મ્_37.113{13} ॥
તદ્યથા સમુપાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણાનુશાસિના ।
તથાવાં તદ્ વ્રતં દેવ્યાશ્ ચરેવહિ સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_37.114{14} ॥
ઇતિ ભર્ત્રા સમુદ્દિષ્ટે સાપિ શાન્તમતી મુદા ।
ભર્ત્તારં તં સમાલોક્ય સુદૃષ્ટ્યૈવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_37.115{15} ॥
અયિ સ્વામિન્ કથં શાસ્ત્ર સમાદિષ્ટં વદસ્વ મે ।
યથાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ તથ ચરેવહિ ધ્રુવં ॥ ર્મ્_37.116{16} ॥
ઇતિ ભાર્યોદિતં શ્રુત્વા ભર્ત્તા ધર્મધ્વજો ઽથ સઃ ।
મુદા શાંતમતીં ભાર્યાં તાં સમીક્ષ્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.117{17} ॥
શૃણુ ભદ્રે યથાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ તથા ખલુ ।
યદ્ વ્રતં વસુધારાયાસ્ તદ્ વિધિં તે પ્રવક્ષ્યતે ॥ ર્મ્_37.118{18} ॥
ઇત્ય્ ઉક્તે સ્વામિના તેન સા ચ શાન્તમતી પ્રિયા ।
ભર્ત્તારં તં સમાલોક્ય મુદિતૈવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_37.119{19} ॥
સ્વામિન્સ્ તેન મુનીન્દ્રેણ યથાદિષ્ટં તથા ભવાન્ ।
સુવિસ્તરં સમાખ્યાય મનો મે સંવિનોદત ॥ ર્મ્_37.120{20} ॥
ઇત્ય્ ઉક્તે ભાર્યયા સાથ ધર્મધ્વજઃ સુવિસ્તરં ।
યથાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ તથા સર્વં ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_37.121{21} ॥
તચ્ છ્રુત્વા સા પ્રબોધન્તી શાંતમત્ય્ અનુમોદિતા ।
તથા તસ્યા મહાદેવ્યા વ્રતં ચરિતુમ્ ઐછત ॥ ર્મ્_37.122{22} ॥
તતસ્ તં સ્વામિનં નત્વા સા ચ શાન્તમતી સતી ।
તદ્વ્રતારમ્ભસામગ્રીં સાધિતુમ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.123{23} ॥
સ્વામિન્ વ્રતં ચરિષ્યાવો વસુલક્ષ્મ્યા યથાવિધિ ।

સામગ્રીં સાધયેયાસ્ય તદ્ અનુજ્ઞાં પ્રદેહિ મે ॥ ર્મ્_37.124{24} ॥
ઇતિ ભાર્યોદિતં શ્રુત્વા ધર્મધ્વજઃ સ મોદિતઃ ।
સાધ્યતાં સર્વસામાગ્રીમ્ ઇતિ તાં સાંવ્યનોદયત્ ॥ ર્મ્_37.125{25} ॥
તતઃ સા મુદિતાઃ સર્વે સામગ્રીં સાધયન્ત્ય્ અપિ ।
ભર્ત્તારં તમ્ ઉપામંત્ર્ય દર્શયન્ત્ય્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.126{26} ॥
સર્વં મે સાધિતં સિદ્ધં સ્વામિન્ન્ અત્ર પ્રસીદતુ ।
તત્ સદ્ગુરું સમામંત્ર્ય વ્રતમ્ આલબ્ધુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_37.127{27} ॥
ઇતિ ભાર્યોદિતં શ્રુત્વા સ ધર્મધ્વજ આદરાત્ ।
સદ્ગુરું સમુપારાધ્ય નત્વેવં પ્રાર્થયન્ મુદા ॥ ર્મ્_37.128{28} ॥
ભદન્ત શ્રીવસુધારાદેવ્યા વ્રતં ચરેવહિ ।
તસ્માત્ દેવીં સમારાધ્ય વ્રતોપદેશમ્ આદિશ ॥ ર્મ્_37.129{29} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન તથેતિ હિ સ સદ્ગુરુઃ ।
પ્રતિશ્રુત્ય યથાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ તથાચરત્ ॥ ર્મ્_37.130{30} ॥
તથા ભાદ્રપદે માસે કૃષ્ણપક્ષે સ સદ્ગુરુઃ ।
દ્વિતીયાયં તિથૌ તીર્થે સ્નાત્વા સુવાસસા સુધીઃ ॥ ર્મ્_37.131{31} ॥
યથાવિધિં સમારભ્ય મંડલં સમવર્ત્તયત્ ।
તત્ર તાં સગણાં દેવીં પ્રતિષ્ઠાપ્ય સમર્ચયત્ ॥ ર્મ્_37.132{32} ॥
તત્ પરેદ્યુસ્ ત્રિતીયાયાં સુસ્નાતં શુભામ્બરં ।
ધર્મધ્વજં સદારં તં પંચગવ્યૈર્ વ્યશોધયત્ ॥ ર્મ્_37.133{33} ॥
તતસ્ તૌ દંપતી શાસ્ત્રા યથાદિષ્ટં સમાહિતૌ ।
શ્રુત્વા તથા સમાધાય પ્રચરતુ વ્રતં મુદા ॥ ર્મ્_37.134{34} ॥
યથા શાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં તથા કૃત્વા વ્રતં મુદા ।
ગણચક્રાદિકં સર્વં સમાપ્ય તૌ નનન્દતુઃ ॥ ર્મ્_37.135{35} ॥
તતસ્ તસ્ય ગૃહે દેવીં વસુધારા સમાશ્રિતા ।
સર્વદ્રવ્યં સમાપૂર્ય્ય તસ્થૌ સદા પ્રસાદિતા ॥ ર્મ્_37.136{36} ॥
તતસ્ તસ્ય ગૃહે સંપદ્ દિને પ્રવર્દ્ધિતા ।
સરત્નધાતુસદ્વસ્ત્રશસ્યાદિ દ્રવ્યજાતયઃ ॥ ર્મ્_37.137{37} ॥
તા એવં વર્દ્ધિતા દૃષ્ટ્વા સદારઃ સ ગૃહાધિપઃ ।
સ વિસ્મયો મુદિતોત્ફુલ્લવક્ત્રામ્બુજો ઽભ્યનંદત ॥ ર્મ્_37.138{38} ॥
તતઃ સ સર્વદાર્થિભ્યો દત્વા દાનં યથેપ્સિતં ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા સુખં ભુક્ત્વા શુભે ઽચરત્ ॥ ર્મ્_37.139{39} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા તસ્ય ગેહસ્ય સમીપસ્થો દ્વિજોત્તમઃ ।
વિષ્ણુદાસાભિધો વિજ્ઞો વિસ્મયોદ્ધતમાનસઃ ॥ ર્મ્_37.140{40} ॥
ધીમતીં રમણીં ભાર્યાં સુવિશુદ્ધાશયાં સતીં ।
નિઃશ્વસન્સ્ તાં સમામંત્ર્ય પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_37.141{41} ॥
પશ્ય ભદ્રસ્ય મિત્રસ્ય ગૃહે સંપત્ સમૃદ્ધિતા ।
કિમ્ અનેન કૃતં ધર્મં યેનૈવં શ્રીઃ પ્રવર્દ્ધિતા ॥ ર્મ્_37.142{42} ॥
કિમ્ આવાભ્યાં કૃતં પાપં યેનૈવં નો વિપત્ સદા ।
કિમ્ અત્રાવાં કરિષ્યાવો યેન સંપત્ પ્રવર્દ્ધિતા ॥ ર્મ્_37.143{43} ॥
તદ્ ઉપાયં ન જાનામિ કો મે ઉપદિશેદ્ ધિતં ।

ધન્યાસ્ તે ધનવંતા યે યથાકામ સુખાશિનઃ ॥ ર્મ્_37.144{44} ॥
કિં તે સદ્ગુણવંતો ઽપિ કૃપણા યે દરિદ્રિતા ।
વરં પ્રાણપરિત્યાગં ન ત્વ્ એવં જીવિતં ભવે ॥ ર્મ્_37.145{45} ॥
કિં તેષાં સદ્ગુણૈશ્ ચાપિ યેષાં સંપદ્ ગૃહે ન હિ ।
ધનવાન્ પુરુષો ધીરઃ કુલીનો નિર્ગુણો ઽપિ ચ ।
સર્વે હિ ધનિનાં વશ્યા પંડિતાઃ સુગુણા અપિ ॥ ર્મ્_37.146{46} ॥
ધનવાન્ નિર્ગુણશ્ ચાપિ માન્યતે ગુરુવજ્ જનૈઃ ।
ધનહીના ન પૂજ્યંતે પંડિતા બ્રહ્મણા અપિ ॥ ર્મ્_37.147{47} ॥
ધિગ્ મે જીવિતમ્ એવં હિ બ્રાહ્મણસ્યાપિ દુઃખિનઃ ।
વરમ્ એવાદ્યેતન્ મૃત્યુર્ ન ત્વ્ એવ ચિરજીવિતું ॥ ર્મ્_37.148{48} ॥
કિમ્ અનેનાપિ જીવેન કેવલદુઃખભોગિના ।
તદ્ અત્ર મર્ત્તુમ્ ઇછામિ નૈવ જીવેય દુઃખભાક્ ॥ ર્મ્_37.149{49} ॥
સર્વેષામ્ અપિ જંતૂનામ્ અવશ્યં મરણં ભવે ।
તદ્ અત્ર વિદ્યમાનો ઽહં કથં લોકે ચરેય હિ ॥ ર્મ્_37.150{50} ॥
ઇત્ય્ એવં વિલપં વિપ્રો વિષ્ણુદાસઃ સ મોહિતઃ ।
ગલદશ્રુવિરુક્ષાક્ષસ્ તસ્થૌ મુહુર્ વિનિઃશ્વસન્ ॥ ર્મ્_37.151{51} ॥
ઇત્ય્ એવં વિલપન્તન્ તં દૃષ્ટ્વા સા ધીમતી પ્રિયા ।
બોધયિતું સમાશ્વાસ્ય ભર્ત્તારમ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.152{52} ॥
મા વિષાદં કૃથાઃ સ્વામિન્ ધૈર્ય્યમ્ આલમ્બ્ય તિષ્ઠતુ ।
કિં કરિષ્યાવહે હ્ય્ અત્ર દૈવાત્ સંપન્ ન તૌ ગૃહે ॥ ર્મ્_37.153{53} ॥
તથાપિ ધૈર્ય્યમ્ આલમ્બ્ય યત્નં કુરુ સમાહિતઃ ।
યત્નેન સિદ્ધ્યતે સર્વં ગુણદ્રવ્યાદિ સાધનં ॥ ર્મ્_37.154{54} ॥
તદ્ અત્રાહં વદિષ્યામિ હિતાર્થં તે શૃણુ પ્રભો ।
ભાર્યા હિ સ્વામિનો ભર્ત્તુર્ હિતાર્થમ્ ઽભ્યનુદેશિની ॥ ર્મ્_37.155{55} ॥
યદ્ અયં ગૃહભૃદ્ ભર્ત્તા ધર્મધ્વજસ્ તવ પ્રિયઃ ।
સુહૃન્ મિત્રં મહાસાધુસ્ તદ્ આદરાત્ સ પૃછ્યતાં ॥ ર્મ્_37.156{56} ॥
યથા તેન સમાદિષ્ટં તથૈવ ક્રીયતાં પ્રભો ।
તતસ્ તસ્ય યથા સંપત્ તથાસ્માકં ભવેદ્ અપિ ॥ ર્મ્_37.157{57} ॥
ઇતિ ભાર્યોદિતં શ્રુત્વા વિષ્ણુદાસઃ સ તૈર્થિકઃ ।
બૌદ્ધવાક્યે વિરુદ્ધત્વાદ્ અનિછન્ન્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.158{58} ॥
વયં હિ બ્રાહ્મણા ભદ્રે બુદ્ધદેવી વસુંધરા ।
તદ્ વિધિં વેદશાસ્ત્રેષુ કથિતં ન ક્વચિદ્ અપિ ॥ ર્મ્_37.159{59} ॥
તત્ કથં સ્વકુલાચારં ત્યક્ત્વાન્યછરણં ગતાઃ ।
બૌદ્ધોપદેશમ્ આસાદ્ય લક્ષ્મ્યા વ્રતં ચરેમહિ ॥ ર્મ્_37.160{60} ॥
યે ત્યક્ત્વા સ્વકુલાચારમ્ અન્યત્ર શરણં ગતાઃ ।
વ્રતં ચરંતિ સંપત્તિલાભિલાભાકુલાશયાઃ ॥ ર્મ્_37.161{61} ॥
તે સ્વધર્મપરિભ્રષ્ટા ઇહાપિ ક્લિષ્ટભોગિનઃ ।
રોગિણો દુહિતાત્માનો મૃતા યાસ્યંતિ દુર્ગતીં ॥ ર્મ્_37.162{62} ॥
ઇતિ ભદ્રે ન મે વાંછા બૌદ્ધદેવ્યા વ્રતે ઽશુભે ।
વરં પ્રાણપરિત્યાગં નાન્યદ્વ્રતં ચરેમહિ ॥ ર્મ્_37.163{63} ॥

અસ્માકમ્ અપિ યા દેવી મહાલક્ષ્મી કુલેશ્વરી ।
તસ્યા વ્રતં સમાધાય ચરેમહિ સદાદરાત્ ॥ ર્મ્_37.164{64} ॥
તતઃ સા શ્રીમહાદેવી ગૃહે ઽશ્માકં સમાશ્રિતા ।
યથાભિવાંછિતં દ્રવ્યં સર્વં દદ્યાત્ પ્રસાદિતા ॥ ર્મ્_37.165{65} ॥
ઇતિ તસ્યા મહાલક્ષ્મ્યા વ્રતં ચરાવહે વયં ।
તત્ તદ્ વ્રતસ્ય સામગ્રીં સાધય સર્વમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_37.166{66} ॥
ઇતિ ભર્ત્રોદિતં શ્રુત્વા ધીમતી સા પ્રમોદિતા ।
તથેત્ય્ અભ્યનુમોદન્તી તત્ સામગ્રીમ્ અસાધયત્ ॥ ર્મ્_37.167{67} ॥
તત્ર સા ધીમતી તસ્યાઃ શાંતમત્યાઃ પુરો ગતા ।
તદ્ વૃત્તાન્તં સામાખ્યાય સામગ્રીં સમયાચત ॥ ર્મ્_37.168{68} ॥
સાપિ શાંતમતી તસ્યૈ ધીમત્યૈ સંપ્રમોદિતા ।
યદ્ યત્ સંપ્રાર્થિતં દ્રવ્યં તત્ તત્ સર્વં દદૌ મુદા ॥ ર્મ્_37.169{67} ॥
તદ્ દ્રવ્યં સા સમાદાય ભર્ત્તુર્ અગ્રે સમાગતા ।
તત્ સર્વં સમુપસ્થાપ્ય વિનોદ્યૈવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_37.170{70} ॥
સ્વામિન્ ત્વયા યથાદિષ્ટં તત્ સર્વં સાધિતં મયા ।
તથા તસ્યા મહાલક્ષ્મ્યા વ્રતમ્ આરભ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_37.171{71} ॥
ઇતિ ભાર્યોદિતં શ્રુત્વા વિષ્ણુદાસઃ સ મોદિતઃ ।
યથાવિધિ મહાલક્ષ્મીવ્રતં ચરિતુમ્ આરભત્ ॥ ર્મ્_37.172{72} ॥
માસે ભાદ્રપદે કૃષ્ણપક્ષે ઽષ્ટમ્યાં યથાવિધિ ।
મણ્ડલાદીન્ પ્રતિસ્થાપ્ય શુદ્ધશીલઃ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_37.173{73} ॥
સદારસ્ તાં મહાલક્ષ્મીં સમાવાહ્ય સમર્ચયન્ ।
વિધિના તદ્ વ્રતં કૃત્વા સંપત્તિં પ્રાર્થયન્ મુદા ॥ ર્મ્_37.174{74} ॥
તતઃ સ બ્રાહ્મણઃ કૃત્વા તદ્ વ્રતં સુસમાપ્તિતં ।
સભાર્યઃ સુપ્રસન્નાત્મા પ્રાચરત્ તાં શ્રિયં સ્મરન્ ॥ ર્મ્_37.175{75} ॥
તથા તસ્ય ગૃહે સંપત્ સમુદ્ભૂતાભ્યજાયત ।
દૃષ્ટ્વા તૌ દંપતી તત્ર મહાનંદમ્ અવાપતુઃ ॥ ર્મ્_37.176{76} ॥
તતઃ સ બ્રાહ્મણો લુબ્ધો દૃષ્ટ્વા તાન્ સંપદં મુદા ।
સર્વાન્ ગુપ્તે નિધાયૈવ ન કિં ચિત્ તદ્ વ્યયં વ્યધાત્ ॥ ર્મ્_37.177{77} ॥
ભૂયસ્ તૃષ્ણાભિસંતપ્તો માત્સર્યાભિહતાશયઃ ।
કસ્મૈ ચિદ્ અપિ તદ્ દ્રવ્યં કિં ચિદ્ દાનં દદૌ ક્વચિત્ ॥ ર્મ્_37.178{78} ॥
તથા સંરક્ષ્ય તદ્ દ્રવ્યં નિધાય તુ વિયત્નતઃ ।
ગોપયિત્વા સ્વયં ભોક્તુમ્ અપિ નૈવાભ્યવાંછત ॥ ર્મ્_37.179{79} ॥
તથાપિ સ પ્રલુબ્ધાત્મા નિત્યં કૃપણો ઽર્થિવત્ ।
ધનિનાં સમુપાશ્રિત્ય યાચિત્વા ધનમ્ આર્જયત્ ॥ ર્મ્_37.180{80} ॥
તથાર્જનઃ કૃતસ્ તસ્ય ગૃહે દ્રવ્યં ન વર્દ્ધિતં ।
દિને દિને નિહીનત્વં ગત્વા ક્ષયં ક્રમાદ્ યયૌ ॥ ર્મ્_37.181{81} ॥
તતઃ સ બ્રાહ્મણો લુબ્ધો ધનિનામ્ અર્થિનો ગૃહે ।
દૃષ્ટ્વાતિરુષિતઃ સર્વાન્ પરિભાષ્યાભ્યનિંદયત્ ॥ ર્મ્_37.182{82} ॥
તત્પાપતાવિપાકેન ગૃહે યદ્ ગોપિતં ધનં ।
તત્ સર્વં નિહૃતં ચૌરૈર્ નિદગ્ધં ચાપિ વહ્નિના ॥ ર્મ્_37.183{83} ॥

તતઃ સ બ્રાહ્મણસ્ તીવ્રક્લેશાગ્નિપરિતાપિતઃ ।
દરિદ્રિતાવિભગ્નાશઃ સભાર્યો ન્યવસદ્ ગૃહે ॥ ર્મ્_37.184{34!} ॥
તસ્મિન્ન્ અવસરે તસ્યા ધીમત્યાઃ સ પિતા દ્વિજઃ ।
હરિશર્માભિધો ગેહે યજ્ઞં કર્ત્તું સદારભત્ ॥ ર્મ્_37.185{35} ॥
તદા સ વાંધવાન્ સાર્વાઞ્ જ્ઞાતીન્ મિત્રસુહૃજ્જનાન્ ।
ભગિનીભાગિનેયાંશ્ ચ જામાત્રીંશ્ તત્સુતાન્ અપિ ॥ ર્મ્_37.186{36} ॥
દુહિતૄર્ અપિ સર્વાશ્ ચ ન્યમંત્રયત્ સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_37.187{37} ॥
તત્ર તે વાંધવા સર્વે જ્ઞાતિમિત્રસુહૃજ્જનાઃ ।
ભગિન્યા ભાગિનેયાશ્ ચ જામાતરો ઽપિ તત્સુતાઃ ॥ ર્મ્_37.188{38} ॥
દુહિતરસ્ તથા પૌત્રાઃ પૌત્ર્યાદયો ઽપિ ચાપરે ।
સર્વે તે સમુપાગત્ય સમુપતસ્થુર્ આદ્રિતાઃ ॥ ર્મ્_37.189{39} ॥
તત્ર સા કૃપણીભૂતા દુર્ભગેતિ પિતાપિ સઃ ।
તત્ર યજ્ઞમહોત્સાહે તામ્ એકાં ન ન્યમંત્રયત્ ॥ ર્મ્_37.190{40} ॥
તદા સા ધીમતી શ્રુત્વા પિતુર્ યજ્ઞમહોત્સવં ।
કથં મે વિસ્મૃતં પિત્રા માત્રાપિ વાંધવૈર્ અપિ ॥ ર્મ્_37.191{41} ॥
ઇતિ ચિંતાવિષાઘ્રાતહૃદયા પરિમૂર્છિતા ।
ભોજને ઽપિ નિરુત્સાહા તસ્થૌ લજ્જાન્વિતા ગૃહે ॥ ર્મ્_37.192{42} ॥
તથા સ વિષ્ણુદાસો ઽપિ સસુરસ્ય ગૃહે તદા ।
શ્રુત્વા યજ્ઞમહોત્સાહં તાં ભાર્યામ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.193{43} ॥
કથં તે જનકેનાવાં વિસ્મૃતૌ કેન હેતુના ।
નૈવ નિમંત્રિતૌ ભદ્રે યથા સર્વે નિમંત્રિતા ॥ ર્મ્_37.194{44} ॥
ઇતિ ભર્ત્રોદિતં શ્રુત્વા ધીમતી સાતિલજ્જિતા ।
ભર્ત્તારં વિષ્ણુદાસં તં બોધયન્ત્ય્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.195{45} ॥
કિમ્ અત્રાહં વદિષ્યામિ યન્ નૌ સંપદ્ ગૃહે ઽસ્તિ ન ।
તેન નૌ લજ્જયામ્બાપિ નિમંત્રિતું ન વાંછતે ॥ ર્મ્_37.196{46} ॥
ઇતિ સા ધીમતી લજ્જાસંકુંચિતાશયાનના ।
ભર્ત્રા સહ વિલપ્યૈવ તસ્થૌ ગૃહે નિરાશિતા ॥ ર્મ્_37.197{47} ॥
તદા તજ્જનં સ્મૃત્વા ધીમતીં તામ્ અનાગતાં ।
કાઞ્ ચિત્ પઠિગતાં ચેટીં સમાહૂયૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.198{48} ॥
અયિ સખિ સુતા મે સા ધીમતા યદિ દૃશ્યતે ।
મદ્વાચસા સમેત્યાસૌ વક્તવ્યૈવં લઘુ ત્વયા ॥ ર્મ્_37.199{49} ॥
પિતુસ્ તે મન્દિરે યજ્ઞમહોત્સાહં પ્રવર્ત્તતે ।
તત્ કથં ન સમાયાસિ સભર્ત્તાગન્તુમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_37.200{50} ॥
ઇતિ સંદિશ્ય તે માત્રા પ્રેષિતાહં ત્વદન્તિકે ।
તન્ માતુર્ વચનં શ્રુત્વાગછેતિ તત્ પુરો વદ ॥ ર્મ્_37.201{51} ॥
તત્ સંદિષ્ટં તયા શ્રુત્વા તથેતિ પ્રતિભાષ્ય સા ।
ચેટી તતો ઽભિગછન્તી ધીમત્યા ભવને યયૌ ॥ ર્મ્_37.202{52} ॥
તત્ર તાં ધીમતીં દૃષ્ટ્વા સા ચેટી સમુપસ્થિતા ।
યથા માત્રા સમાદિષ્ટં તથા સર્વં ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_37.203{53} ॥
તત્ તયા કથિતં શ્રુત્વા ધીમતી સાશ્રુમોચિની ।

વિનિઃશ્વસ્ય પ્રસૂં સ્મૃત્વા વિલપન્ત્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.204{54} ॥
હા માતઃ કથમ્ અદ્યાહં સંસ્મૃતા સાંપ્રતં ત્વયા ।
કિમ્ આગછેય તે પુત્રી પાપિની દુઃખભાગિની ॥ ર્મ્_37.205{55} ॥
તસ્મિન્ન્ એવ ક્ષણે ભર્ત્તા વિષ્ણુદાસ ઉપાચરત્ ।
તાં ચેટીં સમુપાલોક્ય કિમ્ અર્થમ્ ઇત્ય્ અપૃછત ॥ ર્મ્_37.206{56} ॥
ઇતિ તેનાભિસંપૃષ્ટે સા ચેટી રચિતાંજલિઃ ।
બ્રાહ્મણં તં પ્રણમ્યૈતત્ સર્વં વૃતાંતમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.207{57} ॥
તથા તત્ કથિતં શ્રુત્વા વિષ્ણુદાસો ઽપિ સ દ્વિજઃ ।
ગલદશ્રુવિરુક્ષાક્ષસ્ તાં ભાર્યામ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.208{58} ॥
કિં વદિષ્યાવહે ભાર્યે દૈવાન્ નૌ જાયતે વિપત્ ।
તથાપિ ધૈર્ય્યમ્ આલમ્વ્ય ગછ દ્રષ્ટું પિતુર્ મનઃ ॥ ર્મ્_37.209{59} ॥
ઇતિ ભર્ત્રોદિતં શ્રુત્વા ધીમતી સા કુવાસિની ।
નિર્મણ્ડનાત્ સુતાન્ પુત્રીઃ સમાદાય શનૈર્ યયૌ ॥ ર્મ્_37.210{60} ॥
તતો માતુર્ ગૃહે પ્રાપ્તા દૃષ્ટ્વા તૌ પિતરૌ પુરઃ ।
ગત્વા સા ધીમતી નત્વા તસ્થૌ લજ્જાહતાશયા ॥ ર્મ્_37.211{61} ॥
પિતરૌ તાં સુતાં દૃષ્ટ્વા વિછન્દાં લજ્જિતાશયં ।
કિં ચિદ્ દૃષ્ટ્વાગતાસીતિ કથિત્વૈવ નિષેદતુઃ ॥ ર્મ્_37.212{62} ॥
તતઃ સા ધીમતી સર્વાઞ્ જ્ઞાતીન્ ભ્રાત્રીંશ્ ચ વાંધવાન્ ।
ભગિનીઃ સુહૃદો જેષ્ઠાન્ પ્રણનામ યથાક્રમં ॥ ર્મ્_37.213{63} ॥
તાં દૃષ્ટ્વા જ્ઞાતયઃ સર્વે ભ્રાતરો વાંધવા અપિ ।
ભગિન્યાપિ સુહૃદશ્ ચાપિ દૃષ્ટ્વોપહસ્ય જલ્પિરે ॥ ર્મ્_37.214{64} ॥
તથા પ્રહસિતં સર્વે સા દૃષ્ટ્વાતિત્રપાન્વિતા ।
સ્વદૈવસ્મૃતિમ્ આધાય નિઃશ્વસ્યૈકાન્ત આશ્રયત્ ॥ ર્મ્_37.215{65} ॥
તતઃ સ હરિશર્મા સ પુરોહિતો યથાવિધિ ।
યજ્ઞકર્મસમારભ્ય યથાકામં સમાપયત્ ॥ ર્મ્_37.216{66} ॥
તતસ્ તાન્ વાંધવાઞ્ જ્ઞાતીન્ સુહૃન્મિત્રજનાન્ અપિ ।
સત્કૃત્યાત્યભિસંતુષ્ટાન્ સાદરેણ વ્યસર્જયત્ ॥ ર્મ્_37.217{67} ॥
તતસ્ તે જ્ઞાતયઃ સર્વે વંધુમિત્રસુહૃજ્જનાઃ ।
નંદિતાસ્ તં પ્રશંસિત્વા સ્વસ્વાલયં મુદા યયુઃ ॥ ર્મ્_37.218{68} ॥
તતસ્ તે સુસ્થિતાઃ સર્વે જ્ઞાતિવંધુસુહૃજ્જનાઃ ।
નાનાકથાભિસંલાપં કુર્વન્તઃ સંનિષેદિરે ॥ ર્મ્_37.219{69} ॥
તતઃ સા ધીમતી પશ્ચાદ્ ભુક્ત્વૈકાન્તે નિરાદ્રિતા ।
પુત્રપુત્રી સમાદાય શિવસ્ય ભવને ઽચરત્ ॥ ર્મ્_37.220{70} ॥
તત્ર સા સ્તૃણમ્ આસ્તીર્ય પુત્રપુત્રીસમન્વિતા ।
દારિદ્ર્યદુઃખચિન્તાનુનિઃશ્વસન્તી ન્યષીદત ॥ ર્મ્_37.221{71} ॥
તત્ર સ વિષ્ણુદાસો ઽપિ પશ્ચાદ્ ભુક્ત્વા નિરાદ્રિતઃ ।
શિવાલયે સ્થિતાં શ્રુત્વા સહ સ્થાતુમ્ ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_37.222{72} ॥
ભર્ત્તારં તમ્ ઉપાયાતં દૃષ્ટ્વા સા ધીમતી તદા ।
ગલદશ્રુવિરુક્ષાક્ષા વિલપન્ત્ય્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.223{73} ॥
ધિગ્ મે જીવં દરિદ્રાયાઃ કિમ્ એવં જીવિતેન હિ ।

પિત્રોર્ અપિ દયાસ્નેહદૃષ્ટિર્ ન વિદ્યતે મયિ ॥ ર્મ્_37.224{74} ॥
યત્ પિત્રોઃ સમાઃ સર્વા ભગિન્યઃ સ્વાત્મજા અપિ ।
તથાહં માનિતા નૈવ માનિતાસ્ તા યથાદરાત્ ॥ ર્મ્_37.225{75} ॥
ધિગ્ જીવિતં દરિદ્રાયા જન્માપિ ધિક્ ચ માનુષે ।
કિં રૂપૈઃ સુગુણૈઃ વાપિ વિદ્યાભિઃ કિં ધનં વિના ॥ ર્મ્_37.226{76} ॥
હા દૈવ કિં મયા પાપં દારુણં પ્રકૃતં પુરા ।
યન્ મે ન વિદ્યતે સંપત્ પિત્રો દધાપિ દયા મયિ ॥ ર્મ્_37.227{77} ॥
તદ્ અત્ર કિં કરિષ્યામિ યાસ્યામિ શરણં કુહ ।
કા માં રક્ષેત્ સ્વદૈવોત્થદરિદ્ર્યદુઃખતાપિનીં ॥ ર્મ્_37.228{78} ॥
કિમ્ એવં જીવિતેનાપિ વરં મૃત્યુર્ હિ સાંપ્રતાં ।
અવશ્યમ્ એવ મર્ત્તવ્યં સર્વેષામ્ અપિ જન્મિનાં ॥ ર્મ્_37.229{79} ॥
એવં નાનાપ્રલાપેન વિલપન્તી સુતમ્ સુતાં ।
ભર્ત્તારં ચ મુહુર્ દૃષ્ટ્વા કારુણ્યાર્ત્તા રુરોદ સા ॥ ર્મ્_37.230{80} ॥
એવં વિલાપં કુર્વન્તીં રુદન્તીં તાં વિલોક્ય સઃ ।
વિષ્ણુદાસો વિનિઃશ્વસ્ય સમાશ્વાસ્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.231{81} ॥
પ્રિયે ઽત્ર મા રુદિહિ ત્વં કિં કરિષ્યાવહે ઽધુના ।
યદ્ આવાભ્યાં કૃતં પાપં ભોક્તવ્યમ્ એવ તત્ ફલં ॥ ર્મ્_37.232{82} ॥
તદ્ અત્ર ધૈર્ય્યમ્ આલમ્વ્ય તિષ્ઠ કિં વક્ષ્યતે બહુ ।
અવશ્યં ભાવિનો ભાવા ભવંતિ મહતામ્ અપિ ॥ ર્મ્_37.233{83} ॥
શિવો ઽપિ સ વિરૂપાક્ષો નીલકણ્ઠો દિગંવરઃ ।
ઉન્મત્તો ભસ્મલિપ્તાંગઃ કપાલયો ઽપિ રસ્થિધૃક્ ॥ ર્મ્_37.234{84} ॥
વિષ્ણુર્ વીરો ઽપિ સંસારે ભ્રમિતઃ સ જનાર્દનઃ ।
સો ઽપિ દાસો વલિદ્વાસ્થશ્ ચૌરો વ્યાધેષુણાહતઃ ॥ ર્મ્_37.235{85} ॥
બ્રહ્મા લોકાધિપઃ સો ઽપિ કામાર્ત્તો ઽગમ્યકર્મકૃત્ ।
નિયુજ્યો નિઘ્નિતો વૈરિસેવકશ્ છિન્નમસ્તક ॥ ર્મ્_37.236{86} ॥
ચિછેદ બ્રહ્મણઃ પૂર્વં રુદ્રઃ ક્રોધાત્ત પંચમં ।
તચ્ છિરો દુસ્ત્યજં ગૃહ્ણન્ બ્રહ્માણ્ડં પરિવભ્રમે ॥ ર્મ્_37.237{87} ॥
શંખતીર્થે ગતો રુદ્રસ્ તચ્ છિરઃ પરિમુક્તવાન્ ।
કપાલમોચનસ્ તીર્થો દ્વિતીયાવર્ત્તસંસ્થિતઃ ॥ ર્મ્_37.238{88} ॥
ઇતિ ઉત્કલખણ્ડક્ષેત્રમાહાત્મ્યે ઉક્તમ્ આસ્તે ।
એવમ્ અન્યે ઽપિ લોકાશ્ ચ મુનયસ્ તાપસા અપિ ॥ ર્મ્_37.239{89} ॥
કોપાગ્નિદહિતાત્માનો વ્રજન્તિ નરકેષ્વ્ અપિ ।
એવં સર્વે ઽપિ લોકાશ્ ચ સ્વસ્વદૈવાનુભાવિનઃ ॥ ર્મ્_37.240{90} ॥
સુખિનો દુઃખિનો ભૂતા ભ્રમંતિ ભવસાગરે ।
ક્ષણાલ્ લભન્તિ સંપત્તિં ભવન્તિ ચ દરિદ્રિતાઃ ॥ ર્મ્_37.241{91} ॥
સર્વે દેવાદયો લોકાઃ સ્વકૃતકર્મભોગિનઃ ।
એવં મત્વાત્ર સંસારે સુખં દુઃખં સ્વદૈવજં ॥ ર્મ્_37.242{92} ॥
મા કૃથાસ્ તદ્ વિષાદ ત્વં ધૈર્યં ધૃત્વા સમાચર ।
સ્વકુલેશમ્ અનુસ્મૃત્વા સમભ્યર્ચ્ય યથાવિધિઃ ।
શ્રદ્ધયા શરણં કૃત્વા ભજ નિત્યં સમાહિતા ॥ ર્મ્_37.243{93} ॥

તતસ્ તત્પુણ્યપાકેન પાપં નો વિલયં વ્રજેત્ ।
તતઃ સંપત્ સમૃદ્ધિઃ સ્યાત્ તદા લપ્સ્યાવહે સુખં ॥ ર્મ્_37.244{94} ॥
ઇતિ મે વચનં શ્રુત્વા ધૈર્ય્યમ્ આલમ્વ્ય સાંપ્રતં ।
પુત્રપુત્રીં સમાદાય પ્રૈહિ ગૃહે વ્રજામહે ॥ ર્મ્_37.245{95} ॥
ઇતિ ભર્ત્રોદિતં શ્રુત્વા ધીમતી સાભિબોધિતા ।
પુત્રં પુત્રીં પુરોધાય શનૈર્ ભર્ત્રા સહાચરત્ ॥ ર્મ્_37.246{96} ॥
તત્ર સા સ્વગૃહે ગત્વા ક્ષણં સ્થિત્વા નિરુત્સહા ।
તતઃ શાન્તમતીં દ્રષ્ટું સમુત્થાય શનૈર્ યયૌ ॥ ર્મ્_37.247{97} ॥
તત્ર સા ધીમતી તસ્યાઃ શાંતમત્યાઃ પુરોગતા ।
ગલદશ્રુવિલિપ્તાસ્યા નિઃશ્વસંત્ય્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.248{98} ॥
શાંતમતે પિતુર્ યજ્ઞમહોત્સાહપ્રવર્ત્તિતં ।
તત્ સંદ્રષ્ટુ ગતા તત્ર મહાલજ્જાન્વિતા ચરં ॥ ર્મ્_37.249{99} ॥
યન્ માં દૃષ્ટ્વા ભગિન્યો ઽપિ જ્ઞાતિવંધુસુહૃજ્જનાઃ ।
અપિ સર્વે મિથો દૃષ્ટ્વા પ્રજલ્પિતાભ્યુપાહસન્ ॥ ર્મ્_37.250{100} ॥
ભાગિનેયાશ્ ચ સર્વે ઽપિ માં દૃષ્ટ્વા રુષિતાશયાઃ ।
પુત્રપુત્રીં ચ મે દૃષ્ટ્વા ફુત્કૃત્ય પ્રત્યાતાડયન્ ॥ ર્મ્_37.251{1} ॥
પિતૃભ્યાં માનિતાઃ સર્વાઃ ભગિન્યસ્ તા યથાદરાત્ ।
તથાહં માનિતા નૈવ દ્રષ્ટુમ્ અપિ ન ચૈષ્યતે ॥ ર્મ્_37.252{2} ॥
રાત્રાવ્ અપિ ગૃહે વાસં ન મે દત્તં નિરાદરાત્ ।
શિવાલયે નિષણ્ણા તન્ નિશાં કૃચ્છ્રાદ્ વ્યલંઘયં ॥ ર્મ્_37.253{3} ॥
એવમ્ અહં મહલ્લજ્જાદુઃખાગ્નિપતિતાપિતા ।
મર્ત્તુમ્ અપિ તદ્ ઇચ્છામિ કિમ્ એવં જીવિતેનપિ ॥ ર્મ્_37.254{4} ॥
યદિ તે ઽસ્તિ કૃપા ભદ્રે દુઃખિન્યાં મયિ વિદ્યતે ।
તદ્ દ્રવ્યોપાર્જનોપાયં સમુપદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_37.255{5} ॥
ઇતિ તયોદિતં શ્રુત્વા શાન્તમતીર્ દયાર્દિતઃ ।
ધીમતીં તાં સમાલોક્ય સમાશ્વાસ્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.256{6} ॥
ધીમતી શ્રીમહાસંપત્સાધનોપાયમ્ અસ્તિ મે ।
યદ્ય્ અત્રાપ્ય્ અસ્તિ તે વાંછા પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુષ્વ તત્ ॥ ર્મ્_37.257{7} ॥
યદિ શ્રદ્ધાસ્તિ તે દેવ્યા વસુલક્ષ્મ્યા વ્રતં ચર ।
તતસ્ તે શ્રીવસુન્ધારા મહાદેવી વસેદ્ ગૃહે ॥ ર્મ્_37.258{8} ॥
તતસ્ તસ્યા મહાદેવ્યાઃ કૃપાદૃષ્ટિપ્રસાદતઃ ।
સંપત્તિસ્ તે સમુદ્ભૂતા પ્રવર્દ્ધિતા ભવેદ્ ગૃહે ॥ ર્મ્_37.259{9} ॥
તદા ત્વં શ્રદ્ધયાર્થિભ્યો દાનં દત્વા યથેપ્સિતં ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા શુભે ચર સુખાશિની ॥ ર્મ્_37.260{10} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન સર્વદા સદ્ગતિં ગતા ।
ક્રમાદ્ બોધિં સમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_37.261{11} ॥
એવં મત્વાસ્તિ તે વાંછા સંબુદ્ધપદ સાધને ।
શ્રીદેવ્યાઃ શરણં ગત્વા સમાધાય વ્રતં ચર ॥ ર્મ્_37.262{12} ॥
ઇતિ તયા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વ સા ધીમતી મુદા ।
તાં શાંતમતીમ્ આનમ્ય સાંજલીર્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.263{13} ॥

સાધુ ભદ્રે વ્રતં ધૃત્વા શ્રીદેવ્યાઃ શરણં ગતા ।
ત્રિરત્નભજનમ્ કૃત્વા ચરિષ્યામિ શુભે સદા ॥ ર્મ્_37.264{14} ॥
તદ્ ભવંતી કૃપાદૃષ્ટ્યા તદ્ ઉપદેશમ્ આદિશ ।
યાવજ્જીવં ચરિષ્યામિ શ્રીદેવ્યા વ્રતમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_37.265{15} ॥
ઇતિ તયોદિતં શ્રુત્વા શાન્તમતિઃ સમાદરાત્ ।
ધીમતીં તાં સમાલોક્ય પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_37.266{16} ॥
યદિ ભદ્રે ઽસ્તિ તે સત્યં સ્નાત્વા શુદ્ધામ્વરાવૃતા ।
પ્રેહિ તં શ્રીઘનં નાથં સંસ્મૃત્વા પ્રાર્થયાવહે ॥ ર્મ્_37.267{17} ॥
તયેતિ સમુપાદિષ્ટં શ્રુત્વા સા ધીમતી મુદા ।
સહસા સ્વગૃહે ગત્વા સ્નાત્વા શુદ્ધામ્વરાવૃતા ॥ ર્મ્_37.268{18} ॥
સ લાજાક્ષતપુષ્પાણિ ગૃહિત્વા સહસા મુદા ।
તસ્યાઃ શાંતમતેર્ અગ્રે પ્રયાતેવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_37.269{19} ॥
ભદ્રે ત્વયા યથાદિષ્ટં તથાહં સમુપાગતા ।
તં મુનીન્દ્રમ્ અનુસ્મૃત્વા પ્રાર્થયેહ સમાગમં ॥ ર્મ્_37.270{20} ॥
ઇતિ તયોદિતં શ્રુત્વા સા શાન્તમતિર્ આદરાત્ ।
તાં ધીમતીં સમામંત્ર્ય પ્રાસાદાન્તં યયૌ મુદા ॥ ર્મ્_37.271{21} ॥
તત્ર શાન્તમતિઃ સાટ્ટે ધીમત્યા સહ સંસ્થિતા ।
જાનુભ્યાં ભુવિ સંસ્થિત્વા ભગવત્સ્થિતદિગ્મુખા ॥ ર્મ્_37.272{22} ॥
સંભવન્ત્ય્ ઉત્તરાસઙ્ગં સહ લાજાક્ષતાદિભિઃ ।
સામ્બુપુષ્પાઞ્જલિં ધૃત્વા નત્વૈવં પ્રાર્થયન્ મુનિં ॥ ર્મ્_37.273{23} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ વિજાનીતે ભવાન્ અપિ ।
યદ્ ઇયં ધીમતી સાધ્વી ભગવચ્છરણમ્ આગતા ॥ ર્મ્_37.274{24} ॥
યદ્ ઇયં સાંપ્રતં શાસ્તુર્ ઉપદેશાદ્ યથાવિધિ ।
શ્રીવસુધામહાદેવ્યા વ્રતં ચરિતુમ્ ઇછતિ ॥ ર્મ્_37.275{25} ॥
તદ્ અત્ર સમુપાગત્ય કૃપયાસ્મૈ દયાનિધે ।
શ્રીસાધનં વ્રતં શ્રેષ્ઠં સમુપદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_37.276{26} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થ્ય સા શાન્તમતિસ્ તં ત્રિજગદ્ગુરું ।
અનુસ્મૃત્વા ત્રિધા નાત્વા પ્રાક્ષિપત્ તજ્જલાદિકં ॥ ર્મ્_37.277{27} ॥
પ્રક્ષિપ્તાનિ તયા તાનિ સામ્બુલાજાક્ષતાણ્ય્ અપિ ।
સદૂર્વાકુણ્ડપુષ્પાણિ સર્વાણિ ગગણે શરન્ ॥ ર્મ્_37.278{28} ॥
તતસ્ તાનિ પ્રગચ્છન્તિ વિહાયસા વિહઙ્ગવત્ ।
કોશામ્વ્યાં ઘોષિરારામે વિહારે સમુપાયયુઃ ॥ ર્મ્_37.279{29} ॥
તત્રસ્થસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય મુર્દ્ધા પરિ વિહાયસિ ।
સંસ્થિતાનિ પ્રભાસન્તિ વિરેજુસ્ તાનિ છત્રવત્ ॥ ર્મ્_37.280{30} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા ભિક્ષવઃ સર્વે સાંઘિકાસ્ તે સવિસ્મયાઃ ।
કુતો નિમંત્રણમ્ આયાતમ્ ઇતિ ધ્યાત્વાભિતસ્થિરે ॥ ર્મ્_37.281{31} ॥
તત્રાનન્દઃ સમુત્થાય સાંજલિઃ પુરતો ગતઃ ।
તં મુનીન્દ્રં પ્રણત્વૈવં પપ્રછ વિસ્મયાન્વિતઃ ॥ ર્મ્_37.282{32} ॥
ભગવન્ કુત એતાનિ સામ્બુલાજાક્ષતાન્ય્ અપિ ।
પુષ્પાણિ સમુપાયાન્તિ તત્ સમાદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_37.283{33} ॥

ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા ભગવાં સ મુનીશ્વરઃ ।
તમ્ આનંદં સમામંત્ર્ય સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.284{34} ॥
યઃ કાશીપુરે વિપ્રો વિષ્ણુદાસો દરિદ્રિતઃ ।
ધર્મધ્વજો ધની શ્રીમાન્ ગૃહસ્થો ધનદોપમઃ ॥ ર્મ્_37.285{35} ॥
તયોર્ ભાર્ય ઉભે સાધ્વૌ શાન્તમતી રમોપમા ।
ધીમતી બ્રાહ્મણી ભદ્રા દરિદ્રિતા સુદુઃખિની ॥ ર્મ્_37.286{36} ॥
તાભ્યાં શ્રીવસુધારાયા વ્રતં ચરિતુમ્ ઇછ્યતે ।
તદ્ ઇદં નિમંત્રણાર્થં મે ઉપહારં સમાગતં ॥ ર્મ્_37.287{37} ॥
તસ્માચ્ છ્રીવસુધારાયા વ્રતવિધિં ત્વમ્ આત્મના ।
ઉપદેષ્ટું તયોર્ ગેહે કાશ્યાં ગંતું સમર્હસિ ॥ ર્મ્_37.288{38} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વાનંદસ્ તથેતિ સઃ ।
શાસ્તુર્ આજ્ઞાં શિરોધૃત્વા કાશ્યાં વિહાયસા યયૌ ॥ ર્મ્_37.289{39} ॥
તત્રાકાશાન્ સ આનંદઃ શાંતમતેર્ ગૃહે પુરઃ ।
અવતીર્ય સુધારશ્મિર્ ઇવ તસ્થૌ પ્રભાસયન્ ॥ ર્મ્_37.290{40} ॥
તત્રસ્થં તં સમાલોક્ય શાન્તમતિઃ સ ધીમતી ।
મુદિતા સહસા તસ્ય પ્રણંતું સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_37.291{41} ॥
તત્ર સા સમુપાસૃત્ય શાંતમતિઃ સધીમતી।
તમ્ આનંદં સમાલોક્ય નત્વૈવં પ્રાર્થયન્ મુદા ॥ ર્મ્_37.292{42} ॥
ભદન્ત ચરણૌ વંદે ભવતાં શરણં ગતા ।
તદ્ અત્ર કૃપયાસ્માકમ્ અનુગૃહ્ય પ્રસીદતુ ॥ ર્મ્_37.293{43} ॥
યદ્ અસ્માકં ભવાઞ્ છાસ્તા તદ્ ગૃહે સમુપાશ્રયન્ ।
વસુધારામહાદેવ્યા વ્રતવિધિં સમાદિશ ॥ ર્મ્_37.294{44} ॥
યદ્ ઇયં ધીમતી ભદ્રા ભવતામ્ ઉપદેશતઃ ।
વસુલક્ષ્મ્યા મહાદેવ્યા વ્રતં ચરિતુમ્ ઇછતિ ॥ ર્મ્_37.295{45} ॥
તદ્ અસ્યૈ શ્રીમહાદેવ્યા વ્રતવિધિં યથાક્રમં ।
વિસ્તરં સમુપાદેષ્ટુમ્ અર્હતિ કૃપયા ભવાન્ ॥ ર્મ્_37.296{46} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં શાન્તમત્યા તયા નિશમ્ય સઃ ।
આનંદસ્ તે ઉભે દૃષ્ટ્વા તથેતિ પ્રત્યભાષત ॥ ર્મ્_37.297{47} ॥
તતઃ સા ધીમતી નત્વા સાંજલિસ્ તં જિનાત્મજં ।
આનંદં સુપ્રસન્નાસ્યા દૃષ્ટ્વૈવં પ્રાર્થયન્ મુદા ॥ ર્મ્_37.298{48} ॥
ભદંતો ઽહં સ્વદૈવેન પાપિની દુઃખભાગિની ।
તદ્ ભવચ્છરણં ગત્વા સમિછે વસુધાવ્રતં ॥ ર્મ્_37.299{49} ॥
તદ્ ભવાન્ કૃપયા શાસ્તર્ ગૃહે મે સમુપાગતઃ ।
યથાવિધિ સમાદિશ્ય વ્રતં મે દાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_37.300{50} ॥
તયૈવં પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા સ આનંદો જિનાત્મજઃ ।
તત્ર ઉત્થાય ધીમત્યાસ્ તસ્યા ગૃહે ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_37.301{51} ॥
તત્ર સા ધીમતી સાધ્વી શાન્તમત્યા સમન્વિતા ।
સહસા સ્વગૃહે ગત્વા પ્રસ્તારયત્ તદાસનં ॥ ર્મ્_37.302{52} ॥
તતઃ સા ધીમતી તસ્ય શાસ્તુઃ શુદ્ધામ્બુના મુદા ।
પાદપ્રક્ષાલનં કૃત્વા પ્રણત્વૈવ ચ પ્રાર્થયત્ ॥ ર્મ્_37.303{53} ॥

ભદંતાર્હન્ મહાભિજ્ઞ મમાનુગ્રહકારણં ।
અત્રાસને સમાશ્રિત્ય ધર્મમ્ આદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_37.304{54} ॥
તયેતિ પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા સ આનંદઃ પ્રસન્નધીઃ ।
તદ્ દત્તાસન આશ્રિત્ય તસ્થૌ ધ્યાત્વા પ્રભાસયન્ ॥ ર્મ્_37.305{55} ॥
તં દૃષ્ટ્વા બ્રાહ્મણઃ સો ઽપિ વિષ્ણુદાસઃ પ્રસાદિતઃ ।
સહસા સાંજલિર્ નત્વા તત્રૈકાંત ઉપાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_37.306{56} ॥
તતઃ સા ધીમતી સાધ્વી સાંતમતીસમન્વિતા ।
તમ્ આનંદં સમભ્યર્ચ્ય ભોજનેનાભ્યતોષયત્ ॥ ર્મ્_37.307{57} ॥
તતઃ સા પ્રણતિં કૃત્વા નીચાસનસમાશ્રિતા ।
તમ્ આનંદં મહાભિજ્ઞં સાંજલિર્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.308{58} ॥
ભદન્ત ભવતામ્ આજ્ઞાં ધૃત્વાહં શિરસા મુદા ।
શ્રીદેવ્યા વસુધારાયાશ્ ચરિષ્યામિ વ્રતં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_37.309{59} ॥
તદ્ ભદન્ત ભવાઞ્ છાસ્તા તદ્ વિધિં મે યથાક્રમં ।
કૃપાનુગ્રહમ્ આધાય સમુપાદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_37.310{60} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન વિષ્ણુદાસેન સદ્ધિયા ।
શ્રુત્વાનંદઃ સ સંપશ્યન્સ્ તં દ્વિજમ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.311{61} ॥
શૃણુ વિપ્ર મુનીન્દ્રેણ યાથાદિષ્ટં મયા શ્રુતં ।
તથાહં તે પ્રવક્ષ્યામિ શ્રીવ્રતસ્ય વિધિં ક્રમાત્ ॥ ર્મ્_37.312{62} ॥
ભાદ્રપદે ઽશિતે પક્ષે તૃતીયાયાં તિથૌ તથા ।
માઘે વાપિ શિતે પક્ષે શુક્લપક્ષે ઽપિ વા સદા ॥ ર્મ્_37.313{63} ॥
તીર્થે દેવાલયે શુદ્ધભૂપ્રદેશે ગૃહેષુ વા ।
સમ્યગ્ ભૂશોધનં કુર્યાદ્ ગોમયેન મૃદામ્બુના ॥ ર્મ્_37.314{64} ॥
પ્રાતર્ ઉત્થાય તીર્થેષુ સ્નાત્વા શુચિસમાચરઃ ।
ત્રિધાચમ્યામૃતં કાયં પંચગવ્યેન શોધયેત્ ॥ ર્મ્_37.315{65} ॥
શુદ્ધશીલસમાધાનઃ પરિશુદ્ધામ્વરાવૃતઃ ।
સંબોધિચિત્તમ્ આધાય સદ્ગુરોર્ ઉપદેશ ધૃક્ ॥ ર્મ્_37.316{66} ॥
સુભૂમૌ મણ્ડલં સમ્યગ્ વર્ત્તયિત્વા યથાવિધિ ।
ધ્વજછત્રપતાકાભિ વિતાનૈશ્ ચાભિમંડયેત્ ॥ ર્મ્_37.317{67} ॥
મંડલસ્ય વહિસ્ તસ્ય જ્વાલાવલ્યા વહિઃ પુનઃ ।
પંચવલ્યાવલીભિશ્ ચ સ લાજાક્ષતસંયુતૈઃ ॥ ર્મ્_37.318{68} ॥
વેષ્ટયિત્વા તતો વાહ્યે ક્રમાન્ સંસ્થાપયેદ્ ઘટાન્ ।
તીર્થામ્બુપૂરિતાન્ પીતવસ્ત્રાવૃતાન્ સચિંહ્નિતાન્ ॥ ર્મ્_37.319{69} ॥
તાત્ર શ્રીવસુધાં દેવીં સગણાં વિધિના ક્રમાત્ ।
સમાવાહ્ય સમભ્યર્ચ્ય પ્રતિષ્ઠાપ્યાધિવાસયેત્ ॥ ર્મ્_37.320{70} ॥
તૃતીયાયાં તથા પ્રાતઃ સ્નાત્વા શુદ્ધામ્વરાવૃતઃ ।
મધ્યાહ્ને સ્વાસનાસીન ઉત્તરાદિગ્મુખસ્થિતઃ ॥ ર્મ્_37.321{71} ॥
આદૌ ગુરું સમભ્યર્ચ્ય રત્નત્રયં સમર્ચયેત્ ।
તતો ધ્યાત્વા મહાદેવીં વસુધારાં શુભકરીં ॥ ર્મ્_37.322{72} ॥
સગણાં તાં સમાવાહ્ય દત્વા પાદાર્ઘમ્ આદરાત્ ।
પીતમયોપહારેણ સમભ્યર્ચ્ય યથાવિધિ ॥ ર્મ્_37.323{73} ॥

સર્વોપકરણાન્ય્ અગ્રે નિવેસ્ય સમઢોકયત્ ।
તતસ્ તદ્ધારણીં સમ્યક્ પઠેન્ મંત્રાણિ ચ ક્રમાત્ ॥ ર્મ્_37.324{74} ॥
તતઃ કૃતાંજલિઃ સ્તુત્વા કુર્યાશ્ ચ પાપદેશનાં ।
પુણ્યાનુમોદનાં ચાપિ કુર્યાચ્ ચ પ્રણતિં સ્મરન્ ॥ ર્મ્_37.325{75} ॥
કુર્યાત્ પ્રદક્ષિણાન્ય્ એવમ્ અષ્ટાઙ્ગૈઃ પ્રણમેત્ પુનઃ ।
બોધિચિત્તં સમાધાય સંપ્રાર્થયેદ્ અભીપ્સિતં ॥ ર્મ્_37.326{76} ॥
તતો વલિં પ્રદત્વા ચ સ ભૂતાન્ પરિતોષયેત્ ।
તતઃ ક્ષમાર્થનાં કૃત્વા વ્રતસૂત્રં ચ પ્રાર્થયેત્ ॥ ર્મ્_37.327{77} ॥
ષોડશભેદિતં સૂત્રમ્ ષોડશગ્રંથિસંયુતં ।
વ્રતસૂત્રં સમાદાય રક્ષાર્થં વંધયેત્ કરે ॥ ર્મ્_37.328{78} ॥
તતો ગુરું સમારાધ્ય દેયાદ્ દાનં સમિછિતં ।
સદક્ષિણં સુસત્કારૈઃ સત્કૃત્ય સમતોષયેત્ ॥ ર્મ્_37.329{79} ॥
તતસ્ તૃતીયા યામે ઽહ્નેઃ પ્રાશ્નુયાદ્ યવપૂરકાન્ ।
પંચામૃતફલસ્કંદમૂલપત્રાદિકાન્ અપિ ॥ ર્મ્_37.330{80} ॥
પાલનાન્તે પુનઃ સ્નાત્વા તાં શ્રીદેવીમ્ અનુસ્મરન્ ।
તદ્ધારણીં પઠન્ રાત્રૌ પૂજયેચ્ ચ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_37.331{81} ॥
એવં નિત્યં ચતુઃ સંધ્યં પૂજયેચ્ છ્રીવસુંધરાં ।
તત્ પરેદ્યુસ્ તથાભ્યર્ચ્ય તન્ મંડલં વિસર્જયેત્ ॥ ર્મ્_37.332{82} ॥
તદ્ રજાંસિ સમાદાય સંનિધાય શુભે ઘટે ।
ભંડાગારે પ્રતિસ્થાપ્ય સદારાન્ ભજેન્ નમેત્ ॥ ર્મ્_37.333{83} ॥
શેષરજઃ સ નિર્માલ્યં નદ્યાં નાગાન્ યથાવિધિ ।
સમભ્યર્ચ્ય સમર્પ્પિત્વા સર્વં જલે પ્રવાહયેત્ ॥ ર્મ્_37.334{84} ॥
તતસ્ તજ્ જલમ્ આદાય ગૃહે ગત્વા સમન્તતઃ ।
પ્રોક્ષ્ય તન્ મંડલસ્થાને કુમારીં વિધિનાર્ચયેત્ ॥ ર્મ્_37.335{85} ॥
તતસ્ તન્ સગણં ચક્રં સમભ્યર્ચ્ય યથાવિધિ ।
ભોજનૈઃ સંપરિતોષ્ય પ્રાર્થયેદ્ યત્ સમીછિતં ॥ ર્મ્_37.336{86} ॥
તથા તત્ સગણં ચક્રં કૃત્વા ક્ષમાર્થનાં તતઃ ।
સાંજલિશ્ ચ ક્રમાન્ નત્વા વિસર્જયેત્ પ્રસાદયન્ ॥ ર્મ્_37.337{87} ॥
તદા શ્રીવસુધા દેવી સ્વયમ્ આગત્ય તદ્ગૃહે ।
સમાશ્રિત્ય સદા સર્વદ્રવ્યૈઃ સંપૂરયેદ્ ધ્રુવં ॥ ર્મ્_37.338{88} ॥
તતસ્ તત્ર ગૃહે નિત્યં મંગલં નિરુપદ્રવં ।
દાનપુણ્યમહોત્સાહપ્રવર્ત્તિતં ભવેત્ સદા ॥ ર્મ્_37.339{89} ॥
એવં તસ્યા મહાદેવ્યા વસુલક્ષ્મ્યા વ્રતોદ્ભવં ।
પુણ્યં મહદ્ અસંખ્યેયમ્ અપ્રમેયં વિદુર્ જિનાઃ ॥ ર્મ્_37.340{90} ॥
એવં મહત્તરં પુણ્યં વિજ્ઞાય દ્વિજ તત્ તથા ।
શ્રદ્ધયે તદ્વ્રતં કુર્યા યદિ સંપત્તિમ્ ઇછસિ ॥ ર્મ્_37.341{91} ॥
યશ્ ચ તાં શ્રીમહાદેવીં વસુધારામ્ અનુસ્મરન્ ।
યત્ કાર્ય્યમ્ આરભેત્ તસ્ય તત્ સર્વં હિ સમૃદ્ધ્યતિ ॥ ર્મ્_37.342{92} ॥
રત્નાર્થી લભતે રત્નં ધનાર્થી લભતે ધનં ।
ભોગ્યાર્થી લભતે ભોગ્યં યસો ઽર્થી લભતે યશઃ ॥ ર્મ્_37.343{93} ॥

દ્રવ્યાર્થી લભતે દ્રવ્યાન્ ગુણાર્થી લભતે ગુણાન્ ।
વિદ્યાર્થી લભતે વિદ્યાં શુભાર્થી લભતે શુભં ॥ ર્મ્_37.344{94} ॥
માન્યાર્થી લભતે માન્યં જયાર્થી લભતે જયં ।
ધર્માર્થી લભતે ધર્માન્ સુખાર્થી લભતે સુખં ॥ ર્મ્_37.345{95} ॥
રાજ્યાર્થી લભતે રાજ્યં ગૃહાર્થી લભતે ગૃહં ।
ક્ષેત્રાર્થી લભતે ક્ષેત્રાન્ રસાર્થી લભતે રસાન્ ॥ ર્મ્_37.346{96} ॥
ભાર્યાર્થી લભતે ભાર્યાં સુતાર્થી લભતે સુતાં ।
પુત્રાર્થી લભતે પુત્રાન્ પૌત્રાર્થી પૌત્રમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_37.347{97} ॥
જ્ઞાનાર્થી લભતે જ્ઞાનં મોક્ષાર્થી મોક્ષમ્ આપ્નુયાત્ ।
એવમ્ અન્યાનિ વસ્તૂનિ સર્વોપકરણાન્ય્ અપિ ॥ ર્મ્_37.348{98} ॥
સર્વાણિ દ્રવ્યજાતાનિ વસ્ત્રાદિ ભૂષણાન્ય્ અપિ ।
સમાપ્નુયાત્ સમૃદ્ધાનિ વસુલક્ષ્મ્યાઃ પ્રસાદતઃ ॥ ર્મ્_37.349{99} ॥
તતો દાનાનિ દદ્યાત્ સ શુદ્ધશીલઃ સમાચરેત્ ।
ક્ષાન્તિં ચ ભાવયેન્ નિત્યં ધર્મવીર્ય્યં સમારભેત્ ॥ ર્મ્_37.350{100} ॥
તથા ધ્યાનં સમાધાય પ્રજ્ઞાબ્ધિં સંતરેદ્ દ્રુતં ।
સર્વોપાયવિધાનજ્ઞો બોધિપ્રણિધિમાનસઃ ॥ ર્મ્_37.351{1} ॥
સદ્બુદ્ધિબલવાન્ ધીરઃ સ બોધિજ્ઞાનમ્ આપ્નુયાત્ ।
સર્વમારગણાઞ્ જિત્વા નિઃક્લેશો ઽર્હઞ્ જિતેન્દ્રિયઃ ।
સંબુદ્ધપદમ્ આસાદ્ય નિર્વૃતપદમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_37.352{2} ॥
એવં બ્રાહ્મણ વિજ્ઞાય સદ્ધર્મ્મં યદિ વાંછસિ ।
તાં શ્રીદેવીં મહાલક્ષ્મીં વસુધારાં સદા ભજ ॥ ર્મ્_37.353{3} ॥
તથા તે સર્વદા ગેહે મંગલં નિરુપદ્રવં ।
સર્વત્રેહ પરત્રાપિ ભવેન્ નૂનં ન સંશયઃ ॥ ર્મ્_37.354{4} ॥
તથા દાનાનિ દત્વા ત્વં સ્વયં તદ્વ્રતં સંચરન્ ।
સર્વસત્વહિતં કૃત્વા યાવજ્જીવં સુખં ચર ॥ ર્મ્_37.355{5} ॥
તતઃ ક્લેશવિમુક્તાત્મા સંબોધિપ્રણિધાનધૃક્ ।
બોધિચર્યાવ્રતારક્તા બોધિસત્વો ભવેદ્ ધ્રુવં ॥ ર્મ્_37.356{6} ॥
સર્વે ઽપિ સુગતા બોધિસત્વાશ્ ચાપિ જિનાત્મજાઃ ।
વસુધારાવ્રતં ધૃત્વા સંવિભ્રતિ જગત્ત્રયં ॥ ર્મ્_37.357{7} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વા સ બ્રાહ્મણો મુદા ।
તથા શ્રીવસુધારાયા વ્રતં ચરિતુમ્ ઐછત ॥ ર્મ્_37.358{8} ॥
તતઃ સ વિષ્ણુદાસો ઽપિ ભાર્યાં તાં ધીમતીં મુદા ।
સુપ્રસન્નમુખામ્ભોજઃ સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_37.359{9} ॥
પ્રિયે ધન્યાસિ કલ્યાણી યદ્ અહં ત્વત્પ્રયત્નતઃ ।
શ્રીદેવ્યા વ્રતં રત્નં પ્રાપ્નોમિ સાંપ્રતં ખલુ ॥ ર્મ્_37.360{10} ॥
તદ્ યથાનેન શાસ્ત્રાત્ર સમાદિષ્ટં તથા ખલુ ।
શ્રીદેવ્યાઃ શરણં ગત્વા વાંછામિ ચરિતું વ્રતં ॥ ર્મ્_37.361{11} ॥
તત્ ત્વમ્ અપિ સમાધાય મયા સાર્દ્ધં તથાદરાત્ ।
શ્રીદેવ્યાઃ શરણં કૃત્વા વ્રતં ચરિતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_37.362{12} ॥
ઇતિ ભર્ત્રોદિતં શ્રુત્વા ધીમતી સાનુમોદિતા ।

ભર્ત્તારં તં સમાલોક્ય પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_37.363{13} ॥
તથા સત્યં સમાધાય શ્રદ્ધયા શરણં ગતૌ ।
શ્રીદેવ્યા વ્રતમ્ અત્રાવાં સમાદરાચ્ ચરાવહે ॥ ર્મ્_37.364{14} ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સા સતી ભદ્રા ધીમતી સહસાદરાત્ ।
વ્રતોપચારસામગ્રીં મુદિતા સમસાધયત્ ॥ ર્મ્_37.365{15} ॥
તતસ્ તં ગુરુમ્ આનંદં નત્વા સા સાંજલિર્ મુદા ।
તદ્ વ્રતારમ્ભમ્ આધાતું પ્રાર્થયેદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_37.366{16} ॥
ભદન્ત શ્રીમહાદેવ્યા વ્રતદિન ઉપાસ્થિતઃ ।
તદ્ યથાવિધિમ્ આદિશ્ય સંચારયતાં વ્રતં ॥ ર્મ્_37.367{17} ॥
તયેતિ પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા સ આનંદો જિનાત્મજઃ ।
સર્વવિધિં સમાદિશ્ય વ્રતારંભં સમાક્રમત્ ॥ ર્મ્_37.368{18} ॥
તત્ર ભૂશોધનં કૃત્વા સ આનંદો યથાવિધિ ।
મંડલં વર્ત્તયિત્વા તત્ પ્રતિસ્થાપ્યાધ્યવાસયત્ ॥ ર્મ્_37.369{19} ॥
તથા તૌ દંપતી તીર્થે સ્નાત્વા શુદ્ધામ્વરાવૃતૌ ।
યથા શાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં સર્વં કૃત્વોપતસ્થતુઃ ॥ ર્મ્_37.370{20} ॥
તતસ્ તૌ દંપતી તસ્ય શાસ્તુર્ આદેશતઃ ક્રમાત્ ।
શુદ્ધાસનસમાસીનાવ્ ઉત્તરાભિમુખસ્થિતૌ ॥ ર્મ્_37.371{21} ॥
ગવ્યૈઃ કામાદિ વસ્તૂનિ સર્વાણિ શુદ્ધિતાન્ય્ અપિ ।
કૃત્વા શાસ્ત્રા યથાદિષ્ટં તથારંભં પ્રચક્રતુઃ ॥ ર્મ્_37.372{22} ॥
આદૌ ગુરું સમભ્યર્ચ્ય તતો રત્નત્રયં મુદા ।
અભ્યર્ચ્ય શરણં કૃત્વા પ્રણત્વા વિધિનાદરાત્ ॥ ર્મ્_37.373{23} ॥
તતસ્ તન્મણ્ડલે દેવીં સગણાં શ્રીવસુંધરાં ।
ધ્યાત્વા તથા સમાવાહ્ય દત્વા પાદાર્ઘમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_37.374{24} ॥
તતસ્ તાં સગણાં દેવીં સમભ્યર્ચ્ય યથાક્રમં ।
સર્વપૂજોપચારૈશ્ ચ પઠિત્વા ધારણીં તતઃ ॥ ર્મ્_37.375{25} ॥
સહૃદ્વીજાદિમંત્રાણિ યથાક્રમં જજલ્પતુઃ ।
તતો ઽષ્ટાઙ્ગપ્રણામૈશ્ ચ નત્વા કૃત્વા પ્રદક્ષિણાં ॥ ર્મ્_37.376{26} ॥
ગુણાભિવાદનૈ સ્તોત્રૈ સ્તુત્વા નતૌ વવંદતુઃ ॥ ર્મ્_37.377{27!} ॥
તતસ્ તૌ સાંજલી સ્થિત્વા પ્રક્ષિત્વા પાપદેશનાં ।
પુણ્યાનુમોદનાં ચાપિ સંપ્રાર્થ્ય શ્રીસમૃદ્ધ્યતાં ॥ ર્મ્_37.378{28} ॥
સલોકપાલભૂતેભ્યો બલિં પંચામૃતાન્વિતં ।
યથાવિધિ પ્રઢૌકિત્વા પ્રાર્થયતાં સુસંપદં ॥ ર્મ્_37.379{29} ॥
તતો દાનં પ્રદત્વૈવં ગુરવે ઽપિ સુદક્ષિણાં ।
તતઃ ક્ષમાર્થનાં કૃત્વા સમાપ્તં ચક્રતુર્ વ્રતં ॥ ર્મ્_37.380{30} ॥
તતો ગુરુસ્ તયોઃ શાસ્તા વ્રતસૂત્રં સમર્પ્પયત્ ।
સંપત્તિસસમૃદ્ધાશીર્વાદં દદૌ પ્રસાદિતઃ ॥ ર્મ્_37.381{31} ॥
તતો ગુરું પુરસ્કૃત્ય યથોક્તં વ્રતપાલનં ।
કૃત્વા તતઃ પુનઃ સ્નાત્વા દેવીં ધ્યાત્વા નિષેદિતુઃ ॥ ર્મ્_37.382{32} ॥
તતો રાત્રૌ સમાધાય સગણાં વસુંધરાં ।
દેવીં ધ્યાત્વા સમભ્યર્ચ્ય ધર્મ્મં શ્રુત્વા નિષેદતુઃ ॥ ર્મ્_37.383{33} ॥