રત્નમાલાવદાન · ભાગ 321340
તચ્ છ્રુત્વા સ ભૂપાલો બ્રહ્મદત્તઃ પ્રમોદિતઃ ।
સહસોપેત્ય તં પુત્રં દૃષ્ટ્વા ન તૃપ્તિમ્ આયયૌ ॥ ર્મ્_33.20{20} ॥
તસ્મિન્ન્ એવ દિને તસ્ય પ્રસેનજિન્ મહીપતેઃ ।
ભાર્યાપિ સમયે સૂત સુતાં દિવ્યાતિસુંદરીં ॥ ર્મ્_33.21{21} ॥
સ્ત્રીરત્નલક્ષણોપેતં સુભદ્રાંગીમનોહરાં ।
રમોપમં શુભાકારાં મનાપાં રતિસંનિભાં ॥ ર્મ્_33.22{22} ॥
તચ્ છ્રુત્વા સ મહીપાલઃ પ્રસેનજિત્ પ્રસાદિતઃ ।
સહસોપેત્ય તાં પુત્રીં દદર્સાતિપ્રમોદિતઃ ॥ ર્મ્_33.23{23} ॥
તાં દૃષ્ટ્વા સ નરેંદ્રો ઽપિ મે વભૂવ સમાગતઃ ।
તામ્ એવ સુચિરં પશ્યન્ન્ અવતસ્થે સુનિશ્ચલઃ ॥ ર્મ્_33.24{24} ॥
તયોર્ અપ્ય્ ઉભયો રાજ્ઞોઃ સ્કંધાચારાઃ પ્રવર્ત્તિતાઃ ।
યે નિત્યં તત્પ્રવૃત્તાંતં સ્વપ્રભોર્ ઉપહારકાઃ ॥ ર્મ્_33.25{25} ॥
યે પ્રસેનજિતશ્ ચારા બ્રહ્મદત્તસ્ય ભૂપતેઃ ।
પુત્રો જાત ઇતિ શ્રુત્વા પરિજ્ઞાય પ્રસેદિરે ॥ ર્મ્_33.26{26} ॥
તે પ્રસેનજિતો રાજ્ઞઃ સહસા સમુપાગતાઃ ।
કૃતાંજલિપુટો નત્વા પુર એવં ન્યવેદયન્ ॥ ર્મ્_33.27{27} ॥
જય દેવ મહારાજ શૃણુ તત્ર પ્રવર્ત્તિતં ।
બ્રહ્મદત્તસ્ય ભૂપસ્ય પુત્રો જાતો ઽધુના ખલુ ॥ ર્મ્_33.28{28} ॥
સાંપ્રતં તત્ર રાજેન્દ્રશુભોત્સાહં પ્રવર્ત્તતે ।
તત્ ત્વયા સહ સંવંધં કૃત્વા સ સ્વપુરં વ્રજેત્ ॥ ર્મ્_33.29{29} ॥
તત્ પ્રસીદ મહારાજ મા વિભૈષીઃ શુભં ભવેત્ ।
તેન સંધિં ભવાન્ કૃત્વા વિહરતાં યથાસુખં ॥ ર્મ્_33.30{30} ॥
ઇતિ તૈઃ કથિતં શ્રુત્વા સ પ્રસેનજિન્ નરાધિપઃ ।
સત્યમ્ એતદ્ ઇતિ જ્ઞાત્વા પ્રસસાદ ઽવિશંકિતઃ ॥ ર્મ્_33.31{31} ॥
તથા યે બ્રહ્મદત્તસ્ય ગૂઢચારાઃ પ્રવર્ત્તિતાઃ ।
તે પ્રસેનજિતઃ પુત્રી જાતેતિ શુશ્રુવુસ્ તદા ॥ ર્મ્_33.32{31} ॥
તતસ્ તે સહસા તત્ર બ્રહ્મદત્તસ્ય ભૂપતેઃ ।
પુરતઃ સમુપાશ્રિત્ય પ્રણત્વૈવં ન્યવેદયન્ ॥ ર્મ્_33.33{33} ॥
જય દેવ મહારાજ શૃણુ તત્ર પ્રવર્ત્તિતં ।
પ્રસેનજિન્મહીપસ્ય પુત્રી જાતા ઽધુના ખલુ ॥ ર્મ્_33.34{34} ॥
દારિકા સા સુભદ્રાંગી દિવ્યકામા રમોપમા ।
સર્વલક્ષણસંપન્ના સુંદરી રતિસંનિભા ॥ ર્મ્_33.35{35} ॥
તેન તત્ર શુભોત્સાહં પ્રવર્ત્તતે ઽધુના પ્રભો ।
તેન સહાત્ર સંવંધં કર્ત્તુમ્ અર્હતિ સર્વથા ॥ ર્મ્_33.36{36} ॥
ઇતિ તૈઃ કથિતં શ્રુત્વા બ્રહ્મદત્તો નરાધિપઃ ।
ભદ્રમ્ ઇતિ પરિજ્ઞાય તત્રૈવં સમચિંતયત્ ॥ ર્મ્_33.37{37} ॥
અહો ચિત્ર મહોત્સાહો ભદ્રમ્ એકસ્મિન્ દિવસે યતઃ ।
જાતો મે ઽત્ર સુતો ભદ્રસ્ તસ્યાપિ જાયતે સુતા ॥ ર્મ્_33.38{38} ॥
તત્ તાં ભદ્રાં રમાકારાં તં પ્રસેનજિતમ્ આદરત્ ।
પ્રાર્થયિત્વાત્ર પુત્રાય સન્ધિં કૃત્વા ચરેવહિ ॥ ર્મ્_33.39{39} ॥
ઇતિ નિશ્ચિત્ય સ બ્રહ્મદત્તો રાજા પ્રસાદિતઃ ।
સુજનં દૂતમ્ આમંત્ર્ય પુર એવં સમબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.40{40} ॥
ગછ દૂત મહીપાલં તં પ્રસેનજિતમ્ આદરાત્ ।
મમૈવં વચસોપેત્ય પ્રાર્થયસ્વ પ્રબોધયન્ ॥ ર્મ્_33.41{41} ॥
બ્રહ્મદત્તો મહીપાલો વદત્ય્ એવં સમાદરાત્ ।
ભવતા સહ સંવંધં કર્ત્તુમ્ ઇછામિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_33.42{42} ॥
યદ્ એકસ્મિન્ દિને જાતૌ દારકાવ્ આવયોર્ અપિ ।
સુતા તે ભદ્રિકા ખ્યાતા મમ પુત્રો ઽપિ ભદ્રિકઃ ॥ ર્મ્_33.43{43} ॥
તદ્ એતયોર્ હિ સંવંધં કર્ત્તુમ્ અર્હાવહે ધ્રુવં ।
તદ્ ભવાન્ મમ પુત્રાય સ્વાત્મજાં દાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_33.44{44} ॥
એવં કૃતે ઽપિ સંવંધે યાવજ્જીવં સદાવયોઃ ।
વૈરોત્સર્ગો ભવેન્ નૂનં પ્રીતિસંધિર્ ન ભેત્સ્યતિ ॥ ર્મ્_33.45{45} ॥
તદાવયોઃ સદા ભદ્રં વિષયેષુ સમંતતઃ ।
નિરીતિકં શુભોત્સાહં ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥ ર્મ્_33.46{46} ॥
ઇતિ મે વચસા રાજા પ્રસેનજિત્ સ કૌશલઃ ।
પ્રાર્થનીયસ્ ત્વયા સાધો ગછાસ્તુ તે સુમંગલં ॥ ર્મ્_33.47{47} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં નરેન્દ્રેણ શ્રુત્વા દૂતઃ સ બોધિતઃ ।
તથેત્ય્ ઉક્ત્વા નૃપં નત્વા સમુત્થાય તતો ઽચરત્ ॥ ર્મ્_33.48{48} ॥
તત્ર સ સહસા ગત્વા તં પ્રસેનજિતં નૃપં ।
ઉપેત્ય સાંજલિર્ નત્વા પુરસ્થ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.49{49} ॥
જય દેવ મહારાજ યદર્થે ઽહમ્ ઇહાગતઃ ।
તદર્થં સંપ્રવક્ષ્યામિ ભવાં શ્રોતું સમર્હતિ ॥ ર્મ્_33.50{50} ॥
બ્રહ્મદત્તો મહારાજો ભવતાં કુશલં મુદા ।
પૃછતિ સર્વદા નિત્યં સર્વત્ર વિષયેષ્વ્ અપિ ॥ ર્મ્_33.51{51} ॥
પુનર્ એવં સ ભૂપાલો બ્રહ્મદત્તો બ્રવીત્ય્ અપિ ।
ભવતા સહ સંવંધં કર્તુમ્ ઇછામિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_33.52{52} ॥
યદ્ એકસ્મિન્ દિને જાતૌ દારકાવ્ આવયોર્ ઇહ ।
સુતા તે ભદ્રિકા ખ્યાતો મમ પુત્રો ઽપિ ભદ્રિકઃ ॥ ર્મ્_33.53{53} ॥
તદ્ એતયોર્ હિ સંવંધં કર્તુમ્ અર્હામહે ધ્રુવં ।
તદ્ ભવાન્ મમ પુત્રાય સ્વાત્મજાં દાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_33.54{54} ॥
એવં કૃતે ઽપિ સંવંધે યાવજ્જીવં સદાવયોઃ ।
વૈરોત્સર્ગો ભવેન્ નૂનં પ્રીતિસંધિર્ ન ભેત્સ્યતે ॥ ર્મ્_33.55{55} ॥
તદાવયોઃ સદા ભદ્રં વિષયેષુ સમંતતઃ ।
નિરીતિકં શુભોત્સાહં ભવેદ્ એવ ન સંશયઃ ॥ ર્મ્_33.56{56} ॥
ઇતિ મે વચસા રાજા પ્રસેનજિત્ સ કૌશલઃ ।
પ્રાર્થનીયસ્ ત્વયા સાધો ગછાસ્તુ ત્વં સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_33.57{57} ॥
ઇત્ય્ આદિશ્ય નરેન્દ્રેણ બ્રહ્મદત્તેન ભૂર્ભુજા ।
પ્રેષિતો ઽહં મહારાજ ભવતામ્ અંતિકે ખલુ ॥ ર્મ્_33.58{58} ॥
તત્ તેન ભૂપતીશેન યથાદિષ્ટં નરાધિપ ।
ભવાન્ અપિ તથા કર્તુમ્ અર્હત્ય્ એદન્ ન નાન્યથા ॥ ર્મ્_33.59{59} ॥
એવં હિ ભવતાં ભદ્રં યાવાજ્જીવં સુખૈઃ સદા ।
સર્વત્ર મઙ્ગલોત્સાહં ભવેન્ નૂનં ન સંશયઃ ॥ ર્મ્_33.60{60} ॥
તદ્ ભવાન્ અપિ રાજેન્દ્ર બ્રહ્મદત્તસ્ય ભૂપતેઃ ।
પુત્રાય સ્વાત્મજાં ભદ્રાં સંપ્રદાતુમ્ ઇહાર્હતિ ॥ ર્મ્_33.61{61} ॥
ઇતિ તેન સમાખ્યાતં શ્રુત્વા સ કોશલાધિપઃ ।
તુષ્ણીભૂત્વા ક્ષણં તત્ર મનસૈવં વ્યચિંતયેત્ ॥ ર્મ્_33.62{62} ॥
અહો મે જાયતે ક્ષેમં યદ્ અસૌ ક્ષત્રિયાધિપઃ ।
વૈરં વિહાય સંવન્ધં કર્ત્તુમ્ ઇછતિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_33.63{63} ॥
તદ્ અહં તેન ભૂપેન યથાદિષ્ટં તથા ઽધુના ।
દત્વૈનાં સ્વાત્મજાં ભદ્રાં સંધિં કુર્યાં શુભાપ્તયે ॥ ર્મ્_33.64{64} ॥
એવં કૃતે સદા ક્ષેમં સર્વત્ર વિષયેષ્વ્ અપિ ।
મમ તસ્યાપિ ભૂપસ્ય ભવેન્ નૂનં ન ચાન્યથા ॥ ર્મ્_33.65{65} ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા વિનિશ્ચિત્ય પ્રસેનજિત્ સ કૌશલઃ ।
તં દૂતં સમુપામંત્ર્ય સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.66{66} ॥
સાધો તેન નરેન્દ્રેણ યથાદિષ્ટં તથાદરાત્ ।
આજ્ઞાં શિરસા ધૃતિવા કરિષ્યામિ સદાપ્ય્ અહં ॥ ર્મ્_33.67{67} ॥
એવં મે વચસા સાધો સર્વમ્ એતત્ સુવિસ્તરં ।
સમાખ્યાય નરેન્દ્રં તં પ્રસાદયિતુમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_33.68{68} ॥
ઇતિ તેન નરેન્દ્રેણ સમાખ્યાતં નિશમ્ય સઃ ।
દૂતસ્ તથેતિ વિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનન્દત્ પ્રસાદિતઃ ॥ ર્મ્_33.69{69} ॥
તતઃ સ દૂતસ્ તં ભૂપં કોશલાધિપતિં મુદા ।
નત્વા દૃષ્ટ્વા સમામંત્ર્ય તતો ઽચરત્ પ્રમોદિતઃ ॥ ર્મ્_33.70{70} ॥
તતઃ સ સહસા ગત્વા બ્રહ્મદત્તસ્ય ભૂપતેઃ ।
ઉપેત્ય સાંજલિઃ પાદૌ પ્રણત્વેવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_33.71{71} ॥
જય દેવ મહારાજ દિષ્ટ્યા વર્દ્ધસ્વ સાંપ્રતં ।
યથાભિલષિતં સર્વં તત્ સિદ્ધમ્ ઇતિ મન્યતાં ॥ ર્મ્_33.72{72} ॥
તદ્ યથા ભવતાદિષ્ટં તથા વિજ્ઞાપિતં મયા ।
તચ્ છ્રુત્વાનેન ભૂપેન પ્રમોદિત્વાધ્યુવાસિતં ॥ ર્મ્_33.73{73} ॥
ઇતિ સત્યં સમાધાય પાલયસ્વ યથોદિતં ।
સર્વદા તે ભવેદ્ ભદ્રં સર્વત્ર વિષયેષ્વ્ અપિ ॥ ર્મ્_33.74{74} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા બ્રહ્મદત્તઃ સ ભૂપતિઃ ।
પ્રબોધિતો ઽનુમોદિત્વા પ્રાભ્યનંદત્ પ્રસાદિતઃ ॥ ર્મ્_33.75{75} ॥
તતઃ સ ભૂપતી રાજા બ્રહ્મદત્તો મહોત્સવૈઃ ।
ચતુરંગવલૈઃ સાર્દ્ધં જયવાદ્યં પ્રવાદયન્ ॥ ર્મ્_33.76{76} ॥
તતઃ સંપ્રસ્થિતો લોકૈઃ સ્તૂયમાનઃ સુરૈર્ અપિ ।
પ્રચરન્ સહસા તત્ર સ્વપુરં સમુપાયયૌ ॥ ર્મ્_33.77{77} ॥
તતઃ સો ઽપિ મહીપાલઃ પ્રસેનજિત્ પ્રમોદિતઃ ।
ચતુરંગવલૈઃ સાર્દ્ધં જયોત્સાહં પ્રણાદયન્ ॥ ર્મ્_33.78{78} ॥
તતઃ પ્રત્યાગતો લોકૈ સ્તૂયમાનો ઽમરૈર્ અપિ ।
પ્રચરન્ સ નૃપો તત્ર શ્રાવસ્ત્યાં સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_33.79{79} ॥
તત્ર સ્વનગરે પ્રાપ્તઃ પ્રસેનજિત્ સ કૌશલઃ ।
સ્વપ્રાસાદતલાસીનઃ સર્વાન્તપુરિકાન્વિતઃ ॥ ર્મ્_33.80{80} ॥
તાં ભદરિકાં સુતાં દૃષ્ટ્વા સુપ્રસન્નાશયો મુદા ।
અહો ક્ષેમં પ્રજાતં મે ઇત્ય્ એવં મુહુર્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.81{81} ॥
તતસ્ તસ્યાઃ સુતાયાઃ સ કૃત્વા જાતિમહં મુદા ।
સર્વઞ્ જ્ઞાતીન્ સમાહૂય પુર એવમ્ ઉપાદિશત્ ॥ ર્મ્_33.82{82} ॥
ભદન્તઃ શ્રૂયતામ્ અસ્યા ભદ્રાયા દુહિતુર્ મમ ।
યથાયુક્તં નામધેયં સ્થાપયત પ્રસિદ્ધિતં ॥ ર્મ્_33.83{83} ॥
ઇતિ તેન નરેન્દ્રેણ સમાદિષ્ટં નિશમ્યતે ।
સંપશ્યઞ્ જ્ઞાતયસ્ તત્ર સંમીલ્યૈવં સમબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_33.84{84} ॥
યસ્મિન્ દિને પ્રજાતેયં તસ્મિન્ન્ એવ દિને યતઃ ।
ક્ષેમં નો જાયતે તસ્માત્ ક્ષેમાભિધા ભવન્ત્વ્ ઇયં ॥ ર્મ્_33.85{85} ॥
ઇતિ તે જ્ઞાતયઃ સર્વે કૃત્વૈવં સંમતં તતઃ ।
કૌશલેન્દ્રં તમ્ આમંત્ર્ય પ્રણત્વૈવં સમબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_33.86{86} ॥
શૃણુ રાજન્ યદ્ અસ્માકમ્ અભિપ્રાયં પ્રચક્ષ્યતે ।
તદ્ અસ્યા નામધેયં કરોતુ ભુવિ વિશ્રુતં ॥ ર્મ્_33.87{87} ॥
યસ્મિન્ દિને પ્રજાતેયં ક્ષેમં ભવતિ સર્વતઃ ।
તેનાસ્યા ક્રિયતાં નામ ક્ષેમેતિ વિશ્રુતં ભુવિ ॥ ર્મ્_33.88{88} ॥
તથા તૈર્ ગદિતં શ્રુત્વા રાજા સ જનકો મુદા ।
તસ્યાઃ પુત્ર્યાસ્ તથા નામ ક્ષેમેતિ પ્રાર્થિતં વ્યધાત્ ॥ ર્મ્_33.89{89} ॥
તતઃ સા દારિકાષ્ટાભિર્ ધાત્રિભિઃ પ્રતિપાલિતા ।
પરિપુષ્ટા પ્રવૃદ્ધાભૂદ્ ધ્રદસ્થમ્ ઇવ પંકજં ॥ ર્મ્_33.90{90} ॥
તથા સ બ્રહ્મદત્તો ઽપિ રાજા સ્વાન્તર્ગૃહે ગતઃ ।
તં પુત્રાં મુહુર્ આલોક્ય પ્રાભ્યનંદત્ પ્રમોદિતઃ ॥ ર્મ્_33.91{91} ॥
તત્ર તસ્ય શિશો રાજા કૃત્વા જાતિમહં પિતા ।
સર્વાઞ્ જ્ઞાતીન્ સમાહૂય પુર એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_33.92{92} ॥
ભવંતો દારકસ્યાસ્ય પુત્રસ્ય મે શુભાકૃતેઃ ।
ક્રિયતાં નામધેયન્ સન્મંગલાક્ષરસંયુતં ॥ ર્મ્_33.93{93} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં નરેન્દ્રેણ શ્રુત્વા તે જ્ઞાતયો મુદા ।
સર્વે ઽપ્ય્ એકત્ર સંગમ્ય મિથર્ એવં સમબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_33.94{94} ॥
યદ્ અયં જાતમાત્રો ઽપિ ક્ષેમં કરોતિ સર્વતઃ ।
તથાસ્ય ભવતુ ક્ષેમંકર ઇત્ય્ આહ્વયં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_33.95{95} ॥
ઇતિ તે જ્ઞાતયઃ સર્વે બ્રહ્મદત્તસ્ય ભૂપતેઃ ।
પુરતઃ સમુપાસૃત્ય પ્રણત્વૈવં ન્યવેદયન્ ॥ ર્મ્_33.96{96} ॥
શૃણુ રાજન્ યદ્ અસ્માભિર્ નામાસ્ય ક્રિયતે શિશોઃ ।
તન્ નામ ક્ષેમસંપન્નં પ્રથયતુ ભાવાન્ ભુવિ ॥ ર્મ્_33.97{97} ॥
યદ્ અયં જાતમાત્રો ઽપિ ક્ષેમં કરોતિ સર્વતઃ ।
તેન ક્ષેમંકરાખ્યો ઽયં ભવંતુ લોકનંદનઃ ॥ ર્મ્_33.98{98} ॥
એતત્ તૈઃ કથિતમ્ શ્રુત્વા બ્રહ્મદત્તઃ સ ભૂપતિઃ ।
તદ્ એવ નામે પુત્રસ્ય તસ્યાકરોત્ પ્રવિસૃતં ॥ ર્મ્_33.99{99} ॥
તતઃ સ દારકો ઽષ્ટાભિ ધાત્રિભિઃ પ્રતિપાલિતઃ ।
પરિપુષ્ટઃ પ્રવૃદ્ધો ઽભૂદ્ ધ્રદસ્થં કમલં યથા ॥ ર્મ્_33.100{100} ॥
તતઃ ક્રમાત્ કુમારત્વમ્ આપ્તવાન્ સ નૃપાત્મજઃ ।
ગુરૂણાં સમુપાશ્રિત્ય લિપી ક્રમાદ્ અશિક્ષત્ ॥ ર્મ્_33.101{1} ॥
યથાક્રમમ્ અધીત્યેવં ક્ષેમંકરઃ સ બુદ્ધિમાન્ ।
સર્વશાસ્ત્રકલાસ્વ્ આદિ વિદ્યાપરં યયૌ લઘુ ॥ ર્મ્_33.102{2} ॥
તતઃ સ દહરઃ કાન્તઃ કુમારો રતિલાલિતઃ ।
સવયેઃસચિવૈઃ સાર્દ્ધં રેમે પુરે પરિભ્રમન્ ॥ ર્મ્_33.103{3} ॥
તદા સ દારિકા ક્ષેમા પ્રસેનજિત્સુતાપિ ચ ।
ક્રમાદ્ અભૂત્ કુમારીત્વપ્રાપ્તા કાન્તાભિસુંદરી ॥ ર્મ્_33.104{4} ॥
તતઃ સા ભદ્રિકા કન્યા સુમતિર્ ગુણલાલસાઃ ।
ગુરૂણાં સમુપાશ્રિત્ય ક્રમાલ્ લિપિર્ અશિક્ષત ॥ ર્મ્_33.105{5} ॥
યથાક્રમમ્ અધીત્યૈવં સા સુબુદ્ધિમતી સતી ।
સર્વશાસ્ત્રકલાવિદ્યાપારં યયૌ વિચક્ષણા ॥ ર્મ્_33.106{6} ॥
તદા સા ભાવિની ક્ષેમા સ્વસખીભિઃ સમન્વિતા ।
સંબુદ્ધભાષિતં ધર્મમ્ અનુશ્રુત્વા મુદાનમત્ ॥ ર્મ્_33.107{7} ॥
તદા સ બ્રહ્મદત્તસ્ય કુમારો ઽતિવિચક્ષણઃ ।
તાં ક્ષેમાં સુંદરીં દ્રષ્ટું સમૈછદ્ રતિલાલસઃ ॥ ર્મ્_33.108{8} ॥
તતઃ સ દૂતમ્ આહૂય બોધયિત્વા પ્રસાદયન્ ।
દત્વા સુરત્નમાલાં તં ક્ષેમાયાઃ પ્રેષયેત્ સ્વયં ॥ ર્મ્_33.109{9} ॥
તતઃ સ દૂત આદાય તાં માલાં સહસા ચરન્ ।
શ્રાવસ્ત્યાઃ પુરિ સંપ્રાપ્તઃ ક્ષેમાયાઃ સદને ઽચરત્ ॥ ર્મ્_33.110{10} ॥
તત્ર સ દૂત આલોક્ય સખીમ્ એકામ્ ઉપાગતાં ।
તામ્ ઉપેત્ય સમામંત્ર્ય સુગુપ્તમ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.111{11} ॥
ક્ષેમંકરકુમારેણ ક્ષેમાયે પ્રહિતામ્ ઇમાં ।
રત્નમાલાં ત્વમ્ આદાય ભદ્રે તસ્યૈ સમર્પય ॥ ર્મ્_33.112{12} ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા રત્નમાલાં તાં ક્ષેમાસખીકરે રહઃ ।
દત્વા સ દૂત આમંત્ર્ય સહસા સ્વપુરં યયૌ ॥ ર્મ્_33.113{13} ॥
તત્ર સાપિ સખી તસ્યાઃ ક્ષેમાયાઃ પુરતો ગતા ।
પ્રાભૃતં તમ્ ઉપસ્થાપ્ય રહસ્ય્ એવં ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_33.114{14} ॥
અયિ ભદ્રમ્ ઇમં પશ્ય પ્રહિતં સ્વામિના તવ ।
તદ્ ઇદં ત્વં સમાશ્લિષ્ય પતિમ્ ઇવ વિભાવય ॥ ર્મ્_33.115{15} ॥
ઇતિ તયોદિતં શ્રુત્વા સા ક્ષેમા લજ્જિતાશયા ।
કામવિષાગ્નિસંત્રસ્તા તસ્થૌ દિનમ્ અધોમુખા ॥ ર્મ્_33.116{16} ॥
તતઃ સા કન્યકા ક્ષેમા તાં સખીં પુરતઃ સ્થિતાં ।
સુચિરાત્ સમુપારભ્ય હર્ત્સયન્ત્ય્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.117{17} ॥
અરે રે કિં વદસ્ય્ એવં સ્વામી મે કાત્ર વિદ્યતે ।
નિલજ્જે વદ તત્ કેન પ્રહિતં પ્રાભૃતં તવ ॥ ર્મ્_33.118{18} ॥
ઇત્ય્ ઉક્તં સા સખી શ્રુત્વા ક્ષેમાયા દુરિતુઃ પ્રભોઃ ।
આજન્મે સર્વવૃત્તાંતં વિસ્તરેણ ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_33.119{19} ॥
એવં સખ્યા સમાખ્યાતં શ્રુત્વા સા નૃપનંદિની ।
ક્ષેમા સંસારસંચારસમુદ્વિગ્નાશયાભવત્ ॥ ર્મ્_33.120{20} ॥
તત ઉત્થાય સા ક્ષેમા કન્યાપિ સહસા પિતુઃ ।
ઉપેત્ય ચરણૌ નત્વા સાંજલિર્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.121{21} ॥
તાત કામાર્થિની નાહમ્ અપિ તુ સદ્ગુણાર્થિની ।
સદ્ગુણાં સાધયિષ્યામિ તદ્ અનુજ્ઞાં દદાતુ મે ॥ ર્મ્_33.122{22} ॥
યદ્ અહં શાસને બૌદ્ધે પ્રવ્રજિત્વા સમાહિત ।
બ્રહ્મચર્યં સમાધાય પ્રેછામિ ચરિતું પ્રભો ॥ ર્મ્_33.123{23} ॥
તદ્ ભવાં કૃપયા તાત સંબોધિવ્રતસાધને ।
અનુજ્ઞાં સંપ્રદત્વ્ મે સર્વથાનુગ્રહં કુરુ ॥ ર્મ્_33.124{24} ॥
ઇત્ય્ અર્થિતં તયા પુત્ર્યા શ્રુત્વા સ કોશલાધિપઃ ।
તાં કુમારીં સમાલોક્ય તસ્થૌ સંદિગ્ધમાનસઃ ॥ ર્મ્_33.125{25} ॥
તતઃ સ જનકો રાજા તાં ક્ષેમાં સ્વાત્મજાં પ્રિયાં ।
બોધયિતું સમામંત્ર્ય સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.126{26} ॥
નૈવં પુત્રિ મયા કર્તું શક્યતે તત્ ક્ષમસ્વ મે ।
યત્ તે જન્મનિ મે રાષ્ટ્રે ક્ષેમમ્ એવં પ્રજાયતે ॥ ર્મ્_33.127{27} ॥
તદાપિ ત્વં પ્રતિજ્ઞય બ્રહ્મદત્તસ્ય ભૂપતેઃ ।
ક્ષેમંકરાય પુત્રાય સંકલ્પિતા મયાત્મજે ॥ ર્મ્_33.128{28} ॥
તદ્ યથા મે પ્રતિજ્ઞાતં વચનં પૂરયાત્મજે ।
મા કૃથાઃ સર્વથા ક્ષેમે પ્રવ્રજ્યાસાધને મમ ॥ ર્મ્_33.129{29} ॥
યથા મયા પ્રતિજ્ઞાતં કરિષ્યે ન તદ્ અન્યથા ।
મત્વેતિ મે વચઃ શ્રુત્વા કુલધર્મે ચરાત્મજે ॥ ર્મ્_33.130{30} ॥
એવં પિત્રોદિતં શ્રુત્વા સા ક્ષેમા પ્રહતાશયા ।
ઉત્થાય સ્વાલયે ગત્વા તૂષ્ણીભૂતા ન્યષીદત ॥ ર્મ્_33.131{31} ॥
તદા સ જનકો રાજા દૂતમ્ આહૂય સાદરં ।
સર્વમ્ એતત્ પ્રવૃત્તાંતં સમાખ્યાયૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.132{32} ॥
ગછ સાધો નરેન્દ્રસ્ય બ્રહ્મદત્તસ્ય ભૂપતેઃ ।
પુર એતત્ પ્રવૃત્તાંતં નિવેદ્યૈવં પ્રબોધય ॥ ર્મ્_33.133{33} ॥
યદ્ ઇયં મે સુતા ક્ષેમા પ્રવ્રજિતું સમિછતિ ।
તદ્ ઇમાં સહસાગત્વા ભવાન્ આદાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_33.134{34} ॥
ઇતિ રાજ્ઞા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વા પુરઃ સ સાદરં ।
તથેતિ સંપ્રતિજ્ઞાય પ્રણત્વા તં તતો ઽચરત્ ॥ ર્મ્_33.135{35} ॥
તત્ર સ સહસા ગત્વા બ્રહ્મદત્તસ્ય ભૂપતેઃ ।
ઉપેત્ય સાંજલિર્ નત્વા પુર એવં ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_33.136{36} ॥
જય એવ યદર્થે ઽહં પ્રેષિતો ઽત્ર મહીભૃતા ।
કોશલેન્દ્રેણ તદ્ ભવાં શૃણોત્વ્ એવં બ્રવીતિ સઃ ॥ ર્મ્_33.137{37} ॥
યદ્ ઇયં મે સુતા ક્ષેમા પ્રવ્રજિતું સમિછતિ ।
તદ્ ઇમાં સહસાગત્વા ભવાન્ આહર્તુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_33.138{38} ॥
યથા મયા પ્રતિજ્ઞાતં કર્ત્તું ન શક્યતે ઽન્યથા ।
તદ્ અહં તે કુમારાય દાસ્યામિ સ્વાત્મજામ્ ઇમાં ॥ ર્મ્_33.139{39} ॥
એવં તેન નરેંદ્રેણ સમાખ્યાય ભવત્પુરઃ ।
પ્રેષિતો ઽહમ્ ઇતિ જ્ઞાત્વા તત્ તત્રાગંતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_33.140{40} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા બ્રહ્મદત્તઃ સ ભૂપતિઃ ।
તં દૂતં સહસામંત્ર્ય પુર એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_33.141{41} ॥
એવં ચેદ્ આગમિષ્યામિ સપુત્રઃ સપ્તમે ઽહં ।
યત્ તત્ કૃત્યં હિ તત્ સર્વં કર્ત્તવ્યમ્ ઇતિ કથ્યતાં ॥ ર્મ્_33.142{42} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં નરેંદ્રેણ બ્રહ્મદત્તેન સાંજલિઃ ।
નત્વા તથેતિ વિજ્ઞપ્ય સમુત્થાય તતો ઽચરત્ ॥ ર્મ્_33.143{43} ॥
તત્ર સ સહસા ગત્વા સ્વપુરં સમુપાચરન્ ।
નૃપતિં સાંજલિર્ નત્વા પુર એવં ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_33.144{44} ॥
જય દેવ યથાદિષ્ટં બ્રહ્મદત્તસ્ય ભૂપતેઃ ।
તથા વિજ્ઞાપિતં સર્વં તદ્ ઉક્તં યાચ્યતે શૃણુ ॥ ર્મ્_33.145{45} ॥
એવં ચેદ્ આગમિષ્યામિ સપુત્રઃ સપ્તમે ઽહનિ ।
તદ્ યત્ કૃત્યં હિ તત્ સર્વં સાધયિતું ત્વમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_33.146{46} ॥
ઇતિ તેન નરેન્દ્રેણ પ્રતિજ્ઞાય નિદેશિતં ।
ઇતિ સત્યં પરિજ્ઞાય સર્વં કૃત્યં પ્રકારય ॥ ર્મ્_33.147{47} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા પ્રસેનજિત્ સ ભૂપતિઃ ।
તદર્હસર્વસામગ્રીં સહસા સમસાધયત્ ॥ ર્મ્_33.148{48} ॥
તદૈતત્ સર્વવૃત્તાંતં શ્રુત્વા ચા દારિકા સુધીઃ ।
ઉદ્વિગ્નમાનસા ક્ષેમા મનસૈવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_33.149{49} ॥
હા કિં મયાત્ર કર્ત્તવ્યં વિવાહાં મે ભવે યતઃ ।
કામભોગં પરિત્યજ્ય વાંછામિ સૌગતવ્રતં ॥ ર્મ્_33.150{50} ॥
કામા હિ ગર્હ્યતે સદ્ભિ વર્ણ્યતે સૌગતં વ્રતં ।
તદ્ અત્ર કિં કરિષ્યામિ યન્ મે ન ગોચરં વ્રતે ॥ ર્મ્_33.151{51} ॥
ધિગ્ જન્મ તસ્ય સંસારે યસ્ય ન ગોચરં વ્રતે ।
વ્રતં વિનાત્ર કિં સારં કામભોગ્યૈ ગુણૈર્ અપિ ॥ ર્મ્_33.152{52} ॥
તદ્ અત્ર ક્વ ગમિષ્યામિ નિમગ્ના કામપંકિલે ।
કો મે ત્રાતા ભવેદ્ અત્ર સંબુદ્ધાદ્ અપરઃ કૃતી ॥ ર્મ્_33.153{53} ॥
તદ્ અત્ર તં જગન્નાથં સર્વજ્ઞં સર્વતાયિનં ।
સંસ્મૃત્વા શરણં ગત્વા પ્રાર્થયે સાધુનાદરાત્ ॥ ર્મ્_33.154{54} ॥
નૂનં બુદ્ધો જગન્નાથો જગચ્છાસ્તા મુનીશ્વરઃ ।
કૃપયા માં સમાલોક્ય બુદ્ધવ્રતે નિયોજયેત્ ॥ ર્મ્_33.155{55} ॥
યદિ મે દૈવયોગેન વ્રતં નૈવ લભેય હિ ।
સંબુદ્ધશરણોદ્ભૂતં પુણ્યં તુ લભ્યતે ધ્રુવં ॥ ર્મ્_33.156{56} ॥
સંબુદ્ધસ્મૃતિજં પુણ્યં ન ક્ષિણોતિ કદા ચન ।
સંબુદ્ધસંવરં દદ્યાદ્ ઇતિ પ્રજ્ઞૈર્ નિગદ્યતે ॥ ર્મ્_33.157{57} ॥
તદ્ અહં તં જગન્નાથં સ્મૃત્વાત્ર મરણં વરં ।
ન તુ કામવિષં ભોક્ષ્યે ભોજ્યે પુણ્યામૃતં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_33.158{58} ॥
ઇતિ નિશ્ચિત્ય સા ક્ષેમા સ્નાત્વા શુદ્ધામ્વરાવૃતા ।
શરણપૃષ્ઠમ્ આરુહ્ય અભવદ્ દિન્મુખા સ્થિતા ॥ ર્મ્_33.159{59} ॥
જાનુભ્યાં ભુવિ સંસ્થિતા કૃતાંજલિપુટા મુદા ।
ભગવન્તમ્ અનુસ્મૃત્વા નત્વૈવં પ્રાર્થયત્ ત્રિધા ॥ ર્મ્_33.160{60} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ સર્વસત્વાનુકંપક ।
બ્રહ્મચારિન્ મહાભિજ્ઞ મહર્ષે દુરિતાન્તકઃ ॥ ર્મ્_33.161{61} ॥
પ્રશમોપાયવિદ્ વિજ્ઞ શાન્ત ચિત્ત મહામુને ।
ત્વમ્ એવ હિ જગન્નાથ તત્ તે ઽહં શરણં વ્રજે ॥ ર્મ્_33.162{62} ॥
તન્ માં ભવોદધૌ મગ્નાં કૃપયોદ્ધર્તુમ્ અર્હતિ ।
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે સત્યો કન્યયા ક્ષેમયા તયા ।
ભગવાન્ કૃપયા દૃષ્ટ્યા દદર્શ તાં શુભાશયાં ॥ ર્મ્_33.163{63} ॥
તતઃ સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાં ક્ષેમાં બોધિભાવિનીં ।
ઋદ્ધ્યાકશાત્ સમાગત્ય તત્ર ક્ષેમાન્તિકે યયૌ ॥ ર્મ્_33.164{64} ॥
તત્ર તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા સા ક્ષેમા સહસોત્થિતા ।
પ્રજ્ઞપ્ય સ્વાસનં નત્વા સાંજલિર્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.165{65} ॥
ભગવન્ નાથ સંબુદ્ધ પ્રવિશાત્રાસને શુભે ।
પ્રસીદ કૃપયપાયાન્ માં સમુદ્ધર્તું અર્હસિ ॥ ર્મ્_33.166{66} ॥
ઇતિ તસ્યાર્થિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તાં ક્ષેમાં ભદ્રિકાં કન્યાં સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_33.167{67} ॥
મા ભૈષિ ભદ્રિકે કન્યે ત્વદીહિતં સમૃધ્યતિ ।
તથા મે શરણં ગત્વા ચર શુભે સમાહિતા ॥ ર્મ્_33.168{68} ॥
ઇત્ય્ આદિશ્ય પુનસ્ તસ્યાઃ સંબોધિપદસાધનં ।
આર્ય્યસત્યં સમારભ્ય સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_33.169{69} ॥
તદ્ આર્ય્યધર્મમ્ આકર્ણ્ય ક્ષેમા પરિબોધિતા ।
અનાગામિફલં પ્રાપ્તા લબ્ધાભિજ્ઞાભવત્ તદા ॥ ર્મ્_33.170{70} ॥
તતઃ સા મુદિતા કન્યા દૃષ્ટસત્યા પ્રસાદિતા ।
સાંજલિસ્ તં મુનિં નત્વા પ્રાર્થયચ્ ચૈવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_33.171{71} ॥
ભગવન્ સર્વવિન્ નાથ સદૈવં કૃપયા ભવાન્ ।
દૃષ્ટ્વા માં સૌગતે ધર્મે નિયોજ્ય ત્રાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_33.172{72} ॥
ઇત્ય્ અર્થિતં તયા શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તથા હીતિ પ્રતિજ્ઞાય તથાર્દ્ધ્યા ચાશ્રમે યયૌ ॥ ર્મ્_33.173{73} ॥
તદા સા કન્યકા ક્ષેમા સંબુદ્ધશરણં ગતા ।
સંસ્મૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં પ્રાચરન્ મુદિતા શુભે ॥ ર્મ્_33.174{74} ॥
તદા સ બ્રહ્મદત્તો ઽપિ પુત્રપુરોહિતાદિભિઃ ।
સ્વજનૈઃ સહસોત્સાહૈઃ શ્રાવસ્ત્યાં સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_33.175{75} ॥
તદાગતમ્ સમાકર્ણ્ય પ્રસેનજિત્ સ ભૂપતિઃ ।
સહસા મંગલોત્સાહૈઃ પ્રત્યુદ્યયૌ તમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_33.176{76} ॥
તત્ર સ કોશલેશસ્ તં બ્રહ્મદત્તં નરાધિપં ।
ઉપેત્ય કુશલં દૃષ્ટ્વા સ્વપુરે સંન્યવેશયત્ ॥ ર્મ્_33.177{77} ॥
તત્રાનેકાઃ સમાયાતા લોકાઃ સર્વે પ્રમોદિતાઃ ।
તદ્વિવાહમહોત્સાહં દ્રષ્ટું સમુપતસ્થિરે ॥ ર્મ્_33.178{78} ॥
તતઃ સ કૌશલો રાજા તદ્વિવાહદિને શુભે ।
સાધિતસર્વસામગ્રીં હોતુઃ સમત્યઢૌકયત્ ॥ ર્મ્_33.179{79} ॥
તદા ક્ષેમા કુમારી સા સર્વાલંકારભૂષિતા ।
માત્રા સહ સમાગત્ય તત્રાસને સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_33.180{80} ॥
ક્ષેમંકરકુમારો ઽપિ સર્વાલંકારભૂષિતઃ ।
પિત્રા સહ સમાગત્ય તત્રાસને ઉપાવિશત્ ॥ ર્મ્_33.181{81} ॥
તતઃ સ વિધિવિદ્ ધોતા શુદ્ધાસને સમાશ્રયન્ ।
વિધિનાગ્નિં સમાવાહ્ય સ હવ્યૈઃ સમતર્પયત્ ॥ ર્મ્_33.182{82} ॥
તતઃ પુરોહિતો વિપ્રસ્ તદ્વેલા સમુપાગતે ।
ક્ષેમંકરાય તાં ક્ષેમાં સંકલ્પયિતુમ્ આરભત્ ॥ ર્મ્_33.183{83} ॥
યથાવિધિ સમારભ્ય બ્રાહ્મણઃ સ પુરોહિતઃ ।
ક્ષેમાયા હસ્તમ્ આદાય કુમારસ્યાસ્ય પ્રાગ્રહીત્ ॥ ર્મ્_33.184{84} ॥
તસ્મિન્ન્ એવ ક્ષણે તત્ર સા ક્ષેમા સહસોદ્ગતા ।
પક્ષિવત્ ખં સમાશ્રિત્ય તસ્થૌ ધ્યાત્વા મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_33.185{85} ॥
તાત્ર સા ભાસયન્ત્ય્ એવ સ્થિતા ચિરં સમાહિતા ।
પ્રાતિહાર્યાણિ ચિત્રાણિ વિવિધાન્ય્ અભ્યદર્શયત્ ॥ ર્મ્_33.186{86} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા કૌશલો રાજા પ્રસેનજિત્ પિતાપિ સઃ ।
બ્રહ્મદત્તો નરેન્દ્રો ઽપિ પુરોહિતો દ્વિજો ઽપિ સઃ ॥ ર્મ્_33.187{87} ॥
ક્ષેમંકરઃ કુમારો ઽપિ સર્વે ઽપિ બ્રાહ્મણાશ્ ચ તે ।
અમાત્યા મંત્રિણશ્ ચાપિ સર્વે સૈન્યગણા અપિ ॥ ર્મ્_33.188{88} ॥
પૌરાશ્ ચાપિ સ્ત્રિયો ઽન્યે ઽપિ દારકા દારિકા અપિ ।
સર્વે ઽતિવિસ્મયાક્રાંતહૃદયા અવતસ્થિરે ॥ ર્મ્_33.189{89} ॥
તત્ર ક્ષેમંકરો રાજકુમારો બ્રાહ્મણૈઃ સહ ।
તાં ક્ષેમાં સાંજલિર્ નત્વા પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_33.190{90} ॥
નમસ્ તે ભગિનિ ક્ષેમે યત્ તે ઽહં કામલાલસાઃ ।
પાણિં ગ્રહીતુમ્ ઇછામિ તત્ ક્ષમસ્વ દયાનિધે ॥ ર્મ્_33.191{91} ॥
યદ્ એવં ત્વં મહાભિજ્ઞાપદપ્રાપ્તા મહર્દ્ધિકા ।
યત્ કામાન્ પરિભુંજીથા ઇત્ય્ અસ્થાનમ્ એવ હિ ॥ ર્મ્_33.192{92} ॥
તત્ ક્ષમસ્વ ત્વમ્ આકાશાદ્ અવતીર્ય મહીતલે ।
સર્વલોકાભિબોધાર્થં સદ્ધર્મં સમુપાદિશ ॥ ર્મ્_33.193{93} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન કુમારેણ નિશમ્ય સા ।
ક્ષેમા પ્રસન્નાસ્યા તત્રાકાશાદ્ અવાતરત્ ॥ ર્મ્_33.194{94} ॥
તત્ર સા સમુપાગત્ય જનકાયે સભાસને ।
સ્થિત્વાર્યસત્યમ્ આરભ્ય સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_33.195{95} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે લોકાઃ પ્રબોધિતાઃ ।
સત્યમ્ ઇતિ પરિજ્ઞાય પ્રાભ્યનન્દન્ પ્રસાદિતાઃ ॥ ર્મ્_33.196{96} ॥
તતઃ ક્ષેમંકરઃ પિત્રા સહ તં કોશલાધિપં ।
આમંત્ર્ય તદ્ગુણાહૃષ્ટમનાઃ સ્વં નગરં યયૌ ॥ ર્મ્_33.197{97} ॥
તતઃ સા કન્યકા ક્ષેમા સાઞ્જલિઃ પુરતો ગતા ।
પિતુઃ પાદામ્બુજે નત્વા પ્રાર્થયેદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_33.198{93} ॥
નાહં કામાર્થિની તાત સંબુદ્ધશરણાર્થિની ।
તદ્ ઇતઃ શાસને બૌદ્ધે ગન્તુમ્ ઇછામિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_33.199{99} ॥
તદ્ યદિ તે મયિ પ્રીતિર્ અસ્તિ ધાર્મે ઽપિ વા રુચિઃ ।
તદ્ અત્ર કૃપયાનુજ્ઞાં દાતુમ્ અર્હતિ મે પિત ॥ ર્મ્_33.200{100} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં પુત્ર્યા શ્રુત્વા સ કૌશલાધિપઃ ।
તાં ક્ષેમાં સ્વાત્મજાં કન્યાં ચિરં દૃષ્ટ્વૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.201{1} ॥
કિમેત્ર વક્ષ્યતે પુત્રિ યત્ ત્વં સદ્ધર્મવાંછિની ।
કિં ચાપ્ય્ અસિ મહાભિજ્ઞાવતી પ્રજ્ઞાવતી સુધીઃ ॥ ર્મ્_33.202{1} ॥
કિં તુ ત્વં દારિકા કન્યા શીતવાતાતપાહતા ।
તત્ પ્રવ્રજ્યાવ્રતં વાલ્યે ચરિતું શક્નુયાઃ કથં ॥ ર્મ્_33.203{3} ॥
સદ્ધર્મ યદિ તે વાંછા ગૃહે સ્થિત્વા સમાહિતા ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા સદ્ધર્મં સાધયાત્મજે ॥ ર્મ્_33.204{4} ॥
ત્રિરત્નભજનોદ્ભૂતં પુણ્યં સદ્ધર્મસાધનં ।
તેન સંબોધિમ્ આસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_33.205{5} ॥
એવં મત્વા સ્વગેહે ત્વં શુદ્ધશીલવ્રતાવૃતા ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચર નિત્યં શુભે સદા ॥ ર્મ્_33.206{6} ॥
ઇતિ પિત્રોદિતં શ્રુત્વા શા ક્ષેમા કામનિઃસ્પૃહા ।
પિતરં તં સમાલોક્ય પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_33.207{7} ॥
ન મે તાત ગૃહાવાસે ક્લેશમારગણાકુલે ।
ક્ષણં સ્થાતું મનસ્ તેન વાંછતિ સૌગતં વ્રતં ॥ ર્મ્_33.208{8} ॥
સર્વે ઽપિ સૌગતઃ સન્તો વિહારે સુગતાશ્રમે ।
સદા ધર્મામૃતં ભુક્ત્વા વસન્તિ સદ્ગુણોદ્યતાઃ ॥ ર્મ્_33.209{9} ॥
ત એવ સદ્ગુણાધારા બોધિસત્વાઃ સુખાન્વિતાઃ ।
યાવજ્જીવં વ્રતં ધૃત્વા યાન્તિ ચાન્તે જિનાલયં ॥ ર્મ્_33.210{10} ॥
ઇતિ દૃષ્ટ્વાહમ્ ઇછામિ પ્રવ્રજિતું જિનાશ્રમે ।
તદ્ ભવાન્ કૃપયાનુજ્ઞાં દાતુમ્ અર્હતિ મે પ્રભો ॥ ર્મ્_33.211{11} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં પુત્ર્યા શ્રુત્વા સ બોધિતઃ પિતા ।
તથાનુમોદનાં કૃત્વા તાં ક્ષેમામ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.212{12} ॥
કિં મયા વક્ષ્યતે વત્સે ત્વમ્ એવં સત્સુભાર્થિની ।
તદ્ વ્રજ શાસને બૌદ્ધે વ્રતં ચર સમાહિતા ॥ ર્મ્_33.213{13} ॥
ઇતિ પિત્રાભ્યનુજ્ઞાતં શ્રુત્વા સા મુદિતાશયા ।
ક્ષેમા તસ્ય પિતુઃ પાદૌ નત્વૈવ નિર્યયૌ તતઃ ॥ ર્મ્_33.214{14} ॥
તતઃ સા મુદિતા ક્ષેમા સહસા તત્ર જિનાશ્રમે ।
ગતા તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા મુદિતા સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_33.215{15} ॥
તત્ર સા સાઞ્જલિર્ નત્વા સાસ્તારં તં મુનીશ્વરં ।
પુરતઃ સમુપાસીના પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_33.216{16} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ભવતાં શરણં વ્રજે ।
તત્ પ્રવ્રજ્યાવ્રતં દત્વા સદા મે ઽનુગ્રહં કુરુ ॥ ર્મ્_33.217{17} ॥
ઇત્ય્ અર્થિતં તયા શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તચ્ છિરો દક્ષહસ્તેન પૃષ્ટ્વા તામ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_33.218{18} ॥
એહિ વત્સે પ્રગછ ત્વં ગૌતમ્યાઃ શરણં વ્રજ ।
સા માતા ભિક્ષુણીશાસ્તા પ્રવ્રજ્યાં તે પ્રદાસ્યતિ ॥ ર્મ્_33.219{19} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સા મુદિતાશયા ।
ક્ષેમા તસ્યા જગન્માતુર્ ગૌતમ્યાઃ સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_33.220{20} ॥
તત્ર સા સમુપાસૃત્ય દૃષ્ટ્વા તાં ગૌતમીં મુદા ।
કૃતાઞ્જલિપુટો નત્વા પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_33.221{21} ॥
જગન્માતર્ અહં ક્ષેમા ભવત્યાઃ શરણં વ્રજે ।
તન્ પ્રવ્રજ્યાવ્રતં મહ્યં ભવન્તી દાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_33.222{22} ॥
ઇત્ય્ અર્થિતં તયા શ્રુત્વા ગૌતામી સા પ્રસાદિતા ।
તચ્ છિરો દક્ષહસ્તેન પૃષ્ટ્વૈવં તામ્ અભાષત ॥ ર્મ્_33.223{23} ॥
એહિ ભિક્ષુણિ વત્સે શાસને સૌગતે શુભે ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં ધૃત્વા બ્રહ્મચર્યં સમાચર ॥ ર્મ્_33.224{24} ॥
એહીતિ સમાદિષ્ટે ગૌતમ્યાસ્ય શુભાશયા ।
ક્ષેમાભૂન્ મુણ્ડિતા પાત્રધરા સુચીવરાવૃતા ॥ ર્મ્_33.225{25} ॥
તતઃ સા ભિક્ષુણી ક્ષેમા સૌમ્યરૂપા જિતેન્દ્રિયા ।
ભિત્વા ઽવિદ્યાગણાન્ દુષ્ટાન્ પ્રાપ્તવિદ્યાગણાઞ્ છુભાન્ ॥ ર્મ્_33.226{26} ॥
સમાધિધારણીવિદ્યા ઘટમાના સમુદ્યતા ।
મહાભિજ્ઞાપદપ્રાપ્તા સંબોધિપદસાધિની ॥ ર્મ્_33.227{27} ॥
તતઃ સા સુમતીર્ મત્વા ભવચક્રં ચલાચલં ।
મત્વા ચ સર્વસંસ્કારગતિશ્ ચાપિ વિઘાતિનીઃ ॥ ર્મ્_33.228{28} ॥
સર્વક્લેશગણાન્ હિત્વા જિત્વા મારગણાન્ અપિ ।
સાક્ષાદ્ અર્હત્પદં પ્રાપ્ય બભૂવ બ્રહ્મચારિણી ॥ ર્મ્_33.229{29} ॥
તતઃ સાકાશસાદૃશ્યા નિર્વિકલ્પા નિરંજના ।
વાસિચંદનકલ્પાંશા પરિશુદ્ધત્રિમંડલા ॥ ર્મ્_33.230{30} ॥
સંસારલાભસત્કારનિઃસ્પૃહા સર્વદેહિનાં ।
સ દેવાસુરલોકાનાં વંદ્યા પૂજ્યાભવત્ સતી ॥ ર્મ્_33.231{31} ॥
તતઃ સ ભગવાઞ્ છાસ્તા સર્વજ્ઞો ઽર્હન્ મુનીશ્વરઃ ।
સર્વાન્સ્ તાં શ્રાવકાં ભિક્ષૂન્ સમામંત્ર્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_33.232{32} ॥
એષાગ્રા ભિક્ષવઃ સર્વભિક્ષૂણીનાં મમાશ્રમે ।
અભિજ્ઞાપ્રતિભાણસત્પ્રજ્ઞાનાં યદ્ ઇયં સુધીઃ ॥ ર્મ્_33.233{33} ॥
ક્ષેમાખ્યા ભિક્ષુણી સત્યવાદિની બ્રહ્મચારિણી ।
સત્ય્ અદ્વયપરિજ્ઞાતા સંબોધિપદગામિની ॥ ર્મ્_33.234{34} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટે મુનીન્દ્રેણ સર્વે તે સાંઘિકા અપિ ।
વિસ્મિતાસ્ તં મુનિં નત્વા પપ્રછુસ્ તત્ પુરાકૃતં ॥ ર્મ્_33.235{35} ॥
ભગવન્ન્ અનયા કર્મ કિં પુરા સુકૃતં કૃતં ।
યેનેયં ભદ્રિકા ક્ષેમા પ્રજ્ઞાવતી મહર્દ્ધિકા ॥ ર્મ્_33.236{36} ॥
મહાપ્રજ્ઞાવતીનાં ચ સર્વાસામ્ અપિ સદ્ધિયાં ।
મહર્દ્ધિપ્રતિભાણાનામ્ અગ્રા નિર્દિશ્યતે ત્વયા ॥ ર્મ્_33.237{37} ॥
તદ્ ઇમે સાંઘિકાઃ સર્વે શ્રોતુમ્ ઇછંતિ સાંપ્રતં ।
તત્ સર્વં સમુપાદિશ્ય સર્વાલ્ લોકાન્ પ્રબોધય ॥ ર્મ્_33.238{38} ॥
ઇતિ તૈઃ પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
સર્વાન્સ્ તાન્ સાંઘિકાન્ ભિક્ષૂન્ સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_33.239{39} ॥
શૃણુત ભિક્ષવઃ સર્વે પુરા યદ્ અનયા કૃતં ।
તદ્ અહં સંપ્રવક્ષ્યામિ સર્વલોકાભિબોધને ॥ ર્મ્_33.240{40} ॥
પુરાભૂત્ કાશ્યપો નામ તથાગતો મુનીશ્વરઃ ।
સર્વજ્ઞો ઽર્હઞ્ જગચ્છાસ્તા સુગતો ધર્માધિપો જિનઃ ॥ ર્મ્_33.241{41} ॥
વારાણસ્યામ્ ઉપારણ્યે મૃગદાવે જિનાશ્રમે ।
સદ્ધર્મં સમુપાદિશ્ય વિજહાર સસાંઘિકઃ ॥ ર્મ્_33.242{42} ॥
તચ્ છાસને તદા શ્રેષ્ઠિદુહિતા શરણં ગતા ।
પ્રવ્રજ્યાવ્રતમ્ આદાય પ્રચચાર સમાહિતા ॥ ર્મ્_33.243{43} ॥
સા તત્ર શાસને બૌદ્ધે દદૌ દાનં સમાદરાત્ ।
દ્વાદશાબ્દ સહસ્રાણિ બ્રહ્મચર્યં ચચાર ચ ॥ ર્મ્_33.244{44} ॥
ન કેસ્મિં વિગુણે ઽભ્યાસં ચકાર સા નિરુદ્યમા ।
કેવલં સંવરં ધૃત્વા ત્રિરત્નં સર્વદાભજત્ ॥ ર્મ્_33.245{45} ॥
તસ્યાયાભૂદ્ ઉપાધ્યાયા ભિક્ષુણી બ્રહ્મચારિણી ।
સા કાશ્યપેન નિર્દિષ્ટા પ્રજ્ઞાવતીગણાગ્રગા ॥ ર્મ્_33.246{46} ॥
તત્ સમાકર્ણ્ય સા સાધ્વી ભિક્ષુણી ચાનુમોદિતા ।
મનસૈવં સમાધાય પ્રણિધાનં વ્યધાન્ મુદા ॥ ર્મ્_33.247{47} ॥
યથાયમ્ ઉત્તરો વિપ્રો વ્યાકૃતસ્ તેન તાયિના ।
કલૌ શાક્યમુનિર્ નામ તથાગતો ભવેદ્ ઇટિ ॥ ર્મ્_33.248{48} ॥
તદા તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય શાસને શરણં ગતા ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં ધૃત્વા ચરેયં બ્રહ્મચારિકાં ॥ ર્મ્_33.249{49} ॥
અહમ્ અપિ તયા તત્ર પ્રજ્ઞાવતીગણાધિપા ।
ભવેય હિ યથાપીયમ્ ઉપાધ્યાયા મમાધુના ॥ ર્મ્_33.250{50} ॥
સદૈતત્પ્રણિધાનેન ચરંતિ સા શુભાશયા ।
ત્રિરત્નસ્મરણં કૃત્વા સમયે મરણં યયૌ ॥ ર્મ્_33.251{51} ॥
યાસૌ શ્રેષ્ઠિસુતા હ્ય્ એષા ક્ષેમા રાજસુતાધુના ।
યાન્મેતિ ભિક્ષવો યૂયં મન્યધ્વં વ્રતમ્ એવ હિ ॥ ર્મ્_33.252{52} ॥
યત્ તદા પ્રકૃતં દાનં કાશ્યપશાસને ઽનયા ।
એતદ્ધર્મવિપાકેન ભવતીયં નૃપાત્મજા ॥ ર્મ્_33.253{53} ॥
યચ્ ચાપિ હ્ય્ અનયા તત્ર બ્રહ્મચર્યં સુપાલિતં ।
એતત્પુણ્યૈર્ ઇહાર્હન્તી ભવતીયં કિલા ઽધુના ॥ ર્મ્_33.254{54} ॥
યદ્યાપિ હ્ય્ અનયા તત્ર પ્રણિધાનં કૃતં યથા ।
તથેયં ભવતિ હ્ય્ અત્ર પ્રજ્ઞાવતીગણાધિપા ॥ ર્મ્_33.255{55} ॥
એવં હિ યત્ કૃતં યેન તેનૈવ ભુજ્યતે ફલં ।
અભુક્તં ક્ષીયતે નૈવ કર્મ ક્વાપિ કદા ચન ॥ ર્મ્_33.256{56} ॥
નાગ્નિભિર્ દહ્યતે કર્મ ક્લિદ્યતે નોદકૈર્ અપિ ।
વાયુભિઃ શુષ્યતે નૈવ ક્ષીયતે નાપિ ભૂમિષુ ॥ ર્મ્_33.257{57} ॥
ન પ્રણશ્યંતિ કર્માણિ જન્મકલ્પશતૈર્ અપિ ।
સામાગ્રીં પ્રાપ્ય કાલે હિ ફલન્તિ પ્રાણિનાં ખલુ ॥ ર્મ્_33.258{58} ॥
અન્યથાપિ ભવેન્ નૈવ કૃતકર્મફલં ક્વચિત્ ।
કૃષ્ણકર્મવિપાકે હિ દુઃખતૈવ સદા ભવે ॥ ર્મ્_33.259{59} ॥
શુભકર્મવિપાકે તુ સુખતૈવ સદા ભવેત્ ।
મિશ્રિતકર્મપાકેન મિશ્રિતતા સદૈવ હિ ॥ ર્મ્_33.260{60} ॥
યથૈવ યત્ કૃતં કર્મ તથૈવ તત્ ફલં ધ્રુવં ।
એવં મત્વાત્ર સંસારે સર્વદા શુભવાંછિભિઃ ॥ ર્મ્_33.261{61} ॥
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચરિતવ્યં સદા શુભે ॥ ર્મ્_33.262{62} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા તે સર્વસાંઘિકાઃ ।
તથેતિ પ્રતિવિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનન્દન્ પ્રબોધિતાઃ ॥ ર્મ્_33.263{63} ॥
એતન્ મે ગુરુણાદિષ્ટં શ્રુતં મયા તથોચ્યતે ।
ત્વં ચાપ્ય્ એવં મહારાજ ચર નિત્યં શુભે સદા ॥ ર્મ્_33.264{64} ॥
પ્રજાશ્ ચાપિ તથા રાજન્ બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પાલયસ્વ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_33.265{65} ॥
તેન તે સર્વદા નિત્યં સર્વત્રાપિ શુભં ભવેત્ ।
ક્રમાદ્ બોધિં ચ સંપ્રાપ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_33.266{66} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વા ઽશોકઃ સ ભૂપતિઃ ।
તથેતિ પ્રતિવિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનન્દત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_33.267{67} ॥
ક્ષેમાવદાનં મનુજા ઇદં યે શૃણ્વંતિ ચાપિ નિશામયન્તિ ।
તે સર્વ એવં સતતં સુખાનિ ભુક્ત્વા પ્રયાન્ત્ય્ એવ જિનાલયન્ તે ॥ ર્મ્_33.268{68} ॥
++ ઇતિ રત્નાવદાનતત્વે ક્ષેમાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
xxxઇવ્ આરામિકાવદાન
અથાશોકો મહીપાલઃ કૃતાઞ્જલિઃ પ્રમોદિતઃ ।
ઉપગુપ્તં યતિં નત્વા પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_34.1{1} ॥
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇછામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્યથા ગુરુણાદિષ્ટં તથાદેષ્ટુઞ્ ચ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_34.2{2} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં રાજ્ઞા શ્રુત્વા સો ઽર્હન્ મહામતિઃ ।
તમ્ અશોકં મહારાજં સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_34.3{3} ॥
શૃણુ સાધુ મહારાજ યથા મે ગુરુણોદિતં ।
તથાત્રાહં પ્રવક્ષ્યામિ તવ ધર્મપ્રવૃદ્ધયે ॥ ર્મ્_34.4{4} ॥
તદ્યથા ભગવાન્ બુદ્ધઃ શાક્યસિંહો મુનીશ્વરઃ ।
સર્વજ્ઞઃ સુગતો શાસ્તા ધર્મરાજસ્ તથાગતઃ ॥ ર્મ્_34.5{5} ॥
શ્રાવકૈર્ ભિક્ષુભિઃ સાર્દ્ધં ભિક્ષુણીભિર્ ઉપાસકૈઃ ।
ઉપાસિકાગણૈશ્ ચાપિ ચૈલકૈશ્ ચાપિ તીર્થિકં ॥ ર્મ્_34.6{6} ॥
બોધિસત્વૈર્ મહાસત્વૈઃ સર્વસત્વહિતંકરં ।
ઋષિભિર્ યોગિભિશ્ ચાપિ યતિભિર્ બ્રહ્મચારિભિઃ ॥ ર્મ્_34.7{7} ॥
શ્રાવસ્ત્યા બહિર્ ઉદ્યાને જેતારણ્યે જિનાશ્રમે ।
વિહારે વ્યહરલ્ લોકહિતાર્થં ધર્મમ્ આદિશન્ ॥ ર્મ્_34.8{8} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું સર્વે સત્વાઃ પ્રમોદિતાઃ ।
શક્રબ્રહ્માદયો દેવાઃ સર્વલોકાધિપા અપિ ॥ ર્મ્_34.9{9} ॥
નગેન્દ્રા અસુરેન્દ્રાશ્ ચ યક્ષગંધર્વકિન્નરાઃ ।
સિદ્ધા વિદ્યાધરાઃ સાધ્યા ગરુડા રાક્ષસા અપિ ॥ ર્મ્_34.10{10} ॥
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા ભૂપા રાજપુત્રાશ્ ચ મંત્રિણઃ ।
અમાત્યાઃ શ્રેષ્ઠિનઃ પૌર ગૃહાધિપા મહાજનાઃ ॥ ર્મ્_34.11{11} ॥
વણિજઃ સાર્થવાહાશ્ ચ શિલ્પિનો ઽપિ શુભાર્થિનઃ ।
ગ્રામ્યા જાનપદાશ્ ચાન્યલોકાઃ કાર્પટિકાદયઃ ॥ ર્મ્_34.12{12} ॥
સર્વે તે સમુપાશ્રિત્ય વિહારે તં મુનીશ્વરં ।
દૃષ્ટ્વા સાઞ્જલયો નત્વા મુદિતાઃ સમુન્પાવિશન્ ॥ ર્મ્_34.13{13} ॥
તત્ર સર્વે ઽપિ તે નાથં તમ્ અભ્યર્ચ્ય યથાક્રમં ।
ત્રિધા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પ્રણત્વા સમુપાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_34.14{14} ॥
તદા તાન્ સમુપાસીનાં દૃષ્ટ્વા સ ભગવાઞ્ જિનઃ ।
આર્યસત્યં સમારભ્ય સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_34.15{15} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વ સર્વે બ્રહ્માદયો ઽપિ તે ।
લોકાઃ સત્યમ્ ઇતિ મત્વા પ્રાભ્યનન્દન્ પ્રબોધિતાઃ ॥ ર્મ્_34.16{16} ॥
તસ્મિન્ન્ અવસરે કશ્ચિત્ઽસૌ ઽથ આરમિકઃ સુધીઃ ।
દન્તકાષ્ઠં સમાદાય શ્રાવસ્ત્યાં સમુપાવિશત્ ॥ ર્મ્_34.17{17} ॥
તત્ર નૈમિત્તિકો દ્વારે ઽવસ્થિતસ્ તમ્ આગતં ।
દૃષ્ટ્વા તદ્ દન્તકાષ્ઠં ચ સમાલોક્યૈવમ્ ઉપાગમત્ ॥ ર્મ્_34.18{18} ॥
વતૈતદ્ દન્તકાષ્ઠં યો ભક્ષયિષ્યતિ માનવઃ ।
નૂનમ્ ણતરણં ભોગ્યં પ્રભોક્ષ્યતિ સ ભાગ્યવાન્ ॥ ર્મ્_34.19{19} ॥
એતત્ તેનોદિતં શ્રુત્વા સ આરમિક ઉન્મુખઃ ।
તત્રૈવ ક્ષણમ્ આશ્રિત્ય મનસૈવં વ્યચિન્તયત્ ॥ ર્મ્_34.20{20} ॥
કસ્માય્ એતદ્ અહં દદ્યાં સંમાનો યેન મે ભવેત્ ।
એવં ધ્યાત્વા પુનસ્ તત્ર મનસૈવં વ્યચિન્તયત્ ॥ ર્મ્_34.21{21} ॥
યદ્ અયં ભગવાન્ બુદ્ધઃ સર્વત્રૈધાતુકાધિપઃ ।
જગચ્છાસ્તા જગન્નાથો ધર્મરાજો મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_34.22{22} ॥
યદ્ અસ્મૈ દીયતે કિઞ્ચિદ્ અપિ તત્ ફલમ્ ઉત્તમં ।
અપ્રમેયમ્ અસંખ્યેયં મહત્ખ્યાતં શ્રુતં મયા ॥ ર્મ્_34.23{23} ॥
તદ્ અસ્મૈ ધર્મરાજાય બુદ્ધાય સર્વતાયિને ।
જગચ્છાસ્ત્રે મુનીન્દ્રાય દદ્યાં કાષ્ઠમ્ ઇદં ન્વ્ અહં ॥ ર્મ્_34.24{24} ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા વિનિશ્ચિત્ય સ આરમિક આદરાત્ ।
દન્તકાષ્ઠં તદ્ આદાય જેતોદ્યાને ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_34.25{25} ॥
તત્ર તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા ભિક્ષુસંઘપુરસ્કૃતં ।
વિહારે સ પ્રસન્નાસ્યાઃ પ્રવિષ્ટઃ સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_34.26{26} ॥
તત્ર તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય દન્તકાષ્ઠં તદ્ આદરાત્ ।
ઉપસ્થાપ્ય પ્રણત્વા સ સાંજલિર્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_34.27{27} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ મમાનુગ્રહકારણાત્ ।
દન્તકાષ્ઠમ્ ઇમં શાસ્તા ભવાન્ આદાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_34.28{28} ॥
એવં સંપ્રાર્થિતે તેન ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
દૃષ્ટ્વા તત્ કાષ્ઠમ્ આદાય તસ્યાગ્રતો વ્યસૃજત ॥ ર્મ્_34.29{29} ॥
તદા તત્ કાષ્ઠમ્ આદાય સ ઉદ્યાનપાલકો મુદા ।
તત્રૈવ સૌગતારામે નિખન્ય નિદધે ભુવિ ॥ ર્મ્_34.30{30} ॥
તત્ર નિહિતમાત્રં તત્ કાષ્ઠં મૂલપ્રતિષ્ઠિતં ।
મહચ્છાખાહરિત્પત્રપુષ્પફલસમૃદ્ધિતઃ ॥ ર્મ્_34.31{31} ॥
તત્ક્ષણેન મહાન્ વૃક્ષો ન્યગ્રોધઃ પરિમણ્ડલઃ ।
સર્વસત્વમનોહારી મહામેઘ ઇવાભવત્ ॥ ર્મ્_34.32{32} ॥
તત્ર સ ભગવાન્ ગત્વા તચ્છાયાં સમુપાશ્રયન્ ।
સભામધ્યાસનાસીનઃ સદ્ધાર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_34.33{33} ॥
એતદ્ અદ્ભુતમ્ આલોક્ય સર્વે લોકાઃ સવિસ્મયાઃ ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા પ્રાભ્યનન્દન્ પ્રમોદિતાઃ ॥ ર્મ્_34.34{34} ॥
તદા તત્ર મહાત્મા સ ગૃહીશો ઽનાથપિણ્ડદઃ ।
સમાગત્ય મુનીન્દ્રં તં નત્વૈવં પ્રાર્થયન્ મુદા ॥ ર્મ્_34.35{35} ॥
ભગવન્ન્ અહમ્ અદ્યેહ ભગવન્તં સસાંઘિકં ।
પૂજયિતું સમિછામિ તન્ મમાનુગ્રહં કુરુ ॥ ર્મ્_34.36{36} ॥
ઇતિ તત્ પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તથેતિ તં સમાલોક્ય તૂષ્ણીં ભૂત્વાધ્યુવાસ તત્ ॥ ર્મ્_34.37{37} ॥
તદ્ અધિવાસિતં શાસ્ત્ર મત્વા સો ઽનાથપિણ્ડદઃ ।
તત્રાસનાનિ પ્રજ્ઞપ્ય તત્ સામગ્રીં સમાનયત્ ॥ ર્મ્_34.38{38} ॥
તદા સ ભગવાન્સ્ તત્ર સસાંઘિકઃ સમુત્થિતઃ ।
તદ્ દત્તં પાદ્યમ્ આદાય સ્વસ્વાસને સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_34.39{39} ॥
તત્રાસનસમાસીનં તં મુનીન્દ્રં સસાંઘિકં ।
દૃષ્ટ્વા સ મુદિતઃ શ્રેષ્ઠી યથાક્રમં સમર્ચયેત્ ॥ ર્મ્_34.40{40} ॥
તતઃ શતરસૈ ભોજ્યૈઃ સુપ્રણીતૈઃ સ દીનભૃત્ ।
સંબુદ્ધપ્રમુખં સર્વસંઘં તં સમતર્પયત્ ॥ ર્મ્_34.41{41} ॥
તતઃ સ શ્રીઘનં સર્વસંઘં ચ પરિતુષ્ટિતં ।
મત્વા પનીયપાત્રાણિ તદ્ ધસ્તાદીં વ્યશોધયત્ ॥ ર્મ્_34.42{42} ॥
તતઃ ક્રમુકતામ્બૂલગણૌષધીરસાયનં ।
દત્વા સ સાંજલિર્ નત્વા સસંઘં તમ્ ઉપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_34.43{43} ॥
તતઃ સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તં ગૃહસ્થમ્ ઉપસ્થિતં ।
આદિમધ્યામ્ટકલ્યાણં સાશિષં ધર્મમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_34.44{44} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વ સમહોત્સાહમ્ આરમિકઃ સ મોહિતઃ ।
નૈમિત્તિકસમાખ્યાતં સત્યં મત્વાભ્યનંદત ॥ ર્મ્_34.45{45} ॥
તતઃ સ સુપ્રસન્નાત્મા આરામિકઃ પ્રમોદિતઃ ।
સમુત્થાય મુનીન્દ્રસ્ય પુરતઃ સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_34.46{46} ॥
તત્ર તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય પાદયોઃ સ કૃતાઞ્જલિઃ ।
પ્રણત્વા મનસા બોધિપ્રણિધાનં વ્યધાન્ મુદા ॥ ર્મ્_34.47{47} ॥
યદ્ અસ્મૈ ધર્મરાજાય જગચ્છાસ્ત્રૈ જગદ્ભુતે ।
મયાત્ર શ્રદ્ધયા દત્તકાષ્ઠમાત્રં સમર્પ્પિતં ॥ ર્મ્_34.48{48} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન ચરિત્વાહં શુભે સદા ।
પ્રત્યેકાં બોધિમ્ આસાદ્ય નિર્વૃતિપદમ્ આપ્નુયાં ॥ ર્મ્_34.49{49} ॥
ઇતિ તેન સુચિત્તેન પ્રણિધાનમ્ કૃતં સદા ।
મત્વા સ ભગવાન્ સ્મિતં વિસસર્જ સરશ્મિકં ॥ ર્મ્_34.50{50} ॥
તતસ્ તે રશ્મયઃ સર્વા મુનિમુખાબ્જનિઃસૃતાઃ ।
નાના વર્ણાઃ સમન્તેષુ ભુવનેષુ સ ભાસયન્ ॥ ર્મ્_34.51{51} ॥
યે ચાધો ભુવને યાતાઃ સર્વત્ર નરકેષુ તે ।
અવભાસ્ય સુખીકૃત્ય નારકીયાન્ પ્રચેરિરે ॥ ર્મ્_34.52{52} ॥
તદ્રશ્મિસંપરિસ્પૃષ્ટાઃ સર્વે તે નરકસ્થિતાઃ ।
નિર્દુઃખાઃ સુખસંપન્ના વિસ્મિતા એવમ્ ઊચિરે ॥ ર્મ્_34.53{53} ॥
અહો ચિત્રં કથં દુઃખં પ્રસ્રબ્ધં જાયતે સુખં ।
ઇતશ્ ચ્યુતાઃ કુહાન્યત્ર સંપ્રાપ્તાઃ સાંપ્રતં વયં ॥ ર્મ્_34.54{54} ॥
ઇતિ સંદિગ્ધચિત્તાનાં તેષાં નરકવાસિનાં ।
બોધાર્થં નિર્મિતં બુદ્ધં ભગવાન્ વ્યસૃજત્ તદા ॥ ર્મ્_34.55{55} ॥
તન્ નિર્મિતં મુનિં દૃષ્ટ્વા સર્વે તે નરકસ્થિતિતાઃ ।
મહચ્ચિત્રસમાક્રાન્તહૃદયાશ્ ચૈવમ્ ઊશિરે ॥ ર્મ્_34.56{56} ॥
નૈવાન્યત્ર ગતા સર્વે ઇહૈવ સંસ્થિતા વયં ।
કિન્ત્વ્ અયં પુરુષો ઽપૂર્વદર્શનઃ સમુપાગતઃ ॥ ર્મ્_34.57{57} ॥
નૂનમ્ અયં મહાસત્ત્વઃ સમીક્ષ્યાસ્માન્ સુદુઃખિનઃ ।
કૃપયા ચોદિતઃ સર્વાન્ સમુદ્ધર્ત્તુમ્ ઇહાગતઃ ॥ ર્મ્_34.58{58} ॥
તદ્ અસ્ય પુરુષસ્યાત્ર સર્વૈર્ અસ્માભિર્ આદરાત્ ।
શ્રદ્ધયા શરણં ગત્વા કર્ત્તવ્યં ભજનં મુદા ॥ ર્મ્_34.59{59} ॥
ઇતિ સંભાષ્ય તે સર્વે નારકીયા પ્રસાદિતાઃ ।
તસ્ય નિર્મિતબુદ્ધસ્ય પ્રાભજઞ્ છરણં ગતાઃ ॥ ર્મ્_34.60{60} ॥
તદૈતદ્ભજનોત્પન્નૈઃ પુણ્યૈસ્ તે નરકોત્થિતાઃ ।
નિર્મુક્તપાતકાઃ સર્વે શુદ્ધકાયા દિવં યયુઃ ॥ ર્મ્_34.61{61} ॥
એવં તે રશ્મયઃ સર્વે સર્વાન્સ્ તાન્ નિરયાશૃતાન્ ।
અવભાસ્ય સમુદ્ધૃત્ય પ્રત્યાયયુર્ મુનેઃ પુરઃ ॥ ર્મ્_34.62{62} ॥
એવમ્ ઉર્દ્ધગતા યે ચ રશ્મયસ્ તે પ્રસારિતાઃ ।
અવભાસ્ય દિશઃ સર્વાઃ સંપ્રસુસ્રુઃ સુરાલયાન્ ॥ ર્મ્_34.63{63} ॥
સર્વાન્ દેવાલયાંશ્ ચૈવમ્ અવભાસ્ય સમન્તતઃ ।
ગત્વાકનિષ્ઠપર્યન્તં સર્વાન્ દેવાન્ અચોદયન્ ॥ ર્મ્_34.64{64} ॥
અનિત્યં ખલુ સંસારં દુઃખશૂન્યમ્ અનાત્મકં ।
પુણ્યમ્ એવ જગત્સારં મત્વા તચ્ ચિનુતાદરાત્ ॥ ર્મ્_34.65{65} ॥
નિષ્ક્રામતારભધ્વં તદ્ યુજ્યધ્વં બુદ્ધશાસને ।
મારસૈન્યાન્ વિનિર્જિત્ય ચરધ્વં સંવરે સદા ॥ ર્મ્_34.66{66} ॥
યો ઽપ્રમત્તો મુનીન્દ્રસ્ય શાસને સંચરિષ્યતે ।
સ હિત્વા જન્મ સંસારે દુઃખસ્યાન્તં કરિષ્યતિ ॥ ર્મ્_34.67{67} ॥
ઇત્ય્ ઉદ્ઘોષૈઃ સુરાન્ સર્વાઞ્ ચોદયિત્વા સમન્તતઃ ।
સર્વે તે રશ્મયસ્ તત્ર પુરઃ પ્રત્યાયયુર્ મુનેઃ ॥ ર્મ્_34.68{68} ॥
તત્ર તે રશ્મયઃ સર્વે ઽપ્ય્ એકીભૂતાશ્ ચ પિણ્ડિતાઃ ।
મુનિં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તદ્ ઊર્ણાયાં સમાવિશન્ ॥ ર્મ્_34.69{69} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા સભાસીનાઃ સર્વે લોકાઃ સવિસ્મયાઃ ।
કિં શાસ્તેહાદિશેદ્ ધર્મમ્ ઇત્ય્ એવં સમચિન્તયત્ ॥ ર્મ્_34.70{70} ॥
અથાનંદઃ સમુત્થાય કૃતાંજલિઃ સવિસ્મયઃ ।
ભગવન્તં તમ્ આનમ્ય પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_34.71{71} ॥
નાહેતુપ્રત્યયં શાસ્તર્ હસન્તિ સુગતાઃ ક્વચિત્ ।
તત્ કિમ્ અર્થઞ્ જગન્નાથ ભવાન્ હસતિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_34.72{72} ॥
યદ્ ભવતઃ સ્મિતં દૃષ્ટ્વા સર્વે ઇમે સભાજનાઃ ।
વિસ્મયસમુપાક્રાન્તચિત્તાસ્ તિષ્ઠન્તિ સર્વવિત્ ॥ ર્મ્_34.73{73} ॥
તદ્ યદ્ અર્થે ભવાન્ સ્મિતં મુંચતિ તજ્ જગદ્ગુરો ।
સમુપાદિશ્ય સર્વેષાં સંશયં છેતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_34.74{74} ॥
ઇત્ય્ આનન્દોદિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ મુનીશ્વરઃ ।
તમ્ આનન્દં સભાં ચાપિ સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_34.75{75} ॥
એવમ્ એતત્ તથાનંદ યથાખ્યાતં ત્વયા કિલ ।
નાહેતુપ્રત્યયં બુદ્ધા મુઞ્ચંતિ હિ સ્મિતં ક્વ ચિત્ ॥ ર્મ્_34.76{76} ॥
યદર્થે ઽહમ્ ઇહાનન્દ સ્મિતં મુઞ્ચામિ સાંપ્રતં ।
તત્ સત્યં સંપ્રવક્ષ્યામિ શૃણુત યૂયમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_34.77{77} ॥
યદ્ અયં શ્રદ્ધયાનન્દ સુધીર્ ઉદ્યાનપાલકઃ ।
દન્તકાષ્ઠમ્ ઉપસ્થાપ્ય સત્કારં કુરુતે મમ ॥ ર્મ્_34.78{78} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન કલ્પાન્ય્ અપિ ત્રયોદશ ।
વિનિપાતમ્ અયં ક્વાપિ ગમિષ્યતિ કદા ચન ॥ ર્મ્_34.79{79} ॥
સર્વદાયં મહાસત્વઃ સદ્ધર્મસાધનોદ્યતઃ ।
સદ્ગુણી સુખસંભોક્તા બોધિસત્વો ભવિષ્યતિ ॥ ર્મ્_34.80{80} ॥
તતો ઽન્તે ઽયં મહાભિજ્ઞઃ પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલઃ ।
પ્રત્યેકં બોધિમ્ આસાદ્ય પ્રત્યેકસુગતો જિનઃ ॥ ર્મ્_34.81{81} ॥
વિમલો નામ સત્વાનાં હિતકરી શુભંકરઃ ।
બ્રહ્મચારી વિશુદ્ધાત્મા લોકનાથો ભવિષ્યતિ ॥ ર્મ્_34.82{82} ॥
એવમ્ આનંદ વિજ્ઞાય સંબુદ્ધશાસને ક્વચિત્ ।
કિઞ્ચિદ્ વાપિ પ્રદાતવ્યં તત્ ફલં સ્યાન્ મહત્તરં ॥ ર્મ્_34.83{83} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા તે સાંઘિકાદયઃ ।
સર્વે લોકાઃ સભાસીનાઃ પ્રાભ્યનન્દન્ પ્રબોધિતાઃ ॥ ર્મ્_34.84{84} ॥
સો ઽપિ ચારામિકઃ શ્રુત્વા વ્યાકૃતં સુગતેન તત્ ।
ત્રિરત્નભજનં કર્તું સમૈછન્ મુદિતઃ સદા ॥ ર્મ્_34.85{85} ॥
તચ્ છ્રુત્વા સ મહાદાતા ગૃહસ્થો ઽનાથપિણ્ડદઃ ।
સાઞ્જલિસ્ તં જિનં નત્વા મુદિતઃ સ્વગૃહં યયૌ ॥ ર્મ્_34.86{86} ॥
તતઃ સ ભગવાંચ્ છાસ્તા સમુત્થાય સસાંઘિકઃ ।
સ્વાસનસમુપાસીનસ્ તસ્થૌ ધ્યાનસમાહિતઃ ॥ ર્મ્_34.87{87} ॥
તતઃ આરમિકઃ સો ઽપિ સર્વાદા સંપ્રમોદિતઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કુર્વન્ પ્રાચરત્ સમુપસ્થિતઃ ॥ ર્મ્_34.88{88} ॥
ઇતિ મે ગુરુણાદિષ્ટં શ્રુતં મયા તથોચ્યતે ।
ત્વયાપ્ય્ એવં મહારાજ ભજ રત્નત્રયં સદા ॥ ર્મ્_34.89{89} ॥
લોકાશ્ ચાપિ તથા રાજં બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
ત્રિરત્નભજનોત્સાહે યોજનીયાસ્ ત્વયા સદા ॥ ર્મ્_34.90{90} ॥
તેન તે મઙ્ગલં નિત્યં સર્વત્રાપિ ભવેત્ સદા ।
ક્રમાદ્ બોધિં સમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_34.91{91} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂપતિઃ ।
તથેતિ પ્રતિવિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનન્દત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_34.92{92} ॥
આરમિકસ્યેદમ્ ઇહાવદાનં શૃણ્વન્તિ યે યે ચ નિશામયન્તિ ।
તે સર્વમ્ એવં શુભસત્સુખાનિ ભુક્ત્વા પ્રયઆસ્યન્તિ જિનાલયન્ તે ॥ ર્મ્_34.93{93} ॥
++ ઇતિ રત્નાવદાનતત્વે આરમિકાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
xxxવ્ શોભિતાવદાન
અથાશોકો મહારાજઃ કૃતાંજલિપુટો મુદા ।
ઉપગુપ્તં યતિં નત્વા પ્રાર્થયેચ્ ચૈવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_35.1{1} ॥
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇછામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્યથા ગુરુણાદિષ્ટં તથાખ્યાતું ચ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_35.2{2} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન શ્રુત્વા સો ઽર્હં સુધીર્ યતિઃ ।
ઉપગુપ્તો નરેંદ્રં તં સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_35.3{3} ॥
શૃણુ રાજન્ મહાભાગ યથા મે ગુરુભાષિતં ।
તથાત્ર હિ પ્રવક્ષ્યામિ તવ ચિત્તાભિબોધને ॥ ર્મ્_35.4{4} ॥
તદ્યથા ભગવાચ્ છાસ્તા શાક્યસિંહો મુનીશ્વરઃ ।
સર્વજ્ઞો ઽર્હઞ્ જગન્નાથો ધર્મરાજસ્ તથાગતઃ ॥ ર્મ્_35.5{5} ॥
સંબુદ્ધઃ સ તથા તત્ર પુરે કપિલવસ્તુનિ ।
ન્યગ્રોધરુચિરારામે વિજહાર સસાંઘિકઃ ॥ ર્મ્_35.6{6} ॥
તસ્મિંશ્ ચ સમયે તત્ર પુરે કપિલવસ્તુનિ ।
શાક્ય આસીન્ મહાસાધુઃ શ્રીમાન્ યક્ષાધિપોપમઃ ॥ ર્મ્_35.7{7} ॥
સર્વલોકપ્રધાનાખ્યઃ સર્વદ્રવ્યસમૃદ્ધિમાન્ ।
તસ્ય ભાર્યા સુરૂપાખ્યા સુંદરી રતિસંનિભા ॥ ર્મ્_35.8{8} ॥
સુભાવિની રમા કાન્તા સ્વકુલધર્મચારિણી ।
તયા સહ સમારક્તઃ સ શ્રીમાન્ પરિચારયન્ ॥ ર્મ્_35.9{9} ॥
યથાકામં સુખં ભુક્ત્વા રરામ સંપ્રમોદિતઃ ।
તતઃ સ્વાપન્નસત્વાભૂત્ સા સુરૂપા પ્રગર્ભિતા ।
ક્રમાદ્ વૃદ્ધોદરા પાણ્ડુવર્ણા સ્વલ્પાશિની કૃશા ॥ ર્મ્_35.10{10} ॥
તતઃ સા સમયે સૂત દારકં દિવ્યસુંદરં ।
દર્શનીયં સુભદ્રાઙ્ગં પ્રાસાદિકં મનોહરં ॥ ર્મ્_35.11{11} ॥
તસ્ય જન્મન્ય્ અનેકાનિ મહાશ્ચર્યકરાણ્ય્ અપિ ।
પ્રાદુર્ભૂતાનિ તૈઃ સર્વં નગરં પરિશોભિતં ॥ ર્મ્_35.12{12} ॥
તમ્ અભિશોભિતં જાતમ્ શ્રુત્વા સ જનકો મુદા ।
સહસોપેત્ય સંપશ્યન્સ્ તસ્થૌ ચિત્રાન્વિતાશયઃ ॥ ર્મ્_35.13{13} ॥
તતઃ સ મુદિતો જ્ઞાતીન્ આહૂય સહ વાંધવૈઃ ।
કૃત્વ જાતિમહં તસ્ય નામા હિ ખ્યાતુમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_35.14{14} ॥
ભવન્તો જ્ઞાતયઃ સર્વે દૃષ્ટ્વાસ્ય લક્ષણં યથા ।
તથા નામપ્રસિદ્ધેન વ્યવસ્થાપિતુમ્ અર્હથ ॥ ર્મ્_35.15{15} ॥
ઇતિ તેનોદિતૈઃ શ્રુત્વા સર્વે તે જ્ઞાતયસ્ તથા ।
તસ્ય નિમિત્તમ્ આલોક્ય તં શાક્યમ્ એવમ્ અબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_35.16{16} ॥
સાધો યજ્ જાયતે આત્માભૈઃ શોભયતિ પુરં તતઃ ।
શોભિત ઇતિ નામાસ્ય ભવતુ પ્રથિતં ભુવિ ॥ ર્મ્_35.17{17} ॥
ઇતિ તૈ જ્ઞાતિભિઃ સર્વે સમાખ્યાતં નિશમ્ય સઃ ।
તથા તેનાભિધાનેન પ્રાખ્યાપયત્ તમ્ આત્મજં ॥ ર્મ્_35.18{18} ॥
તતઃ શોભિતો ઽષ્ટાભિર્ ધાત્રીભિઃ પ્રાતિપાલિતઃ ।
પરિપુષ્ટો ઽભિવૃદ્ધો ઽભૂ હ્રદારુહામ્બુજં યથા ॥ ર્મ્_35.19{19} ॥
યદા સો દારકઃ પ્રૌઢઃ કુમારત્વમ્ અવાપ્તવાન્ ।
તદા પિત્રા સ વિદ્યાર્થી ગુરુહસ્તે સમર્પ્પિતઃ ॥ ર્મ્_35.20{20} ॥
તતઃ સ ગુરુણા શાસ્ત્રા ક્રમાલ્ લિપિર્ અશિષ્યતે ।
તથાભિશિષ્યમાણઃ સ સર્વવિદ્યાન્તમ્ આયયૌ ॥ ર્મ્_35.21{21} ॥
તતઃ સ શોભિતો ધીમાન્ સર્વવિદ્યાં વિચક્સણઃ ।
તીર્થિકવાદસંરક્તો વિરક્તો ઽભૂદ્ ગૃહાશ્રમે ॥ ર્મ્_35.22{22} ॥
સદા સ તીર્થિકારામે ગત્વા સ તીર્થિકૈઃ સહ ।
શાસ્ત્રસંચોદનોત્સાહૈ રેમે જયન્ પ્રવાદિનઃ ॥ ર્મ્_35.23{23} ॥
તસ્મિંશ્ ચ સમયે તત્ર ન્યગ્રોધરુચિરાશ્રમં ।
સ ભગવાન્ સભાસીનો ધર્મમ્ આદેષ્ટુમ્ આરભત્ ॥ ર્મ્_35.24{24} ॥
તદા તે ભિક્ષવઃ સર્વે ભિક્ષુણ્યો ઽપિ સમાગતાઃ ।
વ્રતિનશ્ ચૈલકાશ્ ચાન્યે ઉપાસકા ઉપાસિકાઃ ॥ ર્મ્_35.25{25} ॥
બોધિસત્વા મહાસત્વાસ્ તથાન્યે શ્રાવકા અપિ ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું સર્વે તે સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_35.26{26} ॥
તત્ર તં શ્રીઘનં નત્વા પરિવૃત્ય સમંતતઃ ।
પુરસ્કૃત્ય સમાલોક્ય સર્વે તે ઉપતસ્થિરે ॥ ર્મ્_35.27{27} ॥
તદાન્યે ઽપિ સમાયાતા બ્રહ્મશક્રાદયઃ સુરાઃ ।
ચત્વારો લોકપાલાશ્ ચ સર્વે લોકાધિપા અપિ ॥ ર્મ્_35.28{28} ॥
સિદ્ધા વિદ્યાધરાશ્ ચાપિ યક્ષગંધર્વકિન્નરાઃ ।
રક્ષસા ગરુડા નાગાસ્ તથાન્યે ઽપિ મહર્દ્ધિકાઃ ॥ ર્મ્_35.29{29} ॥
યતયો યોગિનશ્ ચાપિ નિર્ગ્રન્થાસ્ તીર્થિકા અપિ ।
ઋષયો બ્રાહ્મણાશ્ ચાપિ તાપસા બ્રહ્મચારિણઃ ॥ ર્મ્_35.30{30} ॥
રાજાનઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યા અમાત્યા મંત્રિણો જનાઃ ।
શ્રેષ્ઠિનો ધનિનઃ પૌરાઃ સાર્થવાહા મહાજનાઃ ॥ ર્મ્_35.31{31} ॥
વણિજઃ શિલ્પિનશ્ ચાપિ તથાન્યદેશવાશિનઃ ।
ગ્રામ્યા જાનપદાશ્ ચાપિ તથા કાર્પટિકા અપિ ॥ ર્મ્_35.32{32} ॥
સર્વે તે સમુપાગત્ય દૃષ્ટ્વા તં શ્રીઘનં મુદા ।
યથાક્રમં સમભ્યર્ચ્ય નત્વા કૃત્વા પ્રદક્ષિણાં ॥ ર્મ્_35.33{33} ॥
સાંજલયઃ પુનર્ નત્વા પરિવૃત્યા સમંતતઃ ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતુમ્ ઉપતસ્થુઃ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_35.34{34} ॥
તતઃ સ શોભિતશ્ ચાપિ તચ્ છ્રુત્વા કૌટુકાન્વિતઃ ।
તત્ર તાં પર્ષદં દ્રષ્ટું સહસા સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_35.35{35} ॥
તત્ર સ સહસોપેત્ય પ્રાદ્રક્ષીત્ તં મુનીશ્વરં ।
સર્વલોકસભામધ્યસમાસીનં પ્રભાસ્વરં ॥ ર્મ્_35.36{36} ॥
દ્વાત્રિંશલ્લક્ષણાશીતિવ્યંજનપરિભૂષિતં ।
વ્યામપ્રભાસમુદ્ભાસં શતસૂર્યાધિકપ્રભં ।
સૌમ્યં શાન્તેન્દ્રિયં કાન્તં સમંતભદ્રરૂપિકં ।
દૃષ્ટ્વા સ સુપ્રસન્નાત્મા નત્વા કૃત્વા પ્રદક્ષિણાં ॥ ર્મ્_35.37{37} ॥
તદ્ધર્મદેશનાં શ્રોતું તત્રૈકાન્તે ઉપાશ્રયત્ ।
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાં સર્વાં સમુપસ્થિતાન્ ॥ ર્મ્_35.38{38} ॥
આર્યસત્યં સમારભ્ય સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ।
તદાર્યધર્મમ્ આકર્ણ્ય સર્વે તે સ સુરાદયઃ ॥ ર્મ્_35.39{39} ॥
લોકા ધર્મવિશેષત્વમ્ આજ્ઞાય પ્રતિબોધિતાઃ ।
બોધિચિત્તં સમાધાય ત્રિરત્નભજનોદ્યતાઃ ॥ ર્મ્_35.40{40} ॥
સર્વસત્વહિતાર્થેન બભૂવુર્ બોધિચારિણઃ ।
તદા સ શોભિતશ્ ચાપિ શ્રુત્વાર્યસત્યમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_35.41{41} ॥
પ્રબોધિતઃ પ્રસન્નાત્મા સંસારવિરતો ભવાન્ ।
સત્કાયદૃષ્ટિભૂમીન્ધ્રં વિંસતિશિખરોદ્ગમં ॥ ર્મ્_35.42{42} ॥
હિત્વા જ્ઞાનાસિના શ્રોતઆપત્તિફલમ્ આપ્તવાન્ ॥ ર્મ્_35.43{43} ॥
દૃષ્ટસત્યો વિશુદ્ધાત્મા સદ્ધર્મગુણલાલસઃ ।
સંબુદ્ધપદસંપ્રાપ્ત્યૈ પ્રવ્રજિતું સમૈછત ॥ ર્મ્_35.44{44} ॥
તતઃ સ સમુપાશ્રિત્ય કૃતાંજલિપુરોગતઃ ।
તં મુનીન્દ્રં જગન્નાથં સ્વૈવં પ્રાર્થયન્ મુદા ॥ ર્મ્_35.45{45} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ભવતાં શરણં ગતઃ ।
પ્રવ્રજિતું સમિછામિ તત્કૃપયા પ્રસીદતુ ॥ ર્મ્_35.46{46} ॥
ઇતિ તેનાર્થિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
શોભિતં તં સમાલોક્ય સમામંત્ર્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_35.47{47} ॥
યદિ ત્વં શાસને બૌદ્ધે પ્રવ્રજિતું સમિછસિ ।
પિતુર્ આજ્ઞાં સમાસાદ્ય પ્રેહિ દાસ્યામિ તે વ્રતં ॥ ર્મ્_35.48{48} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સ શોભિતો મુદા ।
પાદૌ તસ્ય મુનેર્ નત્વા સહસા નિર્યયૌ તતઃ ॥ ર્મ્_35.49{49} ॥
તત્ર સ સ્વગૃહે ગત્વા પાદૌ નત્વા પુરઃ સ્થિતઃ ।
પિત્રોર્ એતત્ સમાખ્યાય પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_35.50{50} ॥
તાતાહમ્ અદ્ય ગછામિ ન્યગ્રોધરુચિરે વને ।
તત્ર તં શ્રીઘનં બુદ્ધં પશ્યામિ પર્ષદાશ્રિતં ॥ ર્મ્_35.51{51} ॥
ધન્યાસ્ તે શ્રાવકાઃ સર્વે ભિક્ષવો ભદ્રિકાશિકાઃ ।
શાંતેંદ્રિયાઃ સમાચારા અર્હન્તો બ્રહ્મચારિણઃ ॥ ર્મ્_35.52{52} ॥
તેષામ્ એવ હિ સંસારે સાફલ્યં જન્મ માનુષે ।
યે ભજન્તિ મુનીન્દ્રસ્ય શાસને શરણં ગતાઃ ॥ ર્મ્_35.53{53} ॥
તેષાં ચૈવં સુસારં સ્યાન્ સંસારે ભવચારણે ।
યે સદ્ધર્મં મુનીન્દ્રસ્ય શ્રુત્વા ચરંતિ સંવરં ॥ ર્મ્_35.54{54} ॥
તેષાં ચાપિ ભવે સારં જન્મદ્રવ્યગુણાર્જનં ।
સત્કારૈઃ સાંઘિકે સેવાં કૃત્વા ચરન્તિ યે વ્રતં ॥ ર્મ્_35.55{55} ॥
મૂળ પાઠ: Ratnamālāvadāna · Edition: Kanga Takahata. Ratnamālāvadāna. A Garland of Precious Gems or a Collection of Edifying Tales, Told in a Metrical Form, Belonging to the Mahāyāna. Tokyo 1954 (Oriental Library Series D, 3). = Rm · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0