રત્નમાલાવદાન · ભાગ 201220

ઇત્ય્ ઉક્તે ઽનેન ભૂપેન રૈવતઃ સ પ્રસાદિતઃ ।
હંસરાજ ઇવાપ્લુત્ય ભાસયન્ ખે સમાયયૌ ॥ ર્મ્_19.210{9} ॥
તત્રાકાશે સમાસીનઃ પ્રાતિહાર્યં પ્રદર્શયન્ ।
લોકૈઃ સંદૃશ્યમાનો ઽસૌ ધ્યાત્વા તસ્થૌ સમુજ્વલન્ ॥ ર્મ્_19.211{10} ॥
તતસ્ તૈર્ ભિક્ષુભિઃ શિષ્યૈઃ સમન્વિતઃ પ્રભાસયન્ ।
તથાકાશાશ્ ચરં ગત્વા સ્વાશ્રમે સમુપાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_19.212{11} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા સ નૃપો લોકૈઃ સહાતિવિસ્મયાન્વિતઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કુર્વન્ પ્રચચાર સદા મુદા ॥ ર્મ્_19.213{12} ॥
એવં હ્ય્ અદોષેન વિશેષયુક્ત્યા પ્રત્યક્ષણક્ષ્યીકૃતલક્ષણેન ।
અલંકૃતઃ સાધુજનઃ ખલેન નિઘ્નીકૃતો ઽપિ ન વિકારમ્ એતિ ॥ ર્મ્_19.214{13} ॥
એવં સ્વદૈવયોગેન જાયતે હ્ય્ અપરાધતા ।
તન્ નાન્યસ્યાપરાધત્વં વક્તવ્યં કેન ચિત્ ક્વ ચિત્ ॥ ર્મ્_19.215{14} ॥
ઇતિ મે ગુરુણાખ્યાતં તથાત્ર કથ્યતે મયા ।
ઇતિ મત્વા મહારાજ સદા ધર્મે સમાચર ॥ ર્મ્_19.216{15} ॥
પ્રજાશ્ ચાપિ તથા રાજન્ બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પાલયસ્વ સદાદરાત્ ॥ ર્મ્_19.217{16} ॥
તથા તે મંગલં નિત્યં સર્વં ચાપિ ભવેત્ સદા ।
ક્રમાદ્ બોધિં સમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_19.218{17} ॥
ઇતિ સત્યં પરિજ્ઞાય ત્રિરત્નશરણં ગતઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં ભજસ્વાત્ર સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_19.219{18} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂપતિઃ ।
તથા હીતિ પ્રતિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનન્દત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_19.220{19} ॥
સત્કૃત્યેદં નરા યે કલિમતિદરણં રૈવતસ્યાવદનં શૃણ્વન્તિ શ્રાવયન્તિ પ્રમુદિતમનસો ભક્તિશ્રદ્ધાપ્રસન્નાઃ ।
તે સર્વે ઽપ્ય્ એવમ્ અત્ર વિમલસુમનસઃ સર્વદા સત્સુખાનિ ભુક્ત્વા કૃત્વા સુભદ્રં જિનવરનિલયે સંપ્રયાન્તિ પ્રમોદાં ॥ ર્મ્_19.221{20} ॥
++ ઇતિ રત્નાવદાનતત્વે રૈવતાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
xx મહિષાવદાન
અથ સ પાર્થિવો ઽસોકઃ કૃતાઞ્જલિપુટો મુદા ।
ઉપગુપ્તં ગુરું નત્વા પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_20.1{1} ॥
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇછામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્યથા ગુરુણાખ્યાતં તથાદેષ્ટું ચ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_20.2{2} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં રાજ્ઞા શ્રુત્વા સો ઽર્હન્ મહામતિઃ ।
ઉપગુપ્તો નરેંદ્રં તં સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_20.3{3} ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ યથા મે ગુરુણોદિતં ।
તથાહં તે પ્રવક્ષ્યામિ સર્વે લોકપ્રબોધને ॥ ર્મ્_20.4{4} ॥
તદ્યથા ભગવાન્ બુદ્ધઃ શાક્યસિંહો મુનીશ્વરઃ ।
સર્વજ્ઞઃ સુગતઃ શાસ્તા ધર્મરાજો વિનાયકઃ ॥ ર્મ્_20.5{5} ॥
ષડભિજ્ઞો જગન્નાથો મારજિત્ તુ તથાગતઃ ।
પુરૈકસમયે સાર્દ્ધં ભિક્ષુભિઃ શ્રાવકૈઃ સહ ॥ ર્મ્_20.6{6} ॥
ચૈલકૈર્ ભિક્ષુણીભિશ્ ચૈવમ્ ઉપાસિકાગણૈર્ અપિ ।
ઉપાસાકૈસ્ તથાન્યૈશ્ ચ સદ્ધર્મગુણવાંછિભિઃ ॥ ર્મ્_20.7{7} ॥

બોધિસત્વૈર્ મહાસત્વૈર્ બ્રહ્મેન્દ્રાદિસુરાધિપૈઃ ।
સર્વે લોકાધિપૈશ્ ચાપિ દાનવેન્દ્રૈઃ શુભાર્થિભિઃ ॥ ર્મ્_20.8{8} ॥
નાગેન્દ્રૈર્ ગરુડેન્દ્રૈશ્ ચ યક્ષગંધર્વકિન્નરૈઃ ।
ગ્રહૈ વિદ્યાધરૈશ્ ચાપિ તથાન્યૈશ્ ચ વૃષાર્થિભિઃ ॥ ર્મ્_20.9{9} ॥
સ્તૂય માનાર્ચ્યમાનશ્ ચ વંદ્યમાનો ઽભિનંદિતઃ ।
સર્વસત્વહિતાર્થેન જનપદેષુ સર્વતઃ ॥ ર્મ્_20.10{10} ॥
સદ્ધર્મં સમુપાદિશ્ય પ્રચચાર સસાંઘિકઃ ।
તથા ચ કોશલે રાષ્ટ્રે વરં ધર્મમ્ ઉપાદિશત્ ॥ ર્મ્_20.11{11} ॥
તતો ઽન્યત્રાપિ સદ્ધર્મમ્ ઉપદેષ્ટું તતો ઽચરત્ ।
તત્રાન્યસ્મિન્ વને પ્રાપ્તો ભગવાન્ સ સસાંઘિકઃ ॥ ર્મ્_20.12{12} ॥
સર્વત્ર મંગલં કૃત્વા પ્રચચાર શનૈઃ ક્રમાત્ ।
તત્રારાણ્યે મહાન્ યૂથો મહિષીણાં સમાચરત્ ॥ ર્મ્_20.13{13} ॥
તત્રૈકો મહિષશ્ ચણ્ડો વલવીર્યસમન્વિતઃ ।
મહાશૃંગો મહાકાયઃ પ્રત્યવસન્ મદોત્કટઃ ॥ ર્મ્_20.14{14} ॥
તત્રાસન્ પંચમાત્રાણિ મહિષપાલશતાનિ ચ ।
સર્વે તન્ મહિષીયૂથમ્ અનુરક્ષ્યાધ્યુવાસત ॥ ર્મ્_20.15{15} ॥
તદૈકસ્મિન્ દિને તત્ર ભગવાન્ સ સસંઘિકઃ ।
પ્રચરંસ્ તત્પ્રદેશે તં મહિષીયુથમ્ ઐક્ષત ॥ ર્મ્_20.16{16} ॥
તદા તે મહિષીપાલા તં મુનીંદ્રં સસંઘિકં ।
સમુપાયાતમ્ આલોક્ય દૂરાદ્ એવમ્ અઘોષયન્ ॥ ર્મ્_20.17{17} ॥
ભગવાન્ માત્ર સમાયાહિ પથાન્યેન વ્રજાધુના ।
અસ્ત્ય્ અત્ર મહિષો દુષ્ટસ્ તત્ સહસા ચરાન્યત ॥ ર્મ્_20.18{18} ॥
ઇતિ તૈઃ શબ્દિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
સસંઘઃ સમુપાશ્રિત્ય તાં દૃષ્ટ્વૈવમ્ અહ્હાષત ॥ ર્મ્_20.19{19} ॥
અલ્પોત્સુકાભવત્વ્ અત્ર ભગવન્તઃ કિં કુતો ભયં ।
કાલજ્ઞો ઽહં જિનેન્દ્રો ઽસ્મિ તદર્થે ઽત્ર સમાચરે ॥ ર્મ્_20.20{20} ॥
તદા સ મહિષો દુષ્ટસ્ તં મુનીન્દ્રં સસાંઘિકં ।
દૂરાદ્ દૃષ્ટ્વા સમુત્થાય પ્રદુદ્રાવ તદન્તિકે ॥ ર્મ્_20.21{21} ॥
તત્ર તદ્ગંધમ્ આઘ્રાય દૃષ્ટ્વા તં રક્તચીવરં ।
રુષા લાંગૂલમ્ ઉન્નામ્ય સંમુખઃ પ્રાભ્યધાવત ॥ ર્મ્_20.22{22} ॥
તત્ર તેન જિનેન્દ્રેણ પઞ્ચસિંહા મહોદ્ધતાઃ ।
અભિનિર્માય તત્પૃષ્ઠે સ્થાપિતા ભીમરૂપિણઃ ॥ ર્મ્_20.23{23} ॥
તથા નિર્માય તત્રાગ્નિસ્કંધૌ દ્વાવ્ અતિપ્રોજ્વલૌ ।
ઉભયોઃ પાર્શ્વયોસ્ તસ્ય સ્થાપિતો ભીમનિસ્વનૌ ॥ ર્મ્_20.24{24} ॥
તથાત્ર કૂટસંકાશો નિર્માય મહતી શિલા ।
ઉપરિષ્ટાત્ પ્રતિષ્ઠાપ્ય દર્શિતા તસ્ય ભીતયે ॥ ર્મ્_20.25{25} ॥
તત્ર સ મહિષો ઽદ્રાક્ષીત્ તાન્ સિંહાન્ પૃષ્ઠસંસ્થિતાન્ ।
પાર્શ્વયોર્ ઉભયોર્ અગ્નિસ્કંધૌર્ ઉપરિતાં શિલાં ॥ ર્મ્_20.26{26} ॥
એવં સ મહિષો દુષ્ટો મહાભયમ્ ઉપસ્થિતં ।
સમન્તતઃ સમાલોક્ય પ્રવિખેટાભિમોહિતઃ ॥ ર્મ્_20.27{27} ॥

તત્ર સ ત્રસિતો દૃષ્ટ્વા પરાયિતું ચતુર્દિશઃ ।
સમન્તતો ભયાદ્ વિગ્નસ્ તસ્થૌ ત્રાણનિરાશ્રયઃ ॥ ર્મ્_20.28{28} ॥
તતઃ સ ચકિતસ્ તસ્ય મુનીન્દ્રસ્યાભિસંમુખં ।
ઉપેત્ય ચરણૌ નત્વા શરણં સમુપાયયૌ ॥ ર્મ્_20.29{29} ॥
તત્ર તદ્ભયભિન્નાસ્યઃ પરિખિન્નાશયો રુદન્ ।
ભગવંતં તમ્ આલોક્ય તસ્થૌ ઽત્રાણાશ્રયો પુરઃ ॥ ર્મ્_20.30{30} ॥
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા મહિષ્યં તમ્ ઉપસ્થિતં ।
શરણાગતમ્ આલોક્ય ધર્મમ્ એવમ્ ઉપાદિશત્ ॥ ર્મ્_20.31{31} ॥
ભદ્રમુખેતિ સંસ્કારાઃ સર્વે ઽનિત્યા ભવે ધ્રુવાઃ ।
સર્વધર્મા અનાત્મનઃ શાન્તં નિર્વાણમ્ એવ હિ ॥ ર્મ્_20.32{32} ॥
ઇતિ ધર્મરવમ્ શ્રુત્વા સ તત્ પુણ્યાનુભાવતઃ ।
પૂર્વજન્મપ્રવૃત્તાંતં સ્મૃત્વા પ્રરુરોદાનુતાપિતઃ ॥ ર્મ્_20.33{33} ॥
એવં તં રુદિતં દૃષ્ટ્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વર ।
બોધયિતું સમાશ્વાસ્ય પુનર્ ગાથે ઽભ્યભાષત ॥ ર્મ્_20.34{34} ॥
ઇદાનીં કિં કરિષ્યામિ તિર્યગ્યોનિગતસ્ય તે ।
અક્ષણપ્રતિપન્નસ્ય કિં રોદિષિ નિરર્થકં ॥ ર્મ્_20.35{25} ॥
સાધુ પ્રસાદ્યતાં ચિત્તં મયિ કારુણિકે જિને ।
તિર્યગ્યોનિં વિરાગ્યેહ તતઃ સ્વર્ગં ગમિષ્યસિ ॥ ર્મ્_20.36{26} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સ મહિષસ્ તદા ।
સર્વં સ્મૃત્વા પુરાવૃત્તં મનસૈવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_20.37{27} ॥
હા મયા દુર્ધિયાજ્ઞેન ત્યક્ત્વા સદ્ધર્મસંયમં ।
ક્રોધાગ્નિના સ્વયં દગ્ધા સંતાપરે ઽપિ તાપિતા ॥ ર્મ્_20.38{28} ॥
યેનાહં હા પરિભ્રષ્ટઃ સદ્ધર્મમણિના ઽધુના ।
વિષરાગાગ્નિસંતપ્તઃ કૃષ્ણાહિર્ ઇવ દુર્મતિઃ ॥ ર્મ્_20.39{29} ॥
તદ્ અત્ર કિં કરિષ્યામિ તિર્યક્જાતિર્ ઇહાધુના ।
કિં મમાનેન કાયેન દુઃખે પાપાનુસાધિના ॥ ર્મ્_20.40{30} ॥
યત્ર પુણ્યં સુખં નાસ્તિ તત્ર કિં જીવિતેન મે ।
વરમ્ એવાદ્ય મે મૃત્યુર્ ન ત્વ્ એવં ચિરજીવિતં ॥ ર્મ્_20.41{31} ॥
અવશ્યં મૃત્યુમ્ આપ્નુયાં સર્વેષાં મરણં ધ્રુવં ।
તદ્ અત્ર મે શરીરે કા સ્નેહતા જીવિતે ઽપિ વા ॥ ર્મ્_20.42{32} ॥
ધિક્ કાયં જીવિતં ચાપિ યેન પુણ્યં ન સાધ્યતે ।
પુણ્યમ્ એવ ભવે સારં સર્વત્ર સત્સુખપ્રદં ॥ ર્મ્_20.43{33} ॥
પુણ્યં વિનાત્રા સંસરે કિં શ્રીસંપત્સુખાન્વિતે ।
સર્વં વિહાય ગંતવ્યં પુણ્યામ્ એકં તદાનુગઃ ॥ ર્મ્_20.44{34} ॥
પુણ્યમ્ એવ જગન્મિત્રં પુણ્યમ્ એવ સદાનુગઃ ।
પુણ્યમ્ એવ મહત્સારં પુણ્યમ્ એવ હિતાર્થદં ॥ ર્મ્_20.45{35} ॥
તસ્માત્ પુણ્યં પ્રયત્નેન સાધનીયં ભવે સદા ।
સર્વત્ર સુખતાહેતુ પુણ્યમ્ એવેતિ કથ્યતે ॥ ર્મ્_20.46{36} ॥
તત્ પુણ્યરત્નસંપ્રાપ્ત્યૈ બુદ્ધસ્ય શરણં ગતઃ ।
સર્વથા સ્મરણં કૃત્વા ભજેયેહ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_20.47{37} ॥

ઇત્ય્ એવં મનસા ધ્યાત્વા મહિષઃ સ પ્રબોધિતઃ ।
તં બુદ્ધં શ્રીઘનં નત્વાનુસ્મૃત્વાભજાન્ મુદા ॥ ર્મ્_20.48{38} ॥
તતઃ સ ભગવાન્સ્ તસ્ય દૃષ્ટ્વાશયવિશુદ્ધતાં ।
સદ્ધર્મં સમુપાદિશ્ય સસંઘઃ સ્વાશ્રમે યયૌ ॥ ર્મ્_20.49{39} ॥
તત્રાશ્રમે સમાસીનો ભગવાન્ સસસાંઘિકઃ ।
સર્વસત્વહિતાર્થેન સંબોધિધર્મમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_20.50{40} ॥
તદ્ધર્મદેશનાં શ્રોતું સર્વે લોકાઃ સમાગતાઃ ।
બ્રહ્મશક્રાદયો દેવા લોકપાલાશ્ ચ દાનવાઃ ॥ ર્મ્_20.51{41} ॥
ગ્રહા વિદ્યાધરાઃ સિદ્ધા યક્ષગંધર્વકિન્નરાઃ ।
ગરુડા નાગરાજાશ્ ચ રાક્ષસાશ્ ચ શુભાર્થિનઃ ॥ ર્મ્_20.52{42} ॥
ઋષયો બ્રાહ્મણાશ્ ચાપિ નૃપા રાજકુમારકાઃ ।
વૈશ્યાચ્ ચ મંત્રિણો ઽમાત્યા ગૃહસ્થાશ્ ચ મહાજનાઃ ॥ ર્મ્_20.53{43} ॥
વણિજઃ સાર્થવાહાશ્ ચ શિલ્પિનઃ પૌરિકા અપિ ।
ગ્રામ્યા જાનપદાશ્ ચાપિ તીર્થ્યાઃ કાર્પટિકા અપિ ॥ ર્મ્_20.54{44} ॥
એવમ્ અન્યે ઽપિ લોકાશ્ ચ સદ્ધર્મગુણવાં છિનઃ ।
સર્વે તે સમુપાગત્ય તત્રાશ્રમે સમાવિશત્ ॥ ર્મ્_20.55{45} ॥
તત્ર તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા ભિક્ષુસંઘપુરસ્કૃતં ।
નત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્વા સમાનર્ચુર્ યથાક્રમં ॥ ર્મ્_20.56{46} ॥
તતસ્ તે પ્રણતિં કૃત્વા પરિવૃત્ય સમંતતઃ ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતુમ્ ઉપતસ્થુઃ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_20.57{47} ॥
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાન્ સર્વાન્ સમુપસ્થિતાં ।
આદિમધ્યાંતકલ્યાણં સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_20.58{48} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે તે સંપ્રબોધિતાઃ ।
ધર્મવિશેષમ્ આજ્ઞાય ત્રિરત્નં સર્વદાભજન્ ॥ ર્મ્_20.59{49} ॥
તત્ર સ મહિષઃ પૂર્વજન્મવૃત્તિમ્ અનુસ્મરન્ ।
તદા તદ્દેહમ્ ઉત્સ્રષ્ટું મનસૈવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_20.60{50} ॥
હા દુષ્ટેન મયા પૂર્વમ્ આચિતં ઘોરપાતકં ।
તેનાહં મહિષો દુષ્ટો ભવામ્ય્ અત્ર યથોદિતં ॥ ર્મ્_20.61{51} ॥
તદ્ અત્ર કિં પ્રકુર્વીય પશુસ્ તત્ પાપશોધણં ।
તત્ ત્રિરત્નમ્ અનુસ્મૃત્વા ચરેયાહમ્ ઉપોષધં ॥ ર્મ્_20.62{52} ॥
દત્વાત્રાહમ્ ઇમં કાયં સત્વેભ્યઃ શ્રદ્ધયા ઽધુના ।
મનસા સુગતં ધ્યાત્વા મર્તું તિષ્ઠેય સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_20.63{53} ॥
તદ્ ઇમં દેહમ્ ઉત્કૃત્ય ત્વગ્માન્સરુધિરાદિકં ।
અસ્થિમજ્જાદિ સર્વં ચ ભુજન્તુ પ્રાણિનો મુદા ॥ ર્મ્_20.64{54} ॥
યે યે સત્વા ઇમં દેહં ભુજન્તિ સુરસં મુદા ।
તે તે સર્વે સદા ધર્મં કૃત્વા યાન્તુ સુરાલાયં ॥ ર્મ્_20.65{55} ॥
તથૈતત્ પુણ્યપાકેન મુક્ત્વાસ્માન્ પાપકાશ્રયાત્ ।
આસાદ્ય સદ્ગતૌ જન્મ ભજેયં સુગતં સદા ॥ ર્મ્_20.66{56} ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા વિનિશ્ચિત્ય મહિષઃ સ પ્રસન્નધીઃ ।
ત્યક્ત્વાહારં તપશ્વીવ બુદ્ધં સ્મૃત્વાચરત્ તપઃ ॥ ર્મ્_20.67{57} ॥

તથા સ મહિષો ધ્યાત્વા ત્રિરત્નં ચાભ્યનુસ્મરન્ ।
દેહં ત્યક્ત્વા વિશુદ્ધાત્મા સુરાલયં સમાયયૌ ॥ ર્મ્_20.68{58} ॥
તત્ર સ્વર્ગે સ ઉત્પન્નો મહાસુખસમન્વિતઃ ।
વિસ્મિતાભિપ્રસન્નાત્મા તદૈવં સમચિંતયત્ ॥ ર્મ્_20.69{59} ॥
અહો હિ જાયતે સૌખ્યં કુતશ્ ચ્યુત્વા કુહાચરે ।
કસ્ય પુણ્યવિપાકેન મમૈવં જાયતે શુભં ॥ ર્મ્_20.70{60} ॥
ઇતિ ચિંતયતસ્ તસ્ય મહિષપૂર્વિણસ્ તથા ।
વિસ્મયાક્રાંતચિત્તસ્ય સમુત્પન્નાભવન્ મતિઃ ॥ ર્મ્_20.71{61} ॥
અહો તિર્યગ્ગતેશ્ ચ્યુત્વા દેવલોક ઇહાસરે ।
સંબુદ્ધસ્મૃતિપુણ્યેન દેવો ભવામિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_20.72{62} ॥
તદ્ અહં તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય દ્રષ્ટું ગછેય સાંપ્રતં ।
શ્રદ્ધયા સમુપાશ્રિત્ય સદ્ધર્મં શૃણુયાં પુનઃ ॥ ર્મ્_20.73{63} ॥
ઇતિ મહિષપૂર્વી સ દેવપુત્રઃ પ્રમોદિતઃ ।
તત્ર તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય દર્શને ગંતુમ્ ઐછત ॥ ર્મ્_20.74{64} ॥
તતઃ સ મુદિતઃ સ્નાત્વા શુદ્ધદિવ્યાંવરાવૃતઃ ।
દિવ્યગંધાનુલિપ્તાંગો દિવ્યાલંકારભૂષિતઃ ॥ ર્મ્_20.75{65} ॥
દિવ્યપૂજોપહારાણિ ગૃહીત્વા દેવગણૈઃ સહ ।
તસ્યાં રાત્રૌ મુનીન્દ્રસ્ય ભાસયન્ન્ આશ્રમે યયૌ ॥ ર્મ્_20.76{66} ॥
તત્ર તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા મુદિતઃ સમુપાસરન્ ।
નત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સમાનર્ચ્ચ યથાવિધિઃ ॥ ર્મ્_20.77{67} ॥
તતસ્ તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય સાંજલિઃ સ પ્રણમ્ય ચ ।
સદ્ધર્મદેશનાં શ્રોતું પુરતઃ સમુપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_20.78{68} ॥
તથા તે તત્ સહાયાશ્ ચ દેવપુત્રાઃ પ્રસાદિતાઃ ।
ભગવંતં સાંજલયઃ ઉપાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_20.79{69} ॥
તતઃ સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા સર્વાન્સ્ તાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
આર્ય્યસત્યસમારભ્ય સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_20.80{70} ॥
તત્સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સહ દેવૈઃ પ્રમોદિતઃ ।
દેવો મહિષપૂર્વિ સ ધર્મવિશેષમ્ આપ્તવાન્ ॥ ર્મ્_20.81{71} ॥
સત્કાયદુષ્ટિભૂમીન્ધ્રં વિંશતિશિખરોદ્ગતં ।
નિર્ભિદ્ય જ્ઞાનવજ્રેણ શ્રોતઆપત્તિમ્ આયયૌ ॥ ર્મ્_20.82{72} ॥
તાતઃ સ દૃષ્ટસત્યસ્ તં ભગવન્તં મુનીશ્વરં ।
કૃતાંજલિઃ પુટો નત્વા ત્રિર્ ઉદાનમ્ ઉદાનયત્ ॥ ર્મ્_20.83{73} ॥
ભગવન્ન્ ઇદમ્ અસ્માકં કૃતં ન જનકેન હિ ।
ન માત્રા ન ચ રાજ્ઞાપિ નાન્યેન કેન ચિત્ ખલુ ॥ ર્મ્_20.84{74} ॥
ભવતૈવ યદ્ અસ્માકં કૃતપાપવિશોધનં ।
તેનાભિશોષિતાશેષરુધિરાશ્રુસારિત્પરિઃ ॥ ર્મ્_20.85{75} ॥
લંઘિતા અસ્થિશૈલાશ્ ચ પિહિતા પાપપદ્ધતિઃ ।
વિવૃતાઃ સ્વર્ગમાર્ગાશ્ ચ મોક્ષમાર્ગશ્ ચ દર્શિતઃ ॥ ર્મ્_20.86{76} ॥
મયાપ્તં વિમલં ચક્ષુઃ શાન્તમ્ આર્યપદં તથા ।
દુઃખાર્ણવઃ સમુત્તીર્ણો બોધિમાર્ગો ઽપિ દૃશ્યતે ॥ ર્મ્_20.87{77} ॥

તદ્ ભવતાં કૃપાદૃષ્ટેઃ પ્રસાદાન્ મમ સાંપ્રતં ।
સંસારજન્મ સાફલ્યં બુદ્ધપુત્રાસ્મ્ય્ અહં યતઃ ॥ ર્મ્_20.88{78} ॥
અદ્યારભ્ય સદા નિત્યં ભવતાં શરણં ગતઃ ।
બોધૌ ચિત્તં સમાધાય ચરિષ્યામિ શુભાં ચરિં ॥ ર્મ્_20.89{79} ॥
તદ્ અત્રાનુગ્રહં કૃત્વા ભવાઞ્ છાસ્તા જગગુરુઃ ।
કૃપયા સર્વદા પશ્યન્ન્ એવં માં ત્રાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_20.90{80} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન સુપર્વણા નિશમ્ય સઃ ।
શાસ્તા તસ્યાશયં શુદ્ધં સમલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_20.91{81} ॥
સધો શૃણુ હિતં વક્ષ્યે સદા ભદ્રં યદીછસિ ।
ત્રિરત્નં શરણં ગત્વા ભજ નિત્યં સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_20.92{82} ॥
યે બુદ્ધશરણં કૃત્વા ભજંતિ શ્રદ્ધયા સદા ।
મારચર્યાભિમુક્તાસ્ તે સંપ્રયાંતિ જિનાલયં ॥ ર્મ્_20.93{83} ॥
યે ધર્મં સૌગતં નિત્યં શૃણ્વન્તિ શ્રદ્ધયા મુદા ।
સર્વપાપાભિમુક્તાસ્ તે સંપ્રયાન્તિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_20.94{84} ॥
યે ચ સંઘે પ્રકુર્વન્તિ સત્કારં શ્રદ્ધયાદરાત્ ।
તે સર્વે દુર્ગતેર્ મુક્ત્વા સંપ્રયાન્તિ સુરાલયં ॥ ર્મ્_20.95{85} ॥
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા યે ભજન્તિ સદાદરાત્ ।
દુર્ગતિં તે ન ગછંતિ સદા ગછંતિ સદ્ગતિં ॥ ર્મ્_20.96{86} ॥
સદ્ગતૌ તે સદા સ્થિત્વા ત્રિરત્નં શરણં ગતાઃ ।
કૃત્વા લોકહિતં સૌખ્યં ભુક્ત્વા રમન્તિ સર્વદા ॥ ર્મ્_20.97{87} ॥
તતઃ પારમિતાઃ સર્વાઃ પરિપૂર્ય યથાક્રમં ।
ત્રિવિધાં બોધિમ્ આસદ્ય નિર્વૃતિં સમવાપ્નુયુઃ ॥ ર્મ્_20.98{88} ॥
ઇતિ નિર્વાણસત્સૌખ્યઃ પ્રાપ્તું યદિ સમિછસિ ।
ત્રિરત્નં શરણં કૃત્વા ભજ નિત્યં સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_20.99{89} ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવેન પરિશુદ્ધસ્ ત્રિમંડલઃ ।
ક્રમાદ્ બોધિં સમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_20.100{90} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સ પરિબોધિતાઃ ।
તથેત્ય્ અભ્યનુમોદિત્વા પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_20.101{91} ॥
અદ્ય મે સફલં સંપૂરિતં મનોરથં ।
બોધિરત્નાભિસંપન્નો બુદ્ધપુત્રો ઽસ્મિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_20.102{92} ॥
સર્વદા ભવતામ્ એવ શરણે ઽહં સમાસ્થિતઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કુર્વઞ્ ચરિષ્યે બોધિસંવરં ॥ ર્મ્_20.103{93} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થનાં કૃત્વા દેવપુત્રઃ સ મોદિતઃ ।
શ્રીઘનં તૈઃ પુનર્ નત્વા સસહાયો દિવં યયૌ ॥ ર્મ્_20.104{94} ॥
તત્ર સ્વર્ગે સ સંપ્રાપ્તો દેવૈઃ સહ સમાશ્રિતઃ ।
ત્રિરત્નસ્મરણં કુર્વન્ સૌખ્યં ભુક્ત્વા સમાચરત્ ॥ ર્મ્_20.105{95} ॥
તસ્યાં રાત્રૌ મહત્કાન્તિં પ્રભાં દૃષ્ટ્વા સવિસ્મયાઃ ।
સર્વે તે મહિષીપાલા વભૂવુઃ શંકિતાશયાઃ ॥ ર્મ્_20.106{96} ॥
તતઃ પ્રાતઃ સમુત્થાય સર્વે તે કૌતુકાન્વિતાઃ ।
સંમીલ્ય સહસા તત્ર બુદ્ધાશ્રમે ઉપાચરન્ ॥ ર્મ્_20.107{97} ॥

તત્ર તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા સર્વે તે પ્રતિમોદિતાઃ ।
કૃતાંજલિપુટો નત્વા સમુપતસ્થુર્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_20.108{98} ॥
તદા સ ભગાવાન્ દૃષ્ટ્વા તાન્ સર્વાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
આદિમધ્યાંતકલ્યાણં દિદેશ ધર્મમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_20.109{9!} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે તે પ્રતિબોધિતાઃ ।
ભગવંતં પુનર્ નત્વા પપ્રછુર્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_20.110{100} ॥
ભગવન્ન્ અદ્ય રાત્રૌ ક ઇહાશ્રમે પ્રભાસયન્ ।
ભવતાં સમુપાયાતસ્ તત્ સમાદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_20.111{1} ॥
ઇતિ તૈર્ મહિષીપાલૈઃ પરિપૃષ્ટે સ સર્વવિત્ ।
ભગવાંસ્ તાન્ સમાલોક્ય પુરાવૃત્તિમ્ ઉપાદિશત્ ॥ ર્મ્_20.112{2} ॥
યો ઽત્રાસૌ મહિષો દુષ્ટો દૃષ્ટ્વાસ્માન્ સમુપદ્રુતઃ ।
સમન્તતો ભયં દૃષ્ટ્વા ત્રસ્તો મે શરણં ગતઃ ॥ ર્મ્_20.113{3} ॥
તદા મદ્ધર્મમ્ આકર્ણ્ય પૂર્વજાતિમ્ અનુસ્મરન્ ।
મયિ ચિત્તં પ્રસાદ્યૈવ ત્યક્ત્વાહારા ત્યજન્ તનું ॥ ર્મ્_20.114{4} ॥
તતો ઽસ્મત્સ્મૃતિપુણ્યેન પાપમુક્તો વિશુદ્ધધીઃ ।
સ્વર્ગલોકે સમુત્પન્નો દેવો ભવતિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_20.115{5} ॥
સ એષ દેવપુત્રો ઽદ્ય નિશાયામ્ અત્ર ભાસયન્ ।
દેવલોકૈઃ સહાયાતો દર્શનાય મમાલાયે ॥ ર્મ્_20.116{6} ॥
મત્સદ્ધર્મં સમાકર્ણ્ય દૃષ્ટસત્યઃ સ હર્ષિતઃ ।
દેવસંઘૈઃ સહ સ્વર્ગે સ્વાલયે પ્રગતસ્ તથા ॥ ર્મ્_20.117{7} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વાતિવિસ્મયોદ્ધતાઃ ।
સર્વે તે મહિષીપાલા મિથ એવં સમબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_20.118{8} ॥
અહો ચિત્ર હિ યન્ નામ તિર્ય્યગ્યોનિગતો ઽપિ સઃ ।
બુદ્ધં સદ્ગુરુમ્ આસાદ્ય ધર્મં શ્રુત્વાભવત્ સુધીઃ ॥ ર્મ્_20.119{9} ॥
સદ્ગુરૌ સુગતે ચિત્તં પ્રસાદ્ય વિરતાશનઃ ।
ત્રિરાત્નસ્મરણં કૃત્વા પ્રાણં ત્યક્ત્વા દિવં યયૌ ॥ ર્મ્_20.120{10} ॥
તતો ઽપીહ સમાગત્ય સંબુદ્ધં શરણં ગતઃ ।
અભ્યર્ચ્ય ધર્મમ્ આકર્ણ્ય દૃષ્ટસત્યો દિવં યયૌ ॥ ર્મ્_20.121{11} ॥
સ્વર્ગે ઽપિ તત્ તથા નિત્યં સદ્ગુરોઃ શરણં ગતઃ ।
શ્રદ્ધયા ભજનં કુર્વં છુભે ઽચરત્ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_20.122{12} ॥
ધન્યો ઽયં સુગતઃ શાસ્તા સર્વસત્વશુભંકરઃ ।
યત્ર ચિત્તં પ્રસાદ્યૈવ પશુર્ અપિ દિવં ગતઃ ॥ ર્મ્_20.123{13} ॥
વયં તુ માનવાઃ સર્વે કથમ્ એનં મુનીશ્વરં ।
સદ્ગુરું સમુપાસાદ્ય શ્રદ્ધયા ન ભજેમહિ ॥ ર્મ્_20.124{14} ॥
તથા સદ્ધર્મમ્ આકર્ણ્ય પ્રસાદાદ્ અસ્ય સદ્ગુરોઃ ।
અત્કૃત્ય સર્વદા ભદ્રં ન લાભેમ કથં વયં ॥ ર્મ્_20.125{15} ॥
વિશેષધર્મમ્ આજ્ઞાય દૃષ્ટસત્યાઃ સમાહિતાઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા નૂનં ગછેમ સદ્ગતિં ॥ ર્મ્_20.126{16} ॥
તદ્ અત્ર સદ્ગુરોર્ અસ્ય મુનીન્દ્રસ્યાધુના વયં ।
સર્વે ઽપિ શ્રદ્ધયાભ્યર્ચ્ય ભજેમહિ સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_20.127{17} ॥

તત્ સાદ્ધર્મં સમાકર્ણ્ય શ્રદ્ધયા સમુપસ્થિતાઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચરેમહિ શુભે સદા ॥ ર્મ્_20.128{18} ॥
તદાદૌ સુગતસ્યાસ્ય સસંઘસ્યા ઽધુના વયં ।
યથાર્હભોજનેનાત્ર પૂજયેમ પ્રપુષ્ટયે ॥ ર્મ્_20.129{18!} ॥
ઇતિ સંભાષણાં કૃત્વા સર્વે તે પ્રતિમોદિતાઃ ।
તથેતિ સંમતં કૃત્વા તત્ર બુદ્ધાશ્રમે યયુઃ ॥ ર્મ્_20.130{19} ॥
તત્ર તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા સસંઘં તં પ્રમોદિતાઃ ।
સર્વસાંજલયો નત્વા પ્રાર્થયન્ન્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_20.131{20} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ભગવંતં સસંઘિકં ।
પૂજયિતું સમિછામસ્ તન્ન્ અત્રાનુગ્રહં કુરુ ॥ ર્મ્_20.132{21} ॥
ઇતિ તૈઃ પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તેષાં પુણ્યાભિસંવૃદ્ધ્યૈ તૂષ્ણીભૂત્વાધ્યુવાસ તત્ ॥ ર્મ્_20.133{22} ॥
તથાધ્યુવાસિતં મત્વા સર્વે તે પરિહર્ષિતાઃ ।
પાદૌ તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય નત્વા નિજાલયં યયુઃ ॥ ર્મ્_20.134{23} ॥
તત્ર તે મુદિતાઃ સર્વે દધિક્ષીરોદનાદિકં ।
યથાર્હભોજ્યસામગ્રિં સહસા સમસાધયન્ ॥ ર્મ્_20.135{24} ॥
તતસ્ તે સમયે ગત્વા તત્ર બુદ્ધાશ્રમે મુદા ।
સસાંઘિકં મુનીન્દ્રં તં પ્રણત્વૈવં ન્યવેદયન્ ॥ ર્મ્_20.136{25} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ સમયો વર્ત્તતે ઽધુના ।
તત્ સંઘ ભગવાન્ પૂજાં પ્રતિગ્રહિતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_20.137{26} ॥
ઇતિ તૈઃ પ્રાર્થિતે સર્વે ભગવાન્ સસસાંઘિકઃ ।
ઉત્થાય ભોજનક્ષેત્રે ઉપાચરાન્ પ્રભાસયન્ ॥ ર્મ્_20.138{27} ॥
તત્ર પાદ્યં સમાદાય સંબુદ્ધપ્રમુખાઃ ક્રમાત્ ।
સર્વે તે સાંઘિકાસ્ તત્ર સ્વસ્વાસને સમાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_20.139{28} ॥
તાં બુદ્ધપ્રમુખાન્ સર્વાન્ સાંઘિકાન્ સ્વાસનાશ્રિતાન્ ।
દૃષ્ટ્વા તે મુદિતા સર્વે સામાનર્ચુર્ યથાક્રમં ॥ ર્મ્_20.140{29} ॥
તતસ્ તે સુરસૈર્ ભોજ્યૈઃ ક્ષીરોદનૈઃ સવ્યંજનૈઃ ।
પ્રણીતૈર્ ભગવંતં તં સસંઘં સમતોષયન્ ॥ ર્મ્_20.141{30} ॥
તતસ્ તં સુગતં તૃપ્તં સસાંઘિકં સમીક્ષ્ય તે ।
તત્ પાત્રાણ્ય્ અપનીયાશુ તદ્ ધસ્તાદિ સમશોધયન્ ॥ ર્મ્_20.142{31} ॥
તતઃ સપૂગતામ્બુરામહૌષધરસાયનં ।
સંબુદ્ધપ્રમુખેભ્યસ્ તે સંઘેભ્યઃ પ્રદદુર્ મુદા ॥ ર્મ્_20.143{32} ॥
તતસ્ તે મહિષીપાલાઃ કૃતાંજલિપૂટા મુદા ।
શ્રીઘનં તં સસંઘં ચ નત્વા સમુપતસ્થિરે ॥ ર્મ્_20.144{33} ॥
તથા તન્ સમુપાસીનાન્ સર્વાન્ દૃષ્ટ્વા સ સર્વવિત્ ।
આર્યધર્મં સમાદિશ્ય બોધિમાર્ગે ઽભ્યયોજયત્ ॥ ર્મ્_20.145{34} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે તે ઽભ્યનુમોદિતાઃ ।
સંબુદ્ધશાસને તત્ર પ્રવ્રજિતું સમીક્ષિરે ॥ ર્મ્_20.146{35} ॥
તતાસ્ તે મહિષીપાલાઃ સર્વે કૃત્વાભિસંમતં ।
કૃતાંજલિપુટા નત્વા પ્રાર્થયન્ તં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_20.147{36} ॥

ભાગવં નાથ સર્વજ્ઞ ભવતાં શાસને વયં ।
પ્રવ્રજિતું સમિછામસ્ તન્ નો ઽન્વાહર્તુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_20.148{37} ॥
ઇતિ તૈઃ પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તાન્ વિશુદ્ધાશયાન્ સર્વાન્ સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_20.149{38} ॥
માતાપિત્રોર્ વિનાનુજ્ઞાં પ્રવ્રજ્યાં ન દદામ્ય્ અહં ।
તદ્ અનુજ્ઞાં સમાદાય પ્રેત દાસ્યામિ વસ્ તદા ॥ ર્મ્_20.150{39} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટે મુનીન્દ્રેણ સર્વે તે પ્રતિનંદિતાઃ ।
તં મુનીન્દ્રં પ્રણત્વાશુ સ્વસ્વગેહં યયુર્ મુદા ॥ ર્મ્_20.151{40} ॥
તત્ર તે સહસા ગત્વા સમાતાપિતૃવાંધવાન્ ।
પરિબોધ્ય પ્રયત્નેન પ્રાપ્યાનુજ્ઞાં સમાચરં ॥ ર્મ્_20.152{41} ॥
તત્ર તે સહસા ગત્વા ભગવત ઉપાસૃતાઃ ।
પાદૌ સાંજલયોર્ નત્વા પ્રાર્થયન્ન્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_20.153{42} ॥
ભગવન્ સર્વવિત્ પિતૃપ્રાપ્તાનુજ્ઞાઃ સમાગતાઃ ।
તત્રાનુગ્રહમ્ આધાય પ્રવ્રજ્યાં દાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_20.154{43} ॥
ઇતિ તૈઃ પ્રાર્થિતે શાસ્તા ભગવાન્ સવ્યપાણિના ।
તેષાં શિરસ્ સુસંસ્પૃષ્ટ્વા સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_20.155{44} ॥
સમેત ભિક્ષવઃ સર્વે યૂયં શ્રદ્ધાસમંગિતાઃ ।
પ્રવ્રજ્યાવ્રતમ્ આધાય ચરત બ્રહ્મચારિકાં ॥ ર્મ્_20.156{45} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટે મુનીન્દ્રેણ સર્વે તે મુણ્ડિતા વભુઃ ।
ખિક્ખિરીપાત્રધર્ત્તારઃ કાખાયચીવરાવૃતાઃ ॥ ર્મ્_20.157{46} ॥
તતઃ શસ્તુઃ પ્રસાદેન સર્વે તે વિમલાશયાઃ ।
પ્રલબ્ધબોધિસચ્ચિત્તાઃ શુદ્ધશીલા જિતેંદ્રિયાઃ ॥ ર્મ્_20.158{47} ॥
ભિત્વાવિદ્યાગુણાઃ સમ્યક્ પ્રાપ્તવિદ્યાવિશારદાઃ ।
પ્રતિસંવિત્સુસંપ્રાપ્તાઃ સત્યમાર્ગસમન્વિતાઃ ॥ ર્મ્_20.159{48} ॥
સમાધિધારણીવિદ્યા ઘટમાનાઃ સમાહિતાઃ ।
ક્ષમાન્વિતાઃ શુભાત્માનો યોગિનો ભિક્ષવો ઽભવન્ ॥ ર્મ્_20.160{49} ॥
તતસ્ તે સર્વસંસારં મત્વાનિત્યં ચાલાચલં ।
દૃષ્ટ્વા ચ સર્વસંસ્કારગતીર્ અહિવિઘાતિનીઃ ॥ ર્મ્_20.161{50} ॥
સર્વક્લેશગણાન્ હિત્વા જિત્વા મારગણાન્ અપિ ।
સાક્ષાદ્ અર્હત્વમ્ આસાદ્ય પ્રચેરુર્ બ્રહ્મચારિકાઃ ॥ ર્મ્_20.162{51} ॥
તતસ્ તે ભિક્ષવઃ સર્વે પરિશુદ્ધત્રિમંડલાઃ ।
વીતસંગા મહાભિજ્ઞા નિર્વિકલ્પા નિરંજનાઃ ॥ ર્મ્_20.163{52} ॥
સમલોષ્ટકસૌવર્ણાઃ સત્કારલાભનિસ્પૃહાઃ ।
અકાશસમચિત્તાઙ્ગા ભવે લાભપરાઙ્મુખાઃ ॥ ર્મ્_20.164{53} ॥
દેવાસુરાદિ લોકાનાં ત્રૈધાતુકનિવાસિનાં ।
પૂજ્યા માન્યાશ્ ચ વંદ્યાશ્ ચ બભૂવુર્ બોધિચારિણઃ ॥ ર્મ્_20.165{54} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા ભિક્ષવઃ સર્વે વિસ્મયોદ્ધતમાનસાઃ ।
ભગવંતં મુનિં નત્વા પપ્રચ્બુસ્ તત્ પુરાકૃતં ॥ ર્મ્_20.166{55} ॥
ભગવન્ કાનિ કર્માણિ તેન મહિષપૂર્વિણા ।
કૃતાનિ દેવપુત્રેણ યૈર્ અસૌ મહિષો ઽભવત્ ॥ ર્મ્_20.167{56} ॥

એભિશ્ ચ મહિષીપાલૈઃ કિં કર્મ પ્રકૃતૈઃ પુરા ।
યેનાર્હત્વં સમાસાદ્ય ભવંતિ બ્રહ્મચારિણઃ ॥ ર્મ્_20.168{57} ॥
એતત્ સર્વં સમાદિશ્ય ભવાઞ્ છાસ્તાત્ર સાંપ્રતં ।
અસ્માકં અપિ ચેતાંસિ પ્રબોધયિતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_20.169{58} ॥
ઇતિ તૈર્ ભિક્ષુભિઃ પૃષ્ટે ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તાન્ સર્વાન્ સાંઘિકાન્ ભિક્ષૂન્ સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_20.170{59} ॥
શૃણુત ભિક્ષવઃ સર્વે તેન મહિષપૂર્વિણા ।
પુરા કૃતાનિ કર્માણિ તાનિ વક્ષ્યામિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_20.171{60} ॥
એભિશ્ ચ મહિષિપાલૈઃ પુરા યાનિ કૃતાન્ય્ અપિ ।
તાનિ સર્વાણિ કર્માણિ વક્ષ્યામિ ચ તથા ઽધુના ॥ ર્મ્_20.172{61} ॥
તદ્યથાભૂત્ પુરા બુદ્ધઃ કાશ્યપો ઽર્હન્સ્ તથાગતઃ ।
સર્વજ્ઞઃ સુગતઃ શાસ્તા ધર્મરાજો વિનાયાકઃ ॥ ર્મ્_20.173{62} ॥
ભગવાન્ સ તદા પૂર્ય્યાં વરાણસ્યા ઉપાશ્રમે ।
મૃગદાવે સમાશ્રિત્ય વિજહાર સસાંઘિકઃ ॥ ર્મ્_20.174{63} ॥
તદા તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય શાસને ત્રિપિટો યતિઃ ।
ભિક્ષુર્ એકો મહાવિજ્ઞો નિશ્ચયાર્થવિશારદઃ ॥ ર્મ્_20.175{64} ॥
તદૈકસમયે ભિક્ષુપંચશતૈઃ પુરસ્કૃતઃ ।
સ સભાયાં સમાસીનઃ સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_20.176{65} ॥
તસ્ય તે ભિક્ષવઃ શિક્ષાઃ શૈક્ષાશ્ ચ સંશ્ચયાન્વિતાઃ ।
ત્રિપિટાર્થં પરિજ્ઞાતું પપ્રછુસ્ તં ગુરું મુહુઃ ॥ ર્મ્_20.177{66} ॥
એવં તૈર્ ભિક્ષુભિઃ પૃષ્ટે સ ગુરુઃ પ્રતિરોષિતઃ ।
તાન્ સર્વાઞ્ છ્રાવકાઞ્ છિષ્યાઞ્ છૈક્ષાંશ્ ચ પર્યભાષત ॥ ર્મ્_20.178{67} ॥
તતસ્ તે શ્રાવકાઃ સર્વે દૃષ્ટ્વા તં રુષિતં ગુરું ।
પ્રણત્વા વિનયં કૃત્વા પુનર્ એવમ્ અભાસિરે ॥ ર્મ્_20.179{68} ॥
ભવન્ત મા કૃથા રોષં પ્રસીદસ્વ કૃપાનિધે ।
વ્યાખ્યાતં ભવતા સમ્યક્ તદ્ અસ્માભિ ન બુધ્યતે ॥ ર્મ્_20.180{69} ॥
તદ્ ભૂયો ઽપિ ભવાન્ એતદર્થં સમ્યક્ સુવિસ્તરં ।
અસ્મચ્ ચેતં પ્રબોધાર્થં સમુપાદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_20.181{70} ॥
ઇતિ તૈઃ પ્રાર્થિતે ભૂયસ્ ત્રિપિટઃ સો ઽતિરોષિતઃ ।
તથા તાઞ્ છ્રાવકાન્ સર્વાન્ પરિભાષ્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_20.182{71} ॥
અરે રે મહિષા યૂયં તત્ કિં જાનીથ મદ્વચઃ ।
તદ્ ભૂયઃ કિં પ્રવક્ષ્યામિ યચ્ છ્રુત્વાપિ ન બુધ્યતે ॥ ર્મ્_20.183{72} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા સર્વે તે પરિરોષિતાઃ ।
તં ગુરું યતિમ્ અર્હન્તમ્ અપિ પ્રત્યવદસ્ તથા ॥ ર્મ્_20.184{73} ॥
યદ્ વયં મહિષાઃ સર્વે તદ્ ભવાન્ મહિષાધિપઃ ।
યદ્ અસ્માકં યથા શાસ્ત તથા ભવતુ પાલકઃ ॥ ર્મ્_20.185{74} ॥
ઇતિ તૈઃ શ્રાવકૈઃ સર્વૈઃ શિક્ષૈઃ શૈક્ષં ચ રોષિતૈઃ ।
સદ્ગુરોર્ અન્તિકે કોપાદ્ યત્ ખલં પ્રતિભાષિતં ॥ ર્મ્_20.186{75} ॥
એતત્ પાપાભિશંકાર્ત્તાઃ પશ્ચાત્તાપાભિતાપિનઃ ।
તમ્ અર્હન્તં ગુરું નત્વા પુનર્ એવં વભાષિરે ॥ ર્મ્_20.187{76} ॥

અહો મૂઢા વયં સર્વે યત્ કોપાત્ સદ્ગુરોર્ અપિ ।
પ્રત્યાખ્યાય વયો ઽસ્માભિઃ પ્રત્યુત્તરં પ્રદીયતે ॥ ર્મ્_20.188{77} ॥
તદ્ એતત્ પાતકં ઘોરં કથં વયં શહેમહિ ।
તદ્ ભવાન્ કૃપયાસ્માકં ક્ષંતુમ્ અર્હતિ સર્વથા ॥ ર્મ્_20.189{78} ॥
તથા જન્માંતરે ચાપિ ભવન્તમ્ એવ સદ્ગુરું ।
કલ્યાણમિત્રમ્ આસાદ્ય પ્રાપ્નુયામ સુસંવરં ॥ ર્મ્_20.190{79} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થનાં કૃત્વા સર્વે તે ભિક્ષવસ્ તથા ।
તસ્ય ગુરોર્ ઉપાશ્રિત્ય ધર્મં શ્રુત્વાભજન્ સદા ॥ ર્મ્_20.191{80} ॥
તતસ્ તે સમયે સર્વે શ્રાવકાસ્ ત્રિપિટો ઽપિ સઃ ।
કાલં ગતાઃ પુનર્ જન્મ લેહિરે દુર્ગતૌ તતઃ ॥ ર્મ્_20.192{81} ॥
ખલવાક્કર્મપાકેન પંચજન્મશતાન્ય્ અપિ ।
સ ત્રિપિટપતિઃ શાસ્તા મહિષો ઽયં સભાભવત્ ॥ ર્મ્_20.193{82} ॥
સર્વે તે શ્રાવકાશ્ ચાપિ યથા વાક્કર્મદોષતઃ ।
તથેમે મહિષીપલા વભૂવુઃ સર્વદા ભવે ॥ ર્મ્_20.194{83} ॥
અત્રાપિ મહિષો દુષ્ટસ્ ત્રિપિટો ઽસૌ ભવત્ય્ અપિ ।
ઇમે ઽપિ મહિષીપાલા ભવન્તિ ભિક્ષવો ઽપિ તે ॥ ર્મ્_20.195{84} ॥
યચ્ ચાયં મહિષો ઽપ્ય્ અત્ર કાશ્યપકૃતપુણ્યતઃ ।
દૃષ્ટ્વા માં સુપ્રસન્નાત્મા નત્વા મે શરણં ગતઃ ॥ ર્મ્_20.196{85} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન દેવપુત્રો ભવત્ય્ અયં ।
આર્યસત્યં સમાસાદ્ય દૃષ્ટસત્યો સુધીર્ અપિ ॥ ર્મ્_20.197{86} ॥
ઇમે ઽપિ મહિષીપાલાઃ કાશ્યપપુણ્યપાકાતઃ ।
પ્રવ્રજ્યાર્હત્વમ્ આસાદ્ય ભવન્તિ બ્રહ્મચારિણઃ ॥ ર્મ્_20.198{87} ॥
એવં કર્મવિપાકૈર્ હિ સર્વે ઽપિ જન્તવો ભવે ।
સુખદુઃખાનિ ભુંજાના ભ્રમન્તિ ભવચારકે ॥ ર્મ્_20.199{88} ॥
નાગ્નિભિર્ દહ્યતે કર્મં વાયુભિર્ વા ન શુષ્યતે ।
ક્લિદ્યતે નોદકૈશ્ ચાપિ ક્ષીયતે નાપિ ભૂમિષુ ॥ ર્મ્_20.200{89} ॥
અભુક્તં ક્ષીયતે નૈવ કર્મં ક્વાપિ કથં ચન ।
સર્વત્રાપિ ભવેન્ નૈવ કર્મણો ગતિર્ અન્યથા ॥ ર્મ્_20.201{90} ॥
શુભસ્ય કર્મણઃ પાકે શુભતૈવ સદા ભવે ।
તથા કૃષ્ણસ્ય પાકે ચ દુઃખતૈવ સદા ભવે ॥ ર્મ્_20.202{91} ॥
મિશ્રિતાનાં તથા પાકે મિશ્રિતાનિ ફલાન્ય્ અપિ ।
એવં મત્વા શુભેષ્વ્ એવ ચરિતવ્યં સદા ભવે ॥ ર્મ્_20.203{92} ॥
યેનૈવ યત્ કૃતં કર્મં તેનૈવ ભુજ્યતે ફલં ।
અવશ્યં પરિબોક્તવ્યં સંસારે કર્મણઃ ફલં ॥ ર્મ્_20.204{93} ॥
ન નસ્યંતિ હિ કર્માણિ કલ્પકોટિશતૈર્ અપિ ।
સામગ્રીં પ્રાપ્ય કાલં ચ ફલન્તિ પ્રાણિનાં ખલુ ॥ ર્મ્_20.205{94} ॥
ઇતિ મત્વાત્ર સંસારે ત્રિરત્નં શરણં ગતાઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં ભજધ્વં સર્વથાદરાત્ ॥ ર્મ્_20.206{95} ॥
યે ભજંતિ સદા નિત્યં ત્રિરત્નં શરણં ગતાઃ ।
દુર્ગતિં તે ન ગછંતિ યાન્ત્ય્ એવ સદ્ગતિં સદા ॥ ર્મ્_20.207{96} ॥

ઇત્ય્ આદિષ્ટૈઃ મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા તે સંઘિકા મુદા ।
સર્વે લોકાશ્ ચ સત્કૃત્ય ત્રિરત્નં સર્વદાભજં ॥ ર્મ્_20.208{97} ॥
એતન્ મે ગુરુણાખ્યાતં તથા મયોચ્યતે ઽધુના ।
ત્વયાપ્ય્ એવં મહારાજ ચરિતવ્યં સદા શુભે ॥ ર્મ્_20.209{98} ॥
પ્રજાશ્ ચાપિ સદા ધાર્મં શ્રાવાયિત્વા પ્રબોધયન્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિસ્થાપ્ય પાલયસ્વ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_20.210{99} ॥
તથા તે મંગલમ્ નિત્યં સર્વત્રાપિ ભવેદ્ ધ્રુવં ।
ક્રમાદ્ બોધિં સમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_20.211{100} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂપતિઃ ।
તથેતિ ઽભ્યનુમોદિત્વા પ્રાભ્યનન્દત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_20.212{1} ॥
ઇદં નરા યે મહિષાવાદાનં શૃણ્વંતિ યે ચપિ નિશામયંતિ સુખાનિ ભુક્ત્વા ખલુ તે ઽત્ર સર્વે સમ્યાંતિ નૂનં સુગતાલયં તે ॥ ર્મ્_20.213{2} ॥
++ ઇત્ય્ અવદાનતત્વે મહિષાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
xxઇ નાવિકાવદાન
અથાશોકો મહિનાથ ઉપગુપ્તં યતિં ગુરું ।
કૃતાંજલિપુટો નત્વા પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_21.1{1} ॥
ભદંત શ્રોતુમ્ ઇછામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્ યથા ગુરુણાખ્યાતં તથાદેષ્ટું ચ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_21.2{2} ॥
સંપ્રાર્થિતે રાજ્ઞા શ્રુત્વા સો ઽર્હન્ સુધીર્ યતિઃ ।
ઉપગુપ્તો નરેંદ્રં તં સમાલોક્યૈયમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_21.3{3} ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ યથા મે ગુરુણોદિતં ।
તથાહં તે પ્રવક્ષ્યામિ શ્રુત્વાનુમોદનાં કુરુ ॥ ર્મ્_21.4{4} ॥
પુરૈકસમયે બુદ્ધો ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
સર્વજ્ઞઃ સુગતઃ શસ્તા ધર્મરાજો વિનાયકઃ ॥ ર્મ્_21.5{5} ॥
સસંઘો હાસયન્ તત્ર મગધે ચારિકાં ચરન્ ।
સર્વત્ર ભદ્રતાં કૃત્વા ગંગાતીરમ્ ઉપાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_21.6{6} ॥
તત્ર સ ભગવાન્ સર્વૈ ભિક્ષુસંઘૈઃ પુરસ્કૃતઃ ।
સભામધ્યાસનાસીનો ધર્મમ્ આદેષ્ટુમ્ ઐછત ॥ ર્મ્_21.7{7} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું સર્વલોકાસ્ તદાગતાઃ ।
બ્રહ્મશક્રાદયો દેવા લોકપાલા ગણાદયઃ ॥ ર્મ્_21.8{8} ॥
દૈત્યેંદ્રો ગરુડા નાગા યક્ષગંધર્વકિંનરાઃ ।
સિદ્ધા વિદ્યાધરાશ્ ચાપિ રાક્ષસાશ્ ચ મહર્દ્ધિકાઃ ॥ ર્મ્_21.9{9} ॥
ઋષયો બ્રાહ્મણાશ્ ચાપિ યોગિનો યતયો ઽપિ ચ ।
રાજાનઃ ક્ષત્રિયા ભૂપા રાજપુત્રાશ્ ચ તીર્થિકઃ ॥ ર્મ્_21.10{10} ॥
વૈશ્યાશ્ ચા મંત્રિણો ઽમાત્યાઃ શ્રેષ્ઠિનઃ પૌરિકાઃ પ્રજાઃ ।
ગૃહસ્થાઃ સાધવો ભદ્રાઃ સાર્થવાહમહાજનાઃ ॥ ર્મ્_21.11{11} ॥
વણિજાઃ શિલ્પિનશ્ ચાપિ ગ્રામ્યા જાનપદા અપિ ।
તથાન્યે ઽપિ સમાયાતાઃ સદ્ધર્મશ્રવણાર્થિનઃ ॥ ર્મ્_21.12{12} ॥
તત્ર તે સમુપાયાતા દૃષ્ટ્વા તં શ્રીઘનં મુદા ।
નત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સમાનર્ચુર્ યથાક્રમં ॥ ર્મ્_21.13{13} ॥
તતઃ સર્વે ઽપિ તે લોકાઃ પરિવૃત્ય સમંતતઃ ।

સમાહિતાઃ સમુદ્વીક્ષ્ય ધર્મં શ્રોતું સમાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_21.14{14} ॥
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા સર્વાન્સ્ તાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
બોધિચર્યાં સમારભ્ય સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_21.15{15} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે લોકાઃ પ્રમોદિતાઃ ।
ધર્માવિશેષમ્ આજ્ઞાય ત્રિરત્નં પ્રાભજન્ સદા ॥ ર્મ્_21.16{16} ॥
તતઃ સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા સર્વાલ્ લોકાઞ્ છુભાશ્રિતાન્ ।
તથાન્યત્ર શુભં કર્તું ગંગાતીરમ્ ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_21.17{17} ॥
સસંઘો ભગાવંસ્ તત્ર ગંગાતીર ઉપાસૃતઃ ।
નવિકાન્ સમુપાહૂય સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_21.18{18} ॥
નાવિકા ગન્તુમ્ ઇછામિ ગંગાપારમ્ ઇતો ઽધુના ।
તન્ મામ્ ઇમાં નદીં ગંગાં સમુત્તારયત દ્રુતં ॥ ર્મ્_21.19{19} ॥
ઇતિ તત્ પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા સર્વે તે નાવિકા અપિ ॥ ર્મ્_21.20{20} ॥
સસાંઘિકં મુનીન્દ્રં તન્ અનાદૃત્યૈવમ્ અબ્રુવન્ ।
તરપણ્યં વિનાસ્માભિઃ કશ્ચિ દિશા ન તારિતઃ ॥ ર્મ્_21.21{21} ॥
યદીછતિ ભવાન્સ્ તર્ત્તું તરપણ્યં પ્રયછતુ ।
ઇતિ તૈર્ ભાષિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_21.22{22} ॥
તાન્ સર્વાન્ નાવિકાન્ દૃષ્ટ્વા પુનર્ એવમ્ અભાષત ।
અહમ્ અપિ ભવંતો ઽત્ર નાવિકો ઽસ્મિ તિ મન્યતાં ॥ ર્મ્_21.23{23} ॥
મયા હિ તારિતો નંદો મહારાગનદીકૃતઃ પુરા ।
દ્વેષાબ્ધિપતિતો દુષ્ટો ઽઙ્ગુલિમાલો ઽપિ તારિતઃ ॥ ર્મ્_21.24{24} ॥
માનવો માનકૂપારપતિતસ્ તારિતો મયા ।
મોહોદધિનિમગ્નશ્ ચોરુવિલ્વીકાશ્યપસ્ તથા ॥ ર્મ્_21.25{25} ॥
એવમ્ અન્યે ઽપિ લોકાશ્ ચ ક્લેશાબ્ધે તારિતા મયા ।
કસ્ય ચિદ્ અપિ સત્વસ્ય તરપણ્યં ન કિં ચન ॥ ર્મ્_21.26{26} ॥
ગૃહ્યતે યાચ્યતે નાપિ મયા ક્વાપિ કદા ચન ।
તથા યૂયમ્ અપીહાસ્માન્ સર્વાન્ ભિક્ષૂન્ નિમાંદકી ॥ ર્મ્_21.27{27} ॥
અગાઢાં સહસા તાર્ય પારે નયતુમ્ અર્હથ ।
એવં તેન મુનીન્દ્રેણ પ્રાર્થિતે ઽપિ ન કે ચન ॥ ર્મ્_21.28{28} ॥
નાવિકાસ્ તે મુનીન્દ્રં તં તારયિતું સમીછિરે ।
અત્ર કશ્ચિત્ સુધીઃ સાધુર્ નાવિકસ્ તં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_21.29{29} ॥
મહાભિજ્ઞં પરિજ્ઞાય નત્વોવાચ કૃતાંજલિઃ ।
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ભવન્તં સર્વસાંઘિકાન્ ॥ ર્મ્_21.30{30} ॥
અપ્ય્ અહં તારયિષ્યામિ તત્ પ્રસીદતુ મે સદા ।
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_21.31{31} ॥
સર્વાન્સ્ તાન્ સાંઘિકાન્ ભિક્ષૂન્ સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ।
ભિક્ષવો નાવમ્ આરુહ્ય યૂયં સર્વે સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_21.32{32} ॥
ઇમાં ગંગાં સમુત્તીર્ય તિષ્ઠત તીરમ્ આશ્રિતાઃ ।
ઇત્ય્ આદિષ્ટે મુનીન્દ્રેણ સર્વે તે ભિક્ષુસંઘિકાઃ ॥ ર્મ્_21.33{33} ॥
સહસા નાવમ્ આરુહ્ય સંનિષેદુઃ સમાહિતાઃ ।
તદા સ નાવિકો દૃષ્ટ્વા સર્વાન્ નૌકાસમાશ્રિતાન્ ॥ ર્મ્_21.34{34} ॥

તાં નાવં સહસા ગંગામધ્યે સંપ્રાપયન્ ક્રમાત્ ।
તદા સ ભગવાન્ન્ ઋદ્ધ્યા વિહાયસા સ્વયં ચરન્ ॥ ર્મ્_21.35{35} ॥
તદ્ અગ્રતઃ સમુત્તીર્ય તીરભૂમૌ સમાશ્રયન્ ।
તદ્ દૃષ્ટ્વા નાવિકા સર્વે તે સલોકાઃ સવિસ્મયાઃ ।
પશ્ચાત્તાપાગ્નિસંતપ્તાઃ પશ્યન્ત એવ તસ્થિરે ॥ ર્મ્_21.36{36} ॥
સો ઽપિ ચ નાવીકો દૃષ્ટ્વા તં મુનીન્દ્રં વિહાયસા ।
સહસા તીરમ્ આસદ્ય સ્થિતં પશ્યન્ ન્યષીદત્ ॥ ર્મ્_21.37{37} ॥
તતઃ સા નિશ્ચરા નૌકા સ્તમ્ભિતૈવ જલાશ્રિતા ।
તદ્ દૃષ્ટ્વા નાવિકઃ સો ઽતિવિસ્મયાકુલતો ઽભવત્ ॥ ર્મ્_21.38{38} ॥
તતસ્ તૈઃ શ્રીઘનં તીરસમાસીનં સ નાવિકઃ ।
દૃષ્ટ્વા તત્ સ્મૃતિમ્ આધાય પ્રણનામ કૃતાંજલિઃ ॥ ર્મ્_21.39{39} ॥
તતઃ સાસંચરા નૌકા વાયુસંપ્રેરિતા દ્રુતં ।
સહસા તીરમ્ આસાદ્ય તસ્થૌ તત્ર સુનિશ્ચરા ॥ ર્મ્_21.40{40} ॥
તતસ્ તે ભિક્ષવઃ સર્વે સમુત્તીર્ય વહિત્રતઃ ।
સહસા તીરમ્ આગત્ય સંબુદ્ધાન્તિકમ્ આયયુઃ ॥ ર્મ્_21.41{41} ॥
તત્ર સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા સર્વાંસ્ તાન્ સમુપાગતાન્ ।
સદ્ધર્મં સમુપાદેષ્ટું તસ્થૌ સભાસનાશ્રિતઃ ॥ ર્મ્_21.42{42} ॥
તતઃ સ નાવિકશ્ ચાપિ દૃષ્ટ્વા તં શ્રીઘનં મુનિં ।
ભિક્ષુસંઘસભાસીનં પ્રણતું સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_21.43{43} ॥
તત્ર સ સાઞ્જલિર્ નત્વા સર્વાન્ તન્ સાંઘિકાન્ ક્રમાત્ ।
પાદામ્બુજૌ મુનીન્દ્રસ્ય પ્રણનામ પ્રમોદિતઃ ॥ ર્મ્_21.44{44} ॥
તત્ર તે નાવિકાશ્ ચાપિ સર્વે તે વિસ્મયાન્વિતાઃ ।
તદ્ ધર્મદેશનાં શ્રોતું મુદિતાઃ સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_21.45{45} ॥
તત્ર તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા સસંઘં સંપ્રમોદિતાઃ ।
નત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સમુપતસ્થુર્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_21.46{46} ॥
તતઃ સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા સર્વાન્સ્ તાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
આર્ય્યસત્યસમારભ્ય સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_21.47{47} ॥
તત્ અદ્ધર્મામૃતં પીત્વા નાવિકઃ સંપ્રમોદિતઃ ।
વિજ્ઞાય ધર્મવૈશેષ્યં સદ્ધર્માભિરતો ભવેત્ ॥ ર્મ્_21.48{48} ॥
તતઃ સત્કાયભૂમીન્ધ્રં વિંશતિશિખરોદ્ગતં ।
નિર્ભિદ્ય જ્ઞાનવજ્રેણ ધર્મદૃષ્ટિ સમાપ્તવાન્ ॥ ર્મ્_21.49{49} ॥
તતઃ સ શ્રોતઆપત્તિફલપ્રાપ્તઃ પ્રસન્નધીઃ ।
તં મુનીન્દ્રં સમાલોક્ય ત્રિર્ ઉદાનમ્ ઉદાનયત્ ॥ ર્મ્_21.50{50} ॥
ભગવન્ યત્ મયા પ્રાપ્તં ધર્મચક્ષુઃ સુનિર્મલં ।
શાન્તં પદમ્ આર્યકાન્તં તીર્ણશ્ ચાપિ ભવાર્ણવઃ ॥ ર્મ્_21.51{51} ॥
સત્કાયદૃષ્ટિશૈલાશ્ ચ લંઘિતાઃ સાંપ્રતં મયા ।
પિહિતો પાપમાર્ગો મે સ્વર્ગમાર્ગઃ પ્રકાશિતઃ ॥ ર્મ્_21.52{52} ॥
મોક્ષમાર્ગો ઽપિ સંપ્રાપ્તો ભવતાં કૃપયા ઽધુના ।
તથા ભવાન્ સદા નિત્યં માં પરિત્રાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_21.53{53} ॥
એવં હિ ન કૃતં માત્રા નાપિ પિત્રા કૃતં મમ ।

ન સુહૃદિષ્ટમિત્રૈશ્ ચ વાંધવૈઃ સ્વજનૈર્ અપિ ॥ ર્મ્_21.54{54} ॥
શ્રમણૈર્ બ્રાહ્મણૈશ્ ચાપિ ગુરુભિશ્ ચ ન વા નૃપૈઃ ।
તથાન્યૈશ્ ચ મહાવિજ્ઞૈર્ ન કૃતમ્ આર્યદેશનાં ॥ ર્મ્_21.55{55} ॥
ભવતૈવ કૃતં નાથ સત્યમાર્ગોપદેશનાં ।
તદાર્યસત્યસંપ્રાપ્ત આર્યમાર્ગં લભામ્ય્ અહં ॥ ર્મ્_21.56{56} ॥
અદ્ય મે સફલં જન્મ બુદ્ધપુત્રો ઽસ્મિ સાંપ્રતં ।
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સ મુનીન્દ્રં તં પ્રણત્વા પ્રાભ્યનંદત ॥ ર્મ્_21.57{57} ॥
તતઃ સ નાવિકસ્ તત્ર ત્રિરત્નં શરણં ગતઃ ।
સત્કૃત્ય સમુપાશ્રિત્ય પ્રાભજન્ સર્વદા મુદા ॥ ર્મ્_21.58{58} ॥
તત્ સમીક્ષ્ય પરશ્ ચાપિ નાવિકો ઽત્યનુતાપિતઃ ।
તત્ર તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય સત્કારં કર્તુમ્ ઐછત ॥ ર્મ્_21.59{59} ॥
તતઃ સ નાવિકસ્ તત્ર સમુત્થાયાનુમોદિતઃ ।
ભગવંતં પ્રણત્વૈવ સંપ્રબોધયત્ કૃતાંજલિઃ ॥ ર્મ્_21.60{60} ॥
ભગવન્ યન્ મયા લોભપ્રલુપ્તધર્મચેતસા ।
તરપણ્યં વિના ગંગાં તારિતો ન ભવાન્ અપિ ॥ ર્મ્_21.61{61} ॥
તન્ મહાન્ અપરાધો મે ભવત્ય્ અત્રાહિ જાયતે ।
તત્ ક્ષમતાં જગન્નાથ ક્ષમારત્નાકરો ભવાન્ ॥ ર્મ્_21.62{62} ॥
યચ્ ચાત્ર ભવતાં પૂજાં કર્તુમ્ ઇછામિ સાંપ્રતં ।
તાન્ મમાનુગ્રહં કૃત્વા પ્રતિગ્રહીતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_21.63{63} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન શ્રુત્વા સ ભગવાન્ મુનિઃ ।
તથેતિ પ્રતિમોદિત્વા તૂષ્ણીભૂત્વાધ્યુવાસ તત્ ॥ ર્મ્_21.64{64} ॥
તથાધિવાશિતં શાસ્ત્રા નાવિકઃ સંપ્રમોદિતઃ ।
સ પૂજાભોજ્યસામાગ્રીમ્ સહસા સમસાધય ॥ ર્મ્_21.65{65} ॥
તતઃ સ ભગવંતં તં સસાંઘિકં યથાક્રમં ।
અભ્યર્ચ્ય સુરસૈઃ શુદ્ધૈર્ ભોજનૈઃ સમતોષયત્ ॥ ર્મ્_21.66{66} ॥
તતસ્ તે સાંઘિકાઃ સર્વે સંબુદ્ધપ્રમુખા અપિ ।
તદ્ ભોજ્યં સુરસં ભુક્ત્વા સમાતૃપ્તિં સમાયયુઃ ॥ ર્મ્_21.67{67} ॥
તતઃ સ નાવિકો દૃષ્ટ્વા તૃપ્તં મુનિં સસાંઘિકં ।
અપનીયાશુ પાત્રાણિ તદ્ ધસ્તાદિ વ્યશોધયત્ ॥ ર્મ્_21.68{68} ॥
તતઃ પૂગાદિ તાંબૂલમહૌષધરસાયનં ।
દત્વા સ નાવિકસ્ તત્ર સાંજલિઃ પ્રાર્થયત્ ક્ષમાં ॥ ર્મ્_21.69{69} ॥
તતઃ સ સાંજલિર્ નત્વા સસંઘં તં મુનીશ્વરં ।
બોધિચિત્તં સમાલમ્વ્ય તત્ પુરઃ સમુપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_21.70{70} ॥
તતઃ સ ભગવાંસ્ તસ્ય નાવિકસ્ય મનોગતં ।
બોધ્યભિલાષમ્ આલોક્ય તદા સ્મિતં વ્યમુંચત ॥ ર્મ્_21.71{71} ॥
તતસ્ તસ્ય મુનીંદ્રસ્ય નાનાવર્ણા મરીચયઃ ।
મુખપદ્માદ્ વિનિર્યાતાઃ પ્રસેરુર્ ભુવનત્રયે ॥ ર્મ્_21.72{72} ॥
યા અધસ્તાદ્ ગતાસ્ તત્ર નરકેષુ સમંતતઃ ।
તાઃ સૌમ્યા રશ્મયઃ સર્વાઃ પ્રસૃત્ય સમહાસયન્ ॥ ર્મ્_21.73{73} ॥
તત્ર તાભિઃ પરિસ્પૃષ્ટાઃ સર્વે તે નરકાશ્રિતાઃ ।

મહત્ સૌખ્યં સમાસાદ્ય વિસ્મિતા એવમ્ અબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_21.74{74} ॥
અહો ચિત્રં મહત્ સૌખ્યમ્ અધુના જાયતે કથં ।
કુતશ્ ચેયં પ્રભા જાતા કસ્ય ચેહ સમાગતાઃ ॥ ર્મ્_21.75{75} ॥
યત્ પ્રભાભિઃ પરિસ્પૃષ્ટા વયં સૌખ્યસમન્વિતાઃ ।
સર્વે દુઃખાભિનિર્મુક્તાસ્ તદ્ ઇદં મહદ્ અદ્ભુતં ॥ ર્મ્_21.76{76} ॥
કિં નુ ચ્યુતા ઇતો ઽહો સ્વિદ્ અન્યત્રોપગતા વયં ।
યન્ નો દુઃખાનિ શાંયંતે જાયંતે સસુખાન્ય્ અપિ ॥ ર્મ્_21.77{77} ॥
ઇતિ ચિંતાસમાક્રાન્તહૃદયાસ્ તે સવિસ્મયાઃ ।
ષર્વે ઽપ્ય્ એકત્ર સંમીલ્ય ભાષંત ઉપતસ્થિરે ॥ ર્મ્_21.78{78} ॥
એવં સર્વે ઽપિ તે સત્વાઃ સર્વત્ર નરકેષ્વ્ અપિ ।
નિર્દુઃખા સુખસંપન્ના ઉપતસ્થુઃ સવિસ્મયાઃ ॥ ર્મ્_21.79{79} ॥
તદા તેષાં પ્રબોધાર્થં નિર્માય ભગવાન્ મુનિં ।
પ્રત્યેકં નરાકેષ્વ્ એવં સર્વત્રાપિ વ્યસર્જયત્ ॥ ર્મ્_21.80{80} ॥
તં બુદ્ધં નિર્મિતં દૃષ્ટ્વા સાર્વે તે નરકાશ્રિતાઃ ।
ભૂયો ઽતિવિસ્મયાક્રાંતહૃદયાશ્ ચૈવં અબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_21.81{81} ॥
ન હ્ય્ એવેતચ્ ચ્યુતાસ્ સર્વે નાપ્ય્ આન્યત્ર ગતા વયં ।
ઇહૈવ નરકે સ્થાને સ્થિતાઃ સર્વે વયં ખલુ ॥ ર્મ્_21.82{82} ॥
યદ્ ઇહાયં સમાયાતઃ પુરુષો પૂર્વદર્શનઃ ।
નૂનં અસ્ય પ્રભાકાન્તિર્ ઇયમ્ અત્રાભિપ્રસૃતા ॥ ર્મ્_21.83{83} ॥
તદ્ અસ્માકં હિ દુઃખાનિ પ્રશાન્તાં સમંતતઃ ।
મહત્સૌખ્યાનિ જયન્તે નૂનમ્ અસ્યાનૂભાવતઃ ॥ ર્મ્_21.84{84} ॥
અયં હિ સુગતો બુદ્ધઃ સર્વસત્વાનુકંપકઃ ।
સર્વાન્ નો દુઃખિતાન્ દૃષ્ટ્વા સમુદ્ધર્તુમ્ ઇહાગતઃ ॥ ર્મ્_21.85{85} ॥
તદ્ અસ્ય શરણં ગત્વા વયં સર્વે સમાદરાત્ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નત્વા યથાશક્તિ ભજેમહિ ॥ ર્મ્_21.86{86} ॥
ઇતિ સંભાષ્ય તે સર્વે નારકીયાસ્ તથા મુદા ।
સહસા તં પુરોગત્વા પ્રણત્વૈવં વભાષિરે ॥ ર્મ્_21.87{87} ॥
નમસ્ તે ભગવન્ નાથ શરણં તે વ્રજામહે ।
એવમ્ અસ્માન્ સદા દૃષ્ટ્વા કૃપયા ત્રાતુમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_21.88{88} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થનાં કૃત્વા સર્વે તે પ્રતિમોદિતાઃ ।
તસ્યૈવ શરણં કૃત્વા પ્રભેજિરે સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_21.89{89} ॥
એતત્પુણ્યપરીતાસ્ તે સર્વે વિમુક્તપાપકાઃ ।
નરકેભ્યઃ સમુત્થાય સહસા સદ્ગતિં યયુઃ ॥ ર્મ્_21.90{90} ॥
એવં તા રસ્મયઃ સર્વા નરકેભ્યઃ સમંતતઃ ।
સર્વાન્ સત્વાન્ સંઉદ્ધૃત્ય પ્રત્યાયયુર્ મુનેઃ પુરઃ ॥ ર્મ્_21.91{91} ॥
યાશ્ ચાપ્ય્ ઉર્દ્ધગતાભાસપ્રસૃતાઃ તાઃ સમંતતઃ ।
અવભાસ્ય દિશઃ સર્વાન્ સમહારાજિકાલયાઃ ॥ ર્મ્_21.92{92} ॥
સર્વાન્ દેવાલયાન્ યાવદ્ અકનિષ્ઠં ભવાલયં ।
અવભાસ્યમરાન્ સર્વાન્ ગાથાભિઃ સમચોદયત્ ॥ ર્મ્_21.93{93} ॥
અનિત્યં ખલુ સંસારે સર્વં શૂન્યમ્ અનાત્મકં ।

ઇતિ મત્વાત્ર સંસારે ચરત સર્વદા શુભે ॥ ર્મ્_21.94{94} ॥
નિષ્ક્રામતારભધ્વં તદ્ યુજ્યધ્વં બુદ્ધશાસને ।
ધુનીત મૃત્યુસૈન્યાનિ નડાગારમ્ ઇવ દ્વિપઃ ॥ ર્મ્_21.95{95} ॥
યો હ્ય્ અસ્મિન્ સૌગતે ધર્મે ચરિષ્યતિ સમાહિતઃ ।
સ હિત્વા જન્મ સંસારે દુઃખસ્યાન્તં કરિષ્યતિ ॥ ર્મ્_21.96{96} ॥
ઇતિ તચ્ છબ્દમ્ આકર્ણ્ય સર્વે દેવાઃ પ્રબોધિતાઃ ।
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા પ્રભેજિરે સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_21.97{97} ॥
એવં તા રસ્મયઃ સર્વાઃ સર્વાન્ દેવાન્ સમંતતઃ ।
ચોદયિત્વા તતસ્ તત્ર પ્રત્યાયયુર્ મુનેઃ પુરઃ ॥ ર્મ્_21.98{98} ॥
તત્ર તા રસ્મયઃ સર્વા એકીભૂતા સુપિણ્ડિતાઃ ।
મુનેઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ભ્રુમધ્યે ઽન્તર્હિતો ઽભવત્ ॥ ર્મ્_21.99{99} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા તે સાંઘિકાઃ સર્વે લોકાશ્ ચાન્યે ઽપિ વિસ્મિતાઃ ।
શાસ્તા કિમ્ આદિશેદ્ ધાર્મમ્ ઇતિ ધ્યાત્વા નિષેદિરે ॥ ર્મ્_21.100{100} ॥
તદાનંદઃ સમુત્થાય શાસ્તારં તં મુનીશ્વરં ।
કૃતાંજલિપુટો નત્વા પપ્રછૈવં પુરઃ સ્થિતઃ ॥ ર્મ્_21.101{1} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ભવદ્વક્ત્રાત્ સુધાકરાત્ ।
નાના વર્ણાઃ પ્રભાઃ કાંતા વિનિઃસૃત્ય પ્રસારિતાઃ ॥ ર્મ્_21.102{2} ॥
સર્વાંસ્ ત્રૈધાતુકાન્ન્ અવભાસ્ય સમંતતઃ ।
પુનઃ પ્રત્યાગાતાઃ સર્વા એકીભૂતા સુપિંડિતા ॥ ર્મ્_21.103{3} ॥
તવ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ભ્રુમધ્યે પ્રવિસંતિ તાઃ ।
નાહેતુપ્રત્યયે બુદ્ધા દર્શયન્તિ સ્મિતં ક્વચિત્ ॥ ર્મ્_21.104{4} ॥
તદ્ ભવાન્ હેતુના કેન સ્મિતં મુંચસિ સાંપ્રતં ।
યદ્ દૃષ્ટ્વા સાંઘિકઃ સર્વે ઇમે લોકાશ્ ચ વિસ્મિતાઃ ॥ ર્મ્_21.105{5} ॥
શાસ્તા કિમ્ આદિશેદ્ ધર્મમ્ ઇતિ સંદિગ્ધમાનસાઃ ।
કુતૂહલસમાક્રાંતહૃદયાઃ સદ્ગુણાર્થિનઃ ॥ ર્મ્_21.106{6} ॥
ત્વત્સદ્ધર્મામૃતં પાતુમ્ ઇછન્તિ તૃષિતા ઇવ ।
યદર્થે ઽત્ર ભવાન્ સ્મિતં દર્શયતિ સરસ્મિકં ॥ ર્મ્_21.107{7} ॥
તદર્થં સમુપાદિશ્ય સર્વાલ્ લોકાન્ પ્રબોધય ।
ઇત્ય્ આનંદવચ શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તમ્ આનંદં સભાં ચાપિ સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_21.108{8} ॥
એવમ્ એતત્ તથાનંદ નાહેતુપ્રત્યયં ક્વચિત્ ।
સંબુદ્ધાઃ સુગતાઃ સર્વે પ્રવિકુર્વન્તિ સંસ્મિતં ॥ ર્મ્_21.109{9} ॥
યદર્થે ઽહમ્ ઇહાનંદ સ્મિતં મુંચામિ સાંપ્રતં ।
તદર્થં સમુપાખ્યામિ શૃણુત યૂયમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_21.110{10} ॥
યદ્ અનેન સતાનંદ નાવિકેન પ્રસાદિના ।
સસંઘો ઽહં સમભ્યર્ચ્ય વંદિતો બોધિચેતાસા ॥ ર્મ્_21.111{11} ॥
અનેન કુશલેનાયં નાવિકો ઽપિ ભવિષ્યતિ ।
સંસારોત્તરણો નામ પ્રત્યેકબુદ્ધ આત્મવિત્ ॥ ર્મ્_21.112{12} ॥
એવં મત્વા મહત્પુણ્યં ત્રિરત્નં સત્કૃતોદ્ભવં ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં ત્રિરત્નં ભજતાદરાત્ ॥ ર્મ્_21.113{13} ॥

ત્રિરત્નેષુ કૃતં પુણ્યં ન ક્ષિણોતિ કદા ચન ।
વ્રતપુણ્યવિપાકેન સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_21.114{14} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વાનંદઃ સસાંઘિકઃ ।
તથેત્ય્ અભ્યનુમોદિત્વા ત્રિરત્નં સર્વદાભજેત્ ॥ ર્મ્_21.115{15} ॥
એવં શાસ્ત્રા મુનીન્દ્રેણ વ્યાકૃતમ્ આત્મનસ્ તદા ।
શ્રુત્વા સ નાવિકો બુદ્ધઃ પ્રાભ્યનંદત્ પ્રસાદિતઃ ॥ ર્મ્_21.116{16} ॥
તદારભ્ય સદા નિત્યં નાવિકઃ સંપ્રમોદિતઃ ।
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયાભજત્ ॥ ર્મ્_21.117{17} ॥
સર્વે લોકાશ્ ચ તદ્ દૃષ્ટ્વા સદ્ધર્મગુણવાંછિનઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં ત્રિરત્નં પ્રાભજન્ મુદા ॥ ર્મ્_21.118{18} ॥
તતશ્ ચ સ જગચ્છાસ્તા ભગવાન્ સહ સાંઘિકૈઃ ।
તથાન્યત્ર શુભં કર્તું પ્રતસ્થે સાંપ્રભાસયન્ ॥ ર્મ્_21.119{19} ॥
ઇતિ મે ગુરુણાદિષ્ટં મયા પ્રચક્ષ્યતે તવ ।
તથાત્ર ત્વં મહારાજ ત્રિરત્નં સર્વદા ભજ ॥ ર્મ્_21.120{20} ॥
પ્રજાશ્ ચાપિ તથા ધર્મે બોધયિત્વા પ્રસાદયન્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિસ્થાપ્ય પાલયસ્વ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_21.121{21} ॥
તથા તે મંગલં નિત્યં સર્વત્રાપિ ભવેદ્ ધ્રુવં ।
ક્રમાદ્ બોધિં સમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_21.122{22} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂપતિઃ ।
તથેત્ય્ અભ્યનુમોદિત્વા પ્રાભ્યનંદત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_21.123{23} ॥
યચ્ છાસ્ત્રાખ્યાતં તથેદં યતિવરકથિતં નાવિકસ્યાવદાનં
શૃણ્વન્તિ શ્રાવયન્તિ પ્રમુદિતમનસઃ શ્રદ્ધયા યે પ્રસન્નાઃ ।
તે સર્વે શુદ્ધભાવા જિનગુણરૂચનો બોધિચર્યા ચરન્તે ।
ભુક્ત્વા સૌખ્યાનિ નિત્યં મુનિવરનિલયે સંપ્રયાન્તિ પ્રમોદં ॥ ર્મ્_21.124{24} ॥
++ ઇત્ય્ અવદાનતત્વે નાવિકાવદાનં સમપ્તમ્ ++
xxઇઇ ગન્ધમાદનાવદાન
અથાશોકો મહીપાલઃ કૃતાંજલિપુટો મુદા ।
ઉપગુપ્તં ગુરું નત્વા પ્રાર્થયચ્ ચૈવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_22.1{1} ॥
ભદંત શ્રોતુમ્ ઇછામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્યથા ગુરુણાદિષ્ટં તથાદેષ્ટું ચ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_22.2{2} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે રાજ્ઞા શ્રુત્વા સો ઽર્હન્ સુધીર્ યતિઃ ।
તમ્ અશોકમ્ મહીપાલં સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_22.3{3} ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ યથા મે ગુરુભાષિતં ।
તથાહં સંપ્રવક્ષ્યામિ તવ પુણ્યવિવૃદ્ધયે ॥ ર્મ્_22.4{4} ॥
પુરૈકસ્મિન્ દિને તત્ર રાજગૃહે સસાંઘિકઃ ।
ભગવાન્ સ જગન્નાથઃ પિણ્ડાર્થં સમુપાવિશત્ ॥ ર્મ્_22.5{5} ॥
તદા રાજગૃહે તત્ર ગૃહપતેઃ સુતો મહાન્ ।
તસ્યૈકા દાસિકા ભદ્રા સત્યધર્માનુચારિણી ॥ ર્મ્_22.6{6} ॥
સા સ્વામ્યઙ્ગાનુલેપાર્થં લોહિતચંદનં તદા ।
સુરભિગણસંયુક્તં પિપેષ પ્રસ્તરે મુદા ॥ ર્મ્_22.7{7} ॥

તસ્મિન્ન્ એવ ક્ષણે તત્ર સ સંબુદ્ધઃ સસાંઘિકઃ ।
ભાસયં મંગલં કૃત્વા તદ્ ગૃહં નિકષાચરત્ ॥ ર્મ્_22.8{8} ॥
તથાયાતં મુનીન્દ્રં તં શ્રુત્વા સા દારિકા મુદા ।
સહસા નિર્ગતા ગેહાત્ તત્ર દ્રષ્ટુમ્ ઉપાચરન્ ॥ ર્મ્_22.9{9} ॥
તત્ર સા સમુપાગત્ય પ્રાદ્રાક્ષીત્ તં મુનીશ્વરં ।
દ્વાત્રિંશલ્લક્ષણાશીતિવ્યંજનપરિભૂષિતં ॥ ર્મ્_22.10{10} ॥
શતસૂર્યાધિકાભાસં શતચંદ્રામૃતપ્રભં ।
વ્યામપ્રભાસમુજ્વાલં રત્નાંગમ્ ઇવ જંગમં ॥ ર્મ્_22.11{11} ॥
દૃષ્ટ્વા સા દાસિકા તત્ર મુદિતા વિસ્મયાન્વિતા ।
સુચિરં તં સમાલોક્ય તસ્થૌ નિશ્ચલમાનસી ॥ ર્મ્_22.12{12} ॥
તત્ર સા સુચિરં દૃષ્ટ્વા દાસિકાભિપ્રમોદિતા ।
સત્કારં કર્ત્તુમ્ ઇછન્તી શાસ્તુર્ એવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_22.13{13} ॥
અહો ભાગ્યં મુનીન્દ્રો ઽયં દૃશ્યતે યન્ મયાધુના ।
તદ્ અસ્ય કિં ભજિષ્યામિ દરિદ્રા પ્રેષિકા હ્ય્ અહં ॥ ર્મ્_22.14{14} ॥
કુત્ર વા દ્રક્ષ્યતે ભૂયો મુનીન્દ્રો ઽયં જગદ્ગુરુઃ ।
ધિગ્ મે જન્માપિ યેનાત્ર કિં ચિત્ પુણ્યં ન સાધ્યતે ॥ ર્મ્_22.15{15} ॥
કિં મમાનેન દેહેન યેનેદૃશં મુનીશ્વરં ।
પ્રાપ્ય કિં ચિત્ પ્રદત્વાપિ પુણ્યં પ્રાપ્તું ન શક્યતે ॥ ર્મ્_22.16{16} ॥
અનેન જીવિતેનાપિ કિં મમાત્ર પ્રયોજનં ।
યેન દુઃખાનિ ભુક્ત્વૈવ કિં ચિત્ પુણ્યં ન સાધ્યતે ॥ ર્મ્_22.17{17} ॥
પુણ્યં વિનાત્ર સંસારે સૌખ્યં પ્રાપ્તું કથં કુહ ।
તત્ પુણ્યં પ્રાપ્યતે કેન વિના દાનવ્રતઃ ક્વચિત્ ॥ ર્મ્_22.18{18} ॥
કિં ચાત્ર દાસ્યતે દાનં કિં ચિદ્ દ્રવ્યં ન મે ગૃહે ।
વ્રતં વા કિં કરિષ્યામિ પરાધીના હિ દાસિકા ॥ ર્મ્_22.19{19} ॥
તદ્ અત્ર કિં સુખં લપ્સ્યે કિં ચિદ્ દાનં વ્રતં વિના ।
સર્વથાહં વિનષ્ટા સ્યાં કો માં રક્ષેદ્ ભવાન્તરે ॥ ર્મ્_22.20{20} ॥
પુણ્યેન સદ્ગતિં યાયાં પાપેન દુર્ગતિં સદા ।
ઇતિ હેતોઃ પ્રકર્ત્તવ્યં દાનં કિં ચિદ્ અપિ વ્રતં ॥ ર્મ્_22.21{21} ॥
તર્હ્ય્ એતદ્ વિદ્યતે હસ્તે લોહિતચંદનં મમ ।
એતેનાપિ મુનીન્દ્રસ્ય ભજેયં ચરણામ્બુજૌ ॥ ર્મ્_22.22{22} ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા વિનિશ્ચિત્ય દરિકા સા પ્રસાદિતા ।
સહસા સ્વગૃહં ગત્વા તચ્ ચંદનં સમાગ્રહીત્ ॥ ર્મ્_22.23{23} ॥
તચ્ ચંદનં સમાદાય દાસિકા સા વ્યચિન્તયત્ ।
યદ્ ઇદં સ્વામિનો દ્રવ્યં તદ્ અનુજ્ઞાં વિના કથં ॥ ર્મ્_22.24{24} ॥
યદિ સ્વામિ વિજાનાતિ તદા મે કુપિતો રુષા ।
નિર્ભત્સ્ય તાડયિત્વા માં ગૃહાન્ નિષ્કાસયેદ્ અપ્લ્ ॥ ર્મ્_22.25{25} ॥
તદાત્ર કિં ચરિષ્યામિ દાસિકાહમ્ નિરાશ્રયા ।
અવશ્યં ભાવિનો ભાવા ભવન્તિ મહતામ્ અપિ ॥ ર્મ્_22.26{26} ॥
યદિ મે કુપિતઃ સ્વામી પરત્ર કિં કરિષ્યતિ ।
પ્રસન્નો યદિ વા સ્વામી કલ્યાણં સ્યાદ્ ઇહાપિ મે ॥ ર્મ્_22.27{27} ॥

કુપિતો વ પ્રસન્નો વા ભવત્વ્ અત્રૈવ મે પ્રભુઃ ।
સ્વામી ભર્ત્તાનુશાસ્તૈવ પરત્ર કિં કરિષ્યતિ ॥ ર્મ્_22.28{28} ॥
બુદ્ધસ્ તુ જગતાં સ્વામી ભર્ત્તા નાથો ઽનુકંપકઃ ।
પ્રભુ ધર્માનુશાસ્તા મે પરત્રેહાપ્ય્ અવેત્ સદા ॥ ર્મ્_22.29{29} ॥
તદ્ અત્ર કિં મમાનેન સ્વામિનાપિ કરિષ્યતે ।
તદ્ એતચ્ ચંદનેનાપિ ભજેયં તં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_22.30{30} ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા વિનિશ્ચિત્ય દાસિકા સા પ્રમોદિતા ।
લોહિતચંદનેનોભૌ પાણૌ પ્રલિપ્ય સેત્વયા ॥ ર્મ્_22.31{31} ॥
ગૃહાદ્ વહિર્ વિનિર્ગત્વા ભગવતે ઽન્ત ઉપાગતા ।
પાદયોર્ ઉભયોસ્ તેન ચંદનેન લિલેપ સા ॥ ર્મ્_22.32{32} ॥
તતઃ સા દારિકા નારી કૃતાંજલિપુટો મુદા ।
પાદૌ તસ્ય મુનેર્ નત્વા પુરતઃ સમુપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_22.33{33} ॥
તત્ર સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તસ્યા ભક્તિરતં મનઃ ।
તચ્ ચંદનસૌરભ્યૈસ્ તત્ પુરં સમપૂરયત્ ॥ ર્મ્_22.34{34} ॥
તતસ્ તદ્ ગંધમ્ આઘ્રાય સર્વે પૌરાઃ સવિસ્મયાઃ ।
કસ્યેદં ગંધમ્ આયાતમ્ ઇતિ પ્રોક્ત્વા પ્રચેરિરે ॥ ર્મ્_22.35{35} ॥
તતસ્ તદ્ વૃત્તિમ્ આજ્ઞાય સર્વે લોકાઃ પ્રમોદિતાઃ ।
તદ્ દ્રષ્ટું સહસા તત્ર ભગવતો ઽન્તિકમ્ ઉપાયયુઃ ॥ ર્મ્_22.36{36} ॥
તત્ર સર્વે ઽપિ તે લોકા દૃષ્ટ્વા તં શ્રીઘનં મુનિં ।
નત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્વા સમુપતસ્થુર્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_22.37{37} ॥
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા સર્વાન્સ્ તાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
આર્ય્યસત્યં સમારભ્ય દિદેશ ધર્મમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_22.38{38} ॥
તદ્ ધાર્મદેશનાં શ્રુત્વા સર્વે લોકાઃ પ્રબોધિતઃ ।
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા સદા ભજિતુમ્ ઈછિરે ॥ ર્મ્_22.39{39} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા દાસિકા સા પ્રબોધિતા ।
સાંજલિસ્ તં મુનિં નત્વા પ્રણિધાનં વ્યધાત્ તથા ॥ ર્મ્_22.40{40} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન સંસારે ઽત્ર પુનર્ભવે ।
પ્રત્યેકાં બોધિમ્ આસાદ્ય નિર્વાણપદમ્ આપ્નુયાં ॥ ર્મ્_22.41{41} ॥
એવં બુદ્ધપદં પ્રાપ્ત્યૈ પ્રણિધાનં કૃતં તયા ।
દૃષ્ટ્વા સ ભગવાંસ્ તત્ર સ્મિતં પ્રાદુર્વ્યધાત્ તદા ॥ ર્મ્_22.42{42} ॥
તતસ્ તસ્ય મુનેર્ વક્ત્રાન્ નાનાવર્ણાઃ સુરસ્મયઃ ।
વિનિર્ગતા દિશઃ સર્વા ભાસયન્તઃ પ્રસેરિરે ॥ ર્મ્_22.43{43} ॥
યા અધસ્તાદ્ ગતાભાસાઃ સર્વત્ર નરકેષ્વ્ અપિ ।
અવભાસ્ય શુભં કૃત્વા સર્વત્ર સંપ્રસંસિરે ॥ ર્મ્_22.44{44} ॥
તત્ર સત્વાન્ પરિસ્પૃશ્ય કૃત્વા સર્વાન્ સુખાન્વિતાન્ ।
સંબુદ્ધદર્શનં દત્વા સંપ્રેષયન્ સુરાલાયં ॥ ર્મ્_22.45{45} ॥
યાશ્ ચાપ્ય્ ઉર્દ્ધં ગતાભાસતાઃ સર્વાંશ્ ચ સુરાલયન્ ।
અવભાસ્યામરાન્ સર્વાન્ સમુદ્ઘુષ્યાભ્યચોદયન્ ॥ ર્મ્_22.46{46} ॥
અનિત્યં ખલુ સંસારં સર્વં શૂન્યં નિરાત્મકં ।
ઇતિ મત્વાત્ર કર્ત્તવ્યં સંબુદ્ધભજનં સદા ॥ ર્મ્_22.47{47} ॥