રસાધ્યય · શ્લોક 234xx133x-253xx152x

શિલયા મૃતનાગસ્ય તિથિસંખ્યાપલાનિ ચ
ત્રિંશત્પલાનિ મૂષાયાઃ પ્રક્ષિપ્યાવર્તયેત્ સુધીઃ ॥

તતઃ સુવર્ણમાક્ષીકં સાર્ધસપ્તપલાનિ ચ
સ્તોકે સ્તોકેન ક્ષિપ્ત્વાથ શનૈશ્ચાવર્તયેત્ સુધીઃ ॥

યાવતસ્તામ્રભાગસ્ય તત્સમાનં યદા ભવેત્
સ્તોકઃ પ્રકાશરાજિઃ સ્યાત્ પ્રથમા પરિકીર્તિતા ॥

તીક્ષ્ણલોહસ્ય ચૂર્ણેન સમાનં કાંસ્યચૂર્ણકમ્
પ્રક્ષિપ્યાવર્ત્ય મૂષાયાં ક્રિયતે ચૈકપિણ્ડકમ્ ॥

પિણ્ડાદર્ધગુણં નાગં ક્ષિપ્ત્વા જાર્યં પુનઃ પુનઃ
વ્યોષરાજિર્ભવેજ્જીર્ણે નાગે કાંસ્યાચ્ચ ષડ્ગુણે ॥

શુદ્ધતામ્રસ્ય ચત્વારિ પલાન્યાવર્તયેત્ પૃથક્
થૂથાપલાનિ ચત્વારિ માક્ષિકં ચ ચતુઃપલમ્ ॥

પલાષ્ટાનાં કૃતં ચૂર્ણં સ્તોકે સ્તોકેન પ્રક્ષિપેત્
તામ્રશેષં ભવેદ્યાવદ્ રાજિર્માક્ષીકજા મતા ॥

યાવચ્છુલ્વસ્ય ભાગૈકં શનૈરાવર્તયેત્પૃથક્
શિલયા મૃતનાગાષ્ટૌ થૂથાભાગચતુષ્ટયમ્ ॥

પિષ્ટ્વા ચૂર્ણીકૃતે શુલ્બે સ્તોકસ્તોકેન પ્રક્ષિપેત્
નાગરાજિર્ ભવેચ્ચેયં [.... ....] ॥

રાજ્યભ્યુચ્છ્રિતલોહાનાં ચૂર્ણં કાર્યં સદા બુધૈઃ
તજ્જૈશ્ચ રાજિરેકૈકા જાર્યા ચાષ્ટગુણા રસાત્ ॥

મણૈકં રસકસ્યાથ નૃમૂત્રેણ દિનત્રયમ્
ક્વાથયિત્વાતપે શુષ્કં યામં દુગ્ધેન પાચયેત્ ॥

શુષ્કં ચૂર્ણીકૃતં તસ્મિન્ ક્ષેપ્યોઽષ્ટાંશઃ ખલસ્ય ચ
ટઙ્કણક્ષારતુર્યાંશો ઽષ્ટાંશઃ પૂર્વગુડસ્ય ચ ॥

સાધિતે યે મૃદો મૂષે કચૂલાકારવર્તુલે
એકસ્યાશ્ચાન્તરે ક્ષિપ્ત્વા મૂષાં ચૂર્ણસ્ય વર્તતામ્ ॥

અપરસ્યાં પુનર્નાલં મૂર્ધં ચતુર્દશાઙ્ગુલમ્
મૃન્મયં છિદ્રરં બુધ્ને વિન્યસેત્તામધોમુખીમ્ ॥

નિરઘ્નતત્ સમસ્તં ચ પરિતો વસ્ત્રમૃત્સ્નયા
યન્ત્રસ્ તુમ્બીનલીનાં વૈ કર્તવ્યઃ સત્ત્વપાતને ॥

કોઠીમધ્યે ક્ષિપેદ્યન્ત્રં બબ્બૂલખદિરાવલીમ્
પ્રભૃતીનાં મૃતાઙ્ગારૈઃ પૂર્ણં પૂર્ણં ધમેન્મુહુઃ ॥

સદૃશૈશ્ચ વિધૃત્યાસ્તુમ્ બીનલીમધ્યતો મુખીમ્
મૂષામધ્યાદ્ ધૃતં યાવત્ સર્વં વેષાપરીયકમ્ ॥

શ્રેષ્ઠા કણયરી ખલ્વે પેષ્યા મનઃશિલા બુધૈઃ
પિદધ્યાદ્ અભ્રકેણાસ્યં તાં ક્ષિપ્ત્વા કાચકુમ્પકે ॥

દદ્યાત્સલવણં દગ્ધા શ્મચૂર્ણં મસ્તકોપરિ
વસ્ત્રમૃત્તિકયા લિમ્પેત્ સમગ્રમપિ કુમ્પકમ્ ॥

ભઙ્ક્ત્વા પક્વઘટં કણ્ઠે મુક્ત્વા મૃલ્લિપ્તકુમ્પકમ્
હઠાગ્નિર્ જ્વાલનીયો ઽધો યામં દ્વાદશકં મણે ॥