રામાયણ · અધ્યાય 7.051

તત્ર તાં રજનીમ્ ઉષ્ય ગોમત્યાં રઘુનન્દનઃ
પ્રભાતે પુનર્ ઉત્થાય લક્ષ્મણઃ પ્રયયૌ તદા

તતો ઽર્ધદિવસે પ્રાપ્તે પ્રવિવેશ મહારથઃ
અયોધ્યાં રત્નસંપૂર્ણાં હૃષ્ટપુષ્ટજનાવૃતામ્

સૌમિત્રિસ્ તુ પરં દૈન્યં જગામ સુમહામતિઃ
રામપાદૌ સમાસાદ્ય વક્ષ્યામિ કિમ્ અહં ગતઃ

તસ્યૈવં ચિન્તયાનસ્ય ભવનં શશિસંનિભમ્
રામસ્ય પરમોદારં પુરસ્તાત્ સમદૃશ્યત

રાજ્ઞસ્ તુ ભવનદ્વારિ સો ઽવતીર્ય નરોત્તમઃ
અવાઙ્મુખો દીનમનાઃ પ્રાવિવેશાનિવારિતઃ

સ દૃષ્ટ્વા રાઘવં દીનમ્ આસીનં પરમાસને
નેત્રાભ્યામ્ અશ્રુપૂર્ણાભ્યાં દદર્શાગ્રજમ્ અગ્રતઃ

જગ્રાહ ચરણૌ તસ્ય લક્ષ્મણો દીનચેતનઃ
ઉવાચ દીનયા વાચા પ્રાઞ્જલિઃ સુસમાહિતઃ

આર્યસ્યાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય વિસૃજ્ય જનકાત્મજામ્
ગઙ્ગાતીરે યથોદ્દિષ્ટે વાલ્મીકેર્ આશ્રમે શુભે
પુનર્ અસ્મ્ય્ આગતો વીર પાદમૂલમ્ ઉપાસિતુમ્

મા શુચઃ પુરુષવ્યાઘ્ર કાલસ્ય ગતિર્ ઈદૃશી
ત્વદ્વિધા ન હિ શોચન્તિ સત્ત્વવન્તો મનસ્વિનઃ

સર્વે ક્ષયાન્તા નિચયાઃ પતનાન્તાઃ સમુચ્છ્રયાઃ
સંયોગા વિપ્રયોગાન્તા મરણાન્તં ચ જીવિતમ્

શક્તસ્ ત્વમ્ આત્મનાત્માનં વિજેતું મનસૈવ હિ
લોકાન્ સર્વાંશ્ ચ કાકુત્સ્થ કિં પુનર્ દુઃખમ્ ઈદૃશમ્

નેદૃશેષુ વિમુહ્યન્તિ ત્વદ્વિધાઃ પુરુષર્ષભાઃ
યદર્થં મૈથિલી ત્યક્તા અપવાદભયાન્ નૃપ

સ ત્વં પુરુષશાર્દૂલ ધૈર્યેણ સુસમાહિતઃ
ત્યજેમાં દુર્બલાં બુદ્ધિં સંતાપં મા કુરુષ્વ હ

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ કાકુત્સ્થો લક્ષ્મણેન મહાત્મના
ઉવાચ પરયા પ્રીત્યા સૌમિત્રિં મિત્રવત્સલમ્

એવમ્ એતન્ નરશ્રેષ્ઠ યથા વદસિ લક્ષ્મણ
પરિતોષશ્ ચ મે વીર મમ કાર્યાનુશાસને

નિર્વૃતિશ્ ચ કૃતા સૌમ્ય સંતાપશ્ ચ નિરાકૃતઃ
ભવદ્વાક્યૈઃ સુમધુરૈર્ અનુનીતો ઽસ્મિ લક્ષ્મણ