રામાયણ · અધ્યાય 5.065

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ હનુમાન્ રાઘવેણ મહાત્મના
સીતાયા ભાષિતં સર્વં ન્યવેદયત રાઘવે

ઇદમ્ ઉક્તવતી દેવી જાનકી પુરુષર્ષભ
પૂર્વવૃત્તમ્ અભિજ્ઞાનં ચિત્રકૂટે યથા તથમ્

સુખસુપ્તા ત્વયા સાર્ધં જાનકી પૂર્વમ્ ઉત્થિતા
વાયસઃ સહસોત્પત્ય વિરરાદ સ્તનાન્તરે

પર્યાયેણ ચ સુપ્તસ્ ત્વં દેવ્યઙ્કે ભરતાગ્રજ
પુનશ્ ચ કિલ પક્ષી સ દેવ્યા જનયતિ વ્યથામ્

તતઃ પુનર્ ઉપાગમ્ય વિરરાદ ભૃશં કિલ
તતસ્ ત્વં બોધિતસ્ તસ્યાઃ શોણિતેન સમુક્ષિતઃ

વાયસેન ચ તેનૈવ સતતં બાધ્યમાનયા
બોધિતઃ કિલ દેવ્યાસ્ ત્વં સુખસુપ્તઃ પરંતપ

તાં તુ દૃષ્ટ્વા મહાબાહો રાદિતાં ચ સ્તનાન્તરે
આશીવિષ ઇવ ક્રુદ્ધો નિઃશ્વસન્ન્ અભ્યભાષથાઃ

નખાગ્રૈઃ કેન તે ભીરુ દારિતં તુ સ્તનાન્તરમ્
કઃ ક્રીડતિ સરોષેણ પઞ્ચવક્ત્રેણ ભોગિના

નિરીક્ષમાણઃ સહસા વાયસં સમવૈક્ષતાઃ
નખૈઃ સરુધિરૈસ્ તીક્ષ્ણૈર્ મામ્ એવાભિમુખં સ્થિતમ્

સુતઃ કિલ સ શક્રસ્ય વાયસઃ પતતાં વરઃ
ધરાન્તરચરઃ શીઘ્રં પવનસ્ય ગતૌ સમઃ

તતસ્ તસ્મિન્ મહાબાહો કોપસંવર્તિતેક્ષણઃ
વાયસે ત્વં કૃત્વાઃ ક્રૂરાં મતિં મતિમતાં વર

સ દર્ભં સંસ્તરાદ્ ગૃહ્ય બ્રહ્માસ્ત્રેણ ન્યયોજયઃ
સ દીપ્ત ઇવ કાલાગ્નિર્ જજ્વાલાભિમુખઃ ખગમ્

સ ત્વં પ્રદીપ્તં ચિક્ષેપ દર્ભં તં વાયસં પ્રતિ
તતસ્ તુ વાયસં દીપ્તઃ સ દર્ભો ઽનુજગામ હ

સ પિત્રા ચ પરિત્યક્તઃ સુરૈઃ સર્વૈર્ મહર્ષિભિઃ
ત્રીંલ્ લોકાન્ સંપરિક્રમ્ય ત્રાતારં નાધિગચ્છતિ

તં ત્વં નિપતિતં ભૂમૌ શરણ્યઃ શરણાગતમ્
વધાર્હમ્ અપિ કાકુત્સ્થ કૃપયા પરિપાલયઃ

મોઘમ્ અસ્ત્રં ન શક્યં તુ કર્તુમ્ ઇત્ય્ એવ રાઘવ
તતસ્ તસ્યાક્ષિકાકસ્ય હિનસ્તિ સ્મ સ દક્ષિણમ્

રામ ત્વાં સ નમસ્કૃત્વા રાજ્ઞો દશરથસ્ય ચ
વિસૃષ્ટસ્ તુ તદા કાકઃ પ્રતિપેદે ખમ્ આલયમ્

એવમ્ અસ્ત્રવિદાં શ્રેષ્ઠઃ સત્ત્વવાઞ્ શીલવાન્ અપિ
કિમર્થમ્ અસ્ત્રં રક્ષઃસુ ન યોજયસિ રાઘવ

ન નાગા નાપિ ગન્ધર્વા નાસુરા ન મરુદ્ગણાઃ
તવ રામ મુખે સ્થાતું શક્તાઃ પ્રતિસમાધિતુમ્

તવ વીર્યવતઃ કચ્ચિન્ મયિ યદ્ય્ અસ્તિ સંભ્રમઃ
ક્ષિપ્રં સુનિશિતૈર્ બાણૈર્ હન્યતાં યુધિ રાવણઃ

ભ્રાતુર્ આદેશમ્ આદાય લક્ષ્મણો વા પરંતપઃ
સ કિમર્થં નરવરો ન માં રક્ષતિ રાઘવઃ

શક્તૌ તૌ પુરુષવ્યાઘ્રૌ વાય્વગ્નિસમતેજસૌ
સુરાણામ્ અપિ દુર્ધર્ષૌ કિમર્થં મામ્ ઉપેક્ષતઃ

મમૈવ દુષ્કૃતં કિં ચિન્ મહદ્ અસ્તિ ન સંશયઃ
સમર્થૌ સહિતૌ યન્ માં નાપેક્ષેતે પરંતપૌ

વૈદેહ્યા વચનં શ્રુત્વા કરુણં સાશ્રુભાષિતમ્
પુનર્ અપ્ય્ અહમ્ આર્યાં તામ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રુવમ્

ત્વચ્છોકવિમુખો રામો દેવિ સત્યેન તે શપે
રામે દુઃખાભિભૂતે ચ લક્ષ્મણઃ પરિતપ્યતે

કથં ચિદ્ ભવતી દૃષ્ટા ન કાલઃ પરિશોચિતુમ્
ઇમં મુહૂર્તં દુઃખાનામ્ અન્તં દ્રક્ષ્યસિ ભામિનિ

તાવ્ ઉભૌ નરશાર્દૂલૌ રાજપુત્રાવ્ અરિંદમૌ
ત્વદ્દર્શનકૃતોત્સાહૌ લઙ્કાં ભસ્મીકરિષ્યતઃ

હત્વા ચ સમરે રૌદ્રં રાવણં સહ બાન્ધવમ્
રાઘવસ્ ત્વાં મહાબાહુઃ સ્વાં પુરીં નયતે ધ્રુવમ્

યત્ તુ રામો વિજાનીયાદ્ અભિજ્ઞાનમ્ અનિન્દિતે
પ્રીતિસંજનનં તસ્ય પ્રદાતું તત્ત્વમ્ અર્હસિ

સાભિવીક્ષ્ય દિશઃ સર્વા વેણ્યુદ્ગ્રથનમ્ ઉત્તમમ્
મુક્ત્વા વસ્ત્રાદ્ દદૌ મહ્યં મણિમ્ એતં મહાબલ

પ્રતિગૃહ્ય મણિં દિવ્યં તવ હેતો રઘૂત્તમ
શિરસા સંપ્રણમ્યૈનામ્ અહમ્ આગમને ત્વરે

ગમને ચ કૃતોત્સાહમ્ અવેક્ષ્ય વરવર્ણિની
વિવર્ધમાનં ચ હિ મામ્ ઉવાચ જનકાત્મજા
અશ્રુપૂર્ણમુખી દીના બાષ્પસંદિગ્ધભાષિણી

હનુમન્ સિંહસંકાશૌ તાવ્ ઉભૌ રામલક્ષ્મણૌ
સુગ્રીવં ચ સહામાત્યં સર્વાન્ બ્રૂયા અનામયમ્

યથા ચ સ મહાબાહુર્ માં તારયતિ રાઘવઃ
અસ્માદ્ દુઃખામ્બુસંરોધાત્ તત્ સમાધાતુમ્ અર્હસિ

ઇમં ચ તીવ્રં મમ શોકવેગં રક્ષોભિર્ એભિઃ પરિભર્ત્સનં ચ
બ્રૂયાસ્ તુ રામસ્ય ગતઃ સમીપં શિવશ્ ચ તે ઽધ્વાસ્તુ હરિપ્રવીર

એતત્ તવાર્યા નૃપરાજસિંહ સીતા વચઃ પ્રાહ વિષાદપૂર્વમ્
એતચ્ ચ બુદ્ધ્વા ગદિતં મયા ત્વં શ્રદ્ધત્સ્વ સીતાં કુશલાં સમગ્રામ્