રામાયણ · અધ્યાય 4.065

અનેકશતસાહસ્રીં વિષણ્ણાં હરિવાહિનીમ્
જામ્બવાન્ સમુદીક્ષ્યૈવં હનુમન્તમ્ અથાબ્રવીત્

વીર વાનરલોકસ્ય સર્વશાસ્ત્રવિદાં વર
તૂષ્ણીમ્ એકાન્તમ્ આશ્રિત્ય હનુમન્ કિં ન જલ્પસિ

હનુમન્ હરિરાજસ્ય સુગ્રીવસ્ય સમો હ્ય્ અસિ
રામલક્ષ્મણયોશ્ ચાપિ તેજસા ચ બલેન ચ

અરિષ્ટનેમિનઃ પુત્રૌ વૈનતેયો મહાબલઃ
ગરુત્માન્ ઇવ વિખ્યાત ઉત્તમઃ સર્વપક્ષિણામ્

બહુશો હિ મયા દૃષ્ટઃ સાગરે સ મહાબલઃ
ભુજગાન્ ઉદ્ધરન્ પક્ષી મહાવેગો મહાયશાઃ

પક્ષયોર્ યદ્ બલં તસ્ય તાવદ્ ભુજબલં તવ
વિક્રમશ્ ચાપિ વેગશ્ ચ ન તે તેનાપહીયતે

બલં બુદ્ધિશ્ ચ તેજશ્ ચ સત્ત્વં ચ હરિસત્તમ
વિશિષ્ટં સર્વભૂતેષુ કિમ્ આત્માનં ન બુધ્યસે

અપ્સરાપ્સરસાં શ્રેષ્ઠા વિખ્યાતા પુઞ્જિકસ્થલા
અજ્ઞનેતિ પરિખ્યાતા પત્ની કેસરિણો હરેઃ

અભિશાપાદ્ અભૂત્ તાત વાનરી કામરૂપિણી
દુહિતા વાનરેન્દ્રસ્ય કુઞ્જરસ્ય મહાત્મનઃ

કપિત્વે ચારુસર્વાઙ્ગી કદા ચિત્ કામરૂપિણી
માનુષં વિગ્રહં કૃત્વા યૌવનોત્તમશાલિની

અચરત્ પર્વતસ્યાગ્રે પ્રાવૃડમ્બુદસંનિભે
વિચિત્રમાલ્યાભરણા મહાર્હક્ષૌમવાસિની

તસ્યા વસ્ત્રં વિશાલાક્ષ્યાઃ પીતં રક્તદશં શુભમ્
સ્થિતાયાઃ પર્વતસ્યાગ્રે મારુતો ઽપહરચ્ છનૈઃ

સ દદર્શ તતસ્ તસ્યા વૃત્તાવ્ ઊરૂ સુસંહતૌ
સ્તનૌ ચ પીનૌ સહિતૌ સુજાતં ચારુ ચાનનમ્

તાં વિશાલાયતશ્રોણીં તનુમધ્યાં યશસ્વિનીમ્
દૃષ્ટ્વૈવ શુભસર્વાગ્નીં પવનઃ કામમોહિતઃ

સ તાં ભુજાભ્યાં પીનાભ્યાં પર્યષ્વજત મારુતઃ
મન્મથાવિષ્ટસર્વાઙ્ગો ગતાત્મા તામ્ અનિન્દિતામ્

સા તુ તત્રૈવ સંભ્રાન્તા સુવૃત્તા વાક્યમ્ અબ્રવીત્
એકપત્નીવ્રતમ્ ઇદં કો નાશયિતુમ્ ઇચ્છતિ

અઞ્જનાયા વચઃ શ્રુત્વા મારુતઃ પ્રત્યભાષત
ન ત્વાં હિંસામિ સુશ્રોણિ મા ભૂત્ તે સુભગે ભયમ્

મનસાસ્મિ ગતો યત્ ત્વાં પરિષ્વજ્ય યશસ્વિનિ
વીર્યવાન્ બુદ્ધિસંપન્નઃ પુત્રસ્ તવ ભવિષ્યતિ

અભ્યુત્થિતં તતઃ સૂર્યં બાલો દૃષ્ટ્વા મહાવને
ફલં ચેતિ જિઘૃક્ષુસ્ ત્વમ્ ઉત્પ્લુત્યાભ્યપતો દિવમ્

શતાનિ ત્રીણિ ગત્વાથ યોજનાનાં મહાકપે
તેજસા તસ્ય નિર્ધૂતો ન વિષાદં તતો ગતઃ

તાવદ્ આપતતસ્ તૂર્ણમ્ અન્તરિક્ષં મહાકપે
ક્ષિપ્તમ્ ઇન્દ્રેણ તે વજ્રં ક્રોધાવિષ્ટેન ધીમતા

તતઃ શૈલાગ્રશિખરે વામો હનુર્ અભજ્યત
તતો હિ નામધેયં તે હનુમાન્ ઇતિ કીર્ત્યતે

તતસ્ ત્વાં નિહતં દૃષ્ટ્વા વાયુર્ ગન્ધવહઃ સ્વયમ્
ત્રૈલોક્યે ભૃશસંક્રુદ્ધો ન વવૌ વૈ પ્રભઞ્જનઃ

સંભ્રાન્તાશ્ ચ સુરાઃ સર્વે ત્રૈલોક્યે ક્ષુભિતે સતિ
પ્રસાદયન્તિ સંક્રુદ્ધં મારુતં ભુવનેશ્વરાઃ

પ્રસાદિતે ચ પવને બ્રહ્મા તુભ્યં વરં દદૌ
અશસ્ત્રવધ્યતાં તાત સમરે સત્યવિક્રમ

વજ્રસ્ય ચ નિપાતેન વિરુજં ત્વાં સમીક્ષ્ય ચ
સહસ્રનેત્રઃ પ્રીતાત્મા દદૌ તે વરમ્ ઉત્તમમ્

સ્વચ્છન્દતશ્ ચ મરણં તે ભૂયાદ્ ઇતિ વૈ પ્રભો
સ ત્વં કેસરિણઃ પુત્રઃ ક્ષેત્રજો ભીમવિક્રમઃ

મારુતસ્યૌરસઃ પુત્રસ્ તેજસા ચાપિ તત્સમઃ
ત્વં હિ વાયુસુતો વત્સ પ્લવને ચાપિ તત્સમઃ

વયમ્ અદ્ય ગતપ્રાણા ભવાન્ અસ્માસુ સામ્પ્રતમ્
દાક્ષ્યવિક્રમસંપન્નઃ પક્ષિરાજ ઇવાપરઃ

ત્રિવિક્રમે મયા તાત સશૈલવનકાનના
ત્રિઃ સપ્તકૃત્વઃ પૃથિવી પરિક્રાન્તા પ્રદક્ષિણમ્

તદા ચૌષધયો ઽસ્માભિઃ સંચિતા દેવશાસનાત્
નિષ્પન્નમ્ અમૃતં યાભિસ્ તદાસીન્ નો મહદ્ બલમ્

સ ઇદાનીમ્ અહં વૃદ્ધઃ પરિહીનપરાક્રમઃ
સામ્પ્રતં કાલમ્ અસ્માકં ભવાન્ સર્વગુણાન્વિતઃ

તદ્ વિજૃમ્ભસ્વ વિક્રાન્તઃ પ્લવતામ્ ઉત્તમો હ્ય્ અસિ
ત્વદ્વીર્યં દ્રષ્ટુકામેયં સર્વા વાનરવાહિની

ઉત્તિષ્ઠ હરિશાર્દૂલ લઙ્ઘયસ્વ મહાર્ણવમ્
પરા હિ સર્વભૂતાનાં હનુમન્ યા ગતિસ્ તવ

વિષાણ્ણા હરયઃ સર્વે હનુમન્ કિમ્ ઉપેક્ષસે
વિક્રમસ્વ મહાવેગો વિષ્ણુસ્ ત્રીન્ વિક્રમાન્ ઇવ

તતસ્ તુ વૈ જામ્બવતાભિચોદિતઃ પ્રતીતવેગઃ પવનાત્મજઃ કપિઃ
પ્રહર્ષયંસ્ તાં હરિવીર વાહિનીં ચકાર રૂપં મહદ્ આત્મનસ્ તદા