રામાયણ · અધ્યાય 4.066

સંસ્તૂયમાનો હનુમાન્ વ્યવર્ધત મહાબલઃ
સમાવિધ્ય ચ લાઙ્ગૂલં હર્ષાચ્ ચ બલમ્ એયિવાન્

તસ્ય સંસ્તૂયમાનસ્ય સર્વૈર્ વાનરપુંગવૈઃ
તેજસાપૂર્યમાણસ્ય રૂપમ્ આસીદ્ અનુત્તમમ્

યથા વિજૃમ્ભતે સિંહો વિવૃદ્ધો ગિરિગહ્વરે
મારુતસ્યૌરસઃ પુત્રસ્ તથા સંપ્રતિ જૃમ્ભતે

અશોભત મુખં તસ્ય જૃમ્ભમાણસ્ય ધીમતઃ
અમ્બરીષોપમં દીપ્તં વિધૂમ ઇવ પાવકઃ

હરીણામ્ ઉત્થિતો મધ્યાત્ સંપ્રહૃષ્ટતનૂરુહઃ
અભિવાદ્ય હરીન્ વૃદ્ધાન્ હનુમાન્ ઇદમ્ અબ્રવીત્

અરુજન્ પર્વતાગ્રાણિ હુતાશનસખો ઽનિલઃ
બલવાન્ અપ્રમેયશ્ ચ વાયુર્ આકાશગોચરઃ

તસ્યાહં શીઘ્રવેગસ્ય શીઘ્રગસ્ય મહાત્મનઃ
મારુતસ્યૌરસઃ પુત્રઃ પ્લવને નાસ્તિ મે સમઃ

ઉત્સહેયં હિ વિસ્તીર્ણમ્ આલિખન્તમ્ ઇવામ્બરમ્
મેરું ગિરિમ્ અસંગેન પરિગન્તું સહસ્રશઃ

બાહુવેગપ્રણુન્નેન સાગરેણાહમ્ ઉત્સહે
સમાપ્લાવયિતું લોકં સપર્વતનદીહ્રદમ્

મમોરુજઙ્ઘાવેગેન ભવિષ્યતિ સમુત્થિતઃ
સંમૂર્છિતમહાગ્રાહઃ સમુદ્રો વરુણાલયઃ

પન્નગાશનમ્ આકાશે પતન્તં પક્ષિસેવિતમ્
વૈનતેયમ્ અહં શક્તઃ પરિગન્તું સહસ્રશઃ

ઉદયાત્ પ્રસ્થિતં વાપિ જ્વલન્તં રશ્મિમાલિનમ્
અનસ્તમિતમ્ આદિત્યમ્ અભિગન્તું સમુત્સહે

તતો ભૂમિમ્ અસંસ્પૃશ્ય પુનર્ આગન્તુમ્ ઉત્સહે
પ્રવેગેનૈવ મહતા ભીમેન પ્લવગર્ષભાઃ

ઉત્સહેયમ્ અતિક્રાન્તું સર્વાન્ આકાશગોચરાન્
સાગરં ક્ષોભયિષ્યામિ દારયિષ્યામિ મેદિનીમ્

પર્વતાન્ કમ્પયિષ્યામિ પ્લવમાનઃ પ્લવંગમાઃ
હરિષ્યે ચોરુવેગેન પ્લવમાનો મહાર્ણવમ્

લતાનાં વીરુધાં પુષ્પં પાદપાનાં ચ સર્વશઃ
અનુયાસ્યતિ મામ્ અદ્ય પ્લવમાનં વિહાયસા
ભવિષ્યતિ હિ મે પન્થાઃ સ્વાતેઃ પન્થા ઇવામ્બરે

ચરન્તં ઘોરમ્ આકાશમ્ ઉત્પતિષ્યન્તમ્ એવ ચ
દ્રક્ષ્યન્તિ નિપતન્તં ચ સર્વભૂતાનિ વાનરાઃ

મહામેરુપ્રતીકાશં માં દ્રક્ષ્યધ્વં પ્લવંગમાઃ
દિવમ્ આવૃત્ય ગચ્છન્તં ગ્રસમાનમ્ ઇવામ્બરમ્

વિધમિષ્યામિ જીમૂતાન્ કમ્પયિષ્યામિ પર્વતાન્
સાગરં ક્ષોભયિષ્યામિ પ્લવમાનઃ સમાહિતઃ

વૈનતેયસ્ય વા શક્તિર્ મમ વા મારુતસ્ય વા
ઋતે સુપર્ણરાજાનં મારુતં વા મહાબલમ્
ન હિ ભૂતં પ્રપશ્યામિ યો માં પ્લુતમ્ અનુવ્રજેત્

નિમેષાન્તરમાત્રેણ નિરાલમ્ભનમ્ અમ્બરમ્
સહસા નિપતિષ્યામિ ઘનાદ્ વિદ્યુદ્ ઇવોત્થિતા

ભવિષ્યતિ હિ મે રૂપં પ્લવમાનસ્ય સાગરમ્
વિષ્ણોઃ પ્રક્રમમાણસ્ય તદા ત્રીન્ વિક્રમાન્ ઇવ

બુદ્ધ્યા ચાહં પ્રપશ્યામિ મનશ્ ચેષ્ટા ચ મે તથા
અહં દ્રક્ષ્યામિ વૈદેહીં પ્રમોદધ્વં પ્લવંગમાઃ

મારુતસ્ય સમો વેગે ગરુડસ્ય સમો જવે
અયુતં યોજનાનાં તુ ગમિષ્યામીતિ મે મતિઃ

વાસવસ્ય સવજ્રસ્ય બ્રહ્મણો વા સ્વયમ્ભુવઃ
વિક્રમ્ય સહસા હસ્તાદ્ અમૃતં તદ્ ઇહાનયે
લઙ્કાં વાપિ સમુત્ક્ષિપ્ય ગચ્છેયમ્ ઇતિ મે મતિઃ

તમ્ એવં વાનરશ્રેષ્ઠં ગર્જન્તમ્ અમિતૌજસં
ઉવાચ પરિસંહૃષ્ટો જામ્બવાન્ હરિસત્તમઃ

વીર કેસરિણઃ પુત્ર વેગવન્ મારુતાત્મજ
જ્ઞાતીનાં વિપુલં શોકસ્ ત્વયા તાત પ્રણાશિતઃ

તવ કલ્યાણરુચયઃ કપિમુખ્યાઃ સમાગતાઃ
મઙ્ગલં કાર્યસિદ્ધ્યર્થં કરિષ્યન્તિ સમાહિતાઃ

ઋષીણાં ચ પ્રસાદેન કપિવૃદ્ધમતેન ચ
ગુરૂણાં ચ પ્રસાદેન પ્લવસ્વ ત્વં મહાર્ણવમ્

સ્થાસ્યામશ્ ચૈકપાદેન યાવદાગમનં તવ
ત્વદ્ગતાનિ ચ સર્વેષાં જીવિતાનિ વનૌકસામ્

તતસ્ તુ હરિશાર્દૂલસ્ તાન્ ઉવાચ વનૌકસઃ
નેયં મમ મહી વેગં પ્લવને ધારયિષ્યતિ

એતાનિ હિ નગસ્યાસ્ય શિલાસંકટશાલિનઃ
શિખરાણિ મહેન્દ્રસ્ય સ્થિરાણિ ચ મહાન્તિ ચ

એતાનિ મમ નિષ્પેષં પાદયોઃ પતતાં વરાઃ
પ્લવતો ધારયિષ્યન્તિ યોજનાનામ્ ઇતઃ શતમ્

તતસ્ તુ મારુતપ્રખ્યઃ સ હરિર્ મારુતાત્મજઃ
આરુરોહ નગશ્રેષ્ઠં મહેન્દ્રમ્ અરિમર્દનઃ

વૃતં નાનાવિધૈર્ વૃક્ષૈર્ મૃગસેવિતશાદ્વલમ્
લતાકુસુમસંબાધં નિત્યપુષ્પફલદ્રુમમ્

સિંહશાર્દૂલચરિતં મત્તમાતઙ્ગસેવિતમ્
મત્તદ્વિજગણોદ્ઘુષ્ટં સલિલોત્પીડસંકુલમ્

મહદ્ભિર્ ઉચ્છ્રિતં શૃઙ્ગૈર્ મહેન્દ્રં સ મહાબલઃ
વિચચાર હરિશ્રેષ્ઠો મહેન્દ્રસમવિક્રમઃ

પાદાભ્યાં પીડિતસ્ તેન મહાશૈલો મહાત્મના
રરાસ સિંહાભિહતો મહાન્ મત્ત ઇવ દ્વિપઃ

મુમોચ સલિલોત્પીડાન્ વિપ્રકીર્ણશિલોચ્ચયઃ
વિત્રસ્તમૃગમાતઙ્ગઃ પ્રકમ્પિતમહાદ્રુમઃ

નાનાગન્ધર્વમિથુનૈઃ પાનસંસર્ગકર્કશૈઃ
ઉત્પતદ્ભિર્ વિહંગૈશ્ ચ વિદ્યાધરગણૈર્ અપિ

ત્યજ્યમાનમહાસાનુઃ સંનિલીનમહોરગઃ
શૈલશૃઙ્ગશિલોદ્ઘાતસ્ તદાભૂત્ સ મહાગિરિઃ

નિઃશ્વસદ્ભિસ્ તદા તૈસ્ તુ ભુજગૈર્ અર્ધનિઃસૃતૈઃ
સપતાક ઇવાભાતિ સ તદા ધરણીધરઃ

ઋષિભિસ્ ત્રાસ સંભ્રાન્તૈસ્ ત્યજ્યમાનઃ શિલોચ્ચયઃ
સીદન્ મહતિ કાન્તારે સાર્થહીન ઇવાધ્વગઃ

સ વેગવાન્ વેગસમાહિતાત્મા હરિપ્રવીરઃ પરવીરહન્તા
મનઃ સમાધાય મહાનુભાવો જગામ લઙ્કાં મનસા મનસ્વી