रामायण · अध्याय 4.065

अनेकशतसाहस्रीं विषण्णां हरिवाहिनीम्
जाम्बवान् समुदीक्ष्यैवं हनुमन्तम् अथाब्रवीत्

वीर वानरलोकस्य सर्वशास्त्रविदां वर
तूष्णीम् एकान्तम् आश्रित्य हनुमन् किं न जल्पसि

हनुमन् हरिराजस्य सुग्रीवस्य समो ह्य् असि
रामलक्ष्मणयोश् चापि तेजसा च बलेन च

अरिष्टनेमिनः पुत्रौ वैनतेयो महाबलः
गरुत्मान् इव विख्यात उत्तमः सर्वपक्षिणाम्

बहुशो हि मया दृष्टः सागरे स महाबलः
भुजगान् उद्धरन् पक्षी महावेगो महायशाः

पक्षयोर् यद् बलं तस्य तावद् भुजबलं तव
विक्रमश् चापि वेगश् च न ते तेनापहीयते

बलं बुद्धिश् च तेजश् च सत्त्वं च हरिसत्तम
विशिष्टं सर्वभूतेषु किम् आत्मानं न बुध्यसे

अप्सराप्सरसां श्रेष्ठा विख्याता पुञ्जिकस्थला
अज्ञनेति परिख्याता पत्नी केसरिणो हरेः

अभिशापाद् अभूत् तात वानरी कामरूपिणी
दुहिता वानरेन्द्रस्य कुञ्जरस्य महात्मनः

कपित्वे चारुसर्वाङ्गी कदा चित् कामरूपिणी
मानुषं विग्रहं कृत्वा यौवनोत्तमशालिनी

अचरत् पर्वतस्याग्रे प्रावृडम्बुदसंनिभे
विचित्रमाल्याभरणा महार्हक्षौमवासिनी

तस्या वस्त्रं विशालाक्ष्याः पीतं रक्तदशं शुभम्
स्थितायाः पर्वतस्याग्रे मारुतो ऽपहरच् छनैः

स ददर्श ततस् तस्या वृत्ताव् ऊरू सुसंहतौ
स्तनौ च पीनौ सहितौ सुजातं चारु चाननम्

तां विशालायतश्रोणीं तनुमध्यां यशस्विनीम्
दृष्ट्वैव शुभसर्वाग्नीं पवनः काममोहितः

स तां भुजाभ्यां पीनाभ्यां पर्यष्वजत मारुतः
मन्मथाविष्टसर्वाङ्गो गतात्मा ताम् अनिन्दिताम्

सा तु तत्रैव संभ्रान्ता सुवृत्ता वाक्यम् अब्रवीत्
एकपत्नीव्रतम् इदं को नाशयितुम् इच्छति

अञ्जनाया वचः श्रुत्वा मारुतः प्रत्यभाषत
न त्वां हिंसामि सुश्रोणि मा भूत् ते सुभगे भयम्

मनसास्मि गतो यत् त्वां परिष्वज्य यशस्विनि
वीर्यवान् बुद्धिसंपन्नः पुत्रस् तव भविष्यति

अभ्युत्थितं ततः सूर्यं बालो दृष्ट्वा महावने
फलं चेति जिघृक्षुस् त्वम् उत्प्लुत्याभ्यपतो दिवम्

शतानि त्रीणि गत्वाथ योजनानां महाकपे
तेजसा तस्य निर्धूतो न विषादं ततो गतः

तावद् आपततस् तूर्णम् अन्तरिक्षं महाकपे
क्षिप्तम् इन्द्रेण ते वज्रं क्रोधाविष्टेन धीमता

ततः शैलाग्रशिखरे वामो हनुर् अभज्यत
ततो हि नामधेयं ते हनुमान् इति कीर्त्यते

ततस् त्वां निहतं दृष्ट्वा वायुर् गन्धवहः स्वयम्
त्रैलोक्ये भृशसंक्रुद्धो न ववौ वै प्रभञ्जनः

संभ्रान्ताश् च सुराः सर्वे त्रैलोक्ये क्षुभिते सति
प्रसादयन्ति संक्रुद्धं मारुतं भुवनेश्वराः

प्रसादिते च पवने ब्रह्मा तुभ्यं वरं ददौ
अशस्त्रवध्यतां तात समरे सत्यविक्रम

वज्रस्य च निपातेन विरुजं त्वां समीक्ष्य च
सहस्रनेत्रः प्रीतात्मा ददौ ते वरम् उत्तमम्

स्वच्छन्दतश् च मरणं ते भूयाद् इति वै प्रभो
स त्वं केसरिणः पुत्रः क्षेत्रजो भीमविक्रमः

मारुतस्यौरसः पुत्रस् तेजसा चापि तत्समः
त्वं हि वायुसुतो वत्स प्लवने चापि तत्समः

वयम् अद्य गतप्राणा भवान् अस्मासु साम्प्रतम्
दाक्ष्यविक्रमसंपन्नः पक्षिराज इवापरः

त्रिविक्रमे मया तात सशैलवनकानना
त्रिः सप्तकृत्वः पृथिवी परिक्रान्ता प्रदक्षिणम्

तदा चौषधयो ऽस्माभिः संचिता देवशासनात्
निष्पन्नम् अमृतं याभिस् तदासीन् नो महद् बलम्

स इदानीम् अहं वृद्धः परिहीनपराक्रमः
साम्प्रतं कालम् अस्माकं भवान् सर्वगुणान्वितः

तद् विजृम्भस्व विक्रान्तः प्लवताम् उत्तमो ह्य् असि
त्वद्वीर्यं द्रष्टुकामेयं सर्वा वानरवाहिनी

उत्तिष्ठ हरिशार्दूल लङ्घयस्व महार्णवम्
परा हि सर्वभूतानां हनुमन् या गतिस् तव

विषाण्णा हरयः सर्वे हनुमन् किम् उपेक्षसे
विक्रमस्व महावेगो विष्णुस् त्रीन् विक्रमान् इव

ततस् तु वै जाम्बवताभिचोदितः प्रतीतवेगः पवनात्मजः कपिः
प्रहर्षयंस् तां हरिवीर वाहिनीं चकार रूपं महद् आत्मनस् तदा