રામાયણ · અધ્યાય 4.045

ગતેષુ વાનરેન્દ્રેષુ રામઃ સુગ્રીવમ્ અબ્રવીત્
કથં ભવાન્ વિનાજીતે સર્વં વૈ મણ્ડલં ભુવઃ

સુગ્રીવસ્ તુ તતો રામમ્ ઉવાચ પ્રણતાત્મવાન્
શ્રૂયતાં સર્વમ્ આખ્યાસ્યે વિસ્તરેણ નરર્ષભ

યદા તુ દુન્દુભિં નામ દાનવં મહિષાકૃતિમ્
પરિકાલયતે વાલી મલયં પ્રતિ પર્વતમ્

તદા વિવેશ મહિષો મલયસ્ય ગુહાં પ્રતિ
વિવેશ વાલી તત્રાપિ મલયં તજ્જિઘાંસયા

તતો ઽહં તત્ર નિક્ષિપ્તો ગુહાદ્ વારિવિનીતવત્
ન ચ નિષ્ક્રમતે વાલી તદા સંવત્સરે ગતે

તતઃ ક્ષતજવેગેન આપુપૂરે તદા બિલમ્
તદ્ અહં વિસ્મિતો દૃષ્ટ્વા ભ્રાતૃશોકવિષાર્દિતઃ

અથાહં કૃતબુદ્ધિસ્ તુ સુવ્યક્તં નિહતો ગુરુઃ
શિલાપર્વતસંકાશા બિલદ્વારિ મયા કૃતા
અશક્નુવન્ નિષ્ક્રમિતું મહિષો વિનશેદ્ ઇતિ

તતો ઽહમ્ આગાં કિષ્કિન્ધાં નિરાશસ્ તસ્ય જીવિતે
રાજ્યં ચ સુમહત્ પ્રાપ્તં તારા ચ રુમયા સહ
મિત્રૈશ્ ચ સહિતસ્ તત્ર વસામિ વિગતજ્વરઃ

આજગામ તતો વાલી હત્વા તં દાનવર્ષભમ્
તતો ઽહમ્ અદદાં રાજ્યં ગૌરવાદ્ ભયયન્ત્રિતઃ

સ માં જિઘાંસુર્ દુષ્ટાત્મા વાલી પ્રવ્યથિતેન્દ્રિયઃ
પરિલાકયતે ક્રોધાદ્ ધાવન્તં સચિવૈઃ સહ

તતો ઽહં વાલિના તેન સાનુબન્ધઃ પ્રધાવિતઃ
નદીશ્ ચ વિવિધાઃ પશ્યન્ વનાનિ નગરાણિ ચ

આદર્શતલસંકાશા તતો વૈ પૃથિવી મયા
અલાતચક્રપ્રતિમા દૃષ્ટા ગોષ્પદવત્ તદા

તતઃ પૂર્વમ્ અહં ગત્વા દક્ષિણામ્ અહમ્ આશ્રિતઃ
દિશં ચ પશ્ચિમાં ભૂયો ગતો ઽસ્મિ ભયશઙ્કિતઃ
ઉત્તરાં તુ દિશં યાન્તં હનુમાન્ મામ્ અથાબ્રવીત્

ઇદાનીં મે સ્મૃતં રાજન્ યથા વાલી હરીશ્વરઃ
મતઙ્ગેન તદા શપ્તો હ્ય્ અસ્મિન્ન્ આશ્રમમણ્ડલે

પ્રવિશેદ્ યદિ વા વાલી મૂર્ધાસ્ય શતધા ભવેત્
તત્ર વાસઃ સુખો ઽસ્માકં નિરુદ્વિગ્નો ભવિષ્યતિ

તતઃ પર્વતમ્ આસાદ્ય ઋશ્યમૂકં નૃપાત્મજ
ન વિવેશ તદા વાલી મતઙ્ગસ્ય ભયાત્ તદા

એવં મયા તદા રાજન્ પ્રત્યક્ષમ્ ઉપલક્ષિતમ્
પૃથિવીમણ્ડલં કૃત્સ્નં ગુહામ્ અસ્મ્ય્ આગતસ્ તતઃ