રામાયણ · અધ્યાય 4.034

તથા બ્રુવાણં સૌમિત્રિં પ્રદીપ્તમ્ ઇવ તેજસા
અબ્રવીલ્ લક્ષ્મણં તારા તારાધિપનિભાનના

નૈવં લક્ષ્મણ વક્તવ્યો નાયં પરુષમ્ અર્હતિ
હરીણામ્ ઈશ્વરઃ શ્રોતું તવ વક્ત્રાદ્ વિશેષતઃ

નૈવાકૃતજ્ઞઃ સુગ્રીવો ન શઠો નાપિ દારુણઃ
નૈવાનૃતકથો વીર ન જિહ્મશ્ ચ કપીશ્વરઃ

ઉપકારં કૃતં વીરો નાપ્ય્ અયં વિસ્મૃતઃ કપિઃ
રામેણ વીર સુગ્રીવો યદ્ અન્યૈર્ દુષ્કરં રણે

રામપ્રસાદાત્ કીર્તિં ચ કપિરાજ્યં ચ શાશ્વતમ્
પ્રાપ્તવાન્ ઇહ સુગ્રીવો રુમાં માં ચ પરંતપ

સુદુઃખં શાયિતઃ પૂર્વં પ્રાપ્યેદં સુખમ્ ઉત્તમમ્
પ્રાપ્તકાલં ન જાનીતે વિશ્વામિત્રો યથા મુનિઃ

ઘૃતાચ્યાં કિલ સંસક્તો દશવર્ષાણિ લક્ષ્મણ
અહો ઽમન્યત ધર્માત્મા વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ

સ હિ પ્રાપ્તં ન જાનીતે કાલં કાલવિદાં વરઃ
વિશ્વામિત્રો મહાતેજાઃ કિં પુનર્ યઃ પૃથગ્જનઃ

દેહધર્મં ગતસ્યાસ્ય પરિશ્રાન્તસ્ય લક્ષ્મણ
અવિતૃપ્તસ્ય કામેષુ રામઃ ક્ષન્તુમ્ ઇહાર્હતિ

ન ચ રોષવશં તાત ગન્તુમ્ અર્હસિ લક્ષ્મણ
નિશ્ચયાર્થમ્ અવિજ્ઞાય સહસા પ્રાકૃતો યથા

સત્ત્વયુક્તા હિ પુરુષાસ્ ત્વદ્વિધાઃ પુરુષર્ષભ
અવિમૃશ્ય ન રોષસ્ય સહસા યાન્તિ વશ્યતામ્

પ્રસાદયે ત્વાં ધર્મજ્ઞ સુગ્રીવાર્થે સમાહિતા
મહાન્ રોષસમુત્પન્નઃ સંરમ્ભસ્ ત્યજ્યતામ્ અયમ્

રુમાં માં કપિરાજ્યં ચ ધનધાન્યવસૂનિ ચ
રામપ્રિયાર્થં સુગ્રીવસ્ ત્યજેદ્ ઇતિ મતિર્ મમ

સમાનેષ્વ્યતિ સુગ્રીવઃ સીતયા સહ રાઘવમ્
શશાઙ્કમ્ ઇવ રોહિષ્યા નિહત્વા રાવણં રણે

શતકોટિસહસ્રાણિ લઙ્કાયાં કિલ રક્ષસામ્
અયુતાનિ ચ ષટ્ત્રિંશત્ સહસ્રાણિ શતાનિ ચ

અહત્વા તાંશ્ ચ દુર્ધર્ષાન્ રાક્ષસાન્ કામરૂપિણઃ
ન શક્યો રાવણો હન્તું યેન સા મૈથિલી હૃતા

તે ન શક્યા રણે હન્તુમ્ અસહાયેન લક્ષ્મણ
રાવણઃ ક્રૂરકર્મા ચ સુગ્રીવેણ વિશેષતઃ

એવમ્ આખ્યાતવાન્ વાલી સ હ્ય્ અભિજ્ઞો હરીશ્વરઃ
આગમસ્ તુ ન મે વ્યક્તઃ શ્રવાત્ તસ્ય બ્રવીમ્ય્ અહમ્

ત્વત્સહાયનિમિત્તં વૈ પ્રેષિતા હરિપુંગવાઃ
આનેતું વાનરાન્ યુદ્ધે સુબહૂન્ હરિયૂથપાન્

તાંશ્ ચ પ્રતીક્ષમાણો ઽયં વિક્રાન્તાન્ સુમહાબલાન્
રાઘવસ્યાર્થસિદ્ધ્યર્થં ન નિર્યાતિ હરીશ્વરઃ

કૃતા તુ સંસ્થા સૌમિત્રે સુગ્રીવેણ યથાપુરા
અદ્ય તૈર્ વાનરૈર્ સર્વૈર્ આગન્તવ્યં મહાબલૈઃ

ઋક્ષકોટિસહસ્રાણિ ગોલાઙ્ગૂલશતાનિ ચ
અદ્ય ત્વામ્ ઉપયાસ્યન્તિ જહિ કોપમ્ અરિંદમ
કોટ્યો ઽનેકાસ્ તુ કાકુત્સ્થ કપીનાં દીપ્તતેજસામ્

તવ હિ મુખમ્ ઇદં નિરીક્ષ્ય કોપાત્ ક્ષતજનિભે નયને નિરીક્ષમાણાઃ
હરિવરવનિતા ન યાન્તિ શાન્તિં પ્રથમભયસ્ય હિ શઙ્કિતાઃ સ્મ સર્વાઃ