Ramayana · Chapter 4.034

tathā bruvāṇaṃ saumitriṃ pradīptam iva tejasā
abravīl lakṣmaṇaṃ tārā tārādhipanibhānanā

naivaṃ lakṣmaṇa vaktavyo nāyaṃ paruṣam arhati
harīṇām īśvaraḥ śrotuṃ tava vaktrād viśeṣataḥ

naivākṛtajñaḥ sugrīvo na śaṭho nāpi dāruṇaḥ
naivānṛtakatho vīra na jihmaś ca kapīśvaraḥ

upakāraṃ kṛtaṃ vīro nāpy ayaṃ vismṛtaḥ kapiḥ
rāmeṇa vīra sugrīvo yad anyair duṣkaraṃ raṇe

rāmaprasādāt kīrtiṃ ca kapirājyaṃ ca śāśvatam
prāptavān iha sugrīvo rumāṃ māṃ ca paraṃtapa

suduḥkhaṃ śāyitaḥ pūrvaṃ prāpyedaṃ sukham uttamam
prāptakālaṃ na jānīte viśvāmitro yathā muniḥ

ghṛtācyāṃ kila saṃsakto daśavarṣāṇi lakṣmaṇa
aho 'manyata dharmātmā viśvāmitro mahāmuniḥ

sa hi prāptaṃ na jānīte kālaṃ kālavidāṃ varaḥ
viśvāmitro mahātejāḥ kiṃ punar yaḥ pṛthagjanaḥ

dehadharmaṃ gatasyāsya pariśrāntasya lakṣmaṇa
avitṛptasya kāmeṣu rāmaḥ kṣantum ihārhati

na ca roṣavaśaṃ tāta gantum arhasi lakṣmaṇa
niścayārtham avijñāya sahasā prākṛto yathā

sattvayuktā hi puruṣās tvadvidhāḥ puruṣarṣabha
avimṛśya na roṣasya sahasā yānti vaśyatām

prasādaye tvāṃ dharmajña sugrīvārthe samāhitā
mahān roṣasamutpannaḥ saṃrambhas tyajyatām ayam

rumāṃ māṃ kapirājyaṃ ca dhanadhānyavasūni ca
rāmapriyārthaṃ sugrīvas tyajed iti matir mama

samāneṣvyati sugrīvaḥ sītayā saha rāghavam
śaśāṅkam iva rohiṣyā nihatvā rāvaṇaṃ raṇe

śatakoṭisahasrāṇi laṅkāyāṃ kila rakṣasām
ayutāni ca ṣaṭtriṃśat sahasrāṇi śatāni ca

ahatvā tāṃś ca durdharṣān rākṣasān kāmarūpiṇaḥ
na śakyo rāvaṇo hantuṃ yena sā maithilī hṛtā

te na śakyā raṇe hantum asahāyena lakṣmaṇa
rāvaṇaḥ krūrakarmā ca sugrīveṇa viśeṣataḥ

evam ākhyātavān vālī sa hy abhijño harīśvaraḥ
āgamas tu na me vyaktaḥ śravāt tasya bravīmy aham

tvatsahāyanimittaṃ vai preṣitā haripuṃgavāḥ
ānetuṃ vānarān yuddhe subahūn hariyūthapān

tāṃś ca pratīkṣamāṇo 'yaṃ vikrāntān sumahābalān
rāghavasyārthasiddhyarthaṃ na niryāti harīśvaraḥ

kṛtā tu saṃsthā saumitre sugrīveṇa yathāpurā
adya tair vānarair sarvair āgantavyaṃ mahābalaiḥ

ṛkṣakoṭisahasrāṇi golāṅgūlaśatāni ca
adya tvām upayāsyanti jahi kopam ariṃdama
koṭyo 'nekās tu kākutstha kapīnāṃ dīptatejasām

tava hi mukham idaṃ nirīkṣya kopāt kṣatajanibhe nayane nirīkṣamāṇāḥ
harivaravanitā na yānti śāntiṃ prathamabhayasya hi śaṅkitāḥ sma sarvāḥ