રામાયણ · અધ્યાય 4.033

તમ્ અપ્રતિહતં ક્રુદ્ધં પ્રવિષ્ટં પુરુષર્ષભમ્
સુગ્રીવો લક્ષ્મણં દૃષ્ટ્વા બભૂવ વ્યથિતેન્દ્રિયઃ

ક્રુદ્ધં નિઃશ્વસમાનં તં પ્રદીપ્તમ્ ઇવ તેજસા
ભ્રાતુર્ વ્યસનસંતપ્તં દૃષ્ટ્વા દશરથાત્મજમ્

ઉત્પપાત હરિશ્રેષ્ઠો હિત્વા સૌવર્ણમ્ આસનમ્
મહાન્ મહેન્દ્રસ્ય યથા સ્વલંકૃત ઇવ ધ્વજઃ

ઉત્પતન્તમ્ અનૂત્પેતૂ રુમાપ્રભૃતયઃ સ્ત્રિયઃ
સુગ્રીવં ગગને પૂર્ણં ચન્દ્રં તારાગણા ઇવ

સંરક્તનયનઃ શ્રીમાન્ વિચચાલ કૃતાઞ્જલિઃ
બભૂવાવસ્થિતસ્ તત્ર કલ્પવૃક્ષો મહાન્ ઇવ

રુમા દ્વિતીયં સુગ્રીવં નારીમધ્યગતં સ્થિતમ્
અબ્રવીલ્ લક્ષ્મણઃ ક્રુદ્ધઃ સતારં શશિનં યથા

સત્ત્વાભિજનસંપન્નઃ સાનુક્રોશો જિતેન્દ્રિયઃ
કૃતજ્ઞઃ સત્યવાદી ચ રાજા લોકે મહીયતે

યસ્ તુ રાજા સ્થિતો ઽધર્મે મિત્રાણામ્ ઉપકારિણામ્
મિથ્યાપ્રતિજ્ઞાં કુરુતે કો નૃશંસતરસ્ તતઃ

શતમ્ અશ્વાનૃતે હન્તિ સહસ્રં તુ ગવાનૃતે
આત્માનં સ્વજનં હન્તિ પુરુષઃ પુરુષાનૃતે

પૂર્વં કૃતાર્થો મિત્રાણાં ન તત્ પ્રતિકરોતિ યઃ
કૃતઘ્નઃ સર્વભૂતાનાં સ વધ્યઃ પ્લવગેશ્વર

ગીતો ઽયં બ્રહ્મણા શ્લોકઃ સર્વલોકનમસ્કૃતઃ
દૃષ્ટ્વા કૃતઘ્નં ક્રુદ્ધેન તં નિબોધ પ્લવંગમ

બ્રહ્મઘ્ને ચ સુરાપે ચ ચોરે ભગ્નવ્રતે તથા
નિષ્કૃતિર્ વિહિતા સદ્ભિઃ કૃતઘ્ને નાસ્તિ નિષ્કૃતિઃ

અનાર્યસ્ ત્વં કૃતઘ્નશ્ ચ મિથ્યાવાદી ચ વાનર
પૂર્વં કૃતાર્થો રામસ્ય ન તત્ પ્રતિકરોષિ યત્

નનુ નામ કૃતાર્થેન ત્વયા રામસ્ય વાનર
સીતાયા માર્ગણે યત્નઃ કર્તવ્યઃ કૃતમ્ ઇચ્છતા

સ ત્વં ગ્રામ્યેષુ ભોગેષુ સક્તો મિથ્યા પ્રતિશ્રવઃ
ન ત્વાં રામો વિજાનીતે સર્પં મણ્ડૂકરાવિણમ્

મહાભાગેન રામેણ પાપઃ કરુણવેદિના
હરીણાં પ્રાપિતો રાજ્યં ત્વં દુરાત્મા મહાત્મના

કૃતં ચેન્ નાભિજાનીષે રામસ્યાક્લિષ્ટકર્મણઃ
સદ્યસ્ ત્વં નિશિતૈર્ બાણૈર્ હતો દ્રક્ષ્યસિ વાલિનમ્

ન ચ સંકુચિતઃ પન્થા યેન વાલી હતો ગતઃ
સમયે તિષ્ઠ સુગ્રીવ મા વાલિપથમ્ અન્વગાઃ

ન નૂનમ્ ઇક્ષ્વાકુવરસ્ય કાર્મુકાચ્ ચ્યુતાઞ્ શરાન્ પશ્યસિ વજ્રસંનિભાન્
તતઃ સુખં નામ નિષેવસે સુખી ન રામકાર્યં મનસાપ્ય્ અવેક્ષસે