રામાયણ · અધ્યાય 4.010

તતઃ ક્રોધસમાવિષ્ટં સંરબ્ધં તમ્ ઉપાગતમ્
અહં પ્રસાદયાં ચક્રે ભ્રાતરં પ્રિયકામ્યયા

દિષ્ટ્યાસિ કુશલી પ્રાપ્તો નિહતશ્ ચ ત્વયા રિપુઃ
અનાથસ્ય હિ મે નાથસ્ ત્વમ્ એકો ઽનાથનન્દનઃ

ઇદં બહુશલાકં તે પૂર્ણચન્દ્રમ્ ઇવોદિતમ્
છત્રં સવાલવ્યજનં પ્રતીચ્છસ્વ મયોદ્યતમ્

ત્વમ્ એવ રાજા માનાર્હઃ સદા ચાહં યથાપુરા
ન્યાસભૂતમ્ ઇદં રાજ્યં તવ નિર્યાતયામ્ય્ અહમ્

મા ચ રોષં કૃથાઃ સૌમ્ય મયિ શત્રુનિબર્હણ
યાચે ત્વાં શિરસા રાજન્ મયા બદ્ધો ઽયમ્ અઞ્જલિઃ

બલાદ્ અસ્મિ સમાગમ્ય મન્ત્રિભિઃ પુરવાસિભિઃ
રાજભાવે નિયુક્તો ઽહં શૂન્યદેશજિગીષયા

સ્નિગ્ધમ્ એવં બ્રુવાણં માં સ તુ નિર્ભર્ત્સ્ય વાનરઃ
ધિક્ ત્વામ્ ઇતિ ચ મામ્ ઉક્ત્વા બહુ તત્ તદ્ ઉવાચ હ

પ્રકૃતીશ્ ચ સમાનીય મન્ત્રિણશ્ ચૈવ સંમતાન્
મામ્ આહ સુહૃદાં મધ્યે વાક્યં પરમગર્હિતમ્

વિદિતં વો યથા રાત્રૌ માયાવી સ મહાસુરઃ
માં સમાહ્વયત ક્રૂરો યુદ્ધાકાઙ્ક્ષી સુદુર્મતિઃ

તસ્ય તદ્ ગર્જિતં શ્રુત્વા નિઃસૃતો ઽહં નૃપાલયાત્
અનુયાતશ્ ચ માં તૂર્ણમ્ અયં ભ્રાતા સુદારુણઃ

સ તુ દૃષ્ટ્વૈવ માં રાત્રૌ સદ્વિતીયં મહાબલઃ
પ્રાદ્રવદ્ ભયસંત્રસ્તો વીક્ષ્યાવાં તમ્ અનુદ્રુતૌ
અનુદ્રુતસ્ તુ વેગેન પ્રવિવેશ મહાબિલમ્

તં પ્રવિષ્ટં વિદિત્વા તુ સુઘોરં સુમહદ્ બિલમ્
અયમ્ ઉક્તો ઽથ મે ભ્રાતા મયા તુ ક્રૂરદર્શનઃ

અહત્વા નાસ્તિ મે શક્તિઃ પ્રતિગન્તુમ્ ઇતઃ પુરીમ્
બિલદ્વારિ પ્રતીક્ષ ત્વં યાવદ્ એનં નિહન્મ્ય્ અહમ્

સ્થિતો ઽયમ્ ઇતિ મત્વા તુ પ્રવિષ્ટો ઽહં દુરાસદમ્
તં ચ મે માર્ગમાણસ્ય ગતઃ સંવત્સરસ્ તદા

સ તુ દૃષ્ટો મયા શત્રુર્ અનિર્વેદાદ્ ભયાવહઃ
નિહતશ્ ચ મયા તત્ર સો ઽસુરો બન્ધુભિઃ સહ

તસ્યાસ્યાત્ તુ પ્રવૃત્તેન રુધિરૌઘેણ તદ્ બિલમ્
પૂર્ણમ્ આસીદ્ દુરાક્રામં સ્તનતસ્ તસ્ય ભૂતલે

સૂદયિત્વા તુ તં શત્રું વિક્રાન્તં દુન્દુભેઃ સુતમ્
નિષ્ક્રામન્ન્ એવ પશ્યામિ બિલસ્ય પિહિતં મુખમ્

વિક્રોશમાનસ્ય તુ મે સુગ્રીવેતિ પુનઃ પુનઃ
યદા પ્રતિવચો નાસ્તિ તતો ઽહં ભૃશદુઃખિતઃ

પાદપ્રહારૈસ્ તુ મયા બહુશસ્ તદ્ વિદારિતમ્
તતો ઽહં તેન નિષ્ક્રમ્ય યથા પુનર્ ઉપાગતઃ

તત્રાનેનાસ્મિ સંરુદ્ધો રાજ્યં માર્ગયતાત્મનઃ
સુગ્રીવેણ નૃશંસેન વિસ્મૃત્ય ભ્રાતૃસૌહૃદમ્

એવમ્ ઉક્ત્વા તુ માં તત્ર વસ્ત્રેણૈકેન વાનરઃ
તદા નિર્વાસયામ્ આસ વાલી વિગતસાધ્વસઃ

તેનાહમ્ અપવિદ્ધશ્ ચ હૃતદારશ્ ચ રાઘવ
તદ્ભયાચ્ ચ મહીકૃત્સ્ના ક્રાન્તેયં સવનાર્ણવા

ઋશ્યમૂકં ગિરિવરં ભાર્યાહરણદુઃખિતઃ
પ્રવિષ્ટો ઽસ્મિ દુરાધર્ષં વાલિનઃ કારણાન્તરે

એતત્ તે સર્વમ્ આખ્યાતં વૈરાનુકથનં મહત્
અનાગસા મયા પ્રાપ્તં વ્યસનં પશ્ય રાઘવ

વાલિનસ્ તુ ભયાર્તસ્ય સર્વલોકાભયંકર
કર્તુમ્ અર્હસિ મે વીર પ્રસાદં તસ્ય નિગ્રહાત્

એવમ્ ઉક્તઃ સ તેજસ્વી ધર્મજ્ઞો ધર્મસંહિતમ્
વચનં વક્તુમ્ આરેભે સુગ્રીવં પ્રહસન્ન્ ઇવ

અમોઘાઃ સૂર્યસંકાશા મમેમે નિશિતાઃ શરાઃ
તસ્મિન્ વાલિનિ દુર્વૃત્તે પતિષ્યન્તિ રુષાન્વિતાઃ

યાવત્ તં ન હિ પશ્યેયં તવ ભાર્યાપહારિણમ્
તાવત્ સ જીવેત્ પાપાત્મા વાલી ચારિત્રદૂષકઃ

આત્માનુમાનાત્ પશ્યામિ મગ્નં ત્વાં શોકસાગરે
ત્વામ્ અહં તારયિષ્યામિ કામં પ્રાપ્સ્યસિ પુષ્કલમ્