રામાયણ · અધ્યાય 4.007

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ સુગ્રીવો રામેણાર્તેન વાનરઃ
અબ્રવીત્ પ્રાઞ્જલિર્ વાક્યં સબાષ્પં બાષ્પગદ્ગદઃ

ન જાને નિલયં તસ્ય સર્વથા પાપરક્ષસઃ
સામર્થ્યં વિક્રમં વાપિ દૌષ્કુલેયસ્ય વા કુલમ્

સત્યં તુ પ્રતિજાનામિ ત્યજ શોકમ્ અરિંદમ
કરિષ્યામિ તથા યત્નં યથા પ્રાપ્સ્યસિ મૈથિલીમ્

રાવણં સગણં હત્વા પરિતોષ્યાત્મપૌરુષમ્
તથાસ્મિ કર્તા નચિરાદ્ યથા પ્રીતો ભવિષ્યસિ

અલં વૈક્લવ્યમ્ આલમ્બ્ય ધૈર્યમ્ આત્મગતં સ્મર
ત્વદ્વિધાનાં ન સદૃશમ્ ઈદૃશં બુદ્ધિલાઘવમ્

મયાપિ વ્યસનં પ્રાપ્તં ભાર્યા હરણજં મહત્
ન ચાહમ્ એવં શોચામિ ન ચ ધૈર્યં પરિત્યજે

નાહં તામ્ અનુશોચામિ પ્રાકૃતો વાનરો ઽપિ સન્
મહાત્મા ચ વિનીતશ્ ચા કિં પુનર્ ધૃતિમાન્ ભવાન્

બાષ્પમ્ આપતિતં ધૈર્યાન્ નિગ્રહીતું ત્વમ્ અર્હસિ
મર્યાદાં સત્ત્વયુક્તાનાં ધૃતિં નોત્સ્રષ્ટુમ્ અર્હસિ

વ્યસને વાર્થ કૃચ્છ્રે વા ભયે વા જીવિતાન્તગે
વિમૃશન્ વૈ સ્વયા બુદ્ધ્યા ધૃતિમાન્ નાવસીદતિ

બાલિશસ્ તુ નરો નિત્યં વૈક્લવ્યં યો ઽનુવર્તતે
સ મજ્જત્ય્ અવશઃ શોકે ભારાક્રાન્તેવ નૌર્ જલે

એષો ઽઞ્જલિર્ મયા બદ્ધઃ પ્રણયાત્ ત્વાં પ્રસાદયે
પૌરુષં શ્રય શોકસ્ય નાન્તરં દાતુમ્ અર્હસિ

યે શોકમ્ અનુવર્તન્તે ન તેષાં વિદ્યતે સુખમ્
તેજશ્ ચ ક્ષીયતે તેષાં ન ત્વં શોચિતુમ્ અર્હસિ

હિતં વયસ્ય ભાવેન બ્રૂહિ નોપદિશામિ તે
વયસ્યતાં પૂજયન્ મે ન ત્વં શોચિતુમ્ અર્હસિ

મધુરં સાન્ત્વિતસ્ તેન સુગ્રીવેણ સ રાઘવઃ
મુખમ્ અશ્રુપરિક્લિન્નં વસ્ત્રાન્તેન પ્રમાર્જયત્

પ્રકૃતિષ્ઠસ્ તુ કાકુત્સ્થઃ સુગ્રીવવચનાત્ પ્રભુઃ
સંપરિષ્વજ્ય સુગ્રીવમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

કર્તવ્યં યદ્ વયસ્યેન સ્નિગ્ધેન ચ હિતેન ચ
અનુરૂપં ચ યુક્તં ચ કૃતં સુગ્રીવ તત્ ત્વયા

એષ ચ પ્રકૃતિષ્ઠો ઽહમ્ અનુનીતસ્ ત્વયા સખે
દુર્લભો હીદૃશો બન્ધુર્ અસ્મિન્ કાલે વિશેષતઃ

કિં તુ યત્નસ્ ત્વયા કાર્યો મૈથિલ્યાઃ પરિમાર્ગણે
રાક્ષસસ્ય ચ રૌદ્રસ્ય રાવણસ્ય દુરાત્મનઃ

મયા ચ યદ્ અનુષ્ઠેયં વિસ્રબ્ધેન તદ્ ઉચ્યતામ્
વર્ષાસ્વ્ ઇવ ચ સુક્ષેત્રે સર્વં સંપદ્યતે તવ

મયા ચ યદ્ ઇદં વાક્યમ્ અભિમાનાત્ સમીરિતમ્
તત્ ત્વયા હરિશાર્દૂલ તત્ત્વમ્ ઇત્ય્ ઉપધાર્યતામ્

અનૃતં નોક્તપૂર્વં મે ન ચ વક્ષ્યે કદા ચન
એતત્ તે પ્રતિજાનામિ સત્યેનૈવ શપામિ તે

તતઃ પ્રહૃષ્ટઃ સુગ્રીવો વાનરૈઃ સચિવૈઃ સહ
રાઘવસ્ય વચઃ શ્રુત્વા પ્રતિજ્ઞાતં વિશેષતઃ

મહાનુભાવસ્ય વચો નિશમ્ય હરિર્ નરાણામ્ ઋષભસ્ય તસ્ય
કૃતં સ મેને હરિવીર મુખ્યસ્ તદા સ્વકાર્યં હૃદયેન વિદ્વાન્