રામાયણ · અધ્યાય 1.025

મુનેર્ વચનમ્ અક્લીબં શ્રુત્વા નરવરાત્મજઃ
રાઘવઃ પ્રાઞ્જલિર્ ભૂત્વા પ્રત્યુવાચ દૃઢવ્રતઃ

પિતુર્ વચનનિર્દેશાત્ પિતુર્ વચનગૌરવાત્
વચનં કૌશિકસ્યેતિ કર્તવ્યમ્ અવિશઙ્કયા

અનુશિષ્ટો ઽસ્મ્ય્ અયોધ્યાયાં ગુરુમધ્યે મહાત્મના
પિત્રા દશરથેનાહં નાવજ્ઞેયં ચ તદ્ વચઃ

સો ઽહં પિતુર્ વચઃ શ્રુત્વા શાસનાદ્ બ્રહ્મ વાદિનઃ
કરિષ્યામિ ન સંદેહસ્ તાટકાવધમ્ ઉત્તમમ્

ગોબ્રાહ્મણહિતાર્થાય દેશસ્યાસ્ય સુખાય ચ
તવ ચૈવાપ્રમેયસ્ય વચનં કર્તુમ્ ઉદ્યતઃ

એવમ્ ઉક્ત્વા ધનુર્મધ્યે બદ્ધ્વા મુષ્ટિમ્ અરિંદમઃ
જ્યાશબ્દમ્ અકરોત્ તીવ્રં દિશઃ શબ્દેન પૂરયન્

તેન શબ્દેન વિત્રસ્તાસ્ તાટકા વનવાસિનઃ
તાટકા ચ સુસંક્રુદ્ધા તેન શબ્દેન મોહિતા

તં શબ્દમ્ અભિનિધ્યાય રાક્ષસી ક્રોધમૂર્છિતા
શ્રુત્વા ચાભ્યદ્રવદ્ વેગાદ્ યતઃ શબ્દો વિનિઃસૃતઃ

તાં દૃષ્ટ્વા રાઘવઃ ક્રુદ્ધાં વિકૃતાં વિકૃતાનનામ્
પ્રમાણેનાતિવૃદ્ધાં ચ લક્ષ્મણં સો ઽભ્યભાષત

પશ્ય લક્ષ્મણ યક્ષિણ્યા ભૈરવં દારુણં વપુઃ
ભિદ્યેરન્ દર્શનાદ્ અસ્યા ભીરૂણાં હૃદયાનિ ચ

એનાં પશ્ય દુરાધર્ષાં માયા બલસમન્વિતામ્
વિનિવૃત્તાં કરોમ્ય્ અદ્ય હૃતકર્ણાગ્રનાસિકામ્

ન હ્ય્ એનામ્ ઉત્સહે હન્તું સ્ત્રીસ્વભાવેન રક્ષિતામ્
વીર્યં ચાસ્યા ગતિં ચાપિ હનિષ્યામીતિ મે મતિઃ

એવં બ્રુવાણે રામે તુ તાટકા ક્રોધમૂર્છિતા
ઉદ્યમ્ય બાહૂ ગર્જન્તી રામમ્ એવાભ્યધાવત

તામ્ આપતન્તીં વેગેન વિક્રાન્તામ્ અશનીમ્ ઇવ
શરેણોરસિ વિવ્યાધ સા પપાત મમાર ચ

તાં હતાં ભીમસંકાશાં દૃષ્ટ્વા સુરપતિસ્ તદા
સાધુ સાધ્વ્ ઇતિ કાકુત્સ્થં સુરાશ્ ચ સમપૂજયન્

ઉવાચ પરમપ્રીતઃ સહસ્રાક્ષઃ પુરંદરઃ
સુરાશ્ ચ સર્વે સંહૃષ્ટા વિશ્વામિત્રમ્ અથાબ્રુવન્

મુને કૌશિકે ભદ્રં તે સેન્દ્રાઃ સર્વે મરુદ્ગણાઃ
તોષિતાઃ કર્મણાનેન સ્નેહં દર્શય રાઘવે

પ્રજાપતેર્ કૃશાશ્વસ્ય પુત્રાન્ સત્યપરાક્રમાન્
તપોબલભૃતાન્ બ્રહ્મન્ રાઘવાય નિવેદય

પાત્રભૂતશ્ ચ તે બ્રહ્મંસ્ તવાનુગમને ધૃતઃ
કર્તવ્યં ચ મહત્ કર્મ સુરાણાં રાજસૂનુના

એવમ્ ઉક્ત્વા સુરાઃ સર્વે હૃષ્ટા જગ્મુર્ યથાગતમ્
વિશ્વામિત્રં પૂજયિત્વા તતઃ સંધ્યા પ્રવર્તતે

તતો મુનિવરઃ પ્રીતિસ્ તાટકા વધતોષિતઃ
મૂર્ધ્નિ રામમ્ ઉપાઘ્રાય ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

ઇહાદ્ય રજનીં રામ વસેમ શુભદર્શન
શ્વઃ પ્રભાતે ગમિષ્યામસ્ તદ્ આશ્રમપદં મમ