રામાયણ · અધ્યાય 1.024

અથ તસ્યાપ્રમેયસ્ય મુનેર્ વચનમ્ ઉત્તમમ્
શ્રુત્વા પુરુષશાર્દૂલઃ પ્રત્યુવાચ શુભાં ગિરમ્

અલ્પવીર્યા યદા યક્ષાઃ શ્રૂયન્તે મુનિપુંગવ
કથં નાગસહસ્રસ્ય ધારયત્ય્ અબલા બલમ્

વિશ્વામિત્રો ઽબ્રવીદ્ વાક્યં શૃણુ યેન બલોત્તરા
વરદાનકૃતં વીર્યં ધારયત્ય્ અબલા બલમ્

પૂર્વમ્ આસીન્ મહાયક્ષઃ સુકેતુર્ નામ વીર્યવાન્
અનપત્યઃ શુભાચારઃ સ ચ તેપે મહત્ તપઃ

પિતામહસ્ તુ સુપ્રીતસ્ તસ્ય યક્ષપતેસ્ તદા
કન્યારત્નં દદૌ રામ તાટકાં નામ નામતઃ

દદૌ નાગસહસ્રસ્ય બલં ચાસ્યાઃ પિતામહઃ
ન ત્વ્ એવ પુત્રં યક્ષાય દદૌ બ્રહ્મા મહાયશાઃ

તાં તુ જાતાં વિવર્ધન્તીં રૂપયૌવનશાલિનીમ્
જમ્ભપુત્રાય સુન્દાય દદૌ ભાર્યાં યશસ્વિનીમ્

કસ્ય ચિત્ ત્વ્ અથ કાલલ્સ્ય યક્ષી પુત્રં વ્યજાયત
મારીચં નામ દુર્ધર્ષં યઃ શાપાદ્ રાક્ષસો ઽભવત્

સુન્દે તુ નિહતે રામ અગસ્ત્યમ્ ઋષિસત્તમમ્
તાટકા સહ પુત્રેણ પ્રધર્ષયિતુમ્ ઇચ્છતિ

રાક્ષસત્વં ભજસ્વેતિ મારીચં વ્યાજહાર સઃ
અગસ્ત્યઃ પરમક્રુદ્ધસ્ તાટકામ્ અપિ શપ્તવાન્

પુરુષાદી મહાયક્ષી વિરૂપા વિકૃતાનના
ઇદં રૂપમ્ અપહાય દારુણં રૂપમ્ અસ્તુ તે

સૈષા શાપકૃતામર્ષા તાટકા ક્રોધમૂર્છિતા
દેશમ્ ઉત્સાદયત્ય્ એનમ્ અગસ્ત્યચરિતં શુભમ્

એનાં રાઘવ દુર્વૃત્તાં યક્ષીં પરમદારુણામ્
ગોબ્રાહ્મણહિતાર્થાય જહિ દુષ્ટપરાક્રમામ્

ન હ્ય્ એનાં શાપસંસૃષ્ટાં કશ્ ચિદ્ ઉત્સહતે પુમાન્
નિહન્તું ત્રિષુ લોકેષુ ત્વામ્ ઋતે રઘુનન્દન

ન હિ તે સ્ત્રીવધકૃતે ઘૃણા કાર્યા નરોત્તમ
ચાતુર્વર્ણ્યહિતાર્થાય કર્તવ્યં રાજસૂનુના

રાજ્યભારનિયુક્તાનામ્ એષ ધર્મઃ સનાતનઃ
અધર્મ્યાં જહિ કાકુત્સ્થ ધર્મો હ્ય્ અસ્યા ન વિદ્યતે

શ્રૂયતે હિ પુરા શક્રો વિરોચનસુતાં નૃપ
પૃથિવીં હન્તુમ્ ઇચ્છન્તીં મન્થરામ્ અભ્યસૂદયત્

વિષ્ણુના ચ પુરા રામ ભૃગુપત્ની દૃઢવ્રતા
અનિન્દ્રં લોકમ્ ઇચ્છન્તી કાવ્યમાતા નિષૂદિતા

એતૈશ્ ચાન્યૈશ્ ચ બહુભી રાજપુત્રમહાત્મભિઃ
અધર્મનિરતા નાર્યો હતાઃ પુરુષસત્તમૈઃ