Ramayana · Chapter 1.025

muner vacanam aklībaṃ śrutvā naravarātmajaḥ
rāghavaḥ prāñjalir bhūtvā pratyuvāca dṛḍhavrataḥ

pitur vacananirdeśāt pitur vacanagauravāt
vacanaṃ kauśikasyeti kartavyam aviśaṅkayā

anuśiṣṭo 'smy ayodhyāyāṃ gurumadhye mahātmanā
pitrā daśarathenāhaṃ nāvajñeyaṃ ca tad vacaḥ

so 'haṃ pitur vacaḥ śrutvā śāsanād brahma vādinaḥ
kariṣyāmi na saṃdehas tāṭakāvadham uttamam

gobrāhmaṇahitārthāya deśasyāsya sukhāya ca
tava caivāprameyasya vacanaṃ kartum udyataḥ

evam uktvā dhanurmadhye baddhvā muṣṭim ariṃdamaḥ
jyāśabdam akarot tīvraṃ diśaḥ śabdena pūrayan

tena śabdena vitrastās tāṭakā vanavāsinaḥ
tāṭakā ca susaṃkruddhā tena śabdena mohitā

taṃ śabdam abhinidhyāya rākṣasī krodhamūrchitā
śrutvā cābhyadravad vegād yataḥ śabdo viniḥsṛtaḥ

tāṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ kruddhāṃ vikṛtāṃ vikṛtānanām
pramāṇenātivṛddhāṃ ca lakṣmaṇaṃ so 'bhyabhāṣata

paśya lakṣmaṇa yakṣiṇyā bhairavaṃ dāruṇaṃ vapuḥ
bhidyeran darśanād asyā bhīrūṇāṃ hṛdayāni ca

enāṃ paśya durādharṣāṃ māyā balasamanvitām
vinivṛttāṃ karomy adya hṛtakarṇāgranāsikām

na hy enām utsahe hantuṃ strīsvabhāvena rakṣitām
vīryaṃ cāsyā gatiṃ cāpi haniṣyāmīti me matiḥ

evaṃ bruvāṇe rāme tu tāṭakā krodhamūrchitā
udyamya bāhū garjantī rāmam evābhyadhāvata

tām āpatantīṃ vegena vikrāntām aśanīm iva
śareṇorasi vivyādha sā papāta mamāra ca

tāṃ hatāṃ bhīmasaṃkāśāṃ dṛṣṭvā surapatis tadā
sādhu sādhv iti kākutsthaṃ surāś ca samapūjayan

uvāca paramaprītaḥ sahasrākṣaḥ puraṃdaraḥ
surāś ca sarve saṃhṛṣṭā viśvāmitram athābruvan

mune kauśike bhadraṃ te sendrāḥ sarve marudgaṇāḥ
toṣitāḥ karmaṇānena snehaṃ darśaya rāghave

prajāpater kṛśāśvasya putrān satyaparākramān
tapobalabhṛtān brahman rāghavāya nivedaya

pātrabhūtaś ca te brahmaṃs tavānugamane dhṛtaḥ
kartavyaṃ ca mahat karma surāṇāṃ rājasūnunā

evam uktvā surāḥ sarve hṛṣṭā jagmur yathāgatam
viśvāmitraṃ pūjayitvā tataḥ saṃdhyā pravartate

tato munivaraḥ prītis tāṭakā vadhatoṣitaḥ
mūrdhni rāmam upāghrāya idaṃ vacanam abravīt

ihādya rajanīṃ rāma vasema śubhadarśana
śvaḥ prabhāte gamiṣyāmas tad āśramapadaṃ mama