રામાયણ (દક્ષિણી પાઠ) · અધ્યાય 2.33

રામાયણ, અયોધ્યાકાણ્ડ, 33
મહામાત્રવચઃ શ્રુત્વા રામો દશરથં તદા ।
અન્વભાષત વાક્યં તુ વિનયજ્ઞો વિનીતવત્

ત્યક્તભોગસ્ય મે રાજન્ વને વન્યેન જીવતઃ ।
કિં કાર્યમ્ અનુયાત્રેણ ત્યક્તસઙ્ગસ્ય સર્વતઃ

યો હિ દત્ત્વા દ્વિપશ્રેષ્ઠં કક્ષ્યાયાં કુરુતે મનઃ ।
રજ્જુસ્નેહેન કિં તસ્ય ત્યજતઃ કુઞ્જરોત્તમમ્

તથા મમ સતાં શ્રેષ્ઠ કિં ધ્વજિન્યા જગત્પતે ।
સર્વાણ્ય્ એવાનુજાનામિ ચીરાણ્ય્ એવાનયન્તુ મે

ખનિત્રપિટકે ચોભે મમાનયત ગચ્છતઃ ।
ચતુર્દશ વને વાસં વર્ષાણિ વસતો મમ

અથ ચીરાણિ કૈકેયી સ્વયમ્ આહૃત્ય રાઘવમ્ ।
ઉવાચ પરિધત્સ્વેતિ જનૌઘે નિરપત્રપા

સ ચીરે પુરુષવ્યાઘ્રઃ કૈકેય્યાઃ પ્રતિગૃહ્ય તે ।
સૂક્ષ્મવસ્ત્રમ્ અવક્ષિપ્ય મુનિવસ્ત્રાણ્ય્ અવસ્ત હ

લક્ષ્મણશ્ ચાપિ તત્રૈવ વિહાય વસને શુભે ।
તાપસાચ્ છાદને ચૈવ જગ્રાહ પિતુર્ અગ્રતઃ

અથાત્મપરિધાનાર્થં સીતા કૌશેયવાસિની ।
સમીક્ષ્ય ચીરં સંત્રસ્તા પૃષતી વાગુરામ્ ઇવ

સા વ્યપત્રપમાણેવ પ્રતિગૃહ્ય ચ દુર્મનાઃ ।
ગન્ધર્વરાજપ્રતિમં ભર્તારમ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્ ।
કથં નુ ચીરં બધ્નન્તિ મુનયો વનવાસિનઃ ॥ રમ્સ્_2,33.10* ॥
કૃત્વા કણ્ઠે ચ સા ચીરમ્ એકમ્ આદાય પાણિના ।
તસ્થૌ હ્ય્ અકુશલા તત્ર વ્રીડિતા જનકાત્મજા

તસ્યાસ્ તત્ ક્ષિપ્રમ્ આગમ્ય રામો ધર્મભૃતાં વરઃ ।
ચીરં બબન્ધ સીતાયાઃ કૌશેયસ્યોપરિ સ્વયમ્

તસ્યાં ચીરં વસાનાયાં નાથવત્યામ્ અનાથવત્ ।
પ્રચુક્રોશ જનઃ સર્વો ધિક્ ત્વાં દશરથં ત્વ્ ઇતિ

સ નિઃશ્વસ્યોષ્ણમ્ ઐક્ષ્વાકસ્ તાં ભાર્યામ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્ ।
કૈકેયિ કુશચીરેણ ન સીતા ગન્તુમ્ અર્હતિ

નનુ પર્યાપ્તમ્ એતત્ તે પાપે રામવિવાસનમ્ ।
કિમ્ એભિઃ કૃપણૈર્ ભૂયઃ પાતકૈર્ અપિ તે કૃતૈઃ

એવં બ્રુવન્તં પિતરં રામઃ સમ્પ્રસ્થિતો વનમ્ ।
અવાક્શિરસમ્ આસીનમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

ઇયં ધાર્મિક કૌસલ્યા મમ માતા યશસ્વિની ।
વૃદ્ધા ચાક્ષુદ્રશીલા ચ ન ચ ત્વાં દેવગર્હિતે

મયા વિહીનાં વરદ પ્રપન્નાં શોકસાગરમ્ ।
અદૃષ્ટપૂર્વવ્યસનાં ભૂયઃ સંમન્તુમ્ અર્હસિ

ઇમાં મહેન્દ્રોપમજાતગર્ભિણીં તથા વિધાતું જનનીં મમાર્હસિ ।
યથા વનસ્થે મયિ શોકકર્શિતા ન જીવિતં ન્યસ્ય યમક્ષયં વ્રજેત્