રાજતરઙ્ગિની · શ્લોક 886-905

"સરિત્સુવર્ણાત્ ષષ્ઠાંશો ગ્રાહ્યો ભાવિભિર્ ઈશ્વરૈઃ" ।
તામ્રપટ્ટે ઽલિખદ્ યાચ્ઞાવાક્યમ્ એવં નરેશ્વરઃ

નગરાધિકૃતẖ કાચડામરો દુસ્તરે પથિ ।
ક્રોશમાત્રં વ્યધાત્ સેતું નગરાન્તશ્ શિલામયમ્

નાત્મૈવ સેતુદાનેન તેન પઙ્કાત્ સમુદ્ધૃતઃ ।
સકલો ઽપિ જનો મધ્યેનગરં પુણ્યશાલિના

વિષયે વિષયે ચક્રે શિર્યભટ્ટો મઠાન્ પૃથૂન્ ।
અન્યે ઽપિ સચિવા રાજ્ઞો ધર્મશાલા બહૂર્ વ્યધુઃ

પદ્માકરસ્ય મથનાય ગજાધિરાજાવ્ અભ્યુદ્યતૌ સતતમ્ એવ તદમ્બુદૃપ્તૌ ।
તાવત્ કરાકરિ રસાદ્ ઇહ ચાતિમત્તૌ કૃત્વા ક્ષણાદ્ અગમતાં સ્વયમ્ એવ નાશમ્

મસોદશૂરૌ ધાત્રેયૌ ભૂપતેર્ એકગોત્રજૌ ।
દ્વૌ રન્ધ્રાન્વેષિણાવ્ આસ્તામ્ અન્યોઽન્યવિભવાસહૌ

રાજ્ઞા તૌ વારિતક્રોધૌ સ્નેહદાક્ષિણ્યશાલિના ।
હત્વાન્યતરમ્ ઉત્પિઞ્જસજ્જાવ્ અભવતાં ચિરમ્

કદાચિદ્ ભૂપતેર્ અગ્રે સ્પૃષ્ટશ્ શૂરેણ વાક્છરૈઃ ।
મસોદઠક્કુરશ્ શસ્ત્રસન્ન્યાસં સમકારયત્

ન્યસ્તશસ્ત્રસ્ સ રજનૌ ગચ્છન્ મિતપરિચ્છદઃ ।
રન્ધ્રં લબ્ધ્વાથ શૂરેણ મસોદષ્ ઠક્કુરો હતઃ

વિન્નાદ્યૈષ્ ઠક્કુરૈસ્ તસ્ય ભ્રાતૃભિẖ ખ્યાતપૌરુષૈઃ ।
હન્તુમ્ અભ્યર્થિતશ્ શૂરો ભૂપતેḫ પ્રેમશાલિનઃ

શૂરે સાનુચરે વિન્નઠક્કુરેણ હતે સતિ ।
પ્રસાદમ્ અગમત્ કીર્તિષ્ ઠક્કુરાણાં ચ ધીસ્ તદા

તથા સ યોગિનાં માનમ્ અદાદ્ ભૂલોકવાસવઃ ।
તેષામ્ અગ્રે યથા મદ્રરાજાદ્યૈર્ લડિતં શ્વવત્

સ દદદ્ યોગિનાં ભોગં યાગં તેભ્યો ઽગ્રહીન્ નૃપઃ ।
ભયં દદદ્ અરાતિભ્યો દધાવ્ અભયમ્ અપ્ય્ અહો

મુદ્રાકર્પરકન્થાદિ વારયન્ યોગિનાં નૃપઃ ।
કુણ્ડલં હેમપાત્રાણિ દુકૂલમ્ અપિ દત્તવાન્

છિત્ત્વા પર્વતપક્ષતીર્ અપિ નવાḫ ફેણેન હત્વાપ્ય્ અહિં કૃત્વા યજ્ઞશતં ત્રિલોકવિજયી કીર્ત્યા ન તૃપ્તિં ગતઃ ।
ઇન્દ્રḫ પીતસિતાસિતારુણહરિદ્વર્ણં વિધત્તે ધનુર્જ્યોતિર્ ધૂમસમીરનીરઘટનામાત્રે ઽપ્ય્ અસારે ઘને

ભૂતાનાં ભાવિનાં વાપિ યદ્ અશક્યં મહીભુજામ્ ।
તદ્ ઇષ્ટસાહસો રાજા કીર્તયે કર્તુમ્ ઇષ્ટવાન્

કર્તવ્યં સાહસં યદ્ યદ્ ઉચિતં યદ્ અયં નૃપઃ ।
કાલસ્યાનવધિત્વાચ્ ચ વિપુલત્વેન ચ ક્ષિતેઃ

તત્ તત્ સમ્ભાવ્ય સાધ્યં સ ભાવિભિર્ મેદિનીશ્વરૈઃ ।
દૂરાદ્ અબ્ધિમ્ ઇવાયાતો રત્નેષ્વ્ અધિકદીપ્તિષુ

સાહસેષ્વ્ એકમ્ આદાતુમ્ અપિ પ્રાપ ન નિશ્ચયમ્ ।
ઉપચારૈર્ દરિદ્રાણાં સંભવોદારમાનસઃ

ન તોષિતશ્ શ્રુતૈ રાજ્ઞામ્ અતીતાનાં ચ સાહસે ।
અગમ્યેષ્વ્ અપિ ભૂપાલશ્ શૈલેષુ ચ સરસ્સુ ચ