રાજતરઙ્ગિની · શ્લોક 624-643

પ્રાપ્તે મુહમ્મદે માર્ગપતૌ વિશ્વાસતો ગૃહાન્ ।
સ ગોવિન્દખશશ્ ચિત્તે ક્ષણમ્ એવમ્ અચિન્તયત્

"મન્ત્રિણા સૂહભટ્ટેન રાજ્યોપદ્રવરક્ષિણા ।
દ્વૈરાજ્યકારી દુર્બુદ્ધિર્ વિન્યવારિ મુહમ્મદઃ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 102]
લીલેવાપક્રિયા કર્તુર્ અપકાર્યસ્ય સા પુનઃ ।
નાડીવ વ્રણિતા જાતુ ન શુષ્યતિ કથઞ્ચન ॥ જ્ર્ત્_બ્.831 ॥
પરિણામે ઽતિદુẖખેન સુખેનાસુખસીમનિ ।
અપથ્યેનેવ કિં નસ્ સ્યાત્ સેવિતેનામુના ફલમ્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.832 ॥
રાજદ્રોહોદ્યતḫ પાપી નિસ્સામર્થ્યો ભયાદ્ અયમ્ ।
મમ દેશં પ્રવિષ્ટો ઽદ્ય રક્ષણીયો ન યુજ્યતે"

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 103]
ઇતિ સમ્મન્ત્ર્ય વિશ્વસ્તજિહ્મગો મહ્મદં તતઃ ।
સુપ્તં હરિમ્ ઇવ વ્યાધો ગોવિન્દસ્ તં નિબદ્ધવાન્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.834 ॥
અનેકેનાથ રત્નેન નિસ્સપત્નત્વલિપ્સયા ।
એકં સૂહસ્ સ પુંરત્નમ્ અક્રીણાન્ મહ્મદં તતઃ ॥ જ્ર્ત્_બ્.835 ॥
તાવચ્ ચ સૂહભટ્ટેન વિસૃષ્ટાશ્ શ્રેષ્ઠબુદ્ધયઃ ।
અન્વેષકા ગૃહં પ્રાપ્તા ગોવિન્દસ્ય ખશેશિતુઃ

મૈત્રીમ્ ઉલ્લઙ્ઘ્ય નિર્વ્યૂઢામ્ આસ્રિતસ્ય ચ રક્ષણમ્ ।
મુહમ્મદં નિજમ્ મિત્રમ્ અર્પયામ્ આસ દુર્મતિઃ

સુપ્તં હરિમ્ ઇવ વ્યાધો યદા બદ્ધ્વાક્ષિપત્ ખશઃ ।
પશુવત્ તં તદા તે ઽથ કશ્મીરાન્ આનયન્ દ્રુતમ્

મન્ત્રાર્દિતસ્ય ફણિનḫ પ્લવગાશ્ ચપેટૈર્ વ્યાધાસ્ સટાવિઘટનાન્ નિરસોર્ હરેશ્ ચ ।
બદ્ધસ્ય કાતરતયાબલિનો ઽવમાનૈર્ નિન્દાં વિના કિમ્ ઇવ નામ પરં લભન્તે

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 104]
કરોટીટઙ્કનાઘટ્ટરદટાઙ્કારકુટ્ટનૈઃ ।
પર્યભૂયત જિહ્મેન સૂહભટ્ટેન મહ્મદઃ ॥ જ્ર્ત્_બ્.839 ॥
માન્યં કૃતાવમાનં તં શઙ્કમાનḫ પલાયનમ્ ।
બહુરૂપે મહાદુર્ગે સૂહẖ કારામ્ અવીવિશત્

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 105]
હિતૈષિણો નિજપ્રાણૈર્ દેવસ્ય સ્વાનુજીવિનઃ ।
વિષયે ઽસ્મિન્ હ્ય્ અધીકારસ્ તેનામન્દમ્ અધીયત ॥ જ્ર્ત્_બ્.841 ॥
વિદ્યુદ્દ્યોતભરૈર્ નિશિ પ્રવસતḫ પાન્થાન્ નવો વારિદઃ પઞ્ચાસ્યો વનવાસિનો મૃગગણાન્ વ્યાવૃત્ત્ય વિપ્રેક્ષિતૈઃ ।
ગત્યા વક્રગતૈર્ દિનેશતનયો રાશીન્ અજાદીન્ વિધિર્ ભદ્રાભાસવિલોકનૈર્ દુરિતિનો વિશ્વાસ્ય પર્યસ્યતિ

શાહનામ્ન્યાસ્ તતો દાસ્યા મુખેન પ્રતિબોધિતઃ ।
મહ્મદો નિજધાત્રેયૈર્ બન્ધસ્થાનાદ્ અકૃષ્યત

સ હિ "સ્વેદાકુલસ્ સ્નાનં કરોમી"તિ સ્વરક્ષકાન્ ।
ભ્રામયિત્વા પ્રવિશ્યાથ સ્નાનકોષ્ઠં તતો ઽચલત્

ધાત્રેયૈર્ વિહિતં સન્ધિભેદસ્થાનમ્ ઉપેત્ય સઃ ।
હંસẖ ક્રૌઞ્ચાન્તરમ્ ઇવ નિસ્સૃતો ઽથ મુહમ્મદઃ

રોષાદ્ ઇવ સ્રુતિં હન્તું નિષ્પતન્ નિર્ઝરામ્ભસામ્ ।
ભૃગોર્ ઇવ તતો દુર્ગાદ્ અદાજ્ ઝમ્પામ્ અકમ્પિતઃ

અશક્નુવન્ન્ અમું રોદ્ધું પાષાણા રક્ષિણો ન ચ ।
નિર્ઝરાસ્ તુ તદઙ્ઘ્રિસ્થનિગડધ્વનિડમ્બરમ્

ધાત્રેયા મહ્મદસ્યાથ ભઞ્જન્તો નિગડાન્ દૃઢાન્ ।
સૂહભટ્ટમ્ અમન્યન્ત ભગ્નં સાકં સ્વબન્ધુભિઃ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 106]
હિમગમનતẖ ક્લાન્તસ્વાન્તો હિમં મનુતે ઽનલં તટતરુમુખં નાવા ગચ્છન્ વ્રજત્ પરિપશ્યતિ ।
વલતિ નિતરાં વિશ્વં વિશ્વં વિવેત્તિ ચ મૂર્છિતઃ સરલહૃદયે શઙ્કાગ્રસ્તસ્ તનોત્ય્ અતિશઙ્કિતામ્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.849 ॥
મુહમ્મદવદ્ એવાસ્મિઞ્ શઙ્કમાનḫ પલાયનમ્ ।
વૃદ્ધં નિપીતકોશો ઽપિ માર્ગેશમ્ અવધીદ્ દ્વિજઃ

હતે માર્ગપતૌ વૃદ્ધે સૂહભટ્ટેન દુર્ધિયા ।
અમન્દનિન્દમ્ આક્રન્દન્ પિતરીવાખિલા જનાઃ

ઋક્ષૈસ્ સંલક્ષયન્ન્ આશાવિશેષં નિશિ નિશ્ય્ અથ ।
પક્ષીવ નીડભ્રષ્ટસ્ સ સૂહો લોકભયાદ્ અયાત્

અહસ્ તસ્ય વિહસ્તસ્ય રાત્રિર્ આસીન્ નિશા દિનમ્ ।
વિપર્યેતિ ધ્રુવં સર્વં વિધૌ વિધુરતાં ગતે

કારાનાવં સમુલ્લઙ્ઘ્ય ચલિતં તં સ્મરન્ મુહુઃ ।
મુહમ્મદતિમિં સૂહધીવરશ્ શુચમ્ આસદત્