રાજતરઙ્ગિની · શ્લોક 544-563

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 71]
શોભાનામમહાદેવ્યાસ્ સો ઽધિવિન્નાં મહીં વ્યધાત્ ।
પ્રતાપહેમ રાજા તુ નાધિવેદનિકાં દદૌ ॥ જ્ર્ત્_બ્.670 ॥
શ્રીશોભાયા મહાદેવ્યાશ્ શ્લાઘ્યા લક્ષ્મીર્ અભૂત્તરામ્ ।
ક્ષ્માં હેમલિઙ્ગૈર્ દ્યાં પુણ્યલિઙ્ગૈર્ યા સ્વૈર્ અમણ્ડયત્

"એતદ્બન્ધુઘ્નમ્ એષો ઽપિ માં હનિષ્યતિ નિશ્ચિતમ્" ।
ઇત્ય્ ઉદ્દકો રાજપુત્રં વિષેણાથ વ્યપાદયત્

"નિજયૈવ કૃપાણ્યાહં સ્વં છિન્દ્યાં કણ્ઠમ્ એતયા ।
યદ્ય્ અહં ત્વાં નિરુન્ધ્યાં વા હન્યાં વે"ત્ય્ અથ સંવિદા

વિશ્વાસ્ય સાહકં વીરમ્ ઉદ્દકો ઽથ વ્યપાદયત્ ।
આસન્નવિનિપાતાનાં દ્રોહા દૂતા હિ દુર્ધિયામ્

યથા ભ્રાતુસ્ તથા સ્વસ્ય વધં સમ્ભાવયન્ નૃપઃ ।
પ્રૌઢીભૂતસ્ તતો વૃદ્ધિં સ્વં પક્ષં કિઞ્ચિદ્ આનયત્

ભૌટ્ટાઞ્ જિત્વાગતો દૃપ્તો ઽસહમાનો ઽન્યવૈભવમ્ ।
શ્રીશોભાભ્રાતરં ખુઞ્જ્યારાજમ્ ઉદ્દો ઽવધીત્ તતઃ

આદિશન્ સેવકં સ્વં સ દ્વારોત્પિઞ્જાય નિમ્મકમ્ ।
રાજ્ઞો ઽપિ પ્રણયં ત્યક્ત્વા હોલડામ્ અગમન્ મદાત્

તચ્ છ્રુત્વા લદ્દરાજાદ્યા ભૂપતેર્ અનુયાયિનઃ ।
યોદ્ધું બદ્ધોદ્યમાḫ પદ્મપુરધન્વનિ ધન્વિનઃ

પ્રત્યાસન્નવિનાશાનાં પ્રાયો મતિમતામ્ અપિ ।
પિશાચાદિભ્રમો નૂનં સ્વચ્છાયાસ્વ્ અપિ જાયતે

ઉદ્દસૈન્યૈર્ યતો યોદ્ધું વલ્લામઠમ્ ઉપાગતૈઃ ।
પારેવિતસ્તં મહિષીષ્વ્ અશ્વભ્રાન્ત્યા પલાય્યત

આવિતસ્તાપુરં રાત્રૌ તમ્ અનુદ્રુત્ય ભૂપતિઃ ।
વ્યાવર્તતાથ તં બદ્ધ્વા નગરોત્પિઞ્જશઙ્કયા

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 73]
મનોવિશાલં ગગનં પટહૈસ્ તર્જયન્ન્ ઇવ ।
સ પ્રાવિશત્ પુરં રાજા હર્ષશ્ ચ હૃદયં વિશામ્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.682 ॥
તં વધ્યમ્ અપિ કારાયાં કારુણ્યાત્ તુ નૃપો ઽક્ષિપત્ ।
ઉદ્દકસ્ તુ સ વિશ્વસ્તદ્રોહપાપમલીમસઃ

શઙ્કમાનો વધં ભૂપાત્ કરુણાકોમલાદ્ અપિ ।
નિજયૈવ કૃપાણ્યાથ સ્વગલચ્છેદમ્ આચરત્

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 74]
મદજ્વરો ઽદ્ભુતḫ પાલપશૂનામ્ એવમ્ અપ્ય્ અભૂત્ ।
આશ્રયન્ સ્તબ્ધતાં યેન તચ્છિરાંસિ તદા ચિરમ્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.683 ॥
કદાચિત્ સહ તૈḫ પાલકુઞ્જૈર્ મદઘૂર્ણિતૈઃ ।
પલઙ્ગમ્ આવિશદ્ રાજસિંહસ્ સન્નખરદ્યુતિઃ ॥ જ્ર્ત્_બ્.684 ॥
તત્ર પાલોત્તમાઙ્ગાનિ વપુશ્ચક્રાન્ મહીપતિઃ ।
શરાવાન્ ઇવ સૂત્રેણ કુમ્ભકારો ઽસિનાચ્છિનત્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.685 ॥
પત્ત્રિરાજ ઇવ વ્યાલાન્ સૃગાલાન્ ઇવ કેસરી ।
પાલાન્ ધરણિપાલસ્ સ કાલાન્તિકમ્ અથાનયત્

રાજ્યં શૌર્યં વયસ્ તેજો નિર્નિયન્ત્રણતા તથા ।
તદા તથાભવદ્ રાજ્ઞḫ પઞ્ચાગ્નિતપસḫ ફલમ્

હન્ત રાજ્ઞાં તતં દર્પતિમિરં ખણ્ડયન્ નૃપઃ ।
યાત્રામ્ અસૂત્રયચ્ ચિત્રં ગોત્રભિદ્ભયદાં તતઃ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 75]
રૂઢં તત્સેવકક્ષત્રચ્છત્ત્રશેષફણાશતૈઃ ।
સ વ્યધાદ્ અમ્બરારોહિ રજો ભૂમણ્ડલાન્તરમ્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.691 ॥
વિશ્વં રઞ્જયતા તસ્ય પ્રતાપેન પ્રથીયસા ।
રાજસ્ત્રીનખલક્ષ્મશ્રીḫ પાણ્ડિમાનમ્ અવાપિતા

તદૈવ દીનાભરણામ્ અપાલકતયા યુતામ્ ।
મ્લેચ્છરાજો વ્યધાડ્ ઢિલ્લીં વિધવામ્ ઇવ લુણ્ઠયન્

તતḫ પ્રત્યાવ્રજન્ મ્લેચ્છરાજẖ કશ્મીરભૂપતેઃ ।
શઙ્કમાનો ગજેન્દ્રૌ દ્વાવ્ ઉપાયનમ્ અચીકરત્

હસ્તિદ્વયગલદ્દાનરાજિવ્યાજાત્ સ્વયં વ્યધાત્ ।
દેશસીમાવિભાગં સ કશ્મીરાધિપતેẖ કિલ