રાજતરઙ્ગિની · શ્લોક 464-483

20) qઉટ્બ્-અદ્-દીન્ (લ્સ્ 4449-4465)
[પ્સ્-જ્ર્ત્ 44]
મત્વેવ ભૂજયાદ્ ભૂયḫ પુનરુક્તાપવાદતામ્ ।
શાહાભદીને નિર્જેતું દ્યામ્ ઇવ પ્રસ્થિતે સતિ ॥ જ્ર્ત્_બ્.538 ॥
કુદ્ભદેનનરેન્દ્રો ઽથ મૌલાવ્ આજ્ઞાં મહીભુજામ્ ।
ચિત્તે સુખં મુખે હર્ષં સ્તુતિં વાચિ ન્યધાત્ તતઃ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 46]
તસ્ય પ્રતાપકમલા સગર્વપદવીમ્ અગાત્ ।
જયવ્યસનિપૂર્વેશવિરહાર્તેવ ભૂપતેઃ ॥ જ્ર્ત્_બ્.540 ॥
તદ્વિયોગાસહા દેશદેવી જયમ્ અધાત્ સ્વયમ્ । જ્ર્ત્_બ્.541અબ્ ।
નાતિતીવ્રો ન વા મન્દસ્ સર્વસ્યૈવ મહીપતિઃ ।
ચિત્તમ્ આદિત લોકસ્ય વૈષુવો ભાનુમાન્ ઇવ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 47]
અહ્નાયાપહ્નુતં યુદ્ધે તદ્ધનુḫપ્રતિકૂજિતમ્ ।
શોચદ્વૈરિવધૂવર્ગક્રન્દિતૈર્ મત્સરાદ્ ઇવ ॥ જ્ર્ત્_બ્.542 ॥
દિઙ્મુખે ચન્દનાલેપẖ કીર્તિર્ અમ્બરચન્દ્રિકા ।
ધરણીરમણસ્યાસ્ય દ્વિષામ્ આમ્લાપયન્ મુખમ્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.543 ॥
ક્ષેમ લક્ષ્મીં પ્રજાẖ ક્ષોણીપાલે તન્વતિ તન્વતિ ।
ભૂમાવ્ એવ સ્થિતા નાકભોગસૌખ્યમ્ અભુઞ્જત ॥ જ્ર્ત્_બ્.544 ॥
લોહરપ્રત્યવેક્ષાર્થં યાન્ ન્યધાત્ પૂર્વભૂપતિઃ ।
લોહરાધિપતેર્ ભીત્યા તે પલાય્ય ગતાસ્ તતઃ

શામ્યન્ત્ય્ ઓષધયસ્ સર્વાશ્ શશિન્ય્ અસ્તં ગતે સતિ ।
દૃષ્ટો હિ સૂર્યકાન્તાનાં રવૌ યાતિ દ્યુતિક્ષયઃ

લોહરં પ્રતિસન્ધાતું કુદ્ભદેનમહીપતિઃ ।
શૌર્યશાલિનમ્ આદિક્ષત્ પુરો ડામરલોલકમ્

અવેષ્ટયત્ તતો ગત્વા લોહરાદ્રિં સ સર્વતઃ ।
પ્રાણા હિ સ્વામિભક્તાનાં તૃણાયન્તે મહાત્મનામ્

અસામર્થ્યાન્ નિજં દુર્ગં દુર્ગેન્દ્રો ઽર્પયિતું તતઃ ।
બ્રાહ્મણાન્ વ્યસૃજદ્ દૂતાણ્ ડામરાધિપતિં પ્રતિ

દ્વિજલિઙ્ગાન્ સ તાન્ મત્વા સારં દ્રષ્ટુમ્ ઉપાગતાન્ ।
ન્યગ્રહીદ્ વિગ્રહાદ્ ઉગ્રાદ્ દ્વિજાન્ અવ્યગ્રમાનસઃ

દ્વિજદૈવતમ્ અપ્ય્ એતં શ્રુત્વા તદપકારિણમ્ ।
લોહરેન્દ્રેણ કોટ્ટાશાં જીવાશાં ચ વિસૃષ્ટવાન્

પશ્યન્તો મરણં સ્વસ્ય યુદ્ધે વાથ પલાયને ।
ક્ષત્રિયાણાં નિજં ધર્મમ્ અગ્રહીષુસ્ તતો રણમ્

શિલાસારશિલાવર્ષૈર્ દુર્દર્શા દુર્ઘના ઇવ ।
લોહરાદ્રેર્ અવારોહન્ન્ આરોહંસ્ તુ યશાંસિ તે

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 49]
સ્વં ખણ્ડીકૃત્ય શૈલેન વિભક્તં સ્વામિભક્તિતઃ ।
પ્રત્યેકં શત્રવસ્ તેષુ શિલાવર્ષિષ્વ્ અમંસત ॥ જ્ર્ત્_બ્.554 ॥
વિપ્રકીર્ણૈસ્ સ પાષાણૈર્ લોલો ડામરનાયકઃ ।
અન્તર્હિતસ્ સમં કીર્ત્યા ભાવિ કો નામ લઙ્ઘતિ

શત્રુકીર્ણશિલારાશિચ્છન્નો ડામરલોલકઃ ।
યવનપ્રેતસંસ્કારાન્ ન વિપદ્ય્ અપ્ય્ અહીયત

શાહાબદેનભૂપાલો નિર્વાસ્યાપિ સુતાન્ નિજાન્ ।
આકારયત્ સ્વયં લેખૈર્ નિજવર્ણપરિષ્કૃતૈઃ

ગુણૈશ્ ચ વયસા તેષાં જ્યેષ્ઠો માહેન્દ્રમણ્ડલમ્ ।
હસ્સનો રાજપુત્રસ્ સ પ્રાપ તાવદ્ અનઙ્કુશમ્

સ નેત્રશુક્તિમુક્તાભિર્ મુક્તાભિર્ વાષ્પવીચિભિઃ ।
શ્રુત્વા તત્ર પિતુર્ મૃત્યું નિવાપાઞ્જલિમ્ આર્પયત્

વ્યાવૃત્ય ગમનેચ્છાયાસ્ સ્વચ્છાશયમ્ અમું તતઃ ।
ન્યવારયત્ પિતૃવ્યસ્ય લેખẖ કશ્મીરભૂપતેઃ

"શક્રાદિસૌખ્યલોભેન ભૃત્યાન્ અસ્માન્ ઉપેક્ષ્ય સઃ ।
સમસ્કુરુત શાહાબાદીનભૂમિપતિર્ દિવમ્

સ્વસ્સ્ત્રીભોગરસેનેવ ગમનાય ત્વરાવતઃ ।
તસ્યાસ્માભિર્ ભવત્કાર્યમ્ અશેષં નિરપદ્યત

ક્ષ્મારક્ષાલક્ષણામ્ આજ્ઞાં વિચક્ષણશિરોમણેઃ ।
તન્મન્ત્રમાલિતાં મૌલિમૂલે માલાં વિદધ્મહે