રાજતરઙ્ગિની · શ્લોક 281-300

"ભવન્નન્દનસંરક્ષાપરાવ્ એતાવ્ ઉભાવ્ અપિ ।
તયોર્ અન્યતમં દ્વારીકૃત્યાન્યમ્ અહરદ્ વિધિઃ

પ્રમીતદ્વિજશોકોત્થતાપશાન્ત્યૈ જડḫ પરમ્ ।
પરપ્રાણાન્ રોષવહ્નૌ પ્રદીપ્તે જુહુયાદ્" ઇતિ

શાહ્મેરં રોદ્ધુકામાં તાં સમર્થામ્ અપિ દુર્ધિયઃ ।
કોટાદેવીમ્ અમાત્યાસ્ સ્વા નયે બુદ્ધિં ન્યવારયન્

કેદારમ્ ઇવ કુલ્યા સા પાનીયેન મહર્દ્ધિના ।
લોકમ્ આપ્યાયયામ્ આસ સામ્રાજ્યોત્પલચન્દ્રિકા

આજ્ઞાવ્યતિક્રમાજ્ જાતુ કમ્પનાધિપતિં પ્રતિ ।
યુયુત્સુર્ અકરોદ્ યાત્રામ્ અમિત્રાબ્જશશિપ્રભા

સઙ્કટાત્ કમ્પનેશસ્ તાં કુલાયાદ્ ઇવ પક્ષિણીમ્ ।
જીવગ્રાહં ગૃહીત્વાથ કારાપઞ્જરમ્ આનયત્

મન્ત્રી કુમારભટ્ટાખ્યસ્ તસ્યાસ્ સચિવપુંગવઃ ।
તન્મોક્ષસિદ્ધયે ઽકાર્ષીત્ તદામાત્યૈશ્ છલાત્ કલિમ્

રાજ્ઞ્યાḫ પુંભાવમાત્રેણ ભિન્નમ્ આકારસન્નિભમ્ ।
કમણ્ડલુકરં કઞ્ચિત્ સો ઽધાદ્ વિદ્યાર્થિનં શિશુમ્

ગત્વા સ કમ્પનાધીશં ધીપ્રશંસાવિમણ્ડિતઃ ।
સૌષ્ઠવૌદાર્યસમ્પત્તિશાલિનીં વાચમ્ અભ્યધાત્

"સ્વશિરો મલિનીકૃત્ય જીવતાં યોષિદાજ્ઞયા ।
પુરુષત્વં ત્વયા સ્વામિન્ કૃતાર્થીક્રિયતે ઽદ્ય નઃ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 14]
સ્ત્રીત્વાત્ કાતરચિત્તાયા દાનભોગોત્સવદ્વિષઃ ।
રાજ્ઞ્યા બન્ધુષુ સૈન્યાન્તર્ દ્રવિણં વર્તતે મહત્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.327 ॥
ગત્વા ત્વદાજ્ઞયા કારાં તસ્યાસ્ તર્જનસાન્ત્વનૈઃ ।
ધનં જનસ્ ત્વદીયો ઽયં સ્વામિસાત્કર્તુમ્ ઇચ્છતિ

સ્ત્રીત્વાદ્ અશક્તા દાતું સા સમચૈષીદ્ ધનં યતઃ" ।
વ્યસૃજત્ કમ્પનેશસ્ તં કારામ્ એવં વિમોહિતઃ

કારાયા નિર્ગમિષ્યન્તીં દેવીં કોટામ્ ઇવેક્ષિતુમ્ ।
તત્કાલમ્ એવ સન્ધ્યાગાજ્ જગદ્રઞ્જનકોવિદા

સન્ધ્યાવન્દનયોગ્યામ્બુવાહિના વટુના સહ ।
અસૌ કારામ્ અવિક્ષચ્ ચ રાજ્ઞ્યાશ્ નિરગુશ્ શુચઃ

રાજ્ઞીવેષભૃતં તત્ર સ્થાપયિત્વા વટું સ તમ્ ।
તદ્વેષધારિણીં કોટામ્ અન્વાદાય વિનિર્યયૌ

રક્ષિતારો ઽપિ નાજાનંસ્ તદ્ યાવત્ તાવદ્ એવ સા ।
કમ્પનાધિપતિં ચક્રે સ્વચક્રેભશકૃત્કરિમ્

સા બ્રાહ્મણકુમારેણ મોચિતા ભટ્ટભિક્ષણાત્ ।
એકદન્તહતારેẖ કિં નાન્યેનેભમુખાદ્ ભવેત્

તયાનપોદિતો ઽપ્ય્ ઔજ્ઝિ શાહ્મેરો નૈવ શઙ્કયા ।
કૃતવૈરાસ્ સમર્થેન પ્રાજ્ઞા નૈવ હ્ય્ ઉદાસતે

ન પ્રાસીદન્ ન ચાકુપ્યત્ તસ્મિન્ સા બલશાલિનિ ।
ઘૃણા પ્રમાદસહિતા વિનાશપ્રથમાઙ્કુરઃ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 16]
દેવ્યા વાસં વિમુઞ્ચન્ત્યાસ્ તસ્યા ધનરસાશ્રયમ્ ।
શાહ્મેરે વિષવલ્લીવ દ્રોહધીર્ અભ્યવર્ધત ॥ જ્ર્ત્_બ્.337 ॥
વર્ધનો ઽન્યતરસ્યાભૂત્ પક્ષો ઽન્યસ્ય ક્ષયાવહઃ ।
કોટાશાહ્મેરયોર્ અસ્તિ ક્ષિતિમારુતયોર્ ઇવ ॥ જ્ર્ત્_બ્.338 ॥
જયાપીડપુરં યાન્ત્યાં તસ્યાં કાર્યાનુરોધતઃ ।
શાહમેરો બલી જાતુ નગરં સ્વીચકાર સઃ