રાજતરઙ્ગિની · શ્લોક 261-280

શાહમેરામ્બુપૂરેણ કામનોલ્લાસશાલિના ।
આક્રાન્તḫ પરિતો રાજા મૃદ્રાશિસ્થદ્રુમોપમઃ

પુરમાત્રાધિપત્યોત્થલજ્જયેવ મહીપતેઃ ।
જીવિતં દૂરમ્ અગમચ્ છુદ્ધેન યશસા સમમ્

શિવરાત્રિત્રયોદશ્યાં વર્ષે રાજા ચતુર્દશે ।
ક્ષમાવાન્ સ ક્ષમામ્ ઔજ્ઝીચ્ શાહ્મેરસ્પર્શદૂષિતામ્

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 12]
અબ્દાન્ પઞ્ચદશ દ્વૌ ચ માસૌ દ્વૌ વાસરાવ્ અપિ ।
કશ્મીરકાશ્યપીભોગમ્ અકાર્ષીત્ સ મહીપતિઃ ॥ જ્ર્ત્_બ્.298 ॥
15) કોટા દેવી (લ્સ્ 4414-4415)
અથ શાહ્મેરભીત્યા શ્રીકોટા ચત્વાર્ય્ અહાનિ સા ।
ગૂઢેઙ્ગિતાનયદ્ ગુપ્તિં ભૂપાલપ્રમયાદિકમ્

"શાહ્મેરો મત્સુતદ્વારા સામ્રાજ્યં સ્વીકરોતુ મા" ।
ઇતિ જ્યાયાંસમ્ ઉત્સૃજ્ય બાલત્વાચ્ ચ પરં સુતમ્

પુત્રસ્નેહેન વૃદ્ધત્વદોષેણ ચ વિમોહિતા ।
અવરુદ્ધમ્ અનિચ્છન્તી શ્રીકોટા મહિષી તતઃ

સ્ત્રીભાવાદ્ બન્ધુભાવાચ્ ચ લવન્યૈર્ ઉપબૃંહિતા ।
અસાન્ત્વયત્ સ્વયં ભૂમિં વિધવાં સ્વાં સખીમ્ ઇવ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 13]
સા રાજ્ઞી શુક્લપ્રતિપદ્વીતભીતા ભવન્ત્ય્ અથ ।
રાજાનં ગુરુભિસ્ સ્વીયૈશ્ ચરમેષ્ટિમ્ અવાપિપત્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.303 ॥
પૂર્વોપકારસ્મરણાચ્ છાહમેરાદયો ઽખિલાઃ ।
તાં પ્રાણમન્ન્ અમાત્યાસ્ સ્વાં ચાન્દ્રીમ્ ઇવ નવાં કલામ્

શમયન્ત્યા રજસ્ સર્વં તાપાપહતિદક્ષયા ।
તયા નિદાઘવૃષ્ટ્યેવ લતાસ્ સંવર્ધિતાḫ પ્રજાઃ

શાહ્મેરાત્ સ્વોદયભ્રંશશઙ્કિની ભટ્ટભિક્ષણમ્ ।
તદુદ્રેકવિનાશાર્થં માનં દેવી નિનાય સા

દુસ્તરેષુ મહાભીતિજલપૂરેષુ સા તતઃ ।
તત્પ્રજ્ઞાનાવમ્ આરુહ્ય કાર્યપારં પરં યયૌ

અન્તસ્ સેહે ન શાહ્મેરસ્ તદ્દત્તં ભિક્ષણોદયમ્ ।
માનવન્તસ્ સહન્તે હિ ચ્છાયાસામ્યં કથઞ્ચન

વર્તતે ધૂમતાપાદિલક્ષણં જાતવેદસઃ ।
ધીમતો ઽસ્ય ન કિઞ્ચિત્ તુ રોષલિઙ્ગમ્ અલક્ષ્યત

છલાભિનીતરોગેણ શાહમેરેણ ધીમતા ।
પ્રત્યાસન્નવિનાશત્વમ્ આત્મનસ્ સમકથ્યત

તસ્યાથ પ્રત્યવેક્ષાર્થમ્ અવતારાદિભિસ્ સહ ।
વ્યસર્જિ કોટયા દેવ્યા સ શ્રીમાન્ ભટ્ટભિક્ષણઃ

"સ્વેદẖ કુપિતપિત્તસ્ય હિતો નો વે"તિ વાદિભિઃ ।
સમ્પ્રવેશાન્ ન્યષિધ્યન્ત દ્વાસ્સ્થૈસ્ તદનુયાયિનઃ

તૌ ભિક્ષણાવતારૌ દ્વૌ તત્સમીપમ્ અવિક્ષતામ્ ।
સાઙ્કટ્યાદ્ ઇવ તત્પ્રાણરક્ષિણ્યો દેવતા ન તુ

અનુયુક્તામયોદન્તસ્ સ કાલેન તયોર્ નિજૈઃ ।
ગાત્રે ન્યખાનયચ્ છસ્ત્રીર્ આધીન્ સ્વસ્યોદખાનયત્

સિરાભિશ્ શોણિતં વાષ્પં દૃશાઙ્ગૈસ્ સકલૈર્ અસૂન્ ।
તૌ દ્વાવ્ અમુઞ્ચતાં સદ્યસ્ તદ્દ્વેષં સ ચ ચેતસા

તદ્ એવ વ્રણદીપાર્કપૂર્ણપાત્રાર્ધતચ્છિરઃ ।
રોગમોક્ષોચિતં સ્નાનં સ તયોશ્ શોણિતૈર્ વ્યધાત્