રાજતરઙ્ગિની · શ્લોક 181-200

ટક્કભ્રાતા તિમિર્ નામ માર્ગે સન્તાપખેદિતઃ ।
ગોપાલ્યાẖ કુત્રચિદ્ ગ્રામે ક્ષીરં નિષ્પીતવાન્ હઠાત્

રાજ્ઞા વિજ્ઞાપિતેનાથ સદ્યો ગોપાલયોષિતા ।
અનુયુક્તસ્ તિમિર્ ભીત્યા વ્યધાત્ સર્વસ્ય નિહ્નવમ્

અસત્યે ભાવિતા ગોપી યદા ધૈર્યાન્ ન સાસ્ખલત્ ।
પાનાશયં તિમેર્ એવ સ સત્યૈક્ષી વ્યદારયત્

તસ્ય પાનાશયાદ્ દીર્ણાન્ નિર્યાન્ત્યા ક્ષીરધારયા ।
રાજ્ઞẖ કીર્તિર્ મુખશ્રીશ્ ચ ગોપ્યાḫ પ્રાપત્ પ્રસન્નતામ્

વારવાલે નિવસતોર્ અસુવાતાં કયોશ્ચન ।
અશ્વે કિશોરકૌ તુલ્યૌ કસ્મિન્ન્ અપિ વનાન્તરે

સિંહસઙ્ક્ષયિતાપત્યા તયોર્ અન્યતમા વને ।
અશ્વસાદૃશ્યવાત્સલ્યાદ્ અપુપુત્રીયિષત્ પરમ્

"મદીયો ઽયં મદીયો ઽયમ્" ઇત્ય્ અસઞ્જાતનિશ્ચયૌ ।
વડવાધિપતી ક્ષોભાદ્ રાજાન્તિકમ્ અગચ્છતામ્

સ વિવાદં તયોશ્ શ્રુત્વા સ્વાન્તિકં સ્વીયમાનુષૈઃ ।
વડવે ચ કિશોરં ચ રાજાભ્યાનાયયત્ તતઃ

તસ્મિન્ કિશોરકે બાલ્યાદ્ દૂરં ધાવતિ લીલયા ।
માતા ધાત્રી ચ નિતરામ્ અસ્નિહ્યચ્ ચાપ્ય્ અહેષયત્

સભ્યેષ્વ્ અનેલમૂકેષુ વાદિનોẖ ક્ષોભસજ્જયોઃ ।
અશ્વે નાવાનયન્ મધ્યેવિતસ્તં સકિશોરકે

બાલાશ્વં પાતિતં નદ્યાં નાવો રાજ્ઞા મહાધિયા ।
હઠાદ્ અન્વપતન્ માતા પરા પરમ્ અહેષયત્

સન્દિગ્ધવ્યવહારાણામ્ એવં નિશ્ચયકારિણિ ।
તસ્મિન્ રાજ્ઞિ જનો ઽમંસ્ત કૃતં યુગમ્ ઇવાગતમ્

શ્રીદેવસ્વામિનં શૈવીં દીક્ષાં યાચન્ નરાધિપઃ ।
નાન્વગ્રાહિ સ ભૌટ્ટત્વાત્ તેનાપાત્રત્વશઙ્કયા

અનુજસ્ તનુજો બન્ધુર્ મન્ત્રી સહચરસ્ સખા ।
વ્યાલરાજો નૃપસ્યાભૂત્ સત્યૈકવ્રતનિષ્ઠયા

જહૌ વ્યાલẖ કૃતં રાજ્ઞા ન સ વ્યાલકૃતં પુનઃ ।
મનો હિ કાયિકં હન્તિ તત્કૃતં ન વપુḫ પુનઃ

કલાનિધૌ રસમયે વ્યાલે ભૂલોકભાસ્વતઃ ।
મૂર્છિતા રુચિર્ અચ્છૈત્સીદ્ અચ્છેદ્યં જગતાં તમઃ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 11]
પ્રવેષ્ટુકામં કશ્મીરાન્ નિવર્તયિતુમ્ અઞ્જસા ।
ડુલ્ચ્યં ધનપ્રયોગેણ યો વિસૃષ્ટો મહીભુજા ॥ જ્ર્ત્_બ્.229 ॥
અવમન્ત્ર્ય પ્રવિષ્ટે ઽથ ડુલુચ્યે ભયતો ગતઃ ।
ગાન્ધારદેશં ઉદ્યાનદેવો લબ્ધાન્તરસ્ તતઃ ॥ જ્ર્ત્_બ્.230 ॥
શ્રીમાન્ ઉદ્યાનદેવો ઽથ રન્ધ્રપ્રહરણોદ્યતઃ ।
સમાદિક્ષત ટક્કાદીન્ ગાન્ધારસ્થો ભયાદ્ ઇતિ

"જીવતામ્ એવ ગન્તવ્યં જાને તન્ નગરાન્તરમ્ ।
યત્ સેવ્યતે ઽવિશેષજ્ઞસ્ સ્વામી સમ્માનલિપ્સયા

ભુઙ્ક્તે વ્યાલશ્ શ્રિયં પ્રાણપણૈર્ યુષ્માભિર્ અર્જિતામ્ ।
કરૌ સાધયતો યત્નાદ્ રસના ભોગભાગિની

ઈશ્વરો ભૂતિલિપ્તાઙ્ગો વ્યાલં હારીચિકીર્ષતિ ।
અનાસ્થાં તુ સુવર્ણેષુ યુષ્માસુ વિદધાતિ સઃ