ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

રઘુવંશ · અધ્યાય 6

6.1

સ તત્ર મઞ્ચેષુ મનોજ્ઞવેષાન્ સિંહાસનસ્થાન્ ઉપચારવસ્તુ
વૈમાનિકાનાં મરુતામ્ અપશ્યદ્ આકૃષ્ટલીલાન્ નરલોકપાલાન્ ॥

6.2

રતેર્ ગૃહીતાનુનયેન કામં પ્રત્યર્પિતસ્વાઙ્ગમ્ ઇવેશ્વરેણ
કાકુત્સ્થમ્ આલોકયતાં નૃપાણાં મનો બભૂવેન્દુમતીનિરાશમ્ ॥

6.3

વૈદર્ભનિર્દિષ્ટમ્ અસૌ કુમારઃ કૢપ્તેન સોપાનપથેન મઞ્ચમ્
શિલાવિભઙ્ગૈર્ મૃગરાજશાવસ્ તુઙ્ગં નગોત્સઙ્ગમ્ ઇવારુરોહ ॥

6.4

પરાર્ધ્યવર્ણાસ્તરણોપપન્નમ્ આસેદિવાન્ રત્નવદ્ (?) આસનં સઃ
ભૂયિષ્ઠમ્ આસીદ્ ઉપમેયકાન્તિર્ મયૂરપૃષ્ઠાશ્રયિણા ગુહેન ॥

6.5

તાસુ શ્રિયા રાજપરંપરાસુ પ્રભાવિશેષોદયદુર્નિરીક્ષ્યઃ
સહસ્રધાત્મા વ્યરુચદ્ વિભક્તઃ પયોમુચાં પઙ્ક્તિષુ વિદ્યુતેવ ॥

6.6

તેષાં મહાર્હાસનસંસ્થિતાનામ્ ઉદારનેપથ્યભૃતાં સ મધ્યે
રરાજ ધામ્ના રઘુસૂનુર્ એવ કલ્પદ્રુમાણામ્ ઇવ પારિજાતઃ ॥

6.7

નેત્રવ્રજાઃ પૌરજનસ્ય તસ્મિન્ વિહાય સર્વાન્ નૃપતીન્ નિપેતુઃ
મદોત્કટે રેચિતપુષ્પવૃક્ષા ગન્ધદ્વિપે વન્ય ઇવ દ્વિરેફાઃ ॥

6.8

અથ સ્તુતે બન્દિભિર્ અન્વયજ્ઞૈઃ સોમાર્કવંશ્યે નરદેવલોકે
સંચારિતે ચ્ઽ; આગ્ આ રુસારયોનૌ ધૂપે સમુત્સર્પતિ વૈજયન્તીઃ ॥

6.9

પુરોપકણ્ઠોપવનાશ્રયાણાં કલાપિનામ્ ઉદ્ધતનૃત્યહેતૌ
પ્રધ્માતશઙ્ખે પરિતો દિગન્તાંસ્ તૂર્યસ્વને મૂર્છતિ મઙ્ગલાર્થે ॥

6.10

મનુષ્યવાહ્યં ચતુર્ અશ્ર યાનમ્ અધ્યાસ્ય કન્યા પરિવારશોભિ
વિવેશ મઞ્ચાન્તરરાજમાર્ગં પતિંવરા કૢપ્તવિવાહવેષા ॥

6.11

તસ્મિન્ વિધાનાતિશયે વિધાતુઃ કન્યામયે નેત્રશતૈકલક્ષ્યે
નિપેતુર્ અન્તઃકરણૈર્ નરેન્દ્રા દેહૈઃ સ્થિતાઃ કેવલમ્ આસનેષુ ॥

6.12

તાં પ્રત્ય્ અભિવ્યક્તમનોરથાનાં મહીપતીનાં પ્રણયાગ્રદૂત્યઃ
પ્રવાલોશોભા ઇવ પાદપાનાં શૃઙ્ગારચેષ્ટ વિવિધા બભૂવુઃ ॥

6.13

કશ્ચિત્ કરાભ્યામ્ ઉપગૂઢનાલમ્ આલોલપત્ત્રાભિહતદ્વિરેફમ્
રજોભિર્ અન્ત્ અઃ પરિવેષબન્ધિ લીલારવિન્દં ભ્રમયાં ચકાર ॥

6.14

વિસ્રસ્તમ્ અંસાદ્ અપરો વિલાસી રત્નાનુવિદ્ધાઙ્ગદકોટિલગ્નમ્
પ્રાલમ્બમ્ ઉત્ કૃષ્ય યથા વકશં નિનાય સાચીકૃતચારુવક્ત્રઃ ॥

6.15

આકુઞ્ચિતાગ્રાઙ્ગુલિના તતો ઽન્યઃ કિંચિત્સમાવર્જિતનેત્રશોભ્ અઃ
તિર્યગ્વિસંસર્પિનખપ્રભેણ પાદેન હૈમં વિલિલેખ પીઠમ્ ॥

6.16

નિવેશ્ય વામં ભુજમ્ આસનાર્ધે તતસંનિવેશાદ્ અધિકોન્નતાંસઃ
કશ્ચિદ્ વિવૃત્તત્રિકભિન્નહારઃ સુહૃત્સમાભાષણતત્પરો ઽભૂત્ ॥

6.17

વિલાસિનીવિભ્રમદન્તપત્ત્રમ્ આપાણ્ડ્ ઉ રં કેતક બર્હમ્ અન્યઃ
પ્રિયાઇતમ્બોચિતસંનિવેશૈર્ વિપાટયામ્ આસ યુવા નખાગ્રૈઃ ॥

6.18

કુશેશયાતામ્રતલેન કશ્ચિત્ કરેણ રેખાધ્વજલાઞ્છનેન
રત્નાઙ્ગુલીયપ્રભયાનુવિદ્ધાન્ ઉદીરયામ્ આસ સલીલમ્ અક્ષાન્ ॥

6.19

કશ્ચિદ્ યથાભાગમ્ અવસ્થિતે ઽપિ સ્વસંનિવેશ્ આદ્ વ્યતિલઙ્ઘિનીવ
વજ્રાંશુ ગર્ભ્ આઙ્ગુલિરન્ધ્રમ્ એકં વ્યાપારયામ્ આસ કરં કિરીટે ॥

6.20

તતો નૃપાણાં શ્રુતવૃત્તવંશા પુંવ ત્ પ્રગલ્ભા પ્રતિહારરક્ષ્ ઈ
પ્રાક્ સંનિકર્ષં મગધેશ્વરસ્ય નીત્વા કુમારીમ્ અવદત્ સુનન્દા ॥

6.21

અસૌ શરણ્યઃ શરણોન્મુખાનામ્ અગાધસત્ત્વો મગધપ્રતિષ્ઠઃ
રાજા પ્રજારઞ્જનલબ્ધવર્ણઃ પરંતપો નામ યથાર્થનામા ॥

6.22

કામં ણ્ર્પાઃ સન્ત્ ઉ સહરશો ઽન્યે રાજન્વતીમ્ આહુર્ અનેન ભૂમિમ્
નક્ષત્રતારાગ્રહસંકુલાપિ જ્યોતિષ્મતી ચન્દ્રમસૈવ રાત્રિઃ ॥

6.23

ક્રિયાપ્રબન્ધાદ્ અયમ્ અધ્વરાણામ્ અજસ્રમ્ આહૂતસહસ્રનેત્રઃ
શચ્યાશ્ ચિરં પાણ્દુકપોલલમ્બાન્ મન્દારશૂન્યાન્ અલકાંશ્ ચકાર ॥

6.24

અનેન ચેદ્ ઇચ્છસિ ગૃહ્યમાણં પાણિં વરેણ્યેન કુરુ પ્રવેશે
પ્રાસાદવાતાયન સંશ્રિતાનાં નેત્રોત્સત્વં પુષ્પપુરાઙ્ગનાનામ્ ॥

6.25

એવં તયોક્તે તમ્ અવેક્ષ્ય કિંચિદ્ (?) વિસ્રંસિદૂર્વાઙ્કમધૂકમાલા
ઋજુપ્રણામક્રિયયૈવ તન્વી પ્રત્યાદિદેશૈનમ્ અભાષમાણા ॥

6.26

તાં સૈવ વેત્રગ્રહણે નિયુક્તા રાજાન્તરં રાજસુતાં નિનાય
સમીરણોત્થેવ તરઙ્ગલેખા પદ્માન્તરં માનસરાજહંસીમ્ ॥

6.27

જગાદ ચૈનામ્ અયમ્ અઙ્ગ નાથઃ સુરાઙ્ગનાપ્રાર્થિતયૌવનશ્રીઃ
વિનીત નાગઃ કિલ સૂત્ર કારૈર્ ઐન્દ્રં પદં ભૂમિગતો ઽપિ ભુઙ્ક્તે ॥

6.28

અનેન પર્ય્ આસયતાસ્ર બિન્દૂન્ મુક્તાફલ્સ્થૂલતમાન્ સ્તનેષુ
પ્રત્યર્પિતાઃ શત્રુવિલાસિનીનામ્ ઉન્મુચ્ય સૂત્રેણ વિનૈવ હારાઃ ॥

6.29

નિસર્ગભિન્નાસ્પદમ્ એકસંસ્થમ્ અસ્મિન્ દ્વયં શ્રીશ્ ચ સરસ્વતી ચ
કાન્ત્યા ગિરા સૂનૃતયા ચ યોગ્યા ત્વમ્ એવ કલ્યાણિ તયોસ્ તૃતીયા ॥

6.30

અથાઙ્ગરાજાદ્ અવતાર્ય ચક્ષુર્ યાહ્ જન્યામ્ અવદત્ કુમારી
નાસૌ ન કામ્યો ન ચ વેદ સમ્યગ્ દ્રષ્ટું ન સા ભિન્નરુચિર્ હિ લોકઃ ॥

6.31

તતઃ પરં દુષ્પ્રસહં દ્વિષદ્ભિર્ નૃપં નિયુક્તા પ્રતિહારભૂમૌ
નિદર્શયામ્ આસ વિશેષ દૃશ્યમ્ ઇન્દું નવોત્થાનમ્ ઇવેન્દુમત્ય્ ઐ ॥

6.32

અવન્તિનાથો ઽયમ્ ઉદગ્રબાહુર્ વિશાલવક્ષાસ્ તનુવૃત્તમધ્યઃ
આરોપ્ય ચક્ર ભ્રહ્મમ્ ઉષ્ણ તેજાસ્ ત્વષ્ટ્રેવ યત્ન્ ઓલ્લિખિતો વિભાતિ ॥

6.33

અસ્ય પ્રયાણેષુ સમગ્રશક્તેર્ અગ્રેસરૈર્ વાજિભિર્ ઉત્થિતાનિ
કુર્વન્તિ સામન્તશિખામણીનાં પ્રભાપ્રરોહાસ્તમયં રજાંસિ ॥

6.34

અસૌ મહાકાલનિકેતનસ્ય વસન્ન્ અદૂરે કિલ ચન્દ્રમૌલ્ એઃ
તમિસ્રપક્ષે ઽપિ સહ પ્રિયાભિર્ જ્યોત્સ્નાવતો નિર્વિશતિ પ્રદોષાન્ ॥

6.35

અનેન યૂના સહ પાર્થિવેન રમ્ભોરુ કચ્ચિન્ મનસો રુચિસ્ તે
સિપ્રાતરઙ્ગાનિલકમ્પિતાસુ વિહર્તુમ્ ઉદ્યાનપરંપરાસુ ॥

6.36

તસ્મિન્ન્ અભિદ્યોતિતબન્ધુપદ્મે પ્રતાપસંશોષિતશત્રુપઙ્કે
બબન્ધ સા નોત્તમસૌકુમાર્યા કુમુદ્વતી ભાનુમતીવ ભાવમ્ ॥

6.37

તામ્ અગ્રતસ્ તામરસાન્તરાભામ્ અનૂપરાજસ્ય ગુણૈર્ અનૂનામ્
વિધાય સૃષ્ટિં લલિતામ્ વિધાતુર્ જગાદ ભૂયઃ સુદતીં સુનન્દા ॥

6.38

સંગ્રામનિર્વિષ્ટસહસ્રબાહુર્ અષ્ટદાસદ્વીપનિખાતયૂપઃ
અનન્યસાધારણરાજશબ્દો બભૂવ યોગી કિલ કાર્તવીર્યઃ ॥

6.39

અકાર્યચિન્તાસમકાલમ્ એવ પ્રાદુર્ભવંશ્ ચાપધરઃ પુરસ્તાત્
અન્તઃશરીરેષ્વ્ અપિ યઃ પ્રજાનાં પ્રત્યાદિદેશાવિનયં વિનેતા ॥

6.40

જ્યાબન્ધનિષ્પન્દભુજેન યસ્ય વિનિ શ્વસદ્વક્ત્રપરંપરેણ
કારાગૃહે નિર્જિતવાસવેન લઙ્કેશ્વરેણોષિતમ્ આ પ્રસાદાત્ ॥

6.41

તસ્યાન્વયે ભૂપતિર્ એષ જાતઃ પ્રતીપ ઇત્ય્ આગમવૃદ્ધસેવી
યેન શ્રિયઃ સંશ્રયદોષરૂઢં સ્વભાવલોલેત્ય્ અયશઃ પ્રમૃશ્ટમ્ ॥

6.42

આયોધને કૃષ્ણગતિં સહાયમ્ અવાપ્ય યઃ ક્ષત્રિયકાલરાત્ર્ ઇમ્
ધારાં શિતાં રામપરશ્વધસ્ય સંભાવયત્ય્ ઉત્પલપત્ત્રસારામ્ ॥

6.43

અસ્યાઙ્કલક્ષ્મીર્ ભવ દીર્ઘબાહોર્ માહિષ્મતીવપ્રનિતમ્બકાઞ્ચીમ્
પ્રાસાદજાલૈર્ જલ્વેણિરમ્યાં રેવાં યદિ પ્રેક્ષિતુમ્ અસ્તિ કામઃ ॥

6.44

તસ્યાઃ પ્રકામં પ્રિયદર્શનો ઽપિ ન સ ક્ષિતીશો રુચયે બભૂવ
શરત્પ્રમૃષ્ટામ્બુધરોપરોધઃ શશીવ પર્યાપ્તકલો નલિન્યાઃ ॥

6.45

સા શૂરસેન્દાધિપતિં સુષેણમ્ ઉદ્દિશ્ય લોક્ આન્તરગીતકીર્તિમ્
આચારશુદ્ધોભયવંશદીપં શુદ્ધાન્તરક્ષ્યા જગદે કુમાર્ ઈ ॥

6.46

નીપાન્વયઃ પાર્થિવ એષ વજ્વા ગુણૈર્ યમ્ આશ્રિત્ય પરસ્પરેણ
સિદ્ધાશ્રમં શાન્તમ્ ઇવૈત્ય સત્ત્વૈર્ નૈસર્ગિકો ઽપ્ય્ ઉત્સસૃજે વિરોધઃ ॥

6.47

યસ્ય્ઽ; આત્મ ગેહે નયનાભિરામા કાન્તિર્ હિમાંશોર્ ઇવ સંનિવિષ્ટ
હર્મ્યાગ્રસંરૂઢતૃણાઙ્કુરેષુ તેજો ઽવિશહ્યં રિપુમન્દિરેષુ ॥

6.48

યસ્યાવરોધસ્તનચન્દનાનાં પ્રક્ષાલનાદ્ વારિવિહારકાલે
કલિન્દકન્યા મથુર્ આં ગતા ઽપિ ગઙ્ગોર્મિસં સક્ત જલેવ ભાતિ ॥

6.49

ત્રસ્તેન તાક્ર્ષ્યાત્ કિલ કાલિયેન મણિં વિસૃષ્ટં યમુનૌકસા યઃ
વક્ષઃસ્થલવ્યાપિ રુચં દધાનઃ સકૌસ્તુભં હ્રેપયતીવ કૃષ્નમ્ ॥

6.50

સંભાવ્ય ભર્તારમ્ અમું યુવાનં મૃદુપ્રવાલોત્તરપુષ્પશય્યે
વૃન્દાવને ચૈત્રરથાદ્ અનૂને નિર્વિશ્યતાં સુન્દરિ યુવનશ્રીઃ ॥

6.51

અધ્યાસ્ય ચામ્ભઃપૃષતોક્ષિતાનિ શૈલેય ગન્ધીનિ શિલાતલાનિ
કલાપિનાં પ્રાવૃષિ પશ્ય નૃત્યં કાન્તાસુ ગોવર્ધનકન્દરાસુ ॥

6.52

નૃપં તમ્ આવર્તમનોજ્ઞનાભિઃ સા વ્યત્યગાદ્ અન્યવધૂર્ ભવિત્રી
મહીધરં માર્ગવશાદ્ ઉપેતં સ્રોતોવહા સાગરગામિનીવ ॥

6.53

અથાઙ્ગદાશ્લિષ્ટભુજં ભુજિષ્યા હેમાઙ્ગદં નામ કલિઙ્ગનાથમ્
આસેદુષીં સાદિતશત્રુપક્ષં બાલામ્ અબાલેન્દુમુખીં બભાષે ॥

6.54

અસૌ મહેન્દ્રાદ્રિસમાનસારઃ પતિર્ મહેન્દ્રસ્ય મહોદધેશ્ ચ
યસ્ય ક્ષરત્સૈન્યગજચ્છલેન યાત્રાસુ યાતીવ પુરો મહેન્દ્રઃ ॥

6.55

જ્યાઘાત રેખે સુભુજો ભુજાભ્યાં બિભર્તિ યશ્ ચાપભૃતાં પુરોગઃ
રિપુશ્રિય્ આં સાઞ્જનભાષ્પ સેકે બન્દીકૃટ્ આનામ્ ઇવ પદ્ધતી દ્વે ॥

6.55*

રણે ઽમિતત્રીણતયા પ્રકાશઃ શરાસનજ્યાનિકષૌ ભુજાભ્યામ્
વિશિષ્ટરેખૌ રિપુવિક્રમાગ્નેર્ નિર્વાણમાર્ગાવ્ ઇવ યો બિભર્તિ ॥

6.56

યમ્ આત્મનઃ સદ્મનિ સંનિ કૃષ્ટો મન્દ્રધ્વનિત્યાજિતયામતૂર્યઃ
પ્રાસાદવાતાયનદૃષ્યવીચિઃ પ્રબોધયત્ય્ અર્ણવ એવ સુપ્તમ્ ॥

6.57

અનેન સાર્ધં વિહરામ્બુરાશેસ્ તીરેષુ તાલીવનમર્મરેષુ
દ્વીપાનતરાનીતલવઙ્ગપુષ્પૈર્ અપાકૃતસ્વેદલવા મરુદ્ભિઃ ॥

6.58

પ્રલોભિતાપ્ય્ આકૃતિલોભનીયા પતિં પુરસ્યોરુગપૂર્વનામ્નઃ
તસ્માદ્ અપ્ આવર્તત દૂરકૃષ્ટા નીત્યેવ લક્ષ્મીઃ પ્રતિકૂલદૈવાત્ ॥

6.58*

અથાધિગમ્યાભુવરાજકલ્પં પતિં પુરસ્યોરુગપૂર્વનામ્નઃ
આચારપૂતોભયવંશદીપં શુદ્ધાન્તરક્ષ્યા જગદે કુમારી ॥

6.59

અથોર્ આખ્યસ્ય પુરસ્ય નાથં દૌવારિકી દેવ સરૂપમ્
ઇતશ્ ચકોરાક્ષિ વિલોકયેતિ પૂર્વાનુશિષ્ટાં નિજગાદ ભોજ્યામ્ ॥

6.60

પાણ્ડ્યો ઽયમ્ અંસાર્પિતલમ્બ્ અ હારઃ કૢપ્તાઙ્ગરાગો હરિ ચન્દનેન
આભાતિ બાલાતપરક્તસાનુઃ સનિર્ઝરોદ્ગાર ઇવાદ્રિરાજઃ ॥

6.61

વ્ ઇ ન્ધ્યસ્ય સંસ્તમ્ભયિતા મહાદ્રેર્ નિઃશેષપીતોજ્ઝિતસિન્ધુ રાજઃ
પ્રીત્યાશ્વમેધાવભૃથાર્દ્રમૂર્તેઃ સૌસ્નાતિકો યસ્ય ભવત્ય્ અગસ્ત્યઃ ॥

6.62

અસ્ત્રં હરાદ્ આપ્તવતા દુરાપં યેનેન્દ્રલોક્ આવ જયાય દૃપ્તઃ
પુરા જનસ્થાનવિમર્દશઙ્કી સંધાય લઃકાધિપતિઃ પ્રતસ્થે ॥

6.63

અનેન પાણૌ વિધિવદ્ (?) ગૃહીતે મહાકુલીનેન મહીવ ગુર્વી
રત્નાનુવિદ્ધાર્ણવમેખલાયા દિશઃ સપત્ની ભવ દક્ષિણ્ અસ્યાઃ ॥

6.64

તામ્બૂલવલ્લીપરિણદ્ધપૂગાસ્વ્ એલાલતાલિઙ્ગિતચન્દનાસુ
તમાલપત્ત્રાસ્તરણાસુ રન્તું પ્રસીદ શશ્વન્ મલયસ્થલીષુ ॥

6.65

ઇન્દીવરશ્યામતનૌર્ નૃપો ઽસૌ ત્વં રોચનાગૌરશરીરયષ્ટિઃ
અન્યોન્યશોભાપરિવૃદ્ધયે વાં યોગસ્ તડિત્તોયદયોર્ ઇવાસ્તુ ॥

6.66

સ્વસુર્ વિદર્ભાધિપતેસ્ તદીયો લેભે ઽન્તરં ચેતસિ નોપદેશઃ
દિવાકરાદર્શનબદ્ધકોશે નક્શત્રનાથાંશુર્ ઇવારવિન્દે ॥

6.67

સંચારિણી દીપશિખેવ રાત્રૌ યં યં વ્યતીયાય પતિંવરા સા
નરેન્દ્રમાર્ગાટ્ટ ઇવ પ્રપેદે વિવર્ણભાવં સ સ ભૂમિપાલઃ ॥

6.68

તસ્યાં રઘોઃ સૂનુર્ ઉપસ્થિતાયાં વૃણીત માં નેતિ સમાકુલો ઽભૂત્
વામેતરઃ સંશયમ્ અસ્ય બાહુઃ કેયૂરબન્ધોચ્છવસિતૈર્ નુનોદ ॥

6.69

તં પ્રાપ્ય સર્વાવયવાનવદ્યં વ્યાવર્તતાન્યોપગમાત્ કુમારી
ન હિ પ્રફુલ્લં સહકારમ્ એત્ય વૃક્સાન્તરં કાઙ્ક્ષતિ ષટ્પદાલી ॥

6.70

તસ્મિન્ સમાવેશિતચિત્તવૃત્તિમ્ ઇન્દુપ્રભામ્ ઇન્દુમતીમ્ અવેક્ષ્ય
પ્રચક્રમે વક્તુમ્ અનુક્રમજ્ઞા સવિસ્તરં વાક્યમ્ ઇદં સુનન્દા ॥

6.71

ઇક્ષ્વાકુવંશ્યઃ કકુદં નૃપાણાં કકુત્સ્થ ઇત્ય્ આહિતલક્ષણો ઽભૂત્
કાકુત્સ્થશબ્દં યત ઉન્નતેચ્છાઃ શ્લાઘ્યં દધત્ય્ ઉત્તરકોસલેન્દ્રાઃ ॥

6.72

મહેન્દ્રમ્ આસ્થાય મહોક્ષરૂપં યઃ સંયતિ પ્રાપ્તપિનાક્ ઇ લીલઃ
ચકાર બાણૈર્ અસુરાઙ્ગનાનાં ગણ્ડ સ્થલીઃ પ્રોષિતપત્ત્રલેખાઃ ॥

6.73

ઐરાવતાસ્ફાલનવિશ્લથં યઃ સંઘટ્ટયન્ન્ અઙ્ગદમ્ અઙ્ગદેન
ઉપેયુશઃ સ્વામ્ અપિ મૂર્તિમ્ અગ્ર્યામ્ અર્ધાસનં ગોત્રભિદો ઽધિત ષ્ઠ્ ઔ ॥

6.74

જાતઃ કુલે તસ્ય કિલોરુકીર્તિઃ કુલપ્રદીપો નૃપતિર્ દિલીપઃ
અતિષ્ઠદ્ એકોનશતક્રતુત્વે શક્રાભ્યસૂયાવિનિવૃત્તયે યઃ ॥

6.75

યસ્મિન્ મહીં શાસતિ વાણિનીનાં નિદ્રાં વિહારાર્ધપથે ગતાનામ્
વાતો ઽપિ નાસરંસયદ્ અંશુકાનિ કો લમ્બયેદ્ આહરણાય હસ્તમ્ ॥

6.76

પુત્રો રઘુસ્ તસ્ય પદં પ્રશાસ્તિ મહાક્રતોર્ વિશ્વજિતઃ પ્રયોક્તા
ચતુર્દિગ્ આવર્જિત સંભૃત્ આં યો મૃત્પાત્રશેષામ્ અકરોદ્ વિભૂતિમ્ ॥

6.77

આરૂઢમ્ અદ્રીન્ ઉદધીન્ વિ તીર્ણં ભુજંગમાનાં વસતિં પ્રવિષ્ટમ્
ઊર્ધ્વં ગતં યસ્ય ન ચાનુબન્ધિ યશઃ પરિચ્છેત્તુમ્ ઇયત્તયાલમ્ ॥

6.78

અસૌ કુમારસ્ તમ્ અજો ઽનુજાતસ્ ત્રિવિષ્ટપસ્યેવ પતિં જયન્તઃ
ગુર્વીં ધુરં યો ભુવનસ્ય પિત્રા ધુર્યેણ દમ્યઃ સદૃશ્ અં બિભર્તિ ॥

6.79

કુલેન કાન્ત્યા વયસા નવેન ગુણૈશ્ ચ તૈસ્ તૈર્ વિનયપ્રધાનૈઃ
ત્વમ્ આત્મનસ્ તુલ્યમ્ અમું વૃણીષ્વ રત્નં સમાગચ્છતુ કાઞ્ચનેન ॥

6.80

તતઃ સુનન્દાવચનાવસાને લજ્જાં તનૂ કૃત્ય નરેન્દ્રકન્યા
દૃષ્ટ્યા પ્રસાદામલયા કુમારં પ્રત્યગ્રહીત્ સંવરણસ્રજેવ ॥

6.81

સા યૂનિ તસ્મિન્ન્ અભિલાષબન્ધં શશાક શાલીનતયા ન વક્તુમ્
રોમાઞ્ચલક્ષ્યેણ સ ગાત્રયષ્ટિં ભિત્ત્વા નિરાક્રામદ્ અરાલકેશ્યાઃ ॥

6.82

તથાગતાયાં પરિહાસપૂર્વં સખ્યાં સખી વેત્ર ધરા બભાષે
આર્યે વ્રજામો ઽન્યત ઇત્ય્ અથૈનાં વધૂર્ અસૂયાકુટિલં દદર્શ ॥

6.83

સા ચૂર્ણગૌરં રઘુનન્દનસ્ય ધાત્રીકરાભ્યાં કરભોપમોરૂઃ
આસઞ્જયામ્ આસ યથાપ્રદેશં કણ્ઠે ગુણં મૂર્તમ્ ઇવાનુરાગમ્ ॥

6.84

તયા સ્રજા મઙ્ગલપુષ્પમય્યા વિશાલવક્ષઃસ્થલલમ્બયા સઃ
અમંસ્ત કણ્ઠાર્પિતબાહુપાશાં વિદર્ભરાજાવરજાં વરેણ્યઃ ॥

6.85

શશિનમ્ ઉપગતેયં કૌમુદી મેઘમુક્તં જલનિધિમ્ અનુરૂપ્ અં
ઇતિ સમગુણયોગપ્રીતયસ્ તત્ર પૌરાઃ શ્રવણકટુ નૃપાણામ્ એકવાક્યં વિવવ્રુઃ ॥

6.86

પ્રમુદિતવરપક્ષમ્ એકતસ્ તત્ (?) ક્ષિતિપતિમણ્ડલમ્ અન્યતો વિતાનમ્
ઉષસિ સર ઇવ પ્રફુલ્લપદ્મં કુમુદવનપ્રતિપન્નનિદ્રમ્ આસીત્ ॥

6.1*

સ તત્ર મઞ્ચેષુ વિમાનકલ્પેષ્વ્ આકલ્પસંમૂર્છિતરૂપશોભાન્
સિંહાસનસ્થાન્ નૃપતીન્ અપશ્યત્ યૂપાન્ પ્રશસ્તાન્ ઇવ હૈમવેદ્ ઈન્ ॥

6.67*

યદા યદા રાજકુમારિકાસૌ ન પૂર્વપૂર્વં ગનયાં ચકાર
તદા તદા નામિતરેફરેખામ્ આશાલતા પલ્લવિની બભૂવ ॥

મૂળ પાઠ: Raghuvaṃśa · Edition: A. Scharpé: Kalidasa Lexicon, Vol. 1, Brugge 1964 (Rijksuniversiteit te Gent, Werken uitgegeven door de Faculteit van de Letteren en Wijsbegeerte, 134) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc