રઘુવંશ · અધ્યાય 13

અથામનઃ શબ્દગુણં ગુણજ્ઞઃ પદં વિમાનેન વિગાહમાનઃ
રત્નાકરં વીક્ષ્ય મિથઃ સ જાયાં રામાભિધાનો હરિર્ ઇત્ય્ ઉવાચ ॥

વૈદેહિ પશ્ય્ઽ; આ મલયાદ્ વિભક્તં મત્સેતુના ફેનિલમ્ અમ્બુરાશિમ્
છાયાપથેનેવ શરત્પ્રસન્નમ્ આકાશમ્ આવિષ્કૃતચારુતારમ્ ॥

ગુરોર્ યિયક્ષોઃ કપિલેન મેધ્યે રસાતલં સંક્રમિતે તુરંગે
તદર્થમ્ ઉર્વીમ્ અવદારયદ્ભિઃ પૂર્વૈઃ કિલાયં પરિવર્ધિતો નઃ ॥

ગર્ભં દધત્ય્ અર્કમરીચયો ઽસ્માદ્ વિવૃદ્ધિમ્ અત્રાશ્નુવતે વસૂનિ
અબિન્ધનં વહ્નિમ્ અસૌ બિભર્તિ પ્રહ્લાદનં જ્યોતિર્ અજન્ય્ અનેન ॥

તાં તામ્ અવસ્થાં પ્રતિપદ્યમાનં સ્થિતં દશ વ્યાપ્ય દિશો મહિમ્ના
વિષ્ણોર્ ઇવાસ્યાનવધારણીયમ્ ઈદૃક્તયા રૂપમ્ ઇયત્તયા વા ॥

નાભિ પ્રરૂઢ્ આમ્બુરુહાસનેન સંસ્તૂયમાનઃ પ્રથમેન ધાત્રા
અમું યુગાન્તોચિતયોગન્દિરઃ સંહૃત્ય લોકાન્ પુરુષો ઽધિશેતે ॥

પક્ષચ્છિદ્ આ ગોત્રભિદ્ આત્તગન્ધાઃ શરણ્યમ્ એનં શતશો મહીધ્રાઃ
નૃપા ઇવોપપ્લવિનઃ પરેભ્યો ધર્મોત્તરં મધ્યમમ્ આશ્રયન્તે ॥

રસાતલાદ્ આદિભવેન પુંસા ભુવઃ પ્રયુક્તોદ્વહનક્રિયાયાઃ
અસ્યાચ્છમ્ અમ્ભઃ પ્રલયપ્રવૃદ્ધં મુહૂર્તવક્ત્ર્ આવરણં બભૂવ ॥

મુખાર્પણેષુ પ્રકૃતિપ્રગલ્ભાઃ સ્વયં તરઙ્ગાધરદાનદક્ષઃ
અનન્યસામાન્યકલત્રવૃત્તિઃ પિબત્ય્ અસૌ પાયયતે ચ સિન્ધૂઃ ॥

સસત્ત્વમ્ આદાય નદીમુખામ્ભઃ સંમીલયન્તો વિવૃતાનનત્વ્ આત્
અમી શિરોભિસ્ તિમયઃ સરન્ધ્રૈર્ ઊર્ધ્વં વિતન્વન્તિ જલપ્રવાહાન્ ॥

માતઙ્ગનક્રૈઃ સહસોત્પતદ્ભિર્ ભિન્નાન્ દ્વિધા પશ્ય સમુદ્રફેનાન્
કપોલસંસર્પિતયા ય એષાં વ્રજન્તિ કર્ણ્ અ ક્ષણચામરત્વમ્ ॥

વેલાનિલાય પ્રસૃતા ભુજંગા મહોર્મિવિસ્ફૂર્જ્ અથુ નિર્વિશેષાઃ
સૂર્યાંશુસંપર્કસમૃદ્ધરાગૈર્ વ્યજ્યન્ત એતે મણિભિઃ ફણસ્થૈઃ ॥

તવાધરસ્પરધિષુ વિદ્રુમેષુ પર્યસ્તમ્ એતત્ સહસોર્મિવેગાત્
ઊર્ધ્વાઙ્કુરપ્રોતમુખં કથંચિત્ ક્લેશદ્ અપક્રામતિ શઙ્ખયૂથમ્ ॥

પ્રવૃત્તમાત્રેણ પયાંસિ પાતુમ્ આવર્તવેગાદ્ ભ્રમતા ઘનેન
આભાતિ ભૂયિષ્ઠમ્ અયં સમુદ્રઃ પ્રમથ્યમાનો ગિરિણેવ ભૂયઃ ॥

દૂરાદ્ અયશ્ચક્રનિભસ્ય તન્વી તમાલતાલીવનરાજિનીલા
આભાતિ વેલા લવણામ્બુરાશેર્ ધારાનિબદ્ધેવ કલઙ્ક લેખા ॥

વેલાનિલઃ કેતકરેણુભિસ્ તે સંભાવયત્ય્ આનનમ્ આયતાક્ષ્ ઇ
મામ્ અક્ષમં મણ્ડનકાલહાનેર્ વેત્તીવ બિમ્બાધરબદ્ધતૃષ્ણમ્ ॥

એતે વયં સૈકતભિન્નશુક્તિ -પર્યસ્તમુક્તાપટલં પયોધેઃ
પ્રાપ્તા મુહૂર્તેન વિમાનવેગાત્ કૂલં ફલાવર્જિતપૂગમાલમ્ ॥

કુરુષ્વ તાવત્ કરભોરુ પશ્ચાન્ -માર્ગે મૃગપ્રેક્ષિણિ દૃષ્તિપાતમ્
એષા વિદૂરીભવતઃ સમુદ્રાત્ સકાનના નિષ્પતત્ ઈવ ભૂમિઃ ॥

ક્વચિત્ પથા સંચરતે સુરાણાં ક્વચિદ્ ઘનાનાં પતતાં ક્વચિચ્ ચ
યથાવિધો મે મન્સો ઽભિલાષઃ પ્રવર્તતે પશ્ય તથા વિમાનમ્ ॥

અસૌ મહ્ એન્દ્રદ્વિપદાનગન્ધ્ ઈ ત્રિમાર્ગગાવીચિવિમર્દશીતઃ
આકાશવાયુર્ દિનયૌવનોત્થાન્ આચામતિ સ્વેદલવાન્ મુખે તે ॥

કરેણ વાતાયનલમ્બિતેન સ્પૃષ્ટસ્ ત્વયા ચણ્ડિ કુતૂહલિન્યા
આમુઞ્ચતીવાભરણં દ્વિતીયમ્ ઉદ્ભિન્નવિદ્યુદ્વલયો ઘનસ્ તે ॥

અમી જનસ્થાનમ્ અપોઢવિઘ્નં મત્વા સમારબ્ધનવોટજાનિ
અધ્યાસતે ચીરભૃતો યથાસ્વં ચિરોજ્ઝિતાન્ય્ આશ્રમમણ્ડલાનિ ॥

સૈષા સ્થલી યત્ર વિચિન્વતા ત્વાં ભ્રષ્ટં મયા નૂપુરમ્ એકમ્ ઉર્વ્યામ્
અદૃશ્યત ત્વચ્ચરણારવિન્દ -વિશ્લેષદુઃખાદ્ ઇવ બદ્ધમૌનમ્ ॥

ત્વં રક્ષસા ભીરુ યતો ઽપનીતા તં માર્ગમ્ એતાઃ કૃપયા લતા મે
અદર્શયન્ વક્તુમ્ અશક્નુવ્ અત્યઃ શાખાભિર્ આવર્જિતપલ્લવાભિઃ ॥

મૃગ્યશ્ ચ દર્ભાઙ્કુરનિર્વ્યપેક્ષાસ્ તવાગતિજ્ઞં સમબોધયન્ મામ્
વ્યાપારયન્ત્યો દિશિ દક્ષિણસ્યામ્ ઉત્પક્ષ્મરાજીનિ વિલોચનાનિ ॥

એતદ્ ગિરેર્ માલયવતઃ પુરસ્તાદ્ આવિર્ભવત્ય્ અમ્બર્લેખ્ ઇ શૃઙ્ગમ્
નવં યત્ર ઘનૈર્ મયા ચ ત્વદ્વિપ્રયોગાશ્રુ સમં વિસૃષ્ટમ્ ॥

ગન્ધશ્ ચ ધારાહતપલ્વલાનાં કાદમ્બમ્ અર્ધોદ્ગતકેસરં ચ
સ્નિગ્ધાશ્ ચ કેકાઃ શિખિનાં બભૂવુર્ યસ્મિન્ અસહ્યાનિ વિના ત્વયા મે ॥

પૂર્વાનુભૂતં સ્મરતા ચ યત્ર કમ્પોત્તરં ભીરુ તવોપગૂઢમ્
ગુહાવિસારીણ્ય્ અતિવાહિતાનિ મયા કથંચિદ્ ઘનગર્જિતાનિ ॥

આસારસિક્તક્ષિતિબાષ્પયોગાન્ મામ્ અક્ષિણોદ્ યત્ર વિભિન્નકોશૈઃ
વિડમ્બ્યમાના નવકન્દલૈસ્ તે વિવાહધૂમારુણલોચનશ્રીઃ ॥

ઉપાન્તવાનીરવનોપગૂધાન્ય્ આલક્ષ્યપારિપ્લવસારસાનિ
દૂરાવતીર્ણા પિબતીવ ખેદાદ્ અમૂનિ પમ્પાસલિલાનિ દૃષ્ટિઃ ॥

અત્રાવિયુક્તાનિ રથાઙ્ગનામ્નામ્ અન્યોન્યદત્તોત્પલકેસરાણિ
દ્વન્દ્વાનિ દૂરાન્તરવર્તિના તે મયા પ્રિયે સસ્પૃહમ્ ઈક્ષિતાનિ ॥

ઇમાં તતાશોકલતાં ચ તન્વીં સ્તનાભિરામસ્તબક્ આભિ નમ્રામ્
ત્વત્પ્રાપ્તિબુદ્ધ્યા પરિરિપ્સમાનઃ સૌમિત્રિણા સાસ્રમ્ અહં નિષિદ્ધઃ ॥

અમૂર્ વિમાનાન્તરલમ્બિનીનાં શ્રુત્વા સ્વનં કાઞ્ચનકિઙ્કિણીનામ્
પ્રત્યુદ્વ્રજન્તીવ ખમ્ ઉત્પતન્ત્યો ગોદાવરીસારસપઙ્ક્તયસ્ ત્વામ્ ॥

એષા ત્વયા પેશલ મધ્યયાપિ ઘટામ્બુસંવર્ધિતબાલચૂતા
આહ્લાદયત્ય્ ઉન્મુખ કૃષ્ણસારા દૃષ્ટ ચિરાત્ પઞ્ચવટી મનો મે ॥

અત્રાનુગોદં મૃગયા નિવૃત્તસ્ તરઙ્ગવાતેમ વિનીત ખેદઃ
રહસ્ ત્વદુત્સઙ્ગ નિષણ્ણ મૂર્ધા સ્મરામિ વાનીરગૃહેષુ સુપ્ત્ અઃ ॥

ભ્રૂ ભેદ માત્રેણ પદાન્ મઘોનઃ પ્રભ્રંશયાં યો ન હ્ ઉષં ચકાર
તસ્યાવિલામ્ભઃપરિશુદ્ધિહેતોર્ ભૌમો મુનેઃ સ્થાનપરિગ્રહો ઽયમ્ ॥

ત્રેતાગ્નિધૂમાગ્રમ્ અનિન્દ્યકીર્તેસ્ તસ્યેદમ્ આક્રાન્તવિમાનમાર્ગમ્
ઘ્રાત્વા હવિર્ગન્ધિ રજોવિમુક્તઃ સમશ્નુતે મે લઘિમાનમ્ આત્મા ॥

એતન્ મુનેર્ માનિનિ શાતકર્ણેઃ પઞ્ચાપ્સરો નામ વિહારવારિ
આભાતિ પર્યન્તવનં વિદૂરાન્ મેઘાન્તરાલક્ષ્યમ્ ઇવેન્દુબિમ્બમ્ ॥

પુરા સ દર્ભાઙ્કુરમાત્રવૃત્તિશ્ ચરન્ મૃગૈઃ સાર્ધમ્ ઋષિર્ મઘોના
સમાધિભીતેન કિલ્ ઓપ નીતઃ પઞ્ચાપ્સરોયૌવનકૂટભન્ધમ્ ॥

તસ્યાયમ્ અન્તર્હિતસૌધભાજઃ પ્ર સક્ત સંગીતમૃદઙ્ગ ઘોષઃ
વિયદ્ગતઃ પુષ્પકચન્દ્રશાલાઃ ક્ષણં પ્રતિષ્રુન્મુખરાઃ કરોતિ ॥

હવિર્ભુજામ્ એધવતાં ચતુર્ણાં મધ્યે લલાટંતપસપ્તસપ્તિઃ
અસૌ તપસ્યત્ય્ અપરસ્ તપસ્વી નામ્ના સુતીક્ષ્ણશ્ ચરિતેન દાન્તઃ ॥

અમું સહાસપ્રહિતેક્ષણાનિ વ્યાજાર્ધસંદર્શિતમેખલાનિ
નાલં વિકર્તું જનિતેન્દ્રશઙ્કં સુરાઙ્ગનાવિભ્રમચેષ્ટિતાનિ ॥

એષો ઽક્ષમાલાવલયં મૃગાણાં કણ્ડૂયિતારં કુશસૂચિલાવમ્
સભાજને મે ભુજમ્ ઊર્ધ્વબાહુઃ સવ્યેતરં પ્રાધ્વમ્ ઇતઃ પ્રયુઙ્ક્તે ॥

વાચંયમત્વાત્ પ્રણતિં મમૈષ કમ્પેન કિંચિત્ પ્રતિગૃહ્ય મૂર્ધ્નઃ
દૃષ્ટિં વિમાનવ્યવધાનમુક્ત્ આં પુનઃ સહસ્રાચિષિ સંનિધત્તે ॥

અદઃ શરણ્યં શરભઙ્ગનામ્નસ્ તપોવનં પાવનમ્ આહિતાગ્નેઃ
ચિરાય સંતર્પ્ય સમિધિર્ અગ્નિં યો મન્ત્રપૂતાં તનુમ્ અપ્ય્ અહૌષીત્ ॥

છાયાવિનીતાધ્વપરિશ્રમેષુ ભૂયિષ્ઠસંભાવ્યફલેષ્વ્ અમીષુ
તસ્યાતિથીનામ્ અધુના સપર્યા સ્થિતા સુપુત્રેષ્વ્ ઇવ પાદપેષુ ॥

ધારાસ્વનોદ્ગારિદરીમુખો ઽસૌ શૃઙ્ગાગ્રલગ્નામ્બુદવપ્રપઙ્કઃ
બધ્નાતિ મે બન્ધુરગાત્રિ ચક્ષુર્ દૃપ્તઃ કકુદ્માન્ ઇવ ચિત્રકૂટઃ ॥

એષા પ્રસન્નસ્તિમિતપ્રવાહા સરિદ્ વિદૂરાન્તરભાવતન્વી
મન્દાકિની ભાતિ નગોપકણ્ઠે મુક્તાવલી કણ્ઠગતેવ ભૂમેઃ ॥

અયં સુ જાતો ઽનુગિરં તમાલઃ પ્રવાલમ્ આદાય સુગન્ધિ યસ્ય
કર્ણાર્પિતેન્ઽ ત્ આકરવં કપોલમ્ અપાર્થ્યકાલાગુરુપત્ત્રલેખમ્ વ્ ત્ ॥

અનિગ્રહત્રાસવિનીતસત્ત્વમ્ અપુષ્પલિઙ્ગાત્ ફલબન્ધિવૃક્ષમ્
વનં તપઃસાધનમ્ એતદ્ અત્રેર્ આવિષ્કૃત્ ઓદગ્રતર પ્રભાવમ્ ॥

અત્રાભિષેકાય તપોધનાનાં સપ્તર્શિહસ્તોદ્ધૃતહેમપદ્મામ્
પ્રવર્તયામ્ આસ કિલ્ઽ; આન્ ઉ સૂયા ત્રિસ્રોતસં ત્ર્યમ્બકમૌલિમાલામ્ ॥

વીર્ આસનૈર્ ધ્યાનજુષામ્ ઋષીનામ્ અમી સમાધ્યાસિત વેદિ મધ્યાઃ
નિવાત નિષ્કમ્પતયા વિભાન્તિ યોગાધિરૂઢા ઇવ શાખિનો ઽપિ ॥

ત્વયા પુરસ્તાદ્ ઉપયાચિતો યઃ સો ઽયં વટઃ શ્યામ ઇતિ પ્રતીતઃ
રાશિર્ મણીનામ્ ઇવ ગારુડાનાં સપદ્મરાગઃ ફલિતો વિભાતિ ॥

ક્વચિત્ પ્રભા ચાન્દ્રમસી તમોભિશ્ મુક્તામયી યષ્ટિર્ ઇવાનુવિદ્ધા
અન્યત્ર માલા સિતપઙ્કજાનામ્ ઇન્દીવરૈર્ ઉત્ખચિત્ આન્તરેવ ॥

ક્વચિત્ ખગાનાં પ્રિયમાનસાનાં કાદમ્બસંસર્ગવતીવ
અન્યત્ર શુભ્રા શરદભ્રલેખા ભક્તિર્ ભુવશ્ ચન્દનકલ્પિતેવ ॥

ક્વચિત્ પ્રભા ચાન્દ્રમસી તમોભિશ્ છાયા વિલીનૈઃ શબલીકૃતેવ
અન્યત્ર શુભ્રા શરદભ્રલેખા રન્ધ્રેષ્વ્ ઇવાલક્ષ્યનભઃપ્રદેશા ॥

ક્વચિચ્ ચ કૃષ્ણોરગભૂષણેવ ભસ્માઙ્ગરાગા તનુર્ ઈશ્વરસ્ય
પશ્યાનવદ્યાઙ્ગિ વિભાતિ ગઙ્ગા ભિન્નપ્રવાહા યમુનાતરઙ્ગૈઃ ॥

તમિસ્રયા શુભ્ર નિશેવ ભિન્ના કુન્દસ્રગ્ ઇન્દીવરમાલયેવ
કૃત્તિર્ હરેઃ કૃષ્ણમૃગત્વચેવ ભૂતિઃ સ્મરારેર્ ઇવ કણ્ઠભાસા ॥

દૃશ્યાર્ધયા શારદમેઘલેખા નિર્ધૂતનિસ્ત્રિંશરુચા વિશ્ એવ
ગવાક્ષકાલાગુરુધૂમરાજ્યા હર્મ્યસ્થલીલેપસુધા નવેવ ॥

તુષારસંઘાતશિલા હિમાદ્રેર્ જાત્યાઞ્જનપ્રસ્તરશોભયેવ
પતત્રિણાં મનસ ગોચરાણાં ત્ શ્રેણીવ કાદમ્બવિહંગપઙ્ક્ત્યા ॥

નિતાન્તશુદ્ધસ્ફ્ ઉ ટિકાશયોગાદ્ વૈડૂર્યકાન્ત્યા રશનાવલીવ
ગઙ્ગા રવેર્ આત્મજયા સમેતા પુષ્પ્યત્ય્ ઉદારં પરભાગલેખા ॥

સમુદ્રપત્ન્યોર્ જલસંનિપાતે પૂતાત્મનામ્ અત્ર કિલાભિષેકાત્
તત્ત્વાવબોધેન વિનાપિ ભૂયસ્ તનુત્યજાં નાસ્તિ શરીરબન્ધઃ ॥

પુરં નિષાદાધિપતેર્ ઇદં તદ્ યસ્મિન્ મયા મૌલિમણિં વિહાય
જટાસુ બદ્ધાસ્વ્ અરુદત્ સુમન્ત્રઃ કૈકેયિ કામાઃ ફલિતાસ્ તવેતિ ॥

પયોધરૈઃ પુણ્યજનાઙ્ગનાનાં નિર્વિષ્ટહેમામ્બુજરેણુ યસ્યાઃ
બ્રાહ્મં સરઃ કારણમ્ આપ્તવાચો બુદ્ધેર્ ઇવાવ્યક્તમ્ ઉદાહરન્તિ ॥

જલાનિ યા તીરનિખાતયૂપ્ આ વહત્ય્ અયોધ્યામ્ અનુ રાજધાનીમ્
તુરંગમેધાવભૃતવતીર્ણૈર્ ઇક્ષ્વાકુભિઃ પુણ્યતરીકૃતાનિ ॥

યાં સૈકતોત્સઙ્ગસુખોચિતાનાં પ્રાજ્યૈઃ પયોભિઃ પરિવર્ધિતાનામ્
સામાન્યધાત્રીમ્ ઇવ માનસં મે સંભાવયત્ય્ ઉત્તરકોસલાનામ્ ॥

સેયં મદીયા જનનીવ તેન માન્યેન રાજ્ઞા સરયૂર્ વિયુક્તા
દૂરે વસન્તં શિશિરાનિલૈર્ માં તરઙ્ગહસ્તૈર્ ઉપગૂહતીવ ॥

વિરક્તસંધ્યા કપિશં પુરસ્તાદ્ યતો રજઃ પાર્થિવમ્ ઉજ્જિહીતે
શઙ્કે હનૂમત્કથિતપ્રવૃત્તિઃ પ્રત્યુદ્ગતો માં ભરતઃ સસૈન્યઃ ॥

અદ્ધા શ્રિયં પાલિત સંગરાય પ્રત્યર્પયિષ્યત્ય્ અનઘાં સ સાધુઃ
હત્વા નિવૃત્તાય મૃધે ખરાદીન્ સંરક્ષિતાં ત્વામ્ ઇવ લક્ષ્મણો મે ॥

અસૌ પુરસ્કૃત્ય ગુરું પદાતિઃ પશ્ચાદવસ્થાપિતવાહિનીકઃ
વૃદ્ધૈર્ અમાત્યૈઃ સહ ચીરવાસા મામ્ અર્ઘ્ય પાણિર્ ભરતો ઽભ્યુપૈતિ ॥

પિત્રા નિ સૃષ્ટાં મદપેક્ષયા યઃ શ્રિયં યુવાપ્ય્ અઙ્કગતામ્ અભોક્તા
ઇયન્તિ વર્ષાણિ તયા સહોગ્રમ્ અભ્યસ્યતીવ વ્રતમ્ આસિધારમ્ ॥

એતાવદ્ ઉક્તવતિ દાશરથૌ તદીયામ્ ઇચ્છાં વિમાનમ્ અધિદેવતયા વિદિત્વા
દ્યોતિષ્ પથાદ્ અવતતાર સવિસ્મયાભિર્ ઉદ્વીક્ષિતં પ્રકૃતિભિર્ ભરતાનુગાભિઃ ॥

તસ્માત્ પુરઃસરવિભીષણદર્શિતેન સેવાવિચક્ષણહરીશ્વરદત્તહસ્તઃ
યાનાદ્ અવાતરદ્ અદૂરમહીતલેન માર્ગેણ ભઙ્ગિરચિતસ્ફ્ અ ટિકેન રામઃ ॥

ઇક્ષ્વાકુવંશગુરવે પ્રયતઃ પ્રણમ્ય સ ભ્રાતરં ભરતમ્ અર્ઘ્ય પરિગ્રહાન્તે
પર્યશ્રુર્ અસ્વજત મૂર્ધનિ ચોપજઘ્રૌ તદ્ભક્ત્યપોઢપિતૃરાહ્યમહાભિષેકે ॥

શ્મશ્રુપ્રવૃદ્ધિજનિત્ આનન વિક્રિયાંશ્ ચ પ્લક્ષાન્ પ્રરોહજટિલાન્ ઇવ મન્ત્રિ વૃદ્ધાન્
અન્વગ્રહીત્ પ્રણમતઃ શુભદૃષ્ટિ પાતૈર્ વાર્ત્તાનુયોગમધુરાક્ષરયા ચ વાચા ॥

દુર્જાત બન્ધુર્ અયમ્ ઋક્ષહરીશ્વરો મે પૌલસ્ત્ય એષ સમરેષુ પુર ઃ પ્રહર્તા
ઇત્ય્ આદૃતેન કથિતૌ રઘુનન્દનેન વ્યુત્ ક્રમ્ય લક્ષ્મણમ્ ઉભૌ ભરતો વવન્દે ॥

સૌમિત્રિણા તદનુ સંસસૃજે સ ચૈનમ્ ઉત્થાપ્ય નમ્રશિરસં ભૃશમ્ આલિનિઙ્ગ
રૂઢેન્દ્રજિત્પ્રહરણવ્રણકર્કશેન ક્લિશ્યન્ન્ ઇવાસ્ય ભુજમધ્યમ્ ઉરઃસ્થલેન ॥

રામાજ્ઞયા હરિચમૂપતયસ્ તદાનીં કૃત્વા મનુષ્યવપુર્ આરુરુહુર્ ગજેન્દ્રાન્
તેષુ ક્ષરત્સુ બહુધા મદવારિધારાઃ શૈલાધિરોહણસુખાન્ય્ ઉપલેભિરે તે ॥

સાનુપ્લવઃ પ્રભુર્ અપિ ક્ષણદાચરાણાં ભેજે રથ્ આન્ દશરથપ્રભવાનુશિષ્ટઃ
માયાવિકલ્પરચિતૈર્ અપિ યે તદીયૈર્ ન સ્યન્દનૈસ્ તુલિતકૃત્રિમભક્તિશોભ્ આઃ ॥

ભૂયસ્ તતો રઘુપતિર્ વિલસત્પતાકમ્ અધ્યાસ્ત કામગતિ સાવરજો વિમાનમ્
દોષાતનં બુધબૃહસ્પતિયોગદૃશ્યસ્ તારા પતિસ્ તરલવિદ્યુદ્ ઇવ્ઽઆભ્ર વૃન્દમ્ ॥

તત્રેશ્વરેણ જગતાં પ્રલયાદ્ ઇવોર્વીં વર્ષાત્યયેન રુચમ્ અભ્રઘનાદ્ ઇવેન્દોઃ
રામેણ મૈથિલસુતાં દશકણ્ઠકૃચ્છ્રાત્ પ્રત્ય્ ઉદ્ધૃતાં ધૃતિમતીં ભરતો વવન્દે ॥

લઙ્કેશ્વરપ્રણતિભઙ્ગદૃઢવ્રતં તદ્ (?) વન્દ્યં યુગં ચરણયોર્ જનકાત્મજાયાઃ
જ્યેષ્ઠાનુવૃત્તિજટિલં ચ શિરો ઽસ્ય સાધોર્ અન્યોન્યપાવનમ્ અભૂદ્ ઉભયં સમેત્ય ॥

ક્રોશાર્ધં પ્રકૃતિપુરઃસરેણ ગત્વા કાકુત્સ્થઃ સ્તિમિતજવેન પુષ્પકેણ
શત્રુઘ્નપ્રતિવિહિતોપકાર્યમ્ આર્યઃ સાકેતોપવનમ્ ઉદારમ્ અધ્યુવાસ ॥

નિસ્ત્રિંશકલ્પસ્ય નિધેર્ જલાનામ્ એષા તમાલદ્રુમ રાજ નીલા
દૂરાદ્ અરાલભ્રુ વિભાતિ વેલા કલઙ્ક રેખા મલિનેવ ધારા ॥