રઘુવંશ · અધ્યાય 11

કૌશિકેન સ કિલ ક્ષિતીશ્વરો રામમ્ અધ્વરવિઘાતશાન્તયે
કાકપક્ષધરમ્ એત્ય યાચિતસ્ તેજસાં હિ ન વયઃ સમીક્ષ્યતે ॥

કૃચ્છ્રલબ્ધમ્ અપિ લબ્ધવર્ણભાક્ તં દિદેશ મુનયે સલક્ષ્મણમ્
અપ્ય્ અસુપ્રણયિનાં રઘોઃ કુલે ન વ્યહન્યત કદાચિદ્ અર્થિતા ॥

યાવદ્ આદિશતિ પાર્થિવસ્ તયોર્ નિર્ગમાય પુરમાર્ગ સત્ક્રિયામ્
તાવદ્ આશુ વિદધે મરુત્સખૈઃ સા સ પુષ્પજલવર્ષિભિર્ ઘનૈઃ ॥

તૌ નિદેશકરણોદ્યતૌ પિતુર્ ધન્વિનૌ ચરણયોર્ નિપેતતુઃ
ભૂપતેર્ અપિ તયોઃ પ્રવત્સ્યતોર્ નમ્રયોર્ ઉપરિ બાષ્પબિન્દવઃ ॥

તૌ પિતુર્ નયનજેન વારિણા કિંચિદુક્ષિતશિખણ્ડ્ અકાવ્ ઉભૌ
ધન્વિનૌ તમ્ ઋષિમ્ અન્વગચ્છતાં પૌરદૃષ્ટિકૃતમાર્ગતોરણૌ ॥

લક્ષ્મણાનુચરમ્ એવ રાઘવં નેતુમ્ ઐચ્છદ્ ઋષિર્ ઇત્ય્ અસૌ નૃપઃ
આશિષં પ્રયુયુજે ન વાહિનીં સા હિ રક્ષણવિધૌ તયોઃ ક્ષમા ॥

રેજતુશ્ ચ સુતરાં મહૌજસઃ કૌશિકસ્ય પદવીમ્ અનુદ્રુતૌ
ઉત્તરાં પ્રતિ દિશં વિવસ્વતઃ પ્રસ્થિતસ્ય મધુમાધવાવ્ ઇવ ॥

માતૃવર્ગચરણસ્પૃષૌ મુનેસ્ તૌ પ્રપદ્ય પદવીં મહૌજસઃ
રેજતુર્ ગતિવશાત્ પ્રવર્તિનૌ ભાસ્કરસ્ય મધુમાધવાવ્ ઇવ ॥

વીચિલોલભુજયોસ્ તયોર્ ગતં શૈશવાચ્ ચપલમ્ અપ્ય્ અશોભત
તોયદાગમ ઇવોદ્ધ્યભિદ્યયોર્ નામધેયસદૃશં વિચેષ્ટિતમ્ ॥

તૌ બલાતિબલયોઃ પ્રભાવતો વિદ્યયોઃ પથિ મુનિપ્રદિષ્ટયોઃ
મમ્લતુર્ ન મણિકુટ્ટિમોચિતૌ માતૃપાર્શ્વપરિવર્ત્ ઇનાવ્ ઇવ ॥

પૂર્વવૃત્તકથિતૈઃ પુરાવિદઃ સાનુજઃ પિતૃસખસ્ય રાઘવઃ
ઉ હ્યમાન ઇવ વાહનોચિતઃ પાદચારમ્ અપિ ન વ્યભાવયત્ ॥

તૌ સરાંસિ રસવદ્ભિર્ અમ્બુભિઃ કૂજિતૈઃ શ્રુતિસુખૈઃ પતત્રિણઃ
વાયવઃ સુરભિપુષ્પરેણુભિશ્ છાયયા ચ જલદાઃ સિષેવિરે ॥

નામ્ભસાં કમલ શોભિનાં તથા શાખિનાં ન ચ પરિશ્રમચ્છિદામ્
દર્શનેન લઘુના યથા તયોઃ પ્રીતિમ્ આપુર્ ઉભયોસ્ તપસ્વિનઃ ॥

સ્થાણુદગ્ધવપુષસ્ તપોવનં પ્રાપ્ય દાશરથિર્ આત્તકાર્મુકઃ
વિગ્રહેણ મદનસ્ય ચારુણા સો ઽભવત્ પ્રતિનિધિર્ ન કર્મણા ॥

તૌ સુકેતુસુતયા ખિલીકૃતે કૌશિકાદ્ વિદિતશાપયા પથિ
નિન્યતુઃ સ્થલનિવેશિતાતટની લીલયૈવ ધનુષી અધિજ્યતામ્ ॥

જ્યાનિનિઆદમ્ અથ ગૃહ્ણતી તયોઃ પ્રાદુરાસ બહૂલ ક્ષપા છવિઃ
તાડકા ચલકપાલકુણ્ડલા કાલિકેવ નિબિડા બલાકિની ॥

તીવ્રવેગધુત માર્ગવૃક્ષયા પ્રેતચીવરવસા સ્વનોગ્રયા
અભ્યભાવિ ભરતાગ્રજસ્ તયા વાત્યયેવ પિતૃકાનનોત્થયા ॥

ઉદ્યતૈકભુજયષ્ટિમ્ આયતીં શ્રોણિલમ્બિપુરુષાન્ત્રમેખલામ્
તાં વિલોક્ય વનિતાવધે ઘૃણાં પત્ત્રિણા સહ મુમોચ રાઘવઃ ॥

યચ્ ચકાર વિવરં શિલાઘને તાડકોરસિ સ રામસાયકઃ
અપ્રવિષ્ટવિષયસ્ય રક્ષસાં દ્વારતામ્ અગમદ્ અન્તકસ્ય તત્ ॥

બાણભિન્નહૃદયા નિપેતુષી સા સ્વકાનભુવં ન કેવલ્ આમ્
વિષ્ટપત્રયપરાજયસ્થિરાં રાવણશ્રિયમ્ અપિ વ્યકમ્પયત્ ॥

રામમન્મથશરેણ તાડિતા દુઃસહેન દૃદયે નિશાચરી
ગન્ધવદ્રુધિરચન્દનોક્ષિતા જીવિતેશવસતિં જગામ સા ॥

નૈરૃતઘ્નમ્ અથ મન્ત્રવન્ મુનેઃ પ્રાપદ્ અસ્ત્રમ્ અવદાનતોષિતાત્
જ્યોતિર્ ઇન્ધનૈપાતિ ભાસ્કરાત્ સૂર્યકાન્ત ઇવ તાડકાન્તકઃ ॥

વામનાશ્રમપદં તતઃ પરં પાવનં શ્રુઅમ્ ઋષેર્ ઉપેયિવાન્
ઉન્મનાઃ પ્રથમજન્મચેષ્ટિતાન્ય્ અસ્મરન્ન્ અપિ બભૂવ રાઘવઃ ॥

આસસાદ મુનિર્ આત્મનસ્ તતઃ શિષ્યવર્ગપરિકલ્પિતાર્હણમ્
બદ્ધપલ્લવપુટાઞ્જલિદ્રુમં દર્શન્ ઓન્મુખ મૃગં તપોવનમ્ ॥

તત્ર દીક્ષિતમ્ ઋષિં રકષતુર્ વિઘ્નતો દશરથાત્મજૌ શરૈઃ
લોકમ્ અન્ધતમસાત્ ક્રમ્ ઓદિતૌ રશામિભિઃ શશિદિવાકરાવ્ ઇવ ॥

વીક્ષ્ય વેદિમ્ અથ રક્તબિન્દુભિર્ બન્ધુજીવપૃથુભિઃ પ્રદૂષિતામ્
સંભ્રમો ઽભવદ્ અપ્ ઓઢકર્મણામ્ ઋત્વિજાં ચ્યુતવિકઙ્કતસ્રુચામ્ ॥

ઉન્મુખઃ સપદિ લક્ષ્મણાગ્રજો બાણમ્ આશ્રયમુખાત્ સમુદ્ધરન્
રક્ષસાં બલમ્ અપશ્યદ્ અમ્બરે ગૃધ્રપક્ષપવનેરિતધ્વજમ્ ॥

તત્ર યાવ્ અધિપતી મખદ્વિષાં તૌ શરવ્યમ્ અકરોત્ સ નેતરાન્
કિં મહોરગવિસર્પિવિક્રમો રાજિલેષુ ગરુડઃ પ્રવર્તતે ॥

સો ઽસ્ત્રમ્ ઉગ્રજવમ્ અસ્ત્રકોવિદઃ સંદધે ધનુષિ વાયુદૈવતમ્
તેન શૈલગુરુમ્ અપ્ય્ અપાતયત્ પાણ્ડુપત્ત્રમ્ ઇવ તાડકાસુતમ્ ॥

યઃ સુબાહુર્ ઇતિ રાક્ષસો ઽપરસ્ તત્ર તત્ર વિસસર્પ માયયા
તં ક્ષુરપ્રશકલીકૃતામ્ કૃતી પત્ત્રિણાં વ્યભજદ્ આશ્રમાદ્ બહિઃ ॥

ઇત્ય્ અપાસ્તમખવિઘ્નયોસ્ તયોઃ સાંયુગીનમ્ અભિનન્દ્ય વિક્રમમ્
ઋત્વિજઃ કુલપતેર્ યથાક્રમં વાગ્ યતસ્ય નિરવર્તયન્ ક્રિયાઃ ॥

તૌ પ્રણામચલકાકપક્ષકૌ ભ્રાતરાવ્ અભૃથ્ આપ્લુતો મુનિઃ
આશિષામ્ અનુપદં સમસ્પૃશદ્ દર્ભપાટિતતલેન પાણિના ॥

તં ન્યમન્ત્રયત સંભૃતક્રતુર્ મૈથિલઃ સ મિઘિલાં વ્રજન્ વશી
રાઘવાવ્ અપિ નિનાય બિભ્રતૌ તદ્ધનુઃશ્રવણજં કુતૂહલમ્ ॥

તૈઃ શિવેષુ વસતિર્ ગતાધ્વભિઃ સાયમ્ આશ્રમતરુષ્વ્ અગૃહ્યત
યેષુ દીર્ઘતપસઃ પરિગ્રહો વાસવક્ષણકલત્રતાં યયૌ ॥

પ્રત્યપદ્યત ચિર્ આય યત્ પુનશ્ ચારુ ગૌતમવધૂઃ શિલામયી
સ્વં વપુઃ સ કિલ કિલિબિષ ચ્છિદાં રામપાદરજસામ્ અનુગ્રહઃ ॥

રાઘવાન્વિતમ્ ઉપસ્થિતં મુનિં તં નિશમ્ય જનકો જનેશ્વરઃ
અર્થકામસહિતં સપર્યયા દેહ બદ્ધમ્ ઇવ ધર્મમ્ અભ્યગાત્ ॥

તૌ વિદેહનગરીનિવાસિનાં ગાં ગતાવ્ ઇવ દિવઃ પુનર્વસૂ
મન્યતે સ્મ પિબતાં વિલોચનૈઃ પક્ષ્મપાતમ્ અપિ વઞ્ચનાં મનઃ ॥

યૂપવત્ય્ અવસિતે કિર્યાવિધૌ કાલવિત્ કુશિકવંશવર્ધનઃ
રામમ્ ઇષ્વસનદર્શનોત્સુકં મૈથિલાય કથયાં બ્વભૂવ સઃ ॥

તસ્ય વીક્ષ્ય લલિતં વપુઃ શિશોઃ પાર્થિવઃ પ્રથિતવંશજન્મનઃ
સ્વં વિચિન્ત્ય ચ ધનુર્ દુરાનમં પીડિતો દુહિટ્શુલ્કસંસ્થયા ॥

અબ્રવીચ્ ચ ભગવન્ મતઙ્ગજૈર્ યદ્ બૃહદ્ભિર્ અપિ કર્મ દુષ્કરમ્
તત્ર નાહમ્ અનુમન્તુમ્ ઉત્સહે મોઘવૃત્તિ કલભસ્ય ચેષ્ટિતમ્ ॥

હ્રેપિતા હિ બહવો નરેશ્વરાસ્ તેન તાત ધનુષા ધનુર્ભૃતઃ
જ્યા નિઘાત કઠિનત્વચો ભુજાન્ સ્વાન્ વિધૂય ધિગ્ ઇતિ પ્રતસ્થિરે ॥

પ્રત્યુવાચ તમ્ ઋષિર્ નિશમ્યતાં સારતો ઽયમ્ અથ વા કૃતં ગિરા
ચાપ એવ ભવતો ભવિષ્યતિ વ્યક્તશક્તિર્ અશનિર્ ગિરાવ્ ઇવ ॥

એવમ્ આપ્તવચનાત્ સ પૌરુષં કાકપક્ષકધરે ઽપિ રાઘવે
શ્રદ્દધે ત્રિદશગોપમાત્રકે દાહશક્તિમ્ ઇવ કૃષ્ણવર્ત્મનિ ॥

વ્યા દિદેશ ગણ્ અઃ સ પાર્શ્વગાન્ કર્મુકાભરણાય મૈથિલઃ
તૈજસય ધનુષઃ પ્રવૃત્તયે તોયદાન્ ઇવ સહસ્રલોચનઃ ॥

તત્ પ્રસુપ્તભુજગેન્દ્રભીષણં વીક્ષ્ય દાશરથિર્ આદદે ધનુઃ
વિદ્રુતક્રતુમૃગાનૌસારિણં યેન બાણમ્ અસૃજદ્ વૃષધ્વજઃ ॥

આતતજ્યમ્ અકરોત્ સ સંસદા વિસ્મયસ્તિમિતનેત્રમ્ ઈક્ષિતઃ
શૈલસારમ્ અપિ નાતિયત્નતઃ પુષ્પચાપમ્ ઇવ પેશલં સ્મરઃ ॥

ભજ્યમાનમ્ અતિમાત્રકર્ષણાત્ તેન વજ્રપરુષસ્વનં ધનુઃ
ભાર્ગવાય દૃઢમન્યવે પુનઃ ક્ષત્રમ્ ઉદ્યતમ્ ઇતિ ન્યવેદયત્ ॥

દૃષ્ટસારમ્ અથ રુદ્રકાર્મુકે વીર્યશુલ્કમ્ અભિનન્દ્ય મૈથિલઃ
રાઘવાય તનયામ્ અયોનિજાં રૂપિણીં શ્રિયમ્ ઇવ્ અ ન્યવેદયત્ ॥

મૈથિલઃ સપદિ સત્યસંગરો રાઘવાય તનયામ્ અયોનિજાં
સંનિધૌ દ્યુતિમતસ્ તપોનિધેર્ અગ્નિસાક્ષિક્ અ ઇવાતિસૃષ્ટવાન્ ॥

પ્રાહિણોચ્ ચ મહિતં મહાદ્યુતિઃ કોસલાધિપતયે પુરોધસમ્
ભૃત્યભાવિ દુહિતુઃ પરિગ્રહાદ્ દિશ્યતાં કુલમ્ ઇદં નિમેર્ ઇતિ ॥

ઉત્સુકશ્ ચ સુતદારકર્મણા સો ઽભવદ્ ગુરુર્ ઉપાગતશ્ ચ તમ્
ગૌતમસ્ય તનયો ઽનુકૂલવાક્ પ્રાર્થિતં હિ સુકૃતામ્ અકાલહૃત્ ॥

અન્વિયેષ સદૃશીં સ ચ સ્નુષાં પ્રાપ ચૈનમ્ અનુકૂલવાગ્ દ્વિજઃ
સદ્ય એવ સુકૃતાં હિ પચ્યતે કલ્પવૃક્ષ ફલ ધર્મિ કાઙ્ક્ષિતમ્ ॥

તસ્ય કલ્પિતપુરસ્ક્રિયાવિધેઃ શુશ્રુવાન્ વચનમ્ અગ્રજન્મનઃ
ઉચ્ચચાલ વલભિતસખો વશી સૈન્યરેણુમુષિતાર્કદીધિતિઃ ॥

આસસાદ મિથિલાં સ વેષ્ટયન્ પિડિતોપવનપાદપ્ આં બલૈઃ
પ્રીતિરોધમ્ અસહિષ્ટ સા પુરી સ્ત્રીવ કાન્તપરિભોગમ્ આયતમ્ ॥

તૌ સમેત્ય સમય્ અ સ્થિતાવ્ ઉભૌ ભૂપતી વરુણવાસવોપમૌ
કન્યકાતનયકૌતુકક્રિયાં સ્વપ્રભાવસદૃશીં વિતેનતુઃ ॥

પાર્થિવીમ્ ઉદવહદ્ રઘૂદ્વહો લક્ષ્મણસ્ તદનુજામ્ અથોર્મિલામ્
યૌ તયોર્ અવરજૌ વરૌજસૌ તૌ કુશધ્વજસુતે સુમધ્યમે ॥

તે ચતુર્થસહિતાસ્ ત્રયો બભુઃ સૂનવો નવવધૂ પરિગ્રહાઃ
સામદાનવિધિભેદ વિગ્રહાઃ સિદ્ધિમન્ત ઇવ તસ્ય ભૂપતેઃ ॥

તા નરાધિપસુતા નૃપાત્મજૈસ્ તે ચ તાભિર્ અગમન્ કૃતાર્થતામ્
સો ઽભવદ્ વરવધૂસમાગમઃ પ્રત્યયપ્રકૃતિયોગ્સંનિભઃ ॥

એવમ્ આત્તરતિર્ આત્મસંભવાંસ્ તાન્ નિવેશ્ય ચતુરો ઽપિ તત્ર સઃ
અધ્વસુ ત્રિષુ વિસૃષ્ટમૈથિલઃ સ્વાં પુરીં દશરથો ન્યવર્તત ॥

તસ્ય જાતુ મરુતઃ પ્રતીપગા વર્ત્મ સુ ધવ્જતરુપ્રમાથિનઃ
ચિક્લિશુર્ ભૃશતયા વરૂથિનીમ્ ઉત્તટા ઇવ નદીરયાઃ સ્થલીમ્ ॥

લક્ષ્યતે સ્મ તદનન્તરં રવિર્ બદ્ધભીમપૈર્વેષમણ્ડલઃ
વૈનતેયશમિતસ્ય ભોગિનો ભોગવેષ્ટિત ઇવ ચ્યુતો મણિઃ ॥

શ્યેનપક્ષપરિધૂસરાલકાઃ સાંધ્યમેઘરુધિરાર્દ્રવાસસઃ
અઙ્ગના ઇવ રજસ્વલા દિશો નો બભૂવુર્ અવલોકનક્ષમાઃ ॥

ભાસ્કરશ્ ચ દિશમ્ અધ્યુવાસ યાં તાં શ્રિતાઃ પ્રતિભયં વવાશિરે
ક્ષત્રશોણિતપિતૃક્રિયોચિતં ચોદયન્ત્ય ઇવ ભાર્ગવં શિવાઃ ॥

તત્ પ્રતીપપવનાદ્ ઇ વૈકૃતં પ્રેક્ષ્ય શાન્તિમ્ અધિકૃત્ય કૃત્યવિત્
અન્વયુઙ્ક્ત ગુરુમ્ ઈશ્વરઃ ક્ષિતેઃ સ્વન્તમ્ ઇત્ય્ અલઘયત્ સ તદ્વ્યથામ્ ॥

તેજસઃ સપદિ રાશિર્ ઉત્થિતઃ પ્રાદુરાસ કિલ વાહિનીમુખે
યઃ પ્રમૃજ્ય નયનાનિ સૈનિકૈર્ લક્ષણીયપુરુષાકૃતિશ્ ચિરાત્ ॥

પિત્ર્યમ્ અંશમ્ ઉપવીતલક્ષણં માતૃકં ચ ધનુર્ ઊર્જિતં દધત્
યઃ સસોમ ઇવ ઘર્મદીધિતિઃ સદ્વિજિહ્વ ઇવ ચન્દનદ્રુમઃ ॥

યેન રોષપરુષાત્મનઃ પિતુઃ શાસને સ્થિભિદો ઽપિ તસ્થુષા
વેપમાનજનનીશિરશ્છિદા પ્રાગ્ અજીયત ઘૃણા તતો મહી ॥

અક્ષભીજવલયેન નિબભૌ દક્ષિણશ્રવણ સંસ્થિતેન યઃ
ક્ષત્રિયાન્તકરણૈકવિંશતેર્ વ્યાજપૂર્વગણનામ્ ઇવોદ્વહન્ ॥

તં પિતુર્ વધભવેન મન્યુના રાજવંશનિધનાય દીક્ષિતમ્
બાલસૂનુર્ અવલોક્ય ભાર્ગવં સ્વાં દશાં ચ વિષસાદ પાર્થિવઃ ॥

રામનામ ઇતિ તુલ્યમ્ આત્મજે વર્તમાનમ્ અહિતે ચ દારુણે
હૃદ્યમ્ અસ્ય ભયદાયિ ચાભવદ્ રત્નજાતમ્ ઇવ હારસર્પયોઃ ॥

અર્ઘ્યમ્ અર્ઘ્યમ્ ઇતિ વાદિનં નૃપં સો ઽન્ અવેક્ષ્ય ભરતાગ્રજો યતઃ
ક્ષત્રકોપદહનાર્ચિષં તતઃ સંદધે દૃશમ્ ઉદગ્રતારક્ આમ્ ॥

તેન કાર્મુક નિષક્ત મુષ્ટિના રાઘવો વિગતભીઃ પુરોગતઃ
અઙ્ગુલીવિવરચારિણં શરં કુર્વતા નિજગદે યુયુત્સુના ॥

ક્ષત્રજાતમ્ અપકાર્ ઇ વૈરિ મે તન્ નિહત્ય બહુશઃ શમં ગતઃ
સુપ્તસર્પ ઇવ દણ્ડઘટ્ટનાદ્ રોષિતો ઽસ્મિ તવ વિક્રમશ્રવાત્ ॥

મૈથિલસ્ય ધનુર્ અન્યપાર્થિવૈસ્ ત્વં કિલાનમિતપૂર્વમ્ અક્ષણોઃ
તન્ નિશમ્ય બહવતા સમર્થયે વીર્યશૃઙ્ગમ્ ઇવ ભગ્નમ્ આત્મનઃ ॥

અન્યદા જગતિ રામ ઇત્ય્ અયં શબ્દ ઉચ્ચરિત એવ મામ્ અગાત્
વ્રીડમ્ આવહતિ મે સ સંપ્રતિ વ્યસ્તવૃત્તિર્ ઉદયોન્મુખે ત્વયિ ॥

બિભ્રતો ઽસ્ત્રમ્ અચલે ઽપ્ય્ અકુણ્ઠિતં દ્વૌ મતૌ મમ રિપૂ સમાગસૌ
હોમ - ધેનુ -હરણાચ્ ચ હૈહયસ્ ત્વં ચ ઇર્તિમ્ અપહર્તુમ્ ઉદ્યતઃ ॥

ક્ષત્રિયાન્તકરણો ઽપિ વિક્રમસ્ તેન મામ્ અવતિ નાજિતે ત્વયિ
પાવકસ્ય મહિમા સ ગણ્યતે કક્ષવજ્ જ્વલતિ સાગરે ઽપિ યઃ ॥

વિદ્ધિ ચાત્ત બલમ્ ઓજસા હરેર્ ઐશ્વરં ધનુર્ અભાજિ યત્ ત્વયા
ખાતમૂલમ્ અનિલો નદીરયૈઃ પાતયત્ય્ અપિ મૃદુસ્ તટદ્રુમમ્ ॥

તન્ મદીયમ્ ઇદમ્ આયુધં જ્યયા સંગમય્ય સશરં વિકૃષ્યતામ્
તિષ્ઠતુ પ્રધનમ્ એવમ્ અપ્ય્ અહં તુલ્યબાહુતરસા જિતસ્ ત્વયા ॥

કાતરો ઽસિ યદિ વ્ ઓદ્ગતાર્ચિષા તર્જિતઃ પરશુધારયા મમ
જ્યા નિઘાત કઠિનાઙ્ગુલિર્ વૃથા બધ્યતામ્ અભયયાચનાઞ્જલિઃ ॥

એવમ્ ઉક્તવતિ ભીમદર્શને ભાર્ગવે સ્મિતવિકમ્પિતાધરઃ
તદ્ધનુર્ગ્રહણમ્ એવ રાઘવઃ પ્રત્યપદ્યત સમર્થમ્ ઉત્તરમ્ ॥

પૂર્વજન્મધનુષા સમાગતઃ સો ઽતિમાત્ર લઘુ દર્શનો ઽભવત્
કેવલો ઽપિ સુભગો નવામ્બુદઃ કિં પુનસ્ ત્રિદશચાપલાઞ્છિતઃ ॥

તેન ભૂમિનિહિતૈકકોટ્ ઇ તત્ કાર્મુકં ચ બલિનાધિરોપિતમ્
નિષ્પ્રભશ્ ચ રિપુર્ આસ ભૂભૃતાં ધૂમશેષ ઇવ ધૂમકેતનઃ ॥

તાવ્ ઉભાવ્ અપિ પરસ્પર્ અ -સ્થિતૌ વર્ધમાનપરિહીનતેજસૌ
પશ્યતિ સ્મ જનતા દિનાત્યયે પાર્વણૌ શશિદિવાકરાવ્ ઇવ ॥

તં કૃપામૃદુર્ અવેક્ષ્ય ભાર્ગવં રાઘવઃ સ્ખલિતવીર્યમ્ આત્મનિ
સ્વં ચ સંહિતમ્ અમોઘ્ અમ્ આશુગં વ્યાજહાર હરસૂનસંનિભઃ ॥

ન પ્રહર્તુમ્ અલમ્ અસ્મિ નિદયં વિપ્ર ઇત્ય્ અભિભવત્ય્ અપિ ત્વયિ
શંષ કિં ગતિમ્ અનેન પત્ત્રિણા હન્મિ લોકમ્ ઉત તે મખાર્જિતમ્ ॥

પ્રત્યુવાચ તમ્ ઋષિર્ ન તત્ત્વતસ્ ત્વાં ન વેદ્મિ પુરુષં પુરાતનમ્
ગાં ગતસ્ય તવ ધામ વૈષ્ણવં કોપિતો હ્ય્ અસિ મયા દિદૃક્ષુણા ॥

ભસ્મસાત્ કૃતવતઃ પિતૃદ્વિષઃ પાત્ર સાચ્ ચ વસુધાં સસાગરામ્
આહિતો જયવિપર્યયો ઽપિ મે શ્લાઘ્ય એવ પરમેષ્ઠિના ત્વયા ॥

તદ્ ગતિં મતિમતાં વરેપ્સિતાં પુણ્યતીર્થગમનાય રક્ષ મે
પીડયિષ્યતિ ન માં ખિલીકૃતા સ્વર્ગપદ્ધતિર્ અભોગલોલુપમ્ ॥

પ્રત્યપદ્યત તથેતિ રાઘવઃ પ્રાઙ્મુખ્ અશ્ ચ વિસસર્જ સાયકમ્
ભાર્ગવસ્ય સુકૃતો ઽપિ સો ઽભવત્ સ્વર્ગમાર્ગપરિઘો દુરત્યયઃ ॥

રાઘવો ઽપિ ચરણૌ તપોનિધેઃ ક્ષમ્યતામ્ ઇતિ વદન્ સમસ્પૃષત્
નિર્જિતેષુ તરસા તરસ્વિનાં શત્રુષુ પ્રણતિર્ એવ કીર્તયે ॥

રાજસત્વમ્ અવધૂય માતૃકં પિત્ર્યમ્ અસ્મિ ગમિતઃ શમં યદા
નન્વ્ અનિન્દિતફલો મમ ત્વયા નિગ્રહો ઽપ્ય્ અયમ્ અનુગ્રહીકૃતઃ ॥

સાધુ યામ્ય્ અહમ્ અવિઘ્નમ્ અસ્તુ તે દેવકાર્યમ્ ઉપપાદયિષ્યતઃ
ઊચિવાન્ ઇતિ વચઃ સલક્ષ્મણં લક્ષ્મણાગ્રજમ્ ઋષિસ્ તિરોદધે ॥

સ્વં નિવેશ્ય કિલ ધામ રાઘવે વૈષ્ણવં વિદિતવિષ્ણુતેજસિ
સ્વસ્તિદાનમ્ અધિકૃત્ય ચાક્ષયં ભાર્ગવો ઽથ નિજમ્ આશ્રમં યયૌ ॥

તસ્મિન્ ગતે વિજયિનં પરિરભ્ય રામં સ્નેહાદ્ અમન્યત પિતા પુનર્ એવ જાતમ્
તસ્યાભવત્ ક્ષણશુચઃ પરિતોષલાભઃ કક્ષાગ્નિલઙ્ઘિતતરોર્ ઇવ વૃષ્ટિપાતઃ ॥

અથ પથિ ગમયિત્વા કૢપરમ્ય્ ઓપકાર્યે કતિચિદ્ અવનિપાલઃ શર્વરીઃ શર્વકલ્પહ્
પુરમ્ અવિશદ્ અયોધ્યાં મૈથિલીદર્શ્ અનીનાં કુવલયિતગવાક્ષાં લોચનૈર્ અઙ્ગનાનામ્ ॥

તે ઽપિ તૂર્ણમ્ અવગમ્ય શામ્ભવમ્ આસમાહરણકર્મતત્પરાઃ
સ્વાં સક્ષિપ્તતિકર્કશં હિ તચ્ ચિક્ષિપુર્ દશાઅરથાત્મજાગ્રતઃ ॥