ફલદીપિકા · અધ્યાય p9

પ્રષ્ટકવર્ગફલ
અર્કસ્થિતસ્ય નવમો રાશિઃ પિતૃગૃહઃ સ્મૃતઃ
તદ્રાશિફલસંખ્યાભિર્વર્દ્ધયેચ્ક્ષોધ્યપિણ્ડકમ્

સપ્તવિંશહૃતાલ્લબ્ધં નક્ષત્રં યાતિ ભાનુજે ।
તસ્મિન્ કાલે પિતૃક્લેશો ભવેષ્યતિ ન સંશયઃ

તત્ત્રિકોણગતે વાઽપિ પિતૃતુલ્યસ્ય વા મૃતઃ ।
સંયોગઃ શોધ્યશિષાણાં શોધ્યપિણ્ડ ઇતિ સ્મૃતઃ

લગ્નાત્સુખેશ્વરાંશેશદશાયાં ચ પિતૃક્ષયઃ ।
સુખનાથદશાયાં વા પિતૃતુલ્યમૃતિં વદેત્

સંશોધ્ય પિણ્ડં સૂર્યસ્ય રન્ધ્રમાનેન વર્દ્ધયેત્ ।
દ્વાદશેન હતાચ્છેષરાશિં યાતે દિવાકરે

તત્ત્રિકોણગતે વાઽપિ મરણં તસ્ય નિર્દિશેત્ ।
એવં ગ્રહાણાં સર્વેષાં ચિન્તયેન્મતિમાન્નરઃ

ચન્દ્રાત્સુખફલૈઃ પિન્ડં હત્વા સારાવશેષિતમ્ ।
શનૌ યાતે માતૃહાનિઃ ત્રિકોણર્ક્ષગતેઽપિ વા

ચન્દ્રાત્સુખાષ્ટમેશંશત્રિકોણે વિદેસાધિપે ।
માતુવિંયોગં તન્માસે નિર્દિશ્લેલ્લગ્નતઃ પિતુઃ

ભૌમાત્તૃત્તીયરાશિસ્થફલૈભ્રાતૃગણં વદેત્ ।
બુધાત્સુખફલૈર્બન્ધુગણં વા માતુલસ્ય ચ

ગુરુસ્થિતસુતસ્થાને યાવતાં વિદ્યતે ફલમ્ ।
શત્રુનીચગ્રહં સ્યક્ત્વા શેષાસ્તસ્યાત્મજાઃ સ્મૃતાઃ

ગુરોરષ્ટકવર્ગે તુ શોધ્યશિષ્ટફલાનિ વૈ ।
ક્રૂરરાશિફલં ત્યક્ત્વા શેષાસ્તસ્યાત્મજાઃ સ્મૃતાઃ

ફલાધિકં ભૃગોર્યત્ર તત્ર ભાર્યાજનિર્યદિ ।
તસ્યાં વંશાભિવૃદ્ધિઃ સ્યાદલ્પે ક્ષીણાર્થસંતતિઃ

શોધ્યપિણ્ડં શનેર્લગ્નાદ્ધત્વા રન્ધ્રફલૈઃ સુખૈઃ ।
હૃત્વાવશેષભં યાતે મન્દે જીવેઽપિ વા મૃતિઃ

લગ્નાદિમન્દાન્તફલૈક્યસંખ્યા-
વર્ષે વિપત્તિસ્તુ તથાર્કપુત્રાત્ ।
યાવદ્વિલગ્ગાન્તફલાનિ તસ્મિન્-
નાશો હિ તદ્યોગસમાનવર્ષે

અષ્ટમસ્ત્થફલૈર્લગ્નાત્પિણ્ડં હત્વા સુખૈર્ભજેત્ ।
ફલમાયુવિજાનીયાત્પ્રાગ્વદ્વેલાં તુ કલ્પયેત્
ત્રિકોણ શોધન
ત્રિકોણેષુ તુ યન્ન્યૂનં તત્તુલ્યં ત્રિષુ શોધયેત્ ।
એકસ્મિન્ ભવને શૂન્યે તત્રિકોણં ન શોધયેત્

ભવનદ્વયશૂન્યે તુ શોધયેદન્યમન્દિરમ્ ।
સમત્વે સર્વગેહેષુ સર્વં સંશોધયેત્તદા

એકાધિપત્ય શોધન
ત્રિકોણશોધનાં કૃત્વા પ્રશ્ચદૈકાહિપત્યકમ્ ।
ક્ષેત્રેદ્વયે ફલાનિ સ્યુસ્તદા સંશોધયેત્સુધીઃ

ગ્રહયુક્તે ફલૈર્હીને ગ્રહાભાવે ફલાધિકે ।
ઊનેન સદૃશન્ત્વસ્મિન્ શોધયેદ્ગ્રહવર્જિતે

ફલાધિકે ગ્રહૈર્યુક્તે ચાન્યસ્મિન્ સર્વમ્ત્સૃજેત્ ।
સગ્રહાગ્રહતુલ્યત્વે સર્વં સંશોધ્યમગ્રહાત્

ઉભાભ્યાં ગ્રહહીનાભ્યાંસમત્વે સકલં ત્યજેત્ ।
ઉભયોર્ગ્રહસંયુક્તે ન સંશોધ્યં કદાચન

એકસ્મિન્ ભવને શૂન્યે ન સંશોધ્યં કદાચન ।
દ્વાવગ્રહૌ ચેદ્યન્નયૂનં તત્તુલ્યં શોધયેદ્દ્વયોઃ

શોધ્યાવશિષ્ટં સંસ્થાપ્ય રાશિમાનેન વર્દ્ધયેત્ ।
ગ્રહયુક્તેઽપિ તદ્રાશૌ ગ્રહમાનેન વર્દ્ધયેત્

રાશિ ગુણક આઉર ગ્રહ ગુણક
ગોસિંહૌ દશગુણિતૌ વસુભિર્મિથુનાલિભે ।
વણિઙ્મેષૌ ચ મુનિભિઃ કન્યકામકરે શરૈઃ

શેષાઃ સ્વમાનગુણિતાઃ કર્કિચાપઘટીભુષાઃ ।
એતે રાશિગુણાઃ પ્રોક્તાઃ પૃથગ્ગ્રહગુણાઃ પૃથક્

જીવારશુક્રસૌમ્યાનાં દશવસુમપ્તેન્દ્રિયૈઃ ક્રમાદ્ગુણિતા ।
બુધસંખ્યા શેષાણાં રાશિગુણાદ્ગ્રહગુણઃ પૃથક્કાર્યઃ

એવં ગુનિત્વા સંયોજ્ય સપ્તભિર્ગુણયેત્પુનઃ ।
સપ્તવિંશહૃતાલબ્ધવર્ષાણ્યત્ર ભવન્તિ હિ

દ્વાદશાદ્ગુણયેલ્લબ્ધા માસાહર્ઘતિકાઃ ક્રમાત્ ।
સપ્તવિંશતિ વર્શાણિ મણ્ડલં શોધયેત્પુનઃ

અન્યોઽન્યમર્દ્ધહરણં ગ્રહયુક્તે તુ કારયેત્ ।
નીચેઽર્દ્ધમસ્તગેઽપ્યર્દ્ધહરણં તેષુ કારયેત્

શત્રુક્ષેત્રે ત્રિભાગોનં દૃશ્યાર્દ્ધહરણં તથા ।
ત્ર્યંશોનહરણં ભઙ્ગે સૂર્યેન્દ્વોઃ પાતસંશ્રયાત્

બહુત્વે હરણે પ્રાપ્તે કારયેદ્વલવત્તરમ્ ।
પશ્ચાત્તાન્ સકલાન્ કૃત્વા વરાઙ્ગેણ વિવર્દ્ધયેત્

માતઙ્ગલબ્ધં શુદ્ધાયુર્ભવતીતિ ન સંશયઃ ।
પૂર્વવદ્દિનમાસાબ્દાન્ કૃત્વા તસ્ય દશા ભવેત્

એવં ગ્રહાનાં સર્વેષં દશાં કુર્યાત્ પૃથક્ પૃથક્ ।
અષ્ટવર્ગદશામાર્ગઃ સર્વેષામુત્તમોત્તમઃ

બલો બલિષ્તો લવણાગમોસુરો
રાગી મુરરિઃ શિખરીન્દ્રગાથયા
ભૌમો ગણેન્દ્રો લઘુભાવતાસુરો
ગોકર્ણરક્તા તુ પુરણર્મથિલી

રુદ્રઃ પરં ગહ્વરંભૈરવસ્થલી
રાગી વલી ભાસ્વરગીર્ભગાચલાઃ ।
ગિરૌ વિવસ્વાન્બલવદ્વિવક્ષયા
શુલી મમ પ્રીતિકરોઽત્ર તીર્થકૃત્

સર્વકર્મફલોપેતમષ્ટવર્ગકમુચ્યતે ।
અન્યથા બલવિજ્ઞાનં દુર્જ્ઞેયં ગુણદોષજમ્

ત્રિંશાધિકફલા યે સ્યૂ રાશયસ્તે શુભપ્રદાઃ ।
પઞ્ચવિંશાત્પરં મધ્યં કષ્ટં તસ્માદધઃ ફલમ્

મધ્યાત્ફલાધિકં લાભે લાભાત્ ક્ષીણતરે વ્યયે ।
યસ્ય વ્યયાધિકે લગ્ને ભોગવાનર્થવાન્ ભવેત્

મૂર્ત્યાદિ વ્યયભાવાન્તં દૃષ્ટ્વા ભાવફલાનિ વૈ ।
અધિકે શોભનં વિદ્યાદ્ધીને દોષં વિનિર્દિશેત્

ષષ્ઠાષ્ઠમવ્યયાંસ્ત્યક્ત્વા શેષેષ્વેવ પરકલ્પયેત્ ।
શ્રેષ્ઠરાશિષુ સર્વાણિ શુભકાર્યાણિ કારયેત્

લગ્નાત્પ્રભૃતિ મન્દાન્તમેકીકૃત્ય ફલાનિ વૈ ।
સપ્તભિર્ગુણયેત્પશ્ચાત્સપ્તવિંશહૃતાત્ફલમ્

તત્સમાનગતે વર્ષે દુઃખં વા રોગમાપ્નુયાત્ ।
એવં મન્દાનિ લગ્નાન્તં ભૌમરાહ્વોસ્તથા ફલમ્

શુભગ્રહાણાં સંયોગસમાનાબ્દે શુભં ભવેત્ ।
પુત્રવિત્તસુખાદીનિ લભતે નાત્ર સંશયઃ

સંગ્રહેણ મયા પ્રોક્તમષ્ટવર્ગફલં ત્વિહ ।
તજ્જ્ઞૈર્વિસ્તરતઃ પ્રોક્તમન્યત્ર પટુબુદ્ધિભિઃ