ફલદીપિકા · અધ્યાય p25

નિર્યાણપ્રકરણ
તત્તદ્ભાવાદષ્ટમેશસ્થિતાંશે તત્ત્રિકોણગે ।
વ્યયેશસ્થિતભંશે વા મન્દે તદ્ભાવનાશનમ્

રન્ધ્રેશે ગુલિકો મન્દઃ ખરદ્રેક્કાણપાઽપિ વા ।
યત્ર તિષ્ઠતિ તદ્ભંશત્રિકોણે રવિજે મૃતઃ

ઉદ્યદ્દૃગાણનાથસ્ય તથા રન્ધ્રાધિપસ્ય ચ ।
રન્ધ્રદ્રેક્કાણપસ્યાપિ ભાંશકોણે ગુરૌ મૃતિઃ

સ્વસ્ફુટદ્વાદશાંશે વા રન્ધ્રેશસ્થનવાંશકે ।
લગ્નેશસ્થનવાંશે વા તત્ત્રિકોણેઽપિ વા મૃતિઃ

રન્ધ્રભોર્વા ભાનોર્વા ભાનોર્વાભાંશકોણં ગતે વિધૌ ।
મૃતિં વદેત્સર્વમેતલ્લગ્નાચ્ચદ્રાચ્ચ ચિન્તયેત્

લગ્નેશહીનયમકણ્ટકભાંશકોણં
પ્રાપ્તેઽથવા શનિવિહીનહિમાંશુભાંશમ્ ।
યાતે ગુરૌ સ્વમરણન્ત્વથ રાહુહીન-
ભૂસૂનુભાંશકગુરૌ સહજપ્રણાશઃ

ભાનોઃ કણ્ટકવર્જિતસ્ય ભવનાંષે વા ત્રિકોણે ગુરૌ
તાતો નશ્યતિ કણ્ટકોનગુલિકર્ક્ષંશત્રિકોણે શનૌ ।
અર્કોનેન્દુગૃહંશકોણગગુરૌ ચન્દ્રોનમન્દાત્મજ-
ક્ષેત્રેંઽશેઽપ્યથવા ત્રિકોણગૃહગે મન્દે જનન્યા મૃતિ

વદેત્પ્રત્યરિનક્ષત્રનાથાચ્ચ યમકણ્ટકમ્ ।
ત્યક્ત્વા તદ્ભવને કોણે ગુરૌ પુત્રવિનાશનમ્

લગ્નાર્કમાન્દિસ્ફુટયોગરાશેરધીશ્વરો યદ્ભવનોપગસ્તુ ।
તદ્રાશિસંસ્થે પુરુહૂતવન્દ્યે તત્કોણગે વા મૃતિમેતિ જાતઃ

માન્દિસ્ફુટે ભાનુસુટં વિશોધ્ય
રાશ્યંશકોણે રવિજે મૃતઃ સ્યાત્ ।
ધૂમાદિપ~ચગ્રહયોગરાશિ-
દ્રેક્કાણયાતેઽર્કમુતે ચ મૃત્યુઃ

વિલગ્નમન્દિસ્ફુટયોગભાંશં
નિર્યણમાસં પ્રવદન્તિ તજ્જ્ઞાઃ ।
નિર્યણચન્દ્રો ગુલિકેન્દુયોગો
લગ્નં વિલગ્નાર્કિસુતેન્દુયોગઃ

માન્દિસ્ફુટોદિતનવાંશગતેઽમરડ્યે
તદ્દ્વાદશાંશસહિતે દિનનાથસૂનૌ ।
દ્રેક્કાણકોણભવને દિનપે ચ મૃત્યુ-
ર્લગ્નેન્દુમાન્દિયુતભેશગતોદયે સ્યાત્

ગુલિકં રવિસૂનું ચ ગુણિત્વા નવસંખ્યયા ।
ઉભયોરૈક્યરાશ્યંશગૃહગે રવિજે મૃતિઃ

સ્ફુટે વિલગ્નનાથસ્ય વિશોધ્ય યમકણ્ટકમ્ ।
તદ્રાશિનવભાગસ્થે જીવે મૃત્યુર્ન સંશયઃ

ષષ્ઠાવસાનરન્ધ્રેશસ્ફુટૈક્યભવનં ગતે ।
તત્ત્રિકોણોપગે વાઽપિ મન્દે મૃત્યુભયં નૃણામ્

ઉદ્યદ્દૃગાણપતિરાશિગતે સુરેડ્યે
તસ્ય ત્રિકોણમપિ ગચ્છતિ વા વિનાશમ્ ।
રન્ધ્રત્રિભાગપતિમન્દિરગેઽથ મન્દે
પ્રાપ્તે ત્રિકોણમથવાસ્ય વદન્તિ મૃત્યુમ્

વિલગ્નજન્માષ્ટમરાશિનાથયોઃ
ખરત્રિભાગેશ્વરયોસ્તયોરપિ ।
શશાઙ્કમાન્દ્યોરપિ દુર્બલાંશક-
ત્રિકોણગે સૂર્યસુતે મૃતિર્ભવેત્

લગ્નાધિપસ્થિતનવાંશકરાશિતુલ્યં
રન્ધ્રાધિપસ્ય ગૃહમાપતિતે ઘટેશે ।
તસ્મિન્વદેન્મરણયોગમનેકશાસ્ત્ર-
સંક્ષુણ્ણખિન્નમતિભિઃ પરિકીર્તિતં તત્

શશાઙ્કસંયુક્તદૃગાણપૂર્વતઃ
ખરત્રિભાગેશગૃહં ગતેઽપિ વા ।
ત્રિકોણગે વા મરણં શરીરિણાં
શશિન્યથ સ્યાત્તનુરન્ધ્રરિઃફગે

નિધનેશ્વરગતરાશૌ ભાનાવિન્દૌ તુ ભાનુગતરાશૌ ।
નિધનાધિપસંયુક્તે નક્ષત્રે નિર્દિશેન્મરણમ્

યો રાશિર્ગુર્લિકોપેતઃ તત્ત્રિકોણગતે શનૌ ।
મરણં નિશિજાતાનાં દિવિજાનાં તદસ્તકે

ગુરુરાહુસ્ફુટૈક્યસ્ય રાશિં યાતો ગુરુર્યદા ।
તદા તુ નિધનં વિદ્યાત્તત્ત્રિકોણગતોઽથવા

અષ્ટમસ્ય ત્રિભાગાંશપતિસ્થિતગૃહં શનૌ ।
તદીહનવભાગર્ક્ષં ગતે વા મરણં ભવેત્

જન્મકાલે શનૌ યસ્ય જન્માષ્ટમપતેરપિ ।
રાશેરંશકરાશેર્વા ત્રિકોણસ્થે શનૌ મૃતઃ

નિશીન્દુરાશૌ ચેજ્જન્મ માન્દિભેઽંશે મૃતિઃ ।
દિવાર્કભે ચેત્તદ્દ્યૂનત્રિકોણે વા શનૌ મૃતિઃ

રન્ધ્રેશ્વરાદ્યાવતિ ભે માન્દિસ્તાવતિ ભે તતઃ ।
શનિશ્ચેન્મરણં બ્રૂયાદિતિ સદ્ગુરુભાષિતમ્

જન્મકાલીનમૃગુજાત્કામશત્રુ વ્યયે રવૌ ।
મરણં નિશ્ચિતં બ્રુયાદિતિ સદ્ગુરુભાષિતમ્

તિષ્ઠન્ત્યષ્ટમરિઃફષષ્ઠપતયો રન્ધ્રત્રિભાગેશ્વરો
માન્દિર્યદ્ભવનેષુ તેષ્વપિ ગૃહેષ્વાર્કીડયસૂર્યેન્દવઃ ।
સર્વે ચારવશાત્પ્રયાન્તિ હિ યદા મૃત્યુસ્તદા સ્યાન્નૃણાં
તેષામંશવશાદ્વદન્તુ નિધનં તત્તત્ત્રિકોણેઽપિ વા