ફલદીપિકા · અધ્યાય p24

દ્વાદ્શ ભાવફલ
લગ્નનવંશપતુલ્યતનુઃ સ્યાદ્વીર્યયુત્તગ્રહતુલ્યતનુર્વા
ચન્દ્રસમેતનવાંશપવર્ણઃ કાદિવિલગ્નવિભક્તભગાત્રઃ

લગ્નેશે કેન્દ્રકોણે સ્ફુટકરનિકરે સ્વોચ્ચભે વા સ્વભે વા
કેન્દ્રાદન્યત્રસંસ્થે નિધનભવનપે સૌમ્યયુક્તે વિલગ્ને ।
દીર્ઘયુષ્માન્ધનાઢ્યો મહિતગુણયુતો ભૂમિપાલપ્રશસ્તો
લક્ષ્મીવાન્ સુન્દરાઙ્ગો દૃઢતનુરભયો ધાર્મિકઃ સત્કુટુમ્બી ॥ ૨
સત્સંબન્ધયુતે કલેવરપતૌ સદ્ગ્રામવાસોઽથવા
સત્સઙ્ગઃ પ્રબલગ્રહેણ સહિતે વિખ્યાતભૂપાશ્રયઃ ।
સ્વોચ્ચસ્થે નૃપતિઃ સ્વયં સ્વગૃહગે તજ્જન્મભૂમૌ સ્થિતિઃ
સઞ્ચારશ્ચરભે સ્થિતિઃ સ્થિરગૃહે દ્વદ્વં દ્વિરૂપં ફલમ્

વિખ્યાતઃ કિરણોજ્વલે તનુપતૌ સુસ્થે સુખી વર્ધનો
દુઃસ્થે દુઃખ્યસદૃક્ષનીચભવને વાસો નિકૃષ્ટસ્થલે ।
સ્વસ્થો જીવતિ શક્તિમત્યુદયભે વર્દ્ધિષ્ણરૂર્જસ્વલો
નિઃશક્તૌ નિહતો વિપદ્ભિરસકૃત્ખિન્નો ભવેદાતુરઃ

અર્થસ્વામિનિ મુખ્યભાવજુષિ સત્સ્વર્થે કુટુમ્બશ્રિયા
સર્વોત્કૃષ્ટગુણો ધની ચ સુમુખી સ્યાદ્દૂરદર્શી નરઃ ।
સમ્બન્ધે સવિતુર્દ્વિતીયપતિના લોપકારક્ષમાણ્
વિદ્યામર્થમવાપ્નુયાદથ શનેઃ ક્ષુદ્રાલ્પવિદ્યારતઃ

જૈવે વૈદિકધર્મશાસ્ત્રનિપુણો બૌધેઽર્થશસ્ત્રે પદુઃ
શૃ~ગરોક્તિ પટુર્ભૃગોર્હિમરુચેઃ કિઞ્ચિત્કલાવિધ્ભવેત્ ।
કૌજે ક્રૂરકલા પટુશ્ચ પિશુનો રાહૌ સ્થિતે લોહલઃ
કેતૌ ભ્રશ્યદલીકવાગ્ધનગતિઃ પાપૈશ્ચ મૂઢોઽધનઃ

બન્ધો યદિ સ્યાત્તનુશૌર્યનાથગો-
રન્યોન્યરાશિસ્થતયોર્બલાઢ્યયોઃ ।
ધૈર્યં ચ શૌર્યં સહજાનુકૂલતાં
પ્રાપ્નોત્યયં સાહસકાર્યકર્તૃતામ્

શૌર્યપે બલિનિ સદ્ગ્રહયુક્તે કારકેઽપિ શુભભાવમુપેતે ।
ભ્રાતૃ વૃદ્ધિરથ વીર્યવિહીને દુઃસ્થને ભવતિ સોદરનાશઃ

અયુગ્મરાશૌ યદિ કારકેશૌ
ગુર્વર્કભૂસૂનુનિરીક્ષિતૌ ચેત્ ।
ઓજો ગૃહઃ સ્યાદદિ વિક્રમાખ્યઃ
પુંભ્રાતરસ્ત્વંશવશાડ્ભવેયુઃ

દુઃસ્થાને સુખપે શશિન્યપિ સતાં યોગેક્ષણૈર્વજિતે
પાપાન્તઃસ્થિતિમત્યસદ્ગ્રહયુતે દૃષ્ટે જનન્યા મૃતિઃ
એતૌ દ્વાવપિ વીર્યગૌ શુભયુતૌ દૃષ્ટૌ શુભૈર્બન્ધુગૈ-
ર્માતુઃ સૌખ્યકરૌ વિધોશ્ચ સુખગૈઃ સૌમ્યૈર્વદેત્તત્સુખમ્

લગ્નેશે સુખગેઽથવા સુખપતૌ લગ્ને તયોરીક્ષણી
યોગે વા શશિનસ્તથા યદિ કરોત્યન્ત્યાં સ્વમાતુઃ ક્રિયામ્ ।
અન્યોન્યં યદિ શત્રુનીચભવને ષષ્ઠાષ્ઠમે વા તયો
ર્માતુર્નોપકરોતિ નાશસગયે બન્ધસ્તયોર્વા ન ચેત્

માત્રૃભાવોક્તવદ્વાચ્યં પિતૃભ્રાતૃસુતાદિષુ ।
ભાવકરકભાવેશલગ્નલગ્નેશ્વરૈર્વદેત્

સુસ્થૌ સુખેશભૃગુજૌ તનુબન્ધુયુક્તા
વાન્દોલિકાં જનપતેશ્વરતાં વિધત્તઃ ।
સ્વર્ણદ્યનર્ધ્યમણિભૂષણપટ્ટશય્યા-
કામોપભોગકરણાનિ ચ ગોગજાશ્વાન્

દુઃસ્થે સુખેશે કુજસૂર્યક્તે
સુખેઽપિ વા જન્મગૃહં પ્રદગ્ધમ્ ।
જીર્ણં તમોમન્દયુતેઽરિયુક્તે
પરૈર્હૃતં ગોક્ષિતિવાહનાદ્યમ્

સૌમ્યર્ક્ષંશે સૌમ્યયુક્તે પઞ્ચમે વા તદીશ્વરે ।
વૈશેષિકાંશે સદ્ભાવે ધીમાન્નિષ્કપટી ભવેત્

સ્થિતિઃ પાપાનાં વા દ્વિષતિ બલયુક્તારિપતિના
યુતો વા દૃષ્ટો વા યદિ રિપુગૃહે વા તનુપતિઃ ।
અરીશઃ કેન્દ્રે વાઽપ્યશુભખગસંવીક્ષિતયુતો
રિપૂણાં પીડાં દ્રાગ્ભૃશમપરિહાર્યં વિતનુતે

ષષ્ઠેશ્વરાદતિબલિન્યુદયાધિનાથે
સૌમ્યગ્રહાંશસહિતે શુભદૃષ્ટયુક્તે ।
સૌખ્યેશ્વરેઽપિ સબલે યદિ કેન્દ્રકોણે-
ષ્વારોગ્યમાગ્યસહિતો દૃઢગાત્રયુક્તઃ

શત્રુનાથે તુ દુઃસ્થાને નીચમૂઢારિસંયુતે
ટસ્માદ્બલાધ્યેલગ્નેશે શત્રુનાશં રવૌ શુભે

યદ્ભાવેશયુતો વૈરિનાથો યદ્ભાવસંશ્ચિતઃ ।
ષષ્ટસ્થિતો યદ્ભાવેશસ્તે ભાવાઃશત્રુતાં યયુઃ

સત્સંબન્ધયુતે સપ્તર્ક્ષે તદીશે બલાન્વિતે ।
પતિપુત્રવતી ષઢ્વી ભાર્યા સર્ક્ગુણૈર્વૃતા

કેન્દ્રાદન્યત્ર રધ્રેશે લગ્નેશાદ્દુર્બલે સતિ ।
નાધિર્ન વિઘ્નો ન ક્લેશો નૃણામાયુશ્ચિરં ભવેત્

ધર્મે કુજે વા સૂર્ય વા દુઃસ્થે તન્નાયકે સતિ ।
પાપમધ્યગતે વાઽપિ પિતુર્મરણમાદિશેત્

દિવા સૂર્યે નિશા મન્દે સુસ્થે શુભનિરીક્ષિતે ।
ધર્મેશે બલસંયુક્તે ચિરં જીવતિ તત્પિતા

મન્દારયોઃ શીતરુચૌ ચ સૂર્યે ત્રિકોણગે તજ્જનનીપિતૃભ્યામ્ ।
ત્યત્કો ભવેચ્છક્રપુરોહિતેન દૃષ્ટે તનૂજોઽસ્તિ સુખી ચિરાયુઃ

શનિર્ભગ્યાધિપઃ સ્યાચ્ચેચ્ચરસ્થો ન શુભેક્ષિતઃ ।
સૂર્યે દુઃસ્થાનગેઽપ્યન્યપિતરં હ્યુપજીવતિ

ધર્મે તદીશે વા મન્દયુક્તે દૃષ્ટેઽપિ વા ચરે ।
જાતો દત્તો ભવેન્નૂનં વ્યયેશે બલશાલિનિ

નભસિ શુભખગે વા તત્પતૌ કેન્દ્રકોણે
બલિનિ નિજગૃહોચ્ચે કર્મગે લગ્નપિ વા ।
મહિતપૃથુયશાઃ સ્યાદ્ધર્મકર્મપ્રદૃત્તઃ
નૃપતિસદૃશભાગ્યં દીર્ઘમાયુશ્ચ તસ્ય

ઉર્જસ્વી જનવલ્લભે દશમગે સૂર્યે કુજે વા મહત્
કાર્યં સાધયતિ પ્રતાપબહુલં ખેશશ્ચ સુસ્થો યદિ ।
સવ્દ્યાપારવ્તીં ક્રિયં વિતનુતે સૌમ્યેષુ સચ્છલાધિતાં
કર્મસ્થેષ્વહિમન્દકેતુષુ ભવેદ્દુષર્મકારી નરઃ

લાભેશે યદ્ભાવનાથયુક્તે યદ્ભાવગેઽપિ વા ।
ભાવં તદનુરૂપસ્ય વસ્તુનો લાભગૈરપિ

વ્યયસ્થિતો યદ્ભાવેશો વ્યયેશો યત્ર તિષ્ઠતિ ।
તસ્ય ભાવસ્યાનુરૂપવસ્તુનો નાશમાદિશેત્

ભાવેશસ્થિતભંશકોણમપિ વા ભાવં તુ વા લગ્નપો
લગ્નેશસ્થિતભાંશકોણમુદયં વાઽયાતિ ભાવાધિપઃ ।
સંયોગેઽપિ વિલોકનેઽપિ ચ તયોસ્તદ્ભાવસિદ્ધિં તદા
બ્રૂયાત્કારકયોગતસ્તનુપતેર્લગ્નાચ્ચ ચન્દ્રાદપિ

યદ્ભાવેશાસ્થતર્ક્ષાંશત્રિકોણસ્થે ગુરુર્યદા ।
ગોચરે તસ્ય ભાવસ્ય ફલપ્રાપ્તિં વિનિર્દિશેત્

લગ્નારિનાથયોગે તુ લગ્નેશાદ્દુર્બલે રિપૌ ।
તદા તદ્વશગઃ શત્રુવીપરિતમતોઽન્યથા

યદ્ભાવપસ્ય તનુપસ્ય ભવત્યરિત્વા-
ત્તત્કાલશત્રુ વશતોઽરિમૃતિસ્થિતો વા ।
સ્પર્ધાં તદા વદતુ નેત ચ ગોચરસ્થ-
સ્તદ્વત્સુહૃત્વમપિ સંયુતિમૈત્રતશ્ચ

લગ્નેશયદ્ભાવપયોસ્તુ યોગો
યદા તદા તત્ફલસિદ્ધિકાલઃ ।
ભાવેશવીર્યે શુભમન્યથાન્ય-
લ્લગ્નાચ્ચ ચન્દ્રાદપિ ચિન્તનીયમ્