પૌષ્કરસંહિતા · અધ્યાય 40

ઇતિ શ્રીપાઞ્ચરાત્રે મહોપનિષદિ પૌષ્કરસંહિતાયાં આગમનિર્ણયો નામ એકોનચત્વારિંશો ઽધ્યાયઃ ॥
(સમુદિત શ્લોકસંખ્યા 38)
અથ ચત્વારિંશો ઽધ્યાયઃ
પૌષ્કર ઉવાચ ---
પરિજ્ઞાતં મયા દેવ દોષોપશમનં મહત્ ।
શાન્તિકં પરમં યદ્ વૈ વ્યત્યયાત્ સૌમનસ્યકૃત્

શાસ્ત્રસંબન્ધપર્યન્તં પ્રસઙ્ગાત્ ત્વદનુગ્રહાત્ ।
નાનાધર્મપ્રતિષ્ઠા ચ ભવિનાં સ્વર્ગદા ચ યા

ઇદાનીં જ્ઞાતુમ્ ઇચ્છામિ ત્વત્તઃ સંક્ષેપતસ્તતઃ ।
સરહસ્યં જગદ્યોનેઃ પ્રતિમાલક્ષણાદિકમ્

સંવિધાનં પ્રતિષ્ઠાખ્યમ્ અશેષં પૂર્વચોદિતમ્ ।
ક્ષતદોષાસ્તુ યેર્ઽચાનાં મધૂચ્છિષ્ટોદિતાઃ ક્રિયાઃ

તાસ્ત્વયોક્તાઃ પુરા દેવ માનોન્માનાદિકૈર્વિના ।
આમૂર્ધદેશકેશીયં ચરણાન્તં હિ લક્ષણમ્

મયા યથાવન્ન જ્ઞાતં નૈપુણ્યેન જગત્પતે ।
શ્રીભગવાનુવાચ ---
નાનાધર્મપ્રતિષ્ઠાનં પુરા કૃત્વા તુ પૌષ્કર ।
મોક્ષાર્થમ્ આચરેચ્છુદ્ધાં પ્રતિષ્ઠામ્ આચ્યુતીં પરામ્

સુલક્ષણે તુ ભૂભાગે ગવ્યૈર્ ભક્તેન વૈ પુરા ।
પ્રાગ્દિક્સિદ્ધિસમેતં તુ વસુધાલક્ષણં ચ તે

સ્ફુટમ્ ઉક્તં પ્રતિષ્ઠાર્થં વિજ્ઞાતવ્યં તદ્ એવ હિ ।
જલાશ્રયાદિકા યા ભૂર્વિવિધૈશ્ચ વિભૂષિતા

વનૌઘવનસંયુક્તૈર્ ગ્રામૈઃ સહ પુરાદિકૈઃ ।
પ્રતિગ્રહં પ્રતિષ્ઠાર્થં પૂર્વવદ્ વિધિપૂર્વકમ્

સંપાદ્ય કુસુમારામપર્યન્તં ચ સુવિસ્તરમ્ ।
ઉત્તમં વનયાત્રાન્તં તતઃ કુર્યાત્ સદેશિકઃ

હોરાદ્યેન ચ લગ્નેન મુહૂર્તેનાર્ચિતેન ચ ।
શકુને ગાગને ભૌમે ચિત્તસૌખ્યપ્રદે શુભે

કિઞ્ચિદ્ અધ્વાવશિષ્ટે તુ વસ્તવ્યં ચ વનાદ્ બહિઃ ।
શુભે ગ્રહે ઽનુકૂલે ચ નક્ષત્રે વાસરે ઽપિ ચ

કુર્યાદ્ વનપ્રવેશં ચ તત્રેષ્ટા વનદેવતાઃ ।
આદાય લક્ષણોપેતમ્ ઉપલં વૈ સિતાદિકમ્

સુસ્નિગ્ધં સુસ્વનં શુદ્ધં દોષૈર્હીનં સ્ફુટાદિકૈઃ ।
વૃક્ષં વા લક્ષણોપેતમ્ અક્ષતં સરલં દૃઢમ્

ફલં (?લ) પુષ્પપ્રદં સ્થૂલં સક્ષીરં વા તદુજ્ઝિતમ્ ।
નાનાજાતિ ચ કર્મણ્યં યજ્ઞાઙ્ગાનાં ગુણાવહમ્

સત્ત્વાદ્યં તદ્ અધિષ્ઠાતૃબલિદાનપુરઃસરમ્ ।
કૃત્વા વિસર્જનં ચૈવ મધ્વાજ્યાક્તેન દેશિકઃ

શસ્ત્રેણ પ્રહરં દદ્યાચ્છેતવ્યં શિલ્પિના તતઃ ।
ચન્દનં સ્યન્દનં તત્ર તથા સુરભિચન્દનમ્

અગરુ કર્ણિકારં ચ કાશ્મર્યં રક્તચન્દનમ્ ।
બિલ્વામલકચૂતાશ્ચ તાલવર્ણકસિંહકાઃ

શ્રીપર્ણી નાલિકેરં ચ નાગમાતૃકપીનકમ્ ।
ગવ્યં કપિત્થં ચ તથા હિમ-તાલતમાલકમ્

બદરં ખદિરં ફલ્ગુ મધૂકં કિંશુકદ્રુમમ્ ।
ફાલવેતં ચ ખર્જૂરં નીપનારઙ્ગશિશુપમ્

પિપ્પલં વૃક્ષમ્ અશ્વત્થં પિપ્પલીવિટપં મહત્ ।
સુરદારુ હરીતક્યં બકુલં ચાપ્યુદુમ્બરમ્

કાલાખ્યં પુષ્પકૂલં ચ વૈરં ચાન્યત્ ફલદ્રુમમ્ ।
ફાલાસ્યં ભૂર્જવૃક્ષં ચ પલાશં કૃતમર્દકમ્

તિન્દુકં બીજસારં ચ માતુલુઙ્ગદ્રુમં મહત્ ।
રાજવૃક્ષં કોહિતકં સુનાભિકુટકાર્જુનમ્

સરલં કુટજઃ શાકઃ શમીશ્રીવેષ્ટકેતકાઃ ।
અસનસ્પન્દનાખ્યં ચ સ્તબછસ્તબકેતિ ચ

સારવન્તો મખીયા યે સુસિદ્ધા લોકપૂજિતાઃ ।
ગ્રાહ્યાસ્તરૂત્તમાઃ સર્વે કર્મણિ સ્થાપનાદિકે

એકૈકતાલવૃદ્ધ્યા તુ દ્વાદશાન્તકરાવધિ ।
દ્વિરષ્ટકં તુ બિમ્બાનામ્ એવં સ્યાદ્ અપરં તુ વૈ

પ્રયોજનવશેનૈવ તરવો બિમ્બકર્મણિ ।
વિહિતાઃ ક્રમશસ્ત્વેતે સ્વલ્પાનામ્ આદિનાં મહત્

કેચિત્ ફલવશેનૈવ વિહિતાશ્ચ ફલાર્થિનામ્ ।
નિષ્કામાનાં ચ વિહિતાઃ સર્વે સર્વફલપ્રદાઃ

એતૈઃ પૂર્વોદિતાઃ કાર્યાઃ સપ્તાઙ્ગૈસ્તોરણાઃ શુભાઃ ।
અગ્નિકાર્યોપયોગ્યાનિ સ્રુવાદીન્યુદિતાનિ વૈ

અગ્નાવિન્ધનકાષ્ઠાનિ સમિત્પરિધયસ્તથા ।
આરાધનાર્થં મન્ત્રાણાં ભદ્રપીઠાનિ પુષ્કર

મન્ત્રબિમ્બાન્યશેષાણિ તત્પીઠાનિ તથૈવ ચ ।
પ્રાસાદાદીનિ ચિત્રાણિ પ્રાકારસહિતાનિ ચ

શયનાન્યાસનાદીનિ દેવોપકરણાનિ ચ ।
રથાદિરથયાત્રાર્થં વૈષ્ણવેષૂત્સવેષુ ચ

કેતુદણ્ડાનિ દીર્ઘાણિ શિખરાણાં શિરોપરિ ।
આહરેત યથાશાસ્ત્રં છાયાશુષ્કકૃતાનિ ચ

ભઙ્ગભેદક્રિમિચ્છિદ્રસિંહઋક્ષનખક્ષતૈઃ ।
દોષૈર્ અશનિપાતાદ્યૈર્ નાહરેદ્ દૂષિતાનિ વૈ

પૌષ્કર ઉવાચ ---
ભગવન્ ભદ્રપીઠાનાં પ્રતિમાનાં ચ લક્ષણમ્ ।
દેવીયપિણ્ડિકાનાં ચ પ્રાસાદાનાં તથૈવ ચ

યથાવદ્ જ્ઞાતુમ્ ઇચ્છામિ રથાદીનાં ચ સંસ્થિતિમ્ ।
પ્રમાણં ધ્વજદણ્ડાનાં મણ્ડપાન્ મણ્ડયન્તિ યે

શ્રીભગવાનુવાચ ---
સ્વાનુકૂલદિને શુદ્ધે ગુરૂણાં સંમતેન ચ ।
માનમ્ આદૌ તુ સર્વત્ર ચિન્તયેત્ સહ શિલ્પિના

સુનિવેશેન સહ વૈ સર્વમ્ આપાદયેત્ તતઃ ।
યાન્યુક્તાનિ પુરા બ્રહ્મન્ વ્યક્તિસ્થાનાનિ વૈ વિભોઃ

દ્વયં તેભ્યઃ શુભતરં ભદ્રપીઠમ્ અકૃત્રિમમ્ ।
માનોન્માનપ્રમાણાઢ્યં દિવ્યમ્ આકારમ્ અબ્જજ

તત્ર તાવત્ સુવર્ણાદ્યૈર્ લોહૈઃ શુભતરૈઃ સ્મૃતઃ ।
શુભા ભગવદાકારાઃ શૈલજાઃ સમનન્તરમ્

કાષ્ઠં લેપં તથાલેખ્યમ્ ઇષ્ટં ભૂતિવ્યપેક્ષયા ।
તત્રાપ્તાનાં દ્વિજાર્ચાસુ સ્થિતિર્મોક્ષાપ્તયે સ્મૃતા

સેવાપરાણાં આપ્તાનાં ભૂતયે ઽમરયાજિનામ્ ।
મખહોમપરાણાં તુ દિવિ દેવાસનાપ્તયે

યતીનાં મુક્તસઙ્ગાનાં હૃદિ સર્વેશ્વરે હરૌ ।
એહિ (? હીતિ) શ્રેષ્ઠતરં વિપ્ર અર્ચાદેશં સુલક્ષણમ્

ચિત્તપ્રસાદમ્ અતુલં યત્રાભ્યેતિ સમર્ચનાત્ ।
યત્નેન ચ સમાપાદ્ય મન્ત્રૈઃ સંસ્કૃત્ય વૈદિકૈઃ

મૃદ્ભૂતિતીર્થતોયાદ્યૈર્ મૂલદ્રવ્યૈઃ સુપાવનૈઃ ।
સંસ્મરેચ્ચ મણિસ્વર્ણતારતામ્રમયૈર્વિના

સ્વદેહવદ્ ઉપાદેયૈર્ નાડીવ્યૂહૈઃ સવાયવૈઃ ।
ધાતુભિઃ સોમસૂર્યાગ્નિસહજ્ઞાનાદિકૈર્ગુણૈઃ

ગુણકારણતઃ ક્ષ્માન્તં યદ્ અન્યત્તત્ત્વસંગ્રહમ્ ।
દ્રવ્યમ્ આશ્રિત્ય વૈ બૈમ્બં વર્તતે યદ્ ઇદં મહત્

તત્ર હૃત્કમલાકાશે મન્ત્રરત્નપ્રભોજ્જ્વલમ્ ।
બ્રહ્મભાવનયા ન્યસ્તં યચ્છતિ પ્રાતિમં ફલમ્

શ્રદ્ધાપરાણાં કર્તૄણાં ફલતાભ્યેતિ ચ સ્થિરમ્ ।
પ્રતિપત્તિં પરાં બ્રાહ્મીમ્ આકારં પ્રતિ સર્વદા

પ્રાપ્નોતિ સદ્વશાદ્ અન્તે જ્ઞાનમ્ આત્મપ્રકાશકમ્ ।
પ્રતિમાનામ્ અતો માનં સાંપ્રતં ચાવધારય

તાલપ્રમાણાદ્ એકૈકં હ્રાસયેત્ અઙ્ગુલં ક્રમાત્ ।
ચતુરઙ્ગુલપર્યન્તં યાવન્માનં પુનસ્તતઃ

એકૈકં વર્ધયેદ્ વિપ્ર શમપર્યન્તમ્ અઙ્ગુલમ્ ।
તાલદ્વયોન્નતિં યાવચ્ચલાર્ચાનામ્ અતોર્ધ્વતઃ

અચલાનાં દ્વિજાર્ચાનાં વ્દ્યઙ્ગુલં વ્દ્યઙ્ગુલં ક્રમાત્ ।
ચતુઃશમાવધિં યાવદ્ અતોર્ધ્વં તુ સમાચરેત્

એકૈકં તાલવૃદ્ધયા તુ દ્વાદશાન્તકરાવધિ ।
વર્ધયેદ્ અત ઊર્ધ્વં તુ સપાદં તાલમેવ ચ

આધિક્યેન દ્વિજાર્ચાનાં જાયતે ઽન્યચ્ચતુષ્ટયમ્ ।
દદ્યાત્ તદુન્નતેર્ ભૂયો વૃદ્ધ્યર્થં દ્વાદશાઙ્ગુલાત્

તૃતીયાંશં તૃતીયાંશાત્ પ્રતિમાત્રિતયસ્ય ચ ।
ભૂયસ્તદુન્નતેર્ દદ્યાત્ તાલાર્ધં તાલમ્ એવ વા

દ્વિતીયપ્રતિમાનાં તુ ઉચ્છ્રાયેણ વરં ભવેત્ ।
શમમ્ એકં તતોર્ધ્વં તુ ઉન્માનાર્થં તુ વર્ધયેત્

એકૈવાર્ચા ભવેદ્ અન્યા વર્ધયેદ્ અત ઊર્ધ્વતઃ ।
ક્રમાચ્છતાવધિં યાવત્ સાંશાત્ તાલાદ્વિજોત્તમ

યથાભિમત ઉચ્છ્રાયસિદ્ધયે ઽભિમતાપ્તયે ।
ભૂયો ભૂયોન્નતિં કુર્યાત્ પ્રાદુર્ભાવાકૃતેર્વશાત્

પ્રયોજનવશાચ્ચાપિ મહત્ત્વં બિમ્બકર્મણિ ।
વિહિતં ક્રમશશ્ચૈવ સ્વસ્વમાનાદિના સહ

તથા ફલવશાચ્ચૈવ વિજ્ઞેયં હિ ફલાર્થિના ।
નિષ્કામાનાં ચ કથિતં સર્વં સર્વફલાપ્તયે

માનતો બહુધા પ્રોક્તમ્ ઇત્યેવં પ્રતિમાગણમ્ ।
ધાતુમૃચ્છૈલદારૂત્થં યથાસંપત્તિતો દ્વિજ

અધિરુધ્ય સ્વવૃક્ષોત્થભિન્નૈર્ અવયવસ્થિતિઃ ।
વર્ણકૈઃ સમવેતા(?તૈ)શ્ચ બદ્ધૈઃ શસ્ત્રામ્બરાદિકૈઃ

ભિન્નૈઃ સ્નાય્વસ્થિમાંસાદ્યૈર્જીવાનાં વિગ્રહં યથા ।
મન્ત્રાણામ્ એવમ્ અબ્જોત્થ વ્યક્તિર્ધાત્વાદિકી સ્મૃતા

અપ્રબુદ્ધૈઃ પ્રબુદ્ધૈર્યા ચતુર્વર્ગફલાપ્તયે ।
પૂજ્યતે વિવિધૈર્ભોગૈર્ અન્તઃ સંપૂજનાદ્ બહિઃ

ચિત્રશૈલમયીં મુક્ત્વા પ્રતિમાં મહતીં ચ યામ્ ।
મૃદ્ધાતુદારુજં વિપ્ર ઘટતે કથમ્ અન્યથા

પ્રમાણપરિશુદ્ધૈસ્તુ ભિન્નૈર્ અવયવૈર્ વિના ।
એતાવત્ પ્રતિમાં વિપ્ર માનમાત્રમ્ ઉદાહૃતમ્

ભક્તિશ્રદ્ધાપરાણાં ચ પૂજાર્થં હિ ચલાચલમ્ ।
તત્રાયતનતીર્થાનાં યાત્રાયાં ગમને ચલા

પ્રતિમાપ્રયતાનાં ચ દદ્યાદ્ દોષદિકં વિના ।
પૂજિતામુષ્મિકીં સિદ્ધિમ્ ઐહિકીં ચ પ્રયચ્છતિ

અતો ભિન્નાસનારૂઢા સ્વાશ્રમે સ્વાશ્રમાન્તરે ।
તસ્માચ્ચલાનામ્ અર્ચાનાં ભિન્નં પીઠં શુભપ્રદમ્

ચલસ્થિરવિભાગેન વિહિતં સર્વમ્ એવ હિ ।
મૃણ્મયા લેશતઃ પ્રોક્તાઃ પ્રાન્તપીઠાસ્તુ કેવલાઃ

ઇદાનીં સવિશેષેણ વક્ષ્યે ભઙ્ગાસનાત્તુ વૈ ।
સાંપ્રતં ભદ્રપીઠાનાં દારુજાનાં ચ લક્ષણમ્

વ્યાપકં હિ યદ્ અન્યેષાં શૈલહેમાદિકાત્મનામ્ ।
દ્વિષટ્કાઙ્ગુલમાનાચ્ચ દ્વિહસ્તાન્તં મહામતે

કુર્યાદ્ અઙ્ગુલવૃદ્ધ્યા તુ ભદ્રપીઠગણં શુભમ્ ।
ત્રિવિધૈર્ અઙ્ગુલૈઃ પ્રાગ્વદ્ યથાભિમતલક્ષણૈઃ

દ્વિદશાઙ્ગુલપર્યન્તાઃ સર્વે સંક્ષિપ્તલક્ષણાઃ ।
સર્વૈકહસ્તનિષ્ઠાસ્તુ મધ્યમાનાઃ પ્રકીર્તિતાઃ

અત ઊર્ધ્વં દ્વિહસ્તાન્તા માનતો વિતતાઃ સ્મૃતાઃ ।
આદ્યાર્ચા ક્રમશો વિદ્ધિ પ્રાધાન્યં ચોત્તરોત્તરમ્

ફલાધિક્યેન સહ વૈ અર્ઘ્યપુષ્પાદિનાર્ચનાત્ ।
સપ્રણાલાશ્ચતુષ્પાદાઃ સર્વે સદ્રચનાન્વિતાઃ

એકપાદામ્બરસ્થા યે બોદ્ધવ્યાઃ પાર્થિવૈર્વિના ।
પ્રનાલરહિતાસ્તે વૈ પાદગાત્રવિભૂષિતાઃ

દર્પણોદરવત્ કાર્યાઃ પરિશિષ્ટા મહામતે ।
મુક્તામાલાસમોપેતૈર્ અર્ધચન્દ્રૈઃ સદર્પણૈઃ

કર્ણિકાવિતતોપેતૈઃ કર્ણિકાકમલચ્છદૈઃ ।
હંસૈર્વિદ્યાધરૈશ્ચાપિ સંયુક્તૈર્ અન્તરાન્તરા

યથા શોભાનુરૂપેણ એવં સંપાદ્ય સાંપ્રતમ્ ।
બાહુલ્યં ભદ્રપીઠીયં પ્રણાલેનોપશોભિતમ્

તદારાધ્યસ્ય વૈ કુર્યાદ્ ઉત્તરેણ તુ સર્વદા ।
સ્વાત્મનો દક્ષિણે ભાગે તલ્લક્ષણમ્ અથોચ્યતે

વિસ્તૃતે ભદ્રપીઠસ્ય તૃતીયાંશેન મધ્યતઃ ।
પૂર્વોદ્દિષ્ટેન દૈર્ઘ્યેણ શ્લક્ષ્ણં વા રચનાન્વિતમ્

પ્રોલ્લસન્તં યથા ભાતિ સ્નાનાભં (?મ્ભઃ) નિખનેત્ તતઃ ।
સમાંશેનાગ્રતો ભાગૈર્વિભજ્ય સુસમૈસ્ત્રિભિઃ

મૂલતઃ કણ્ઠદેશાદ્ દ્વૌ ભાગૌ બાહ્યાદ્ વિશોધ્ય ચ ।
ત્રિધાગ્રં મૂલતઃ કૃત્વા મધ્યમં વ્રજનિર્ગતમ્

જલોપભોગકાન્તો ઽપિ વિદ્ધિ ભાગદ્વયોપરિ ।
રચનોપર્યુદુદ્દિષ્ટા કાર્યા કર્માણિની ? ચ સા

મકરાનનરૂપા સા ત્યાજ્યા કાપિલલક્ષણા ।
તૃતીયાંશેન વિસ્તારાદ્ ભૂગતઃ સાઙ્ઘ્રિસન્તતિઃ

સમુદ્ગતા ન વૈ કુર્યાદ્ બાહુલ્યરચનાન્વિતા ।
સર્વતો ભદ્રબિમ્બૈવ મધ્યતો ગાત્રકાન્વિતા

ભૂષયેદ્ ગાત્રદેશેભ્યઃ પુષ્પૈઃ પત્રૈસ્તુ સાઙ્કુરૈઃ ।
ભવેચ્છશિકલાકારલાઞ્છનૈઃ સ્વધિયાથવા

કુર્યાત્ તદુત્તરે પદ્મં સચક્રં કેવલં તુ વા ।
આનતં તં બહિઃ કુર્યાદ્ આભોગં વાનનં મહત્

તદાનનં તથેશાન્યે ભાગાન્તેન સુસંયુતમ્ ।
વિધેયં ચ તથાભોગં દક્ષિણાવર્તલક્ષણમ્

સંનિવેશમ (?ન) તઃસ્વાઙ્ગં ગાત્ર[મધ્યાન્તટગૈઃ સહ ।
ન ચ પ્રાસાદભદ્રં ચ એકાગ્રમ્ અવધારય

અર્ધેનાર્ધ્યાચ્ચ પીઠાત્ તુ વિસ્તીર્ણં પૃષ્ઠદેશતઃ ।
વિધેયં ચતુરશ્રં તુ સુવૃત્તં વામભાગતઃ

બાહુલ્યવન્તં બાહુલ્યાત્ તસ્મિં[શ્ચૈવ] શિરો ન્યસેત્ ।
સ્તમ્ભં સુવૃત્તં વિહિતં શ્લક્ષ્ણં વા ચતુરશ્રકમ્

અષ્ટાશ્રમ્ અથવા રમ્યરચનારચિતં તુ વા ।
બાહુલ્યાત્ ત્રિગુણાદ્ દીર્ઘં વિહિતં સ્તમ્ભવેષ્ટનમ્

લતાવિતાનપત્રાઢ્યૈર્ વનૈર્ ઉપવનૈઃ સહ ।
ધ્યાનાસક્તૈર્મુનીન્દ્રૈસ્તુ વેદાધ્યયનતત્પરૈઃ

શઙ્ખચક્રગદાપદ્મમૂર્તામૂર્તૈર્મહામતે ।
સાક્ષસૂત્રકરૈર્વાપિ સિદ્ધેસ્તુ ભગવન્મયૈઃ

ઇત્યેષાં રચનાં કુર્યાદ્ અપરાં વાબ્જસંભવ ।
પ્રફુલ્લપદ્મૈરાપૂરાત્ કર્ણિકાકેસરાન્વિતૈઃ

ઉપર્યુપરિ સંમૂઢૈઃ કર્મભિસ્ત્વેવમેવ વા ।
સ્રગ્દણ્ડવદ્ વિધેયં વા નાલં ભદ્રાસનીયકમ્

પૃષ્ઠદેશે તુ યદ્ ભક્તં વૃત્તાદ્યં પરિકલ્પિતમ્ ।
ચક્રાધારસ્વભાવેન ઊર્ધ્વવક્ત્રામ્બુજાત્મના

નીત્વા તદ્ બાહ્યતઃ કુર્યાચ્ચક્રં સર્વાઙ્ગચિહ્નિતમ્ ।
ચતુર્ભિઃ કૂર્મવત્ કુર્યાત્ સ્તંમ્ભમ્ આધારમ્ ઉત્તમમ્

સમત્વેનાસનીયસ્ય વિસ્તારસ્ય મહામતે ।
વિસ્તારં તસ્ય તેનૈવ સાર્ધેન વિહિતસ્તુ વૈ

માહેન્દ્રમણ્ડલાકારં વૃત્તં વા વસુધાવને ।
સમં વા મસ્તકોદ્દેશાદ્ અનુપાતેન સંકટમ્

ત્રિભાગં સમતુલ્યં વા બુધ્નદેશાચ્ચ વિસ્તૃતેઃ ।
સમાપાદ્યૈવ સંસ્કૃત્ય પ્રાગ્વદ્ વૈ ભવનાન્વિતમ્

સંનિધીકૃત્ય મન્ત્રેશં મન્ત્રં મોક્ષાપ્તયે તુ વૈ ।
યષ્ટવ્યં પરયા ભક્ત્યા સ્વશક્ત્યા વા ફલાપ્તયે

મહતા વિભવેનૈવ સાધકૈઃ સ્વગૃહસ્થિતૈઃ ।
એતે ભેદાસ્ય વિહિતા અષ્ટાશ્રાઃ કમલોદ્ભવ

ષડશ્રા વર્તુલાશ્ચાપિ ચતુરસ્રા અથાપિ વા ।
સ્વદલેન સમોપેતં ચતુરશ્રસ્ય કલ્પયેત્

તદાસ્ય સત્ત્વસિદ્ધ્યર્થં સર્વદૈવં મહામતે ।
વિભવાનુગુણેનૈવ પ્રોક્તમાનાત્ તુ સાધિતમ્