પદ્મસંહિતા · અધ્યાય 4.25
અષ્ટાક્ષરસ્ય મન્ત્રસ્ય મહિમાનમનુત્તમમ્ ।
શુસ્રૂષિતમતમથચ્છન્દો વિશેષં સર્ષિદૈવતમ્
ફલં તન્મન્ત્ર જાપસ્ય રૂપં વા કીદૃશં મતમ્ ।
દેવતા સાધનં ચાપિ મદન ગ્રહકામ્યયા
બ્રૂહિ સર્વમશેષેણ મહ્યં શુશ્રૂષવેઽચ્યુત ।
અષ્ટાક્ષરસ્ય મન્ત્રસ્ય ફલાનિ ન હિ શક્યતે
વક્તું વર્ષશતેનાપિ તેષાં દિઙ્માત્રમુચ્યતે ।
ધર્માર્થકામમોક્ષાણામેકાન્તફલદં શુભમ્
સિદ્ધયો બહુધા જપ્તુર્મન્ત્રં ચોદિતસજ્ઞ્યયા ।
અચિન્તનીયો મહિમા દેવસ્યેવ મધુદ્વિષઃ
શુચૌ વિવિક્તે વિજને સર્વદોષવિવર્જિતે ।
વર્ણચક્રં સમાલિખ્ય ભૂમાવર્ઘ્યાદિસાધનૈઃ
અભ્યર્ચ્યચ યથાન્યાયં તતો વર્ણાન્ સમુદ્ધરેત્ ।
ઉદ્ગીથમાદૌ વિઘ્ણેશઃ પ્રયોજ્યસ્તદનન્તરમ્
બ્રહ્માસાધનસંયુક્તો મન્દરસ્સ્યાદનન્તરમ્ ।
આદિદેવો વ્રતો ભદ્રબાહુઃપશ્પાદુદીરિતઃ
વહ્નિર્ગોપનસંવીતશ્શ્વપનો વિષ્ણુશીર્ષકઃ ।
વનમાલી તતો યોજ્યો મધુસૂદનસંયુતઃ
પ્રણવાદિશિરો વાયુરિતિ વર્ણક્રમોદિતઃ ।
બીજં વિષ્ણુરમસ્વારસ્સામર્થ્યં કથિતં પુનઃ
અઙ્ગાનિ ષડ્દ્વિષટ્કસ્ય મન્ત્રસ્યેવ વિદુર્બુધાઃ ।
છન્દશ્ચ દેવી ગાયત્રમન્તર્યામી મુનસ્સ્મૃતઃ
દેવો નારાયણસ્સાક્ષાદ્દૈવતં ક્ષેત્રમીરિતમ્ ।
પરમવ્યોમ બુદ્ધિસ્સ્યાત્તત્વં વર્ણસ્સિત સ્તથા
પ્રત્યક્ષરમૃષિર્બ્રહ્મન્ ગૌતમઃ પ્રથમસ્સ્મૃતઃ ।
ભરદ્વાજો વિશ્વામિત્રો જમદગ્નિરનન્તરમ્
વસિષ્ઠઃ કાશ્યપઃ પશ્પા દત્રિસ્યાત્કુમ્ભસમ્ભવઃ ।
છાન્દાંસિ ગાયત્ર્યાદીનિ વિરાડવસિતાનિ ચ
ધરોધ્રુવશ્ચ સોમશ્ચ આપશ્ચાગ્નિર્જલાધિપઃ ।
પ્રત્યૂષશ્ચ પ્રભાતશ્ચ દેવાઃ પ્રત્યક્ષરં તથા
આકાશં પરમં ક્ષેત્રમક્ષરસ્યાવસાનતઃ ।
સત્યાદિ લોકાસ્સપ્તસ્યુઃ પ્રાતિલોમ્યેન ભૂમયઃ
અક્ષરાણાં પૃથિવ્યન્તાસ્સપ્તાનાં સપ્ત પદ્મજ ।
અગ્નિર્ભૂર્વાયુરાકાશં સૂર્યો દ્યૌરથ ચન્દ્રમાઃ
નક્ષત્રાણિ તથા રાશિરેતે તત્વાન્યનુક્રમાત્ ।
નિરુક્તમસ્ય મન્ત્રસ્ય કથયામિ યથાતથમ્
અવિઃ ક્વિબન્તો વ્યાપ્ત્યર્થઃસ્મર્યતે કર્તૃસાધનઃ ।
ઓંકારવર્ણવ્યત્યાસસ્સ્યાદકારસ્ય પદ્મજ
મકારવર્ણાવ્યત્યાસો વકારસ્યાપ્યયન્ત્વિદમ્ ।
અન્તર્બહિશ્ચ યત્સર્વં વ્યાપ્નોતિ તદુદીર્યતે
અથવા તન્તુસન્તાનં વૃત્તેર્વાથ ભવિષ્યતિ ।
ટેશ્ચ લોપો વકારસ્ય પ્રસારણમતઃપરમ્
પૂર્વત્વં ચોપસર્ગેણ સ્યાદન્તશ્ચાદ્ગુણઃ કૃતઃ ।
યસ્મિન્નોતમિદં સર્વં તદેવમભિધીયતે
અવતે રક્ષણાર્થત્વા દટિ લેપે ચ વર્તતે ।
વકારસ્યોપધાયાશ્ચ દ્વયો રૂઢાગમઃસ્મૃતઃ
ગુણે ચ રૂપં યત્સર્વં ત્રાયતે તત્પરં પરમ્ ।
અભિધેયમિતિપ્રોક્તા નિરુક્તિઃ પ્રણવસ્ય સા
સમ્યતે દેવ એવૈક સ્તેષામેકં પરાયણમ્ ।
નરો દેવઃ પરસ્સ્રષ્ટા સર્ગાદૌ પાથસામથ
તસ્માન્ના રાણિ પાથાંસિ તાન્યેવાયનમુચ્યતે ।
દેવસ્ય હેતોશ્ચામુષ્માન્નારાયણ સમાહ્વયઃ
નારાવાઽયનમાવાસઃ પુરુષસ્ય મધુદ્વિષઃ ।
અણ્પ્રત્યયઃ પ્રકૃત્યર્થે તતો વાસસમાહ્વયઃ
એવં મન્ત્રમિમં લબ્ધ્વા સમ્યગ્ગુરુમુખાત્તતઃ ।
ગુરુશુશ્રૂષણપરસ્સર્વ મન્દ્રાણિ સાધયેત્
બ્રહ્મચર્યે સ્થિતો મૌની મેધ્યાહારાશનો પ્રતી ।
અશનીયાનિ મેધ્યાનિ પક્ષામિ ખૃણુ તાન્યપિ
પયોયાવકશાકામ્બફલમૂલાનિ સક્તવઃ ।
આદ્યં કુશોદકં મેધ્યં દધિ ભિક્ષાન્નમેવ ચ
સાધને મન્દ્રજાપસ્ય શૃણુ કાલં યથોદિતમ્ ।
મૂર્ગશીર્ષે શુભે માસિ દ્વાદશ્યાં ચન્દ્રવર્ધને
અરાધ્ય પરયા ભક્ત્યા નારાયણમનન્યધીઃ ।
ચાક્રાબ્જમણ્ડલે દેવં દ્યાયે દેવં સમાહિતઃ
ચતુર્ભાહુમુદારઙ્ગં ચક્રાદ્યાયુધ સેવિતમ્ ।
કાલમેઘપ્રતીકાશં પદ્મ પત્રાયતેક્ષણમ્
પીતામ્બરધરં સૌમ્યં પ્રસન્નેન્દુનિભાવનમ્ ।
ચારુહાસં સુતામ્રોષ્ઠં રત્નોજ્વલિતકુણ્ડલમ્
સુભ્રા લલાટં સુમુખં સર્વાભરણભૂષિતમ્ ।
લલાટતિલકં સૌમ્યં દીપવચ્છ્વેતમૃત્સ્નયા
ધૃતોર્ધ્વપુણ્ડ્રતિલકં મણ્ડિતં ચણ્ડભાનુના ।
સ્ફુરત્કટકકેયૂરહારકૌસ્તુભભૂષિતમ્
સ્ફુરદ્ભાસ્કરવર્ણાભં શોભિતં વનમાલયા ।
પ્રદ્યોતનસહસ્રાભભૂષણૈ રપિ ભૂષિતમ્
દિવ્ય ચન્દનલિપ્તાઙ્ગં દિવ્યમાલ્યવિભૂષિતમ્ ।
શ્રીભૂમિભ્યાં સુખાસીનં સ્વર્ણસિંહાસને શુભે
ધ્યાત્વૈવં દેવદેવેશં મન્ત્રાજાપ પરો ભવેત્ ।
સુખાસીનો યથાકાલં શુચિર્ભૂત્વા સમાહિતઃ
મન્ત્રં જપેજ્જગન્નાથં સમારાધ્ય દિને દિને ।
જપેલ્લક્ષાષ્ટકં પ્રોક્તં તદર્ધં તિલતર્પણમ્
તદર્ધં જુહુયાદગ્નૌ તતસ્સિધ્યતિ મન્ત્રરાટ્ ।
અથ સંસાધિતે મન્ત્રેણ સ્વપ્ને જાહરણે તથા
સિદ્ધિલિઙ્ગાનિ મન્ત્રસ્ય મન્ત્રી પશ્યતિ સન્તતમ્ ।
તતસ્સિદ્ધેન મન્ત્રેણ સાધયેદ્ધર્મમુત્તમમ્
અથમન્ત્રવરાદ્ધર્મસાધનં યોઽભિવાઞ્ચતિ ।
યઃ પિતૃણાં ચ સર્વેષાં તર્પણં મન્ત્રવિત્તમઃ
ઋણત્રયાદ્વિનિર્મુક્તિં સર્વસ્માદભિવાઞ્ચતિ ।
ઉપોષ્ય સ શુચિર્ભૂત્વા કુમ્ભેચક્રાબ્જમણ્ડલે
આવાહ્ય દેવમારાધ્ય સમ્યગર્ઘ્યાદિસાધનૈઃ ।
ગોહિરણ્યાદિભિર્દ્રવ્યૈસ્તિતૈશ્ચૈવ કુશોદકૈઃ
દત્તૈર્મન્ત્રજપૈર્યુક્તઃ પ્રાપયેલ્લોકમક્ષયમ્ ।
પતૃન્ મન્ત્રપ્રાસાન નરકસ્થાનપિ ક્ષણાત્
અતોઽન્યલ્લુપ્ત પિણ્ડાનાં પતૃણાં તૃપ્તિકારણમ્ ।
વિધિં વક્ષ્યામિ કલ્યાણં ચતુર્વક્ત્ર યથાતથમ્
ઉપોષ્ય મન્ત્રવિત્પૂર્વં પૂર્વેદ્યુસ્સુ સમાહિતઃ ।
પઞ્ચમ્યાં માઘમાસસ્ય મણ્ડલં ચક્રપઙ્કજમ્
અર્ચયિત્વા તતસ્તસ્ય મધ્યે દેવં જગદ્ગુરુમ્ ।
યજેત કૃસરાન્નેન હોમં તેનૈવ કલ્પયેત્
સમિદાજ્યતિતાનાપિ મન્ત્રેણાષ્ટોત્તરં શતમ્ ।
પિત્રાદિ નામ સંકીર્ત્ય તારયેતિ પદાન્વિતમ્
પ્રાચીનાવિતિકો ભૂત્વા હોમાન્તે દક્ષિણામુખઃ ।
દક્ષિણાગ્રાન્ કુશાન્ ભૂમાપાસ્તીર્ય ધ્યાનમાસ્થિતઃ
ધ્વાત્વા નારાયણં દેવં તર્પયેચ્ચ તિલોદકૈઃ ।
તદક્ષયં જલં દત્તં પિતૃણાં તૃપ્તિમાવહેત્
તર્પયિત્વા સદાચારાન્ બ્રાહ્મણાન્ ભગવન્મયાન્ ।
ભોજયેત્ષડ્રસોપેતં ભોજનં દ્વાદશાવરાન્
દદ્યાત્તેભ્યસ્તિલાન્વસ્ત્રાન્ ગોહિરણ્યાદિકં તતઃ ।
તતસ્સવ્યે ભુજે ન્યસ્ય બ્રહ્મસૂત્રં સમાહિતઃ
અગ્રે ભગવતો દર્ભાન્ દક્ષિણાગ્રાન્ ધરાતલે ।
આસ્તીર્ય સાગ્રાન્ સુષમાનાસીનૂ દક્ષિણામુખઃ
પાત્રસ્થમન્નં દધિ ચ તિલાંશ્ચબદરીફલમ્ ।
કબલીકૃત્ય તાન્ પિણ્ડાન્ સમાન્મન્ત્રમુદીરયેત્
મધુવાતેતિ તિસૃભિરૃગ્ભિર્બર્હિષિ નિક્ષિપેત્ ।
ગોત્રનામ સમુચ્છાર્ય પિતૃણાં સેચનં જલૈઃ
પુણ્ડાન્ પિતૃબ્યો માતૃભ્યો ભ્રાતૃભ્યોગુરવે તથા ।
આચાર્યય તથાન્યેભ્યો બન્ધુભ્યો ધ્યાનમાસ્થિતઃ
અવસેચનપૂર્વં તુ મન્ત્રેણાનેન મન્ત્રવિત્ ।
પિણ્ડાન્ દદ્યાદભિધ્યાયન્ દેવં નારાયણં હરિમ્
આસેચનં પ્રકુર્વીત પુનરેવ વિચક્ષણઃ ।
એવં વિધાય વિધિવદૃણાન્મુક્તશ્ચ તત્ક્ષણાત્
વિમાનં દિવ્યમારુહ્ય યાતિ બ્રહ્મ સનાતનમ્ ।
ઉપવાનાન્ બહુવિધાનક્ષમઃ કર્તુમઞ્ઞસા
દેવં ચક્રાબ્જમધ્યસ્થં યજેદર્ઘ્યાધિસાધનૈઃ ।
સિદ્દેનાનેન મન્ત્રેણ નૈવેદ્યૈશ્ચ ચતુર્વિધૈઃ
હુત્વાઘૃતેન જ્વલને સમિધાષ્ટોત્તરં શતમ્ ।
તન્મયાન્ભોજયેદ્વિપ્રાન્ દદ્યાચ્ચ વિભપોચિતમ્
ઇષ્ટ્વેવં દેવદેવેશં વ્રસ્થો નિયતેન્દ્રિયઃ ।
ચાન્દ્રાયણં પરાકં ચ કૃચ્છ્રં સાન્તપનં તથા
સંવત્સરોપવાસં ચ તથૈકાદુશ્યુ પોષિતમ્ ।
કૃષ્ણાષ્ટમ્યાં શ્રાવણે ચ જયન્ત્યાદિ પ્રતેષ્વપિ
એકાદશ્યુપવાસસ્ય યદુક્તં ફલમુત્તમમ્ ।
તત્તચ્છતગુણં વિદ્યાત્ફલં પૂજાવિધેરપિ
યજ્ઞધર્મફલાકાજ્ક્ષીતત્તત્ફલમવાપ્નુયાત્ ।
તર્થાભિગમનસ્યાપિ ફલં સપ્તાહપૂજનાત્
પવિત્રારોહણે વાપિ પ્રતાદિપરિપૂરણે ।
સ્નવને ચોત્સવે પઞ્ચકાલાભિગમને તથા
ગોપુરાલય સાલાદિનિર્માણે પ્રતિમાસુ ચ ।
ક્ષેત્રારામતટાકાદિ પ્રદાને ચ મધુદ્વિષઃ
ઘૃતદીપપ્રદાને ચ યત્ફલં તત્સહસ્રધા ।
ફલત્યારાધનાદ્વિષ્ણોર્નાત્ર કાર્ય વિચારણા
સઙ્ક્રાન્તૌ મણ્ડલે કુમ્ભેજ્વલને ચ મધુદ્વિષમ્ ।
આવાહ્ય પૂજયેદ્દેવં પરમાન્નૈશ્છતુર્વિધૈઃ
જુહુયાન્મનુનાનેન જ્વલનેઽષ્ટોત્તરં શતમ્ ।
તન્મયાન્ભૂજયેચ્છક્ત્યાદદ્યાચ્ચૈવ યથાવસુ
યસ્ય યસ્ય ચ ધર્મસ્ય ફલં યદ્યદુદીરિતમ્ ।
તસ્ય તસ્ય ફલં તત્તન્મન્ત્રાચ્છતગુણં ભવેત્
અયને ચોત્તરે કુમ્ભે વહ્નૌ ચક્રાબ્જમણ્ડલે ।
સોપવાસશ્શુચિર્ભૂત્વા સમાવાહ્ય જગદ્ગુરુમ્
યજેત પૂર્વવત્પશ્ચાદ્ધોમં પૂર્વવદાચરેત્ ।
અથાર્થાસાધનં મન્ત્રમભિવાઞ્છતિ ચેન્નરઃ
ભદ્રકં મણ્ડલં કૃત્વા તસ્મિન્ના રાધ્ય મન્ત્રવિત્ ।
તિલૈર્ભિલ્વૈસ્તથાપદ્મૈર્નિમ્બપુષ્પૈશ્ચ તણ્ડુલૈઃ
ચમ્પકૈ ર્મલ્લિકાભિશ્ચ માલત્યા કરવીરજૈઃ ।
નન્દ્યાવર્તૈર્યૂધિકાભિઃ પ્રત્યેકં શતસઙ્ખ્યાયા
જુહુયાદ્વિદ્યયા વિદ્વાન્ સપ્તાહં ચતુરાસન ।
ધનમક્ષયમાપ્નોતિ મન્ત્રસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ
ચન્દનં કુઙ્કુમં કોષ્ઠં રોચના લક્તકં તથા ।
ઘનસારં મૃગમદં પિષ્ટ્વા તત્ક્ષોદવારિણા
ધનદં વિલિખેદ્ભૂમૌ સપ્ત રાત્રમનન્યધીઃ ।
યજેત ગન્ધપ્રમુખૈર્નિવેદ્ય ચ ગુળોદનમ્
પાદેનાક્રમ્ય હૃદયં ધનદસ્ય જપેત્તતઃ ।
અયુતં નિયુતં વાપિ મન્ત્રરાજં જિતેન્દ્રિયઃ
ધ્યાત્વા નારાયણં દેવં તદનૈમન્ત્રવિત્તમઃ ।
સાક્ષાત્કરોતિ ધનદં તથૈવ ધનમક્ષયમ્
પ્રયચ્છતિ ધનાધ્યક્ષૈરાનીતં સ્વાશ્રયાત્ક્ષણાત્ ।
માણિભદ્રાદિભિર્મન્ત્રપ્રભાવેન ચતુર્મુખ
સપ્તાહમથવા યાગં કૃત્વા ભદ્રકમણ્ડલે ।
હુત્વા હુતીસ્તદન્તે ચ કુર્યાદ્બ્રહ્મણતર્પણમ્
ધ્યાત્વા નારાયણં દેવમાત્માનં સાધકોત્તમઃ ।
પશ્યન્ મહીતલં શુદ્ધમગ્રહારાદ્બહિસ્થ્સિતઃ
ભવન્તિ ચાસ્ય નિધયઃ પ્રત્યક્ષા બહવસ્તથા ।
અઞ્જનાઞ્ચિતચક્ષુર્વા મન્ત્રેણાનેન મન્ત્રવિત્
નિધીન્ પશ્યતિ દુષ્પ્રાપાનભીષ્ટાં સ્તત્ ક્ષણાદસૌ ।
ભદ્રકે મણ્ડલે પૂર્વમિષ્ટ્વા દેવં જનાર્દનમ્
યજ્ઞદારું વૃષસ્કન્ધે બધ્વા તસ્મિન્ હલં પુનઃ ।
કર્ષયેદ્ભૂતલં શુદ્ધં સિતાસુ મણિકાઞ્ચનમ્
મહદાપ્નોત્યભિપ્રેતમથવા કમલાસન ।
વલ્મીકસ્ય તથાભ્યર્ણે કૃત્વા ભદ્રકમણ્ડલમ્
યજેત પૂર્વવદ્દેવમન્ત્રે વલ્મીકભૂમિષુ ।
નાલિકેરજલૈસ્સાર્ધં પિષ્ટં નાગબલિં ક્ષિપેત્
ખાત્વા વલ્મીકધિષ્ણ્યન્તં તત્ર પશ્યેન્મહદ્ધનમ્ ।
ખનિત્રં ક્ષાલયિત્વા તુ નિશાયામધિવાસયેત્
મણ્ડલે સ્વસ્તિકે દેવમિષ્ટ્વા હુત્વા તથાહુતીઃ ।
અષ્ટોત્તરશતં ભૂયઃ પ્રાતર્નિક્ષિપ્ય ભૂતલે
શુચૌ ખનેત્ખનિત્રેણ લભતે સુમહદ્ધનમ્ ।
સાધિતં પારદં કૃત્વા હસ્તે જપ્ત્વા મનું પુનઃ
નિયુતં પ્રયુતં વાપિ યથાશક્તિ સમાહિતઃ ।
તદ્રસસ્પર્શમાત્રેણ સર્વં કાઞ્ચનતામિયાત્
પાષાણમથવા લોષ્ટમગ્નિતપ્તં ન સંશયઃ ।
ઔષધાનિ ચ સર્વાણિ રસયુક્તાનિ પદ્મજ
લોહસંસ્પર્શયુક્તાનિ સુવતે કનકં મહત્ ।
ઇત્થં ધનવતાં કામસ્સમુત્રાન્તઃ પ્રવર્તતે
તત્પ્રાપ્તયે વિધાયાબ્જમણ્ડલં તત્ર સંસ્મરેત્ ।
મન્ત્રેશમર્ચયિત્વાગ્રે યથાપૂર્વમનન્યધીઃ
જુહુયાચ્ચ યથોક્તેન માર્ગેણ દિનસપ્તકમ્ ।
પદ્મરાગરુચં દેવં સ્મૃત્વા મન્ત્રં જપેત્સુધીઃ
પૂર્વોક્તસઙ્ખ્યયા સ્ત્રીણાં ભોગં ચેચ્છતિ દુર્લભમ્ ।
ચિન્તયિત્વાફલં હોમકર્મણ્યવસિતે તતઃ
અભીષ્ટસાધકં સર્વાઃ પ્રાર્થયન્તેવરાસ્ત્સ્રિયઃ ।
યાવજ્જીવં ન ત્યજન્તિ કામાર્તા મન્ત્રવિત્તમમ્
કન્યાકામઃ ફલૈઃ પક્વૈઃ પુષ્પૈર્લાજૈર્દિને દિને ।
સહસ્રં જુહુયાદ્દેવમારાધ્ય ગરુડધ્વજમ્
લભતે કન્ય કામિષ્ટાં તદન્તેન વિચારણા ।
યન્ત્રં વશ્યકરં પક્ષ્યે શ્રૂયતાં તદ્યથાતથમ્
ભૂર્જપત્રે લિખે ચ્ચક્રમષ્ટારં રોચનાદિકૈઃ ।
ચન્દનદ્વયકાશ્મીરશશિકસ્તૂરિકાન્વિતૈઃ
હેમસૂચ્યાલિખેદેતૈર્ગન્ધદ્રવ્યૈસ્તથાપરૈઃ ।
નાભિનેમિયુતં ચક્રમષ્ટારં જ્વાલયાન્વિતમ્
અષ્ટસ્વરેષુ વિલિખેદક્ષરાણ્યષ્ટ પદ્મજ ।
પ્રાદક્ષિણ્યેન વિસ્પષ્ટં હ્રીઙ્કારં મધ્યમે પદે
સાધ્યનામાપિ તત્રૈવ સોઙ્કારં તદનન્તરમ્ ।
હ્રીઙ્કારં નાભિવલયે દિક્ષ્વષ્ટાસુ સમર્પયેત્
હ્રીઙ્કારં નેમિવલયે વશીકરણમક્ષરમ્ ।
તથૈવાશાનુ સર્વાસુ વશં કુરુ પદાન્વિતમ્
તસ્મિન્નાવાહ્ય દેવેશમિષ્ટ્વા મન્ત્રં જપેદ્બુધઃ ।
અષ્ટોત્તરસહસ્રં તુ હુહુયા દાહુતી સ્તતઃ
ગુલિકાં બિભ્રતસ્તસ્ય વશ્યં સર્વમનન્તરમ્ ।
અથવા પાદયોઃ પાંસૂન્ રક્તચન્દનમિશ્રિતાન્
આદાય પુરુષાકારાં સ્ત્રીરૂપાં વા યથેપ્સિતામ્ ।
કૃત્વા પ્રતિકૃતિં તસ્મિન્નસ્યાત્માનં સ્મરેદ્ધરિમ્
તાડયેન્મૂલમનુના રક્તૈસ્તુ હયમારજૈઃ ।
પ્રત્યહં મન્ત્રજાપસ્સ્યાદષ્ટોત્તરસહસ્રકમ્
પશ્યા નારી પુમાન્ વાપિ સપ્તાહાન્તે જપાદ્ભવેત્ ।
યાવજ્જીવં ધનૈર્દત્તૈરાત્મના વા યથેપ્સિતમ્
તિલતણ્ડુલદૂર્વાણામયુતાહુતિભિઃ ક્રમાત્ ।
બ્રાહ્મણક્ષત્રિયવિશો વશ્યમન્ત્ર પ્રભાવતઃ
અપામાર્ગસમિદ્ભિર્વા હોમાદ્વાર્ણાન્ વશં નયેત્ ।
ઔદુમ્બરસમિદ્ભિર્વા પલાશસમિધાપિ વા
હોમેન બ્રાહ્મણા વૈશ્યાઃ પૂર્વોક્તાહુતિસઙ્ખ્યાયા ।
ત્રિભિર્મધુરસૈસ્સિક્તૈરપામાર્ગસમિચ્છતૈઃ
દશભિર્જુહુયાદગ્નૌરાજા વશ્યઃ ક્ષણાદ્ભવેત્ ।
અશ્વત્થૈઃ ખાદિરૈ ર્વાપિ વશીકરણમીરિતમ્
વટવૃક્ષસમિત્સઙ્ઘૈર્વૈશ્યાસ્સર્વે વશીકૃતાઃ ।
શૂદ્રસ્તુ પ્લક્ષસમિધામાહુત્યા સ્વવશઃ ક્ષણાત્
ગન્ધદ્રવ્યસમાયુક્તમૃત્સ્નયા તિલકં દધત્ ।
દૃષ્ટમાત્રેણ જનતાં વશં નયતિ મન્ત્રવિત્
ધ્યાત્વા કરતલે ચન્દ્રં તન્મધ્યે વિષ્ઠિતં હરિમ્ ।
સુખાસીનં પુણ્ડરીકકર્ણિકાયાં સિતપ્રભમ્
ધ્યાયન્ કરતલસ્પ ર્શૈસ્સર્વં વશ્યં ક્ષણાદ્ભવેત્ ।
ભક્ષ્યં ભોજ્યં તથા પેયં ફલં વા પુષ્પમેવ વા
સ્પૃષ્ટ્વા સહસ્રજાપેન દત્તં સર્વાન્ વશં નયેત્ ।
અકર્ષણવિધિં વક્ષ્યેતં બ્રહ્મન્નવધારય
ભૂર્જપત્રે લિખેચ્ચક્રમષ્ટારં પૂર્વવર્ત્મના ।
ગન્ધદ્રવ્યૈર્લિખેન્મન્ત્રં હેમસૂચ્યા વિચક્ષણઃ
વેષ્ટયેદુક્તસૂત્રેણ તદ્યન્ત્રમભિમન્ત્રિતમ્ ।
શિખિચઙ્ચુપુટે ન્યસ્તં ભાવયિત્વા જપેત્તતઃ
તન્નામસંયુતં મન્ત્રં ક્રુદ્ધ્યન્નાકર્ષયેતિ ચ ।
યુક્તં સહસ્રં સપ્તાહં જપેત્પ્રતિદિનં સીધીઃ
આત્માનં ગરુડારૂઢં સાયુધાષ્ટભુજં હરિમ્ ।
બન્ધૂકપુષ્પસદૃશં ભાવયિત્વા જિતેન્દ્રિયઃ
વામોત્સઙ્ગે હરેર્દેવીં નિષણ્ણાં કામવિહ્વલામ્ ।
પાશાઙ્કુશધરાં લક્ષ્મીં ધ્યાત્વા ચ તદનન્તરમ્
નૃપં બધ્વા ગલે પાશૈસ્તાડયિત્વાઽઙ્કુશાદિભિઃ ।
આયુધૈઃ વૃષ્ઠતો મન્ત્રમાકર્ષય પદાન્વિતમ્
જપ્ત્વાઽયુતં સપ્તદિનં યોજનાનાં શતે સ્થિતમ્ ।
અપિ ભૂપં નયત્યાશુ સાધકો મન્ત્રતેસજસા
ધનેન મહતા યુક્તસ્સ્વયમેવાગતોનૃપઃ ।
વશ્યો ભવતિ કૃત્વૈવં વિપ્રાદીનપિ વા ઽઽનયેત્
યોષિદાકર્ષણે ચાપિ કૃત્વૈવં કર્મ મન્ત્રવિત્ ।
પઞ્ચભાણેષુભિર્વિદ્ધાં સર્વાઙ્ગેષુ સ્ત્રિયં સ્મરેત્
પાશબદ્ધં તથૈવાન્યૈરાયુધૈપ્તાડિતાં ભૃશમ્ ।
ક્ષિપ્રમેવાનયેન્નારીં સપ્તાહાચ્છરવેગવત્
દૂરસ્થિતામપિ તથા રાજ્ઞો વા મહિષીમપિ ।
સા સન્નિધત્તે કામાર્તા મદવિહ્વાલલોચના
સમૃદ્ધાર્થાત્મના વાપિ ધનૈર્વાપિ યથેપ્સિતૈઃ ।
સાધકં તોષયત્યેષા મન્ત્રજાપાદ્યથોદિતાત્
મૃતનારીકપાલે વા રોચનાદ્યેન વસ્તુના ।
પૂર્વવચ્ચ ક્રમલિખ્ય તન્મધ્યેઽભીષ્ટયોષિતઃ
લિખિત્વા નામધેયં ત ત્કપાલે જ્વલને પુનઃ ।
તાપયિત્વા જપેન્મન્ત્રં સપ્તાહં જૂપ્વસઙ્ખ્યયા
તતસ્સિધ્યતિ સા નારી દૂરસ્થાપિ યથેપ્સિતા ।
યક્ષાણામપિ યક્ષીણાં સાધનં શૃણુ કથ્યતે
વટવૃક્ષે કુટિં કૃત્વા તત્ર ચક્રબ્જમણ્ડલે ।
આરાધ્ય તેવં જુહુયાદ્વટવૃક્ષસમિચ્છતૈઃ
દશભિઃ પ્રત્યહં મન્ત્રી સપ્તાહે પરિનિષ્ઠિતે ।
પૂર્વમેવ વટે યક્ષં યક્ષીં વા કુઙ્કુમાદિભિઃ
લિખિત્વા કર્મ તત્સર્વં કુર્યાદભિમુખે સ્વયમ્ ।
સપ્તમેઽહ્નિ વટે રાત્રૌ કમ્પિતેઽભીતવત્ સ્થિતઃ
ગુગ્ગુલું ઘૃતમિશ્રં ચ ધૂપયેન્મન્ત્રવિત્તમઃ ।
વટાભિમુખમુત્થાય યક્ષીં વા યક્ષમેવ વા
સાક્ષાત્કરોતિ તાં તં વા યા ચેતાભીષ્ટમુત્તમમ્ ।
માતૃત્વં વા સ્વસૃત્વં વા ભ્રાતૃત્વં વા યથાતથમ્
પિતૃત્વં વાથ ભાર્યાત્વમિપ્સિતં સર્વમાપ્નુયાત્ ।
પ્રયચ્છતિ યથાયોગં યક્ષી યક્ષશ્ચ મન્ત્રિણે
માતા ચેન્માતૃવદ્રક્ષેત્પિતાચેત્પિતૃતત્તથા ।
એવં ભ્રાત્રાદયો પ્યન્યે યથાસ્વત્રાણતત્પરાઃ
વિદ્યાધરવશીકારે વિધાનમપરં શૃણુ ।
અસોકવૃક્ષ મૂલોર્વ્યાં કુર્યાત્પૂજાદિ પૂર્વવત્
વિદ્યાધરણે યચ્છક્યં કર્તુમસ્યાપિ તદ્ભવેત્ ।
અન્યેષાં દેવયોનીનામેવં કુર્યાદ્યથાવિધિ
તે તે સર્વં પ્રયચ્છન્તિમન્ત્રતુષ્ટા યથાતથમ્ ।
પાતાલસાધનં ચાપિ શૃણુ ગુહ્યં યથાતથમ્
હોમાવસાનં પૂજાદિ કર્મ કૃત્વા યથોદિતમ્ ।
બિલદ્વારસમીપે તુ લક્ષમષ્ટાક્ષરં જપેત્
ક્ષીરવૃક્ષશમીદુર્વાતિલાદ્યાનામનન્યધીઃ ।
પ્રત્યેકમયુતં હોમં કુર્યાદ્વૈ સાધકોત્તમઃ
નિર્ગચ્છતિ બિલાત્તસ્માત્કામાર્તા કન્યકા સ્વયમ્ ।
સહસ્રપરિવારેણ સાર્ધમાયતલોચના
ગૃહીત્વા મન્ત્રિણં સ્વેષુ મન્દિરેષુ યથાસુખમ્ ।
રમતે દિવ્યભોગૈસ્સા વિચિત્રૈરતિમાનુષૈઃ
પાતાલદ્વારપાર્શ્વે તુ કારયેદ્યાગમણ્ટપમ્ ।
ધ્વજતોરણસંયુક્તં દ્વારકુમ્ભોપશોભિતમ્
ચક્રાબ્જં વર્તયેત્તત્ર ધ્યાત્વા નારાયણં પ્રભુમ્ ।
યજેત પૂર્વવદ્ધોમં કૃત્વા પૂર્વોક્તસઙ્ખ્યાયા
અષ્ટલક્ષં મિતાહારો જિતેન્દ્રિય અનન્યધીઃ ।
તત્ક્ષણાદેવ નાગેન્દ્રકન્યકા મન્ત્રિણઃ પુરઃ
સ્થિતા મનોભવવશા સહસ્રૈઃ પરિવારિતાઃ ।
આત્મતુલ્યાભિરન્યાભિઃ કન્યકાભિર્વશીકૃતાઃ
ગૃહીત્વા મન્ત્રિણં તાશ્ચ નાગાલયપુરોત્તમે ।
પ્રવિશ્ય વિવિધૈર્ભોગૈર્વશીકુર્વન્તિમન્ત્રિણમ્
પીત્વા રસાયનં ચાપિ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્ ।
રમતે ભીરુભિસ્સાર્ધં દિવિ દેવપતિર્યથા
ખડ્ગસાધનમાશ્ચર્યં શૃણુ વક્ષ્યામિ તદ્યથા ।
દેહજં લોહિતં મન્ત્રીશ્મશાનાઙ્ગારમિશ્રિતમ્
પેષયિત્વાલિખેદ્ખડ્ગં ચતુસ્તાલાયતં શુભમ્ ।
શ્મશાનદેશે તન્મૂલં સ્પૃષ્ટ્વામન્ત્રં જપેત્સુધીઃ
નિશીથે નિર્જને તાવદ્યા વજ્જ્વાલાં વિમુંચતિ ।
જ્વાલાભિરસ્ય શોભન્તે દિશો દશ ચતુર્મુખ
નાનાવિધાનિ ભૂતાનિ ભવન્તિ ભયહેતવઃ ।
અભીતો નિશ્ચતો મન્ત્રં જપે દેવં સમાહિતઃ
સ્ફુરન્તં પાણિના ખડ્ગં ગૃહીત્વા દૃઢમુષ્ટિના ।
મન્ત્રં જપેન્નભો યાતિ યત્ર વિદ્યાધરાદયઃ
વિદ્યામહિમ્ના તેષાં સ રાજા ભવતિ મન્ત્રવિત્ ।
યક્ષરાક્ષસદૈત્યાનાં જેતા મર્ત્યેષુ કિંપુનઃ
ખડ્ગહસ્તસ્યદા મન્ત્રં જપન્યાતિ ત્રિવિષ્ટપમ્ ।
તત્રાપિ ભોગમતુલં લભતે ચાપ્સરોગણૈઃ
ખડ્ગં વાઽઽયસમાદાય પર્ણૈઃ પિપ્ફલસંભવૈઃ ।
અન્તર્હિતં વિધાયાશુ નિયુતં જપમાચરેત્
સમિદાજ્યૈસ્તથા બીજૈર્જુહુયાદયુતાવરમ્ ।
નરરક્તં ગજમદં પિત્તમાક્ષં વિમિશ્રિતમ્
રાજવર્તેન તૈઃ ખડ્ગં વિલિપ્યારાધયેદ્ધરિમ્ ।
તસ્મિન્ પૂર્વોક્તમાર્ગેણ ખડ્ગં સ્પૃષ્ટ્વા જપઃસ્મૃતઃ
અષ્ટોત્તરસહસ્રેણ પશ્ચાત્તાપાદિસમ્ભવઃ ।
તાપે સ્યાદધમાસિદ્ધિર્મધ્યમા ધૂમજન્મનિ
ઉત્તમા જ્વલને દૃષ્ટે પશ્ચાદ્ખડ્ગધરસ્સ્વયમ્ ।
ચરેદભીપ્સિતાન્ લોકાન્ ભોગાંશ્ચાપ્નોતિ પુષ્કલાન્
શઙ્ખકુક્ત્યદરે મન્દ્રં લિખેદ્ગોરોચનામ્બુભિઃ ।
જપેન્મન્ત્રવરં સ્પૃષ્ટ્વા યાવજ્જ્વાલાવલોકનમ્
સમુત્થિતા ચ તન્મધ્યે કન્યા સર્વવરપ્રદા ।
તિલકં ચાક્ષમાલાં ચ ગુલુ કાઞ્જનપાદુકાઃ
દિવ્યૈષધં રસેન્દ્રં ચ કપાલસ્થં રસાઞ્જનમ્ ।
દદાદિ સર્વં સા કન્યા મન્ત્રિણે મન્ત્રવૈભવાત્
તિલકં ભિભ્રત સ્તસ્ય નરનારી મૃગાદિકમ્ ।
સ્મૃતિમાત્રેણ પૂરતો દૃષ્ટં ભવતિ તદ્ધ્રુવમ્
તયા ક્ષમાલયા જપ્તઃ પુરશ્ચરણવર્જિતઃ ।
મન્ત્રો યથેપ્સિતાન્ કામાન્ તસ્મૈ શીઘ્રં પ્રયચ્છતિ
નિધાય ગુલિકામાસ્યે નિર્ભયસ્સર્વવિષ્ટવે ।
ચરત્યેષ યથાકામં દીર્ઘમાયુશ્છ વિન્દતિ
અઞ્જનેનાક્તનયનસ્સ્યાદદૃશ્યસ્સુરાસુરૈઃ ।
પાદુકાસ્પર્શમાત્રેણ ચારયત્યનલે જલે
દૂરં વા ગમયેચ્છીઘ્રં યં યં દેશમભીપ્સતિ ।
દિવ્યૌષધેન ભુક્તેન દુર્વાધિર્નશ્યતિ ક્ષણાત્
અચિકિત્સ્યોપિ કુષ્ઠાદિર્નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
પાષાણાદિ રસેન્દ્રિણ સ્પૃષ્ટમાગ્નૌ પ્રતાપિતમ્
હિરણ્યં ભવતિ બ્રહ્મન્ પીત્વા ચાપિ રસાયનમ્ ।
બલવાનપિ તેજસ્વી વલીપલિતવર્જિતઃ
કપાલે ચાશ્મ નિક્ષિપ્ય શત્રુમૂર્ધનિ નિક્ષિપેત્ ।
ઉદ્વાસિતો વા મ્રિયતે સાન્વવાયસ્સુહૃઙ્જનઃ
દર્શયન્નિન્દ્રજાલં ચેન્માયાદેવીં લિખેદ્ભુવિ ।
કૃષ્ણાં ચ તુર્ભુજાં સૌમ્યાં સર્વાભરણ ભૂષિતામ્
સર્વાઙ્ગસુન્દરીં મન્ત્રી પૂજયિત્વા જપેત્તતઃ ।
અયુતં નિયુતં વાપિ મન્ત્રમષ્ટાક્ષ રાન્વિતમ્
સિદ્ધા તદન્તે સા દેવી ચતુરઙ્ગબલં મહત્ ।
ભૂમૌ પ્યોમ્નિ બલં સ્રવમુદ્યતાયુધમદ્ભુતમ્
દર્શયત્યાશુ મન્ત્રેણ મ ન્ત્રેણે મન્ત્રસિદ્ધદા ।
ત્રૈલોક્યમપિ સર્વં સા પ્રદર્શયતિ તોષિતા
ગુલિકા કધ્યતે બ્રહ્મન્ નિર્માણ મધુનોચ્યતે ।
મનશ્શિલા તથા કુષ્ઠં હલિતાલં ચ કુંકુમમ્
ગોરોચનાં ચ ચક્રાઙ્ગં સર્વં પિષ્ટ્વા મધુત્રિકૈઃ ।
કૃત્વા ચ ગુલિકાં ચક્રપદ્મમધ્યે નિવેશયેત્
એકાદશીનિશાયાં વા યજેત હરિમવ્યયમ્ ।
દ્વાદશ્યામર્ચયિત્વા તુ જપેન્મન્ત્રં યથાપુરમ્
હોમમગ્નૌ પ્રકુર્વીત સહસ્રં સર્પિષા તતઃ ।
સિદ્ધેયં ગુલિકા સર્વં સાધયેત્સાધકસ્ય હિ
વેતાલસાધનં બ્રહ્મન્ કથયામિ યથાતથમ્ ।
બ્રાહ્મણં ક્ષત્રિયં વાપિ યુવાનં નિર્વ્રણં મૃતમ્
તત્ક્ષણાદેવ સઙ્ગૃહ્ય શૂન્યાગારે નિવેશયેત્ ।
ક્ષાલયિત્વા મલં સર્વં ચક્રપદ્મે નિવેશ્યતમ્
હૃદયં તસ્ય ચાક્રમ્ય પાદેન ધ્યાનમાસ્થિતઃ ।
જપેન્મન્ત્રં દિવારાત્રં નિશીધે કમ્પતે શવઃ
નિર્ભયસ્તાડયેદ્દેહં સિદ્ધાર્ધૈરભિમન્ત્રિતૈઃ ।
કમ્પમાનં શરીરં તદુત્થાયાગ્રેઽવતિષ્ઠતે
કિં કરોમિતિ ચ તતોમન્ત્રિણં સંપુટાઞ્જલિઃ ।
બ્રુવાણો મન્ત્રિણે તસ્મૈ પ્રયચ્છતિ યથેપ્સિતમ્
ખણ્ડમુષ્ટિં તથા દિવ્યમૌષધં ચ રસાયનમ્ ।
ગુલિકાં પાદુકે સિદ્ધં રસં વેણુપુટે સ્થિતમ્
પાદલેપં ચાક્ષસૂત્રમન્યદ્વા દુર્લભં નૃભિઃ ।
પાદલેપેન ગમનમાકાશાદિષુ મન્ત્રિણઃ
ખડ્ગેન શત્રુસૈન્યાનાં વધઃ કેસરિણામપિ ।
દિવ્યૌષધાનાં સર્વેષાં ફલં પૂર્વમુદીરિતમ્
આમયાનામપસ્મારમુખાનાં શાન્તયે વિધિઃ ।
ભૂભાગે શલ્યરહીતે કૃત્વા મણ્ટપમાદિતઃ
નિર્વ્રણાન્ લક્ષણોપેતાન્કલશાન્ પઞ્ચવિંશતિમ્ ।
પૂરિતાન્ દ્રોણમાત્રેણ સર્પિરાદ્યેન વસ્તુના
સસૂત્રાન્ સકુશાંશ્ચૈવ સાપિધાનાન્ સવસ્ત્રકાન્ ।
દ્વારકુમ્ભાન્ ચતુર્દિક્ષુ તોરણાનિ ચ કલ્પયેત્
પ્રત્યેકં કલશાન્ સર્વાન્ મન્ત્રેણૈવાભિમન્ત્રયેત્ ।
અષ્ટાક્ષરેણ પ્રત્યેકમષ્ટોત્તરશતાવરમ્
નિશામ્બના ચન્દનેન શ્વેતદૂર્વાઙ્કુરેણ ચ ।
ભૂર્જપત્રોદરે પદ્મમષ્ટપત્રં સકર્ણિકમ્
નાભિનેમિયુતં ચક્રમષ્ટારં કમલાદ્બહિઃ ।
પ્રણવં કર્ણિકાદેશે સાધ્યનામ ચ મધ્યતઃ
અષ્ટાક્ષરાણ્યષ્ટદલે નાભૌ સ્પર્શાક્ષરં લિખેત્ ।
નાભિક્ષેત્રે યકારાદીનષ્ટારેષુ સ્વરાન્ પુનઃ
મહામાયાગ્નિ સંયુક્તં ભાસ્કરં દણ્ડશેખરમ્ ।
નેમિભાગે ક્રમાદ્દિક્ષુ વિદિક્ષુ ચતુરાસન
કૃત્વૈવં સિતસૂત્રેણ પરિવેષ્ટ્યનિરન્તરમ્ ।
ગુલિકાં તણ્ડુલદ્રોણમધ્યસ્થે કલશે ક્ષિપેત્
આવાહ્ય હૃદયાત્તસ્મિ ન્મન્ત્રેશં ચક્રપઙ્કજે ।
ચન્દનાદ્યૈસ્સિતૈર્વસ્ત્રૈઃ પુષ્પૈરન્યેશ્ચ તાદૃશૈઃ
શાલ્યોદનેન ચ હરિં યજેત સુસમાહિતઃ ।
પૂર્ણેન્દુમણ્દલાન્તસ્થમુદ્ગિરન્તં સુધારસમ્
શશાઙ્કશતસઙ્કાશં ધ્યાત્વા નારાયણં હરિમ્ ।
શાન્તિં પ્રયચ્છ મહતીમિત્યન્તે સમુદીરયેત્
શશિનો દશિ વૃત્તેઽથ કુણ્ડે ક્ષીરાજ્યતણ્ડુલૈઃ ।
ગુગ્ગુલું ક્ષૌદ્રબીજાં શ્ચસપ્તાહં હોમમાચરેત્
પૂર્વોક્તસઙ્ખ્યયા કુમ્ભૈઃ સ્થાપિતં ચામયાવિનમ્ ।
સ્વાપયેન્મૂલમન્ત્રેણ ધ્યાયેચ્ચૈવ જનાર્દનમ્
મૂર્ણેન્દુશતસઙ્કાશં સ્યન્ધમાનં સુધારસમ્ ।
તદીયપાદકમલાત્સર્વતો વ્યાધિપીડિતમ્
પ્રવિશ્ય બ્રહ્મરન્ધ્રેણ પ્લાપયન્તમનન્યધીઃ ।
ધ્યાત્વા જપેન્મૂલવિદ્યાં મન્ત્રવિદ્વ્યાધિપીડિતમ્
ઉત્થાપયતિ તન્મૂર્ધ્નિન્યસ્ય તાં ગુલિકામથ ।
અપસ્મારાદયસ્સર્વે શામ્યન્તિ મનુતેજસા
અથાદાય ચ મૃત્પાત્રં પૈત્તલં વાથ કાષ્ઠજમ્ ।
તસ્મિન્નિક્ષિપ્ય પીયૂષં દધિસર્પિસ્સમન્વિતમ્
ઓદનં ચૈત્યવૃક્ષાદિમૂલે ભૂતબલિં હરેત્ ।
ભોજયેદ્બ્રાહ્મણાનૈ દદ્યાતૈભ્યો યથાવસુ
પૌષ્ટિં વક્ષ્યામિ તે કર્મ મણ્ટપાદિ યથાપુરમ્ ।
ભૂર્જપત્રે લિખેદ્યન્ત્રં પ્રાગ્વત્પદ્માદિસંયુતમ્
શ્રીભૂમિમન્ત્રં ચ લિખેત્કેસરેષુ દલેષુ ચ ।
ગુલિકાં વેષ્ટિતાં રક્તાસૂત્રૈર્મધુઘટે ક્ષિપેત્
વિદ્રુમાભં ચ મન્દ્રેશં સમાવાહ્ય ચ સર્વગમ્ ।
સૌમ્યાશાયાં પદ્મકુણ્ડં કલશાન્ રક્તવાસસઃ
વસ્તુ સર્વં યથોક્તં તદ્યુક્તં સ્યાત્સતિ સમ્ભવે ।
બલિકર્મચ કર્તવ્યં કર્માન્તે કમલાસન
મહતી પુષ્ટિરેવ સ્યાત્કૃતે કર્મણિ શાન્તિકે ।
આયુષ્કામસ્તુ દૂર્વાભિર્ઘૃતાક્તાભિ ર્યથોદિતમ્
જુહુયાન્મણ્ટપાદીનાં વિધાનં પૂર્વવર્ત્મના ।
કર્માન્તે કલશૈસ્સ્નાનં સાધ્યસ્ય કમલાસન
એવં કૃતે યથાશાસ્ત્રમાયુર્વિન્દતિ પુષ્કલમ્ ।
આરોગ્યકામસ્સાવિત્રે મણ્ડલે હરિમર્ચયેત્
રુક્માભં વિદ્યયાર્ઘ્યાદિ સાધનૈરુક્તવર્ત્મના ।
પૂર્વવજ્જપહોમાદિ હોમો ગુગ્ગુલુવસ્તુભિઃ
જપાન્તે પ્રણમેન્નિત્યમઙ્ગૈરષ્ટાભિરાત્મવાન્ ।
યાવદાયુષમારોગ્યં લભતે મન્ત્રવૈભવાત્
જ્વરિતસ્ય ભવેચ્છાન્તિરમૃતાચૂતપલ્લવૈઃ ।
પૂર્વોક્તેન વિધાનેન સર્વમન્યદ્યથોદિતમ્
જ્વરશાન્તિર્ભવેદન્તે વિદ્યાવીર્યપ્રભાવતઃ ।
ચન્દનાદિદ્રુમૈર્લોહૈર્યદ્વા પ્રતિકૃતિઃ કૃતા
પૂજિતા પૂર્વવત્સર્વાન્ કામાનાશુ પ્રયચ્છતિ ।
હોમશ્ચ કર્માનુગુણૈર્દ્રવ્યૈસ્સ્યાત્કમલાસન
અશ્વત્થં મન્દવારેષુ સ્પૃષ્ટ્વા દક્ષિણપાણિના ।
જપતો નાપમૃત્યુસ્સ્યાત્પૂર્વમિરિતસઙ્ખ્યાયા
ઘૃતમિશ્રં વચા ચૂર્ણં યદ્વા બ્રાહ્મીં ઘૃતાપ્લુતામ્ ।
જ્યોતિષ્મતીરસં વાપિ સ્પૃષ્ટ્વા લક્ષં જપન્ પિબેત્
મુહુર્તે ભોભને પ્રાપ્તે વાક્સિદ્ધિસ્તસ્ય નિશ્ચિતા ।
ઔદુમ્બરેઽથવા પાત્રે કપિલાજ્યં ચતુષ્પલમ્
મિશ્રં શ્વેતવચાચૂર્ણં યદ્વા ચન્ધ્રે મઘાયુતે ।
પુણ્યે સારસ્વતે યોગે શ્વેતવર્ણં ચતુર્ભુજમ્
શ્વેતપદ્મે સુખાસીનં ચન્દ્રમણ્ડલમધ્યગમ્ ।
ઇષ્ટ્વા દેવં ગોઘૃતેન જુહુયાચ્ચ યથાવિધિ
પિબન્ સ સુસ્રવં પશ્ચાલ્લભતે વાચમુત્તમામ્ ।
અષ્ટબાહું ચન્દ્રનિભમાત્માનં શેષવિષ્ટરે
સુખાસીનં ભાવયિત્વા કોપિનં પ્રતિવાદિનમ્ ।
પિધાય જિહ્વા હૃદયં મુસલેન શિરોઽઙ્કુશૈઃ
તાડયેદ્ગદયા પૃષ્ઠં પાશૈર્બધ્વા કલેભરમ્ ।
તસ્યૈવ જિહ્વામધ્યે ચ માહેન્દ્રં દણ્ડ શેખરમ્
વિન્યસ્ય સ્તમ્ભયેદ્વાચમેવં ધ્યાયન્ વિચક્ષણઃ ।
આત્મનો વાદિનશ્ચૈવ મધ્યે યવનિકા ભવેત્
મન્ત્રં શતગુણં જપ્ત્વા વાદી વાચં સમુત્સૃજેત્ ।
સદ્યઃ પરસ્યાપજયો વિજયશ્ચાત્મનો ભવેત્
સ્તમ્ભને નૈ પદોષસ્સ્યા દ્બાહ્યાશ્છેત્પ્રતિવાદિનઃ ।
બ્રહ્મવર્ચસકામશ્છેત્સમિથો બ્રહ્મવૃક્ષજાઃ
શ્વેતપઙ્કજહોમો વા રાજ્યકામસ્ય મન્ત્રિણઃ ।
સમિથો રક્ત વર્ણાસ્સ્યુર્બિલ્વપુષ્પાણિ પદ્મજ
લક્ષ્મીસુમનસો વાપિ યદ્વા બોધિસમુદ્ભવાઃ ।
ચન્દ્રમણ્ડલમધ્યસ્થં શ્વેતપઙ્કજવિષ્ટરે
સ્થિતં દ્વિહસ્તં સુભગં બાલભૂષણભૂષિતમ્ ।
બાલાવસ્થં પ્રસન્નેન્દુવર્ચસં નીલકુન્તલમ્
રાજતં પાત્રમન્નેન પાયસેન પ્રપૂરિતમ્ ।
બિભ્રાણં વામહસ્તેન દધ્યન્ન કબલં પુનઃ
દધાનમિતરેણાપિ ધ્યાત્વા દેવં સમાહિતઃ ।
અન્નેન જુહુયાદગ્નૌ બહ્વાન્નત્વમવાપ્નુયાત્
ગોકામો ગોમયૈઃ ક્ષીરૈસ્તદીયૈર્હોમમાચરેત્ ।
લભતે ધેનુકં સદ્યો મન્ત્રવિન્મન્ત્રવૈભવાત્
ભૂમિકામો મૃદા હોમં દુર્લભાં લભતે ભુવમ્ ।
ફલૈર્બિલ્વસમુદ્ભૂતૈર્હોમાદ્રાષ્ટ્રસમુદ્ભવઃ
વસ્ત્રકામસ્સુમનસાં કાલજાનાં ચતુર્મુખ ।
સિતાસિતાદિવર્ણાનાં હોમાન્નિયુતસઙ્ખ્યયા
નાનાવિધાનિ વસ્ત્રાણિ લભતે નાત્રસંશયઃ ।
યદ્યત્કામયતે મન્ત્રી ધાન્યજાતિમનેકધા
તત્તદ્ધોમેવ તત્સર્વં લભતેમન્દ્રવૈભવાત્ ।
મન્ત્રાભિમન્ત્રિતં બીજમુપ્તં બહુફલં ભવેત્
પુત્રકામો હવિષ્ટાશી સમારાધ્ય જગદ્ગુરુમ્ ।
ચક્રાબ્જમણ્ડલે કુમ્ભસ્થાપનાદિ વિધાય ચ
યથાપૂર્વં પાયસાન્નં હોમાન્તે સ્થાપિતૈર્ઘટૈઃ ।
અભિષિચ્ય તદમ્ભાંસિ પાયયેત્ સ્ત્રિયમાગતામ્
સા પુત્રાન્ લભતે ત્વિષ્ટાન્ બહુન્ વિદ્યાવિચક્ષણાન્ ।
ઇષ્ટ્વા નારાયણં દેવં ચક્રાબ્જેપ્રોક્તવર્ત્મના
અનુગ્રહે નિગ્રહે ચ સર્વેષાં શક્તિમાન્ ભવેત્ ।
કમ્પને વસુધાદીનાં પર્વતાનાં ચ ભેદને
શોષણે વા સમુદ્રાણાં સર્વેષાં સ્તમ્ભને પિ ચ ।
સર્ગસ્થિતિવિનાશાનામપિ કર્તા યથા હરિઃ
ધ્યાનાચ્ચ દેવદેવસ્ય જપાન્મન્ત્રસ્ય ચ ક્ષણાત્ ।
નશ્યન્તિ ભૂતવેતાલપ્રમુખાનિ ચતુર્મુખ
દુષ્ટસત્વાનિ મન્ત્રસ્ય પ્રભાવાન્નાત્ર સંશયઃ ।
વિષદષ્ટમવસ્થાપ્ય ધ્યાત્વાચ ગરુડધ્વજમ્
દેવં વિદ્યાં સમુચ્ચાર્ય તીક્ષ્ણતુણ્ડેન તાડયેત્ ।
ગરુડસ્ય તુ પક્ષાભ્યાં વિષદષ્ટસ્ય મૂર્ધનિ
એવં ધ્યાત્વા વિષં સર્વં વ્યપોહ્યોત્થાપયેન્મૃતમ્ ।
ભુક્તં વિષેણ સંસ્પૃષ્ટમન્નં બીજં ફલં તથા
જરયેદ્વિદ્યયા સદ્યસ્સર્વદોષં ચ નાશયેત્ ।
અક્ષયશ્ચાભિવૃદ્ધિશ્ચ ધનસ્ય યદિ કાઙ્ક્ષિતઃ
સંસ્પૃશ્ય વિદ્યયા સર્વં નિક્ષિપેદ્બહુજપ્તયા ।
બન્ધૂક કુસુમપ્રખ્યમાત્માનં ભગવન્મયમ્
ધ્યાયન્યાયાત્સભાં તત્ર ક્રુદ્ધશ્શામ્યતિ ભૂમિપઃ ।
અનુક્તાસ્સિદ્ધયઃ સર્વાસ્સિધ્યન્ત્યત્યન્તવિસ્તૃતાઃ
શાસ્ત્રે મન્ત્રપ્રભાવેન દેવભૂયં પ્રપદ્યતે ।
વૃષ્ટિકામો બહિશ્શાલાં પૂર્વોક્તવિધિના કૃતામ્
ચક્રાબ્જમણ્ડ્લાદીનિ કૃત્વા કર્માણિ પૂર્વવત્ ।
સપ્તાહમાજ્યસિક્તાભિસ્સમિદ્ભિર્જુહુયાત્સુધીઃ
વૈતસીભિઃ પ્રતિદિનં નિયુતાયુતસઙ્ખ્યાયા ।
વૃષ્ટિર્ભવતિ તદ્રાષ્ટ્રે તદ્ધેશે વા દિનત્રયે
મરીચિક્ષુણ્ણસંમિશ્રૈસ્સર્ષપૈ રાજસર્ષપૈઃ ।
પૂર્વોક્તસઙ્ખ્યયા હોમાદતિવૃષ્ટિશ્ચ શામ્યતિ
દેવતાદિપદં પ્રેપ્સુર્વિદ્યયા લોકમીપ્સિતમ્ ।
સ્વર્ગાદ્યભીષ્ટરોકસ્ય મહિમાનુગુણૈર્જપૈઃ
લભતે તત્તદાશ્ચર્યં ફલં નૈવાત્ર સંશયઃ ।
ચિન્તારત્નં તથૈવાન્ મણિમાદિ ગુણં પરમ્
લિપ્સુર્મન્ત્રજપૈઃ કોટિસઙ્ખ્યૈઃ પ્રાપ્નોતિ મન્ત્રવિત્ ।
મન્ત્રાધિદૈવતં દેવં દ્રષ્ટુકામોજિતેન્દ્રિયઃ
ષષ્માસાન્મન્ત્રમનિશં જપેત્તધ્યાનમાસ્થિતઃ ।
આગત્ય દેવદેવેશઃ પપ્રત્યક્ષો ભવતિ ક્ષણાત્
વરાંશ્ચ દુર્લભાંસ્તસ્મે પ્રદદાતિ યથેપ્સિતાન્ ।
મન્ત્રિણે મન્ત્રમહાત્મ્યાદચિરેણ ચતુર્મુખ
મન્ત્રાન્તરાણાં યાસિદ્ધિઃ કલ્પે કલ્પે સમીરિતા ।
સાપિ પ્રસિધ્યેદસ્યૈવ સકલા વીર્યપત્તયા
ષડઙ્ગાનિ ચ વેદાશ્ચ મન્ત્રાશ્ચાન્યે પરશ્શતાઃ ।
અન્યચ્ચ વાઙ્મયં સર્વં મન્ત્રેઽસ્મિન્ સુસમાહિતમ્
અપુનર્ભવલિપ્સૂનાં ગતિરષ્ટારં મતમ્ ।
જન્મન્યસ્મિન્નતીતે વા યતેનસ્સઞ્છિતં મહત્
તન્મન્ત્રજાપમાત્રેણ પ્રલયં યાતિ નિશ્ચયમ્ ।
મ્રિયમાણશ્શુચિર્ભૂત્વામન્ત્રમેતમુદીરયન્
પ્રાપ્નોતિ વૈષ્ણવં સ્થાનં દુષ્પ્રાપમ વિનાશનમ્ ।
કિં તસ્ય બહુભિર્મન્ત્રૈઃ કિં તસ્ય બહુભિશ્શ્રુતૈઃ
યસ્યૈષા વશમાપન્ના વિદ્યા સર્વાર્થસાધની ।
યે મન્ત્રમાહાત્મ્યમિદં શૃણ્વન્તિ ચ પઠન્તિ ચ
તેષામપિ ફલાન્યાહુઃ પૂર્વોક્તાનિ મનીષિણઃ ।
ચતુર્મુખૈશ્ચ તુર્વક્ત્રફલાન્યસ્ય પ્રદર્શયન્
મૂળ પાઠ: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0