પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.254

વસિષ્ઠ ઉવાચ-
એવમુક્તા તુ સા દેવિ પતિના શૂલપાણિના ।
પ્રણિપત્ય મહાત્માનમુવાચ પ્રાંજલિસ્તદા

પાર્વત્યુવાચ-
સાધૂક્તં હિ ત્વયા નાથ વૈષ્ણવં ધર્મમુત્તમમ્ ।
ગુહ્યાદ્ગુહ્યતમં વિષ્ણોઃ સ્વરૂપં પરમાત્મનઃ

ધન્યાસ્મિ કૃતકૃત્યાસ્મિ સર્વદેવનમસ્કૃત ।
તવ પ્રસાદાદ્દેવેશમર્ચયામિ સનાતનમ્

વસિષ્ઠૌવાચ-
તતસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા સ ભવસ્ત્રિપુરાંતકઃ ।
સમાશ્લિષ્યાવદદ્દેવીં પ્રહૃષ્ટેનાંતરાત્મનાઃ

રુદ્ર ઉવાચ-
સાધુસાધુ મહાદેવિ સાધુસાધુ વરાનને ।
અર્ચયસ્વ હૃષીકેશં લક્ષ્મીભર્ત્તારમચ્યુતમ્

કૃતકૃત્યોઽસ્મ્યહં ભદ્રે વૈષ્ણવ્યા ભાર્યયા ત્વયા ।
ગુરુણા તવ ચાર્વંગિ વામદેવેન ધીમતા

અનુજ્ઞાતાર્ચયસ્વેશં પુરાણં પુરુષોત્તમમ્ ।
ગુરૂપદેશમાર્ગેણ પૂજયિત્વૈવ કેશવમ્ ।
પ્રાપ્નોતિ વાછિતં સર્વં નાન્યથા ભૂધરાત્મજે

વસિષ્ઠ ઉવાચ-
એવમુક્તા તદા દેવિ વામદેવાંતિકં નૃપ ।
જગામ સહસા હૃષ્ટા વિષ્ણુપૂજનલાલસા

સમેત્ય તં ગુરું દેવિ પૂજયિત્વા પ્રણમ્ય ચ ।
વિનીતા પ્રાંજલિર્ભૂત્વા ઉવાચ મુનિસત્તમમ્

પાર્વત્યુવાચ-
ભગવંસ્ત્વત્પ્રસાદેન સમ્યગારાધનં હરેઃ ।
કરિષ્યામિ દ્વિજશ્રેષ્ઠ ત્વમનુજ્ઞાતુમર્હસિ

વસિષ્ઠ ઉવાચ-
ઇત્યુક્તસ્તુ તયા દેવ્યા વામદેવો મહામુનિઃ ।
તસ્યૈ મંત્રવરં શ્રેષ્ઠં દદૌ સ વિધિના ગુરુઃ

નામ્નાં સહસ્રં વિષ્ણોશ્ચ પ્રોક્તવાન્મુનિસત્તમઃ ।
નિવેદયિત્વા પૂજાયા વિધાનમપિ દેશિકઃ ।
ઉવાચ પરમપ્રીત્યા પાર્વતીં સંશિતવ્રતામ્

વામદેવ ઉવાચ-
અર્ચયિત્વા હૃષીકેશં પ્રાતર્નિત્યં વરાનને ।
સહસ્રનામપઠનં કુરુષ્વ તદનંતરમ્

વસિષ્ઠ ઉવાચ-
દ્વત્યુક્તા તેન ગુરુણા પ્રહૃષ્ટેનાંતરાત્મના ।
પૂજયિત્વા નમસ્કૃત્ય પુનરાયાત્સ્વમાલયમ્

શિક્ષિતા ગુરુણા તેન વામદેવેન પાર્વતી ।
તતઃ કતિપયાહસ્તુ દ્વાદશ્યાં વૃષભધ્વજઃ

કૈલાસશિખરે રમ્યે વિષ્ણુમારાધ્ય શંકરઃ ।
ઉપવિષ્ટસ્તતો ભોક્તું પાર્વતીં શંકરોઽબ્રવીત્

શંકર ઉવાચ-
પાર્વત્યે હિમયા સાર્દ્ધં ભોક્તું ભુવનવંદિતે ।
વસિષ્ઠ ઉવાચ-
તમાહ પાર્વતી દેવી જપ્ત્વા નામસહસ્રકમ્

તતો ભોક્ષ્યામ્યહં દેવ ભુજ્યતાં ભવતા પ્રભો ।
તતસ્તાં પાર્વતીં પ્રાહ પ્રહસન્પરમેશ્વરઃ

શંકર ઉવાચ-
ધન્યાસિ કૃતકૃત્યાસિ વિષ્ણુભક્તાસિ પાર્વતિ ।
દુર્લભા વૈષ્ણવી ભક્તિર્ભાગધેયં વિનેશ્વરિ

રામરામેતિ રામેતિ રમે રામે મનોરમે ।
સહસ્રનામતત્તુલ્યં રામનામ વરાનને

રકારાદીનિ નામાનિ શૃણ્વતો મમ પાર્વતિ ।
મનઃ પ્રસન્નતાં યાતિ રામનામાભિશંકયા

રામેત્યુક્ત્વા મહાદેવિ ભુંક્ષ્વ સાર્ધં મયાધુના ।
વસિષ્ઠ ઉવાચ-
તતો રામેતિ નામોક્ત્વા સહ ભુંક્ત્વાઽથ પાર્વતી

રામેત્યુક્તા મહાદેવી શંભુના સહ સંસ્થિતા ।
પપ્રચ્છ શંકરં દેવં પ્રીતિપ્રણવમાનસા

પાર્વત્યુવાચ-
સહસ્રનામભિસ્તુલ્યં રામનામ ત્વયોદિતમ્ ।
તસ્યાપરાણિ નામાનિ સંતિ ચેદ્રાવણદ્વિષઃ ।
કથ્યતાં મમ દેવેશ તત્ર મે ભક્તિરુત્થિતા

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ-
શૃણુ નામાનિ વક્ષ્યામિ રામચંદ્રસ્ય પાર્વતિ ।
લૌકિકા વૈદિકાઃ શબ્દાઃ યે કેચિત્સંતિ પાર્વતિ

નામાનિ રામચંદ્રસ્ય સહસ્રં તેષુ ચાધિકમ્ ।
તેષુ ચાત્યંતમુખ્યં હિ નામ્નામષ્ટોત્તરં શતમ્

વિષ્ણોરેકૈકનામૈવ સર્વવેદાધિકં મતમ્ ।
તાદૃઙ્નામસહસ્રાણિ રામનામસમાનિ ચ

યત્ફલં સર્વવેદાનાં મંત્રાણાં જપતઃ પ્રિયે ।
તત્ફલં કોટિગુણિતં રામનામ્નૈવ લભ્યતે

નામાનિ શૃણુ રામસ્ય મુખ્યાનિ શુભદર્શને ।
ઋષિભિઃ પરિગીતાનિ તાનિ વક્ષ્યામિ તે પ્રિયે

ૐ શ્રીરામો રામચંદ્રશ્ચ રામભદ્રશ્ચ શાશ્વતઃ ।
રાજીવલોચનઃ શ્રીમાન્રાજેંદ્રો રઘુપુંગવઃ

જાનકીવલ્લભો જૈત્રો જિતામિત્રો જનાર્દનઃ ।
વિશ્વામિત્રપ્રિયો દાંતઃ શરણ્ય ત્રાણતત્પરઃ

વાલિપ્રમથનો વાગ્મી સત્યવાક્સત્યવિક્રમઃ ।
સત્યવ્રતો વ્રતફલઃ સદા હનુમદાશ્રયઃ

કૌશલેયઃ ખરધ્વંસી વિરાધવધપંડિતઃ ।
વિભીષણપરિત્રાતા દશગ્રીવશિરોહરઃ

સપ્તતાલપ્રભેત્તા ચ હરકોદંડ ખંડનઃ ।
જામદગ્નિ મહાદર્પ્પદલનસ્તાડકાંતકૃત્

વેદાંતપારો વેદાત્મા ભવબંધૈકભેષજમ્ ।
દૂષણત્રિશિરોરિશ્ચ ત્રિમૂર્ત્તિસ્ત્રિગુણસ્ત્રયી

ત્રિવિક્રમસ્ત્રિલોકાત્મા પુણ્યચારિત્રકીર્ત્તનઃ ।
ત્રિલોકરક્ષકો ધન્વી દંડકારણ્યવાસકૃત્

અહલ્યાપાવનશ્ચૈવ પિતૃભક્તો વરપ્રદઃ ।
જિતેંદ્રિયો જિતક્રોધો જિતલોભો જગદ્ગુરુઃ

ઋક્ષવાનરસંઘાતી ચિત્રકૂટસમાશ્રયઃ ।
જયંતત્રાણવરદઃ સુમિત્રાપુત્રસેવિતઃ

સર્વદેવાધિદેવશ્ચ મૃતવાનરજીવનઃ ।
માયામારીચહંતા ચ મહાભાગો મહાભુજઃ

સર્વદેવસ્તુતઃ સૌમ્યો બ્રહ્મણ્યો મુનિસત્તમઃ ।
મહાયોગી મહોદારઃ સુગ્રીવસ્થિરરાજ્યદઃ

સર્વપુણ્યાધિકફલઃ સ્મૃતઃ સર્વાઘનાશનઃ ।
આદિપુરુષો મહાપુરુષઃ પરમઃ પુરુષસ્તથા

પુણ્યોદયો મહાસારઃ પુરાણપુરુષોત્તમઃ ।
સ્મિતવક્ત્રો મિતભાષી પૂર્વભાષી ચ રાઘવઃ

અનંતગુણગંભીરો ધીરો દાંતગુણોત્તરઃ ।
માયામાનુષચારિત્રો મહાદેવાધિપૂજિતઃ

સેતુકૃજ્જિતવારીશઃ સર્વતીર્થમયો હરિઃ ।
શ્યામાંગઃ સુંદરઃ શૂરઃ પીતવાસા ધનુર્દ્ધરઃ

સર્વયજ્ઞાધિપો યજ્ઞો જરામરણવર્જિતઃ ।
શિવલિંગપ્રતિષ્ઠાતા સર્વાદ્યગુણવર્જિતઃ

પરમાત્મા પરબ્રહ્મ સચ્ચિદાનંદવિગ્રહઃ ।
પરંજ્યોતિઃ પરંધામ પરાકાશઃ પરાત્પરઃ

પરેશઃ પારગઃ પારઃ સર્વભૂતાત્મકઃ શિવઃ ।
ઇતિ શ્રીરામચન્દ્રસ્ય નામ્નામષ્ટોત્તરં શતમ્

ગુહ્યાદ્ગુહ્યતરં દેવિ તવ સ્નેહાત્પ્રકીર્તિતમ્ ।
યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ ભક્તિયુક્તેન ચેતસા

સર્વૈઃ પ્રમુચ્યતે પાપૈઃ કલ્પકોટિશતોદ્ભવૈઃ ।
જલાનિ સ્થલતાં યાંતિ શત્રવો યાંતિ મિત્રતામ્

રાજાનો દાસતાં યાંતિ વહ્નયો યાંતિ સૌમ્યતામ્ ।
આનુકૂલ્યં ચ ભૂતાનિ સ્થૈર્યં યાંતિ ચલાઃ શ્રિયઃ ૫૦

અનુગ્રહં ગ્રહા યાંતિ શાંતિમાયાંત્યુપદ્રવાઃ ।
પઠતો ભક્તિભાવેન નરસ્ય ગિરિસંભવે

પઠેત્પરમયા ભક્ત્યા તસ્ય વશ્યં જગત્ત્રયમ્ ।
યંયં કામં પ્રકુરુતે તંતમાપ્નોતિ કીર્ત્તનાત્

કલ્પકોટિસહસ્રાણિ કલ્પકોટિશતાનિ ચ ।
વૈકુંઠે મોદતે નિત્યં દશપૂર્વૈર્દશાપરૈઃ

રામં દૂર્વાદલશ્યામં પદ્માક્ષં પીતવાસસમ્ ।
સ્તુવંતિ નામભિર્દ્દિવ્યૈર્ન તે સંસારિણો જનાઃ

રામાય રામભદ્રાય રામચંદ્રાય વેધસે ।
રઘુનાથાય નાથાય સીતાયાઃ પતયે નમઃ

ઇમં મંત્રં મહાદેવિ જપન્નેવ દિવાનિશમ્ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

ઇતિ તે રામચંદ્રસ્ય માહાત્મ્યં વેદસંમિતમ્ ।
કથિતં વૈ મયા સુભ્રૂસ્તવ પ્રીત્યા શુભાહ્વયમ્

વસિષ્ઠ ઉવાચ-
તચ્છ્રત્વા શંકરેણોક્તં માહાત્મ્યં પરમાત્મનઃ ।
પ્રહર્ષમતુલં લેભે આનંદાશ્રુજલાપ્લુતા

પ્રણમ્ય પ્રાહ દેવેશં ભર્તારં વૃષભધ્વજમ્ ।
પાર્વત્યુવાચ-
અહો માહાત્મ્યમતુલં રામસ્ય પરમાત્મનઃ ।
શ્રોત્રતૃપ્તિર્હિ મે ન સ્યાત્કલ્પાયુતશતૈરપિ

ધન્યાહં કૃતકૃત્યાસ્મિ સર્વમુક્તં ત્વયાનઘ ।
ત્વત્પ્રસાદાદ્ધરેર્ભક્તિર્જન્મજન્મનિ ચાસ્તુ મે

વસિષ્ઠ ઉવાચ-
એવમુક્ત્વા સ્વભર્તારં ગૌરી ભાગવતોત્તમા ।
રામાય રામભદ્રાય રામચંદ્રાય વેધસે ।
રઘુનાથાય નાથાય સીતાયાઃ પતયે નમઃ

ઇમમેવ જપન્મંત્રં સર્વાવસ્થાસુ પાર્વતી ।
ઉવાસ ચ સુખેનૈવ કૈલાસે પતિના સહ

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં ગુહ્યાદ્ગુહ્યતમં નૃપ ।
રુદ્રપ્રોક્તાનિ શાસ્ત્રાણિ તામસાન્યેવ પાર્થિવ

સંમોહનાર્થં લોકાનાં પ્રોક્તવાન્વૃષભધ્વજઃ ।
રહસિ પ્રોક્તવાન્દેવ્યા ઇદમેકં હરઃ પ્રભુઃ

યથાર્થમર્થં ગુહ્યં ચ સારં મંત્રસ્ય ભૂપતે ।
દેવ્યા પ્રીત્યૈ મહાદેવઃ કથયામાસ તત્પરઃ

ઉમામહેશ્વરં રાજન્સંવાદમિમમદ્ભુતમ્ ।
યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ ભક્તિયુક્તેન ચેતસા

સ સર્વવંદ્યઃ સર્વજ્ઞો મહાભાગવતો ભવેત્ ।
સર્વધર્મવિનિર્મુક્તઃ પ્રાપ્નોતિ પરમં પદમ્

ધન્યઃ ખલુ ભવાન્લોકે પાર્થિવેંદ્ર મહાબલ ।
ત્વદન્વયે હરિઃ શ્રીમાન્પુરાણઃ પુરુષોત્તમઃ

ઉત્પત્સ્યતે દાશરથિઃ સર્વલોકહિતાય વૈ ।
તસ્માદિક્ષ્વાકવઃ પૂજ્યાઃ સુરાણામપિ પાર્થિવ

યેષાં જાતો હિ ભગવાન્રામો રાજીવલોચનઃ ।
ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપચાશત્સાહસ્ર્યાં સંહિતાયામુત્તરખંડે ઉમામહેશ્વરસંવાદે રામચંદ્રાષ્ટોત્તરશતનામકથનં નામ ચતુઃપંચાશદધિક દ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ