પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.105

નારદ ઉવાચ।
ક્ષિપ્તેભ્યસ્તત્રબીજેભ્યો વનસ્પત્યસ્ત્રયોભવન્ ।
ધાત્રી ચ માલતી ચૈવ તુલસી ચ નૃપોત્તમ

ધાત્ર્યુદ્ભવા સ્મૃતા ધાત્રી માભવા માલતી સ્મૃતા ।
ગૌરીભવા ચ તુલસી તમઃ સત્ત્વ રજોગુણાઃ

સ્ત્રીરૂપિણ્યૌ વનસ્પત્યૌ દૃષ્ટ્વા વિષ્ણુસ્તદા નૃપ ।
ઉત્તસ્થૌ સંભ્રમાદ્વૃંદારૂપાતિશયમોહિતઃ

દદર્શ તાસ્તદા મોહાત્કામાસક્તેન ચેતસા ।
તં ચાપિ તુલસીધાત્ર્યૌ રાગેણૈવાવલોકતામ્

યચ્ચલક્ષ્મ્યાપુરાબીજંમાયયૈવસમર્પિતમ્ ।
તસ્માત્તદુદ્ભવાનારીતસ્મિન્નીર્ષ્યાયુતાભવત્

અતઃસાબર્બરીત્યાખ્યામાધવસ્યાતિગર્હિતા ।
ધાત્રીતુલસ્યૈતદ્રા ગાત્તસ્યપ્રીતિપ્રદેસદા

તતો વિસ્મૃતદુઃખોઽસૌ વિષ્ણુસ્તાભ્યાં સહૈવ તુ ।
વૈકુંઠમગમદ્ધૃષ્ટઃ સર્વદેવનમસ્કૃતઃ

કાર્તિકોદ્યાપને વિષ્ણોસ્તસ્માત્પૂજા વિધીયતે ।
તુલસીમૂલદેશે તુ પ્રીતિદા સા યતઃ સ્મૃતા

તુલસીકાનનં રાજન્ગૃહે યસ્યાવતિષ્ઠતે ।
તદ્ગૃહં તીર્થરૂપં તુ નાયાંતિ યમકિંકરાઃ

સર્વપાપહરં પુણ્યં કામદં તુલસીવનમ્ ।
રોપયંતિ નરશ્રેષ્ઠા ન તેપશ્યંતિ ભાસ્કરિમ્

દર્શનં નર્મદાયાસ્તુ ગંગાસ્નાનં તથૈવ ચ ।
તુલસીવનસંસર્ગઃ સમમેતત્ત્રયં સ્મૃતમ્

રોપણાત્પાલનાત્સેકાદ્દર્શનાત્સ્પર્શનાન્નૃણામ્ ।
તુલસી દહતે પાપં વાઙ્મનઃકાય સંચિતમ્

તુલસીમંજરીભિર્યઃ કુર્યાદ્ધરિહરાર્ચનમ્ ।
ન સ ગર્ભગૃહં યાતિ મુક્તિભાગી ન સંશયઃ

પુષ્કરાદીનિ તીર્થાનિ ગંગાદ્યાઃ સરિતસ્તથા ।
વાસુદેવાદયો દેવાસ્તિષ્ઠંતિ તુલસીદલે

તુલસીમંજરીયુક્તો યદિ પ્રાણાન્વિમુંચતિ ।
વિષ્ણોઃ સાયુજ્યમાપ્નોતિ સત્યં સત્યં નૃપોત્તમ

તુલસીમૃત્તિકાલિપ્તો યસ્તુ પ્રાણાન્વિમુચંતિ ।
યમોઽપિ નેક્ષિતું શક્તો યુક્તં પાપશતૈરપિ

તુલસીકાષ્ઠજં યસ્તુ ચંદનં ધારયેન્નરઃ ।
તદ્દેહં નસ્પૃશેત્પાપં ક્રિયમાણમપીહ યત્

તુલસીવિપિનચ્છાયા યત્ર યત્ર ભવેન્નૃપ ।
તત્ર શ્રાદ્ધં પ્રકર્ત્તવ્યં પિતૄણાં દત્તમક્ષયમ્

ધાત્રીછાયાસુ યઃ કુર્યાત્પિંડદાનં નૃપોત્તમ ।
તૃપ્તિં ચ યાંતિ પિતરસ્તસ્ય યે નરકે સ્થિતાઃ

મૂર્ધ્નિ પાણૌ મુખે ચૈવ દેહે ચ નૃપસત્તમ ।
ધત્તે ધાત્રીફલં યસ્તુ સ વિજ્ઞેયો હરિઃ સ્વયમ્

ધાત્રીફલં ચ તુલસીમૃત્તિકા દ્વારકોદ્ભવા ।
યસ્ય દેહે સ્થિતા નિત્યં સ જીવન્મુક્ત ઉચ્યતે

ધાત્રીફલવિમિશ્રૈસ્તુ તુલસીદલમિશ્રિતૈઃ ।
જલૈઃ સ્નાતિ નરસ્તસ્ય ગંગાસ્નાનફલં સ્મૃતમ્

દેવાર્ચનં નરઃ કુર્યાદ્ધાત્રીપત્રૈઃ ફલૈરપિ ।
સુવર્ણપુષ્પૈર્વિવિધૈરર્ચનસ્યાપ્નુયાત્ફલમ્

તીર્થાનિ મુનયો દેવા યજ્ઞાઃ સર્વેઽપિ કાર્તિકે ।
નિત્યં ધાત્રીં સમાશ્રિત્ય તિષ્ઠંત્યર્કે તુલાશ્રિતે

દ્વાદશ્યાં તુલસીપત્રં ધાત્રીપત્રં તુ કાર્તિકે ।
લુનાતિ સ નરો ગચ્છેન્નિરયાનતિગર્હિતાન્

ધાત્રીછાયાં સમાશ્રિત્ય કાર્તિકેઽન્નં ભુનક્તિ યઃ ।
અન્નસંસર્ગજં પાપમાવર્ષં તસ્ય નશ્યતિ

ધાત્રીમૂલે તુ યો વિષ્ણું કાર્તિકેઽર્ચયતે નરઃ ।
વિષ્ણુક્ષેત્રેષુ સર્વેષુ પૂજિતસ્તેન સર્વદા

ધાત્રીતુલસ્યોર્માહાત્મ્યમપિદેવશ્ચતુર્મુખઃ ।
ન સમર્થો ભવેદ્વક્તું યથા દેવસ્યશાર્ઙ્ગિણઃ

ધાત્રી તુલસ્યુદ્ભવકારણં ચ શૃણોતિ યઃ શ્રાવયતે ચ ભક્ત્યા ।
વિધૂતપાપ્મા સહ પૂર્વજૈશ્ચ સ્વર્ગં વ્રજત્યગ્ર્યવિમાનસંસ્થઃ

ઇતિ શ્રીપાદ્મેમહાપુરાણે પંચપંચાશત્સહસ્રસંહિતાયામુત્તરખંડે કાર્તિકમાહાત્મ્યે શ્રીકૃષ્ણસત્યભામાસંવાદે ધાત્રીતુલસ્યોર્માહાત્મ્યંનામ પંચાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ