પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 4.22
શૌનકૌવાચ।
માહાત્મ્યં બ્રૂહિ સર્વજ્ઞ શૃણ્વતાં પાપનાશનમ્ ।
સર્વપ્રાણિહિતાર્થાય તુલસ્યા અનુકંપયા
સૂત ઉવાચ।
તુલસ્યાઃ પરિસરે યસ્ય કાનનં તિષ્ઠતિ દ્વિજ ।
ગૃહસ્ય તીર્થરૂપત્વાન્નાયાંતિ યમકિંકરાઃ
તુલસ્યાઃ કાનનં વિપ્ર સર્વપાપહરં શુભમ્ ।
રોપયંતિ નરાઃ શ્રેષ્ઠાસ્તે ન પશ્યંતિ ભાસ્કરિમ્
રોપણં પાલનં સેવાં દર્શનં સ્પર્શનં તુ યઃ ।
કુર્ય્યાત્તસ્ય પ્રણષ્ટં સ્યાત્સર્વપાપં દ્વિજોત્તમ
કોમલૈસ્તુલસીપત્રૈરર્ચયંતિ હરિં તુ યે ।
કાલસ્ય સદનં વિપ્ર તે ન યાંતિ મહાશયાઃ
ગંગાદ્યાઃ સરિતઃ શ્રેષ્ઠા વિષ્ણુ બ્રહ્મ મહેશ્વરાઃ ।
દેવૈસ્તીર્થૈઃ પુષ્કરાદ્યૈસ્તિષ્ઠંતિ તુલસીદલે
યો યુક્તસ્તુલસીપત્રૈઃ પાપી પ્રાણાન્વિમુઞ્ચતિ ।
વિષ્ણોર્નિકેતનં યાતિ સત્યમેતન્મયોદિતમ્
તુલસીમૃત્તિકાલિપ્તો યુક્તઃ પાપશતૈરપિ ।
વિમુંચતિ નરઃ પ્રાણાન્સ યાતિ હરિમન્દિરમ્
યો નરો ધારયેદ્વિપ્ર તુલસીકાષ્ઠચંદનમ્ ।
તસ્યાઙ્ગં ન સ્પૃશેત્પાપં સ યાતિ પરમં પદમ્
તુલસીકાષ્ઠમાલાં તુ કણ્ઠસ્થાં વહતે તુ યઃ ।
અપ્યશૌચોપ્યનાચારો ભક્ત્યા યાતિ હરેર્ગૃહમ્
ધાત્રીફલકૃતામાલા તુલસીકાષ્ઠસંભવા ।
દૃશ્યતે યસ્ય દેહે તુ સ વૈ ભાગવતો નરઃ
તુલસીદલજાં માલાં કણ્ઠસ્થાં વહતે તુ યઃ ।
વિષ્ણૂચ્છિષ્ટાં વિશેષેણ સ નમસ્યો દિવૌકસામ્
યઃ પુનસ્તુલસીમાલાં કણ્ઠે કૃત્વા જનાર્દનમ્ ।
પૂજયેત્પુણ્યમાપ્નોતિ પ્રતિપુષ્પં ગવાયુતમ્
ધારયન્તિ ન યે માલાં હૈતુકાઃ પાપબુદ્ધયઃ ।
નરકાન્ન નિવર્તંતે દગ્ધાઃ કોપાગ્નિના હરેઃ
ન જહ્યાત્તુલસીમાલાં ધાત્રીમાલાં વિશેષતઃ ।
મહાપાતકસંહર્ત્રીં ધર્મકામાર્થદાયિનીમ્
સ્પૃશેચ્ચ યાનિ લોમાનિ ધાત્રીમાલા કલૌ નૃણામ્ ।
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ વસતે કેશવાલયે
નિવેદ્ય કેશવે માલાં તુલસીકાષ્ઠસંભવામ્ ।
વહતે યો નરો ભક્ત્યા તસ્ય વૈ નાસ્તિ પાતકમ્
તુલસીકાષ્ઠમાલાં તુ પ્રેતરાજસ્ય દૂતકાઃ ।
દૃષ્ટ્વા નશ્યન્તિ દૂરેણ વાતોદ્ધૂતં યથા દલમ્
તુલસ્યા વિપિને ધાત્ર્યાશ્છાયાસુ યો નરોત્તમઃ ।
પિણ્ડં દદાતિ પિતરો મુક્તિં યાન્તિ દ્વિજોત્તમ
પાણૌ મૂર્ધ્નિ ગલે ચૈવ કર્ણયોશ્ચ મુખે દ્વિજ ।
ધાત્રીફલં યસ્તુ ધત્તે સ વિજ્ઞેયો હરિઃ સ્વયમ્
ધાત્રીપત્રૈઃ ફલૈર્વિપ્ર શ્રીહરિં ચાર્ચયેદ્દ્વિજ ।
કોટિજન્માર્જિતં પાપં પૂજયા નશ્યતિ સકૃત્
યજ્ઞાદેવાશ્ચ મુનયસ્તીર્થાનિ કાર્તિકે દ્વિજ ।
ધાત્રીવૃક્ષં સમાશ્રિત્ય તિષ્ઠન્તિ કાર્તિકે સદા
ધાત્રીપત્રં કાર્તિકે ચ દ્વાદશ્યાં તુલસીદલમ્ ।
ચિનોતિ યો નરો ગચ્છેન્નિરયં યાતનામયમ્
ધાત્રીછાયાસુ યો વિપ્ર ચાન્નં ભુનક્તિ કાર્તિકે ।
અન્નસંસર્ગજં પાપમાવર્ષં તસ્ય નશ્યતિ
તુલસીવનમધ્યે ચ ધાત્રીમૂલે ચ કાર્તિકે ।
કુર્યાદ્ધર્યર્ચનં વિપ્ર વૈકુણ્ઠં યાતિ સ ધ્રુવમ્
તુલસીમૂલદેશેઽપિ સ્થિતં વારિ દ્વિજોત્તમ ।
ગૃહ્ણાતિ મસ્તકે ભક્ત્યા પાપી યાતિ હરેર્ગૃહમ્
તુલસીપત્રગલિતં યસ્તોયં શિરસાવહેત્ ।
સર્વતીર્થેષુ સ સ્નાતશ્ચાંતે યાતિ હરેર્ગૃહમ્
પુરા કશ્ચિદ્દ્વિજશ્રેષ્ઠો દ્વાપરેઽભૂન્મહામુને ।
સ્નાત્વૈકદા તુલસ્યૈ સ વનં દત્વા ગૃહં ગતઃ
આદિત્યો વર્ચસા નામ્ના માર્ત્તંડ ઇવ પુણ્યતઃ ।
તૃષાર્તો ભક્ષકઃ કશ્ચિદાગતો બહુકલ્મષઃ
તુલસ્યામૂલતસ્તોયં પીત્વા ચાસૌ હતાંહસઃ ।
ત્વરયાપ્યાગતો વ્યાધો નામ્ના યશ્ચાસિમર્દ્દનઃ
ઉવાચ ભુક્તં ચાન્નં ચ ભુક્ત્વા ભગ્નં ગતઃ કિમુ ।
કૃત્વા મે પાકભાંડસ્થં ચાગતો હિંસકસ્ય તે
વિવ્યાધ તં ગતપ્રાણં નેતું વૈ શમનાજ્ઞયા ।
આગતાઃ કિંકરાઃ ક્રુદ્ધાઃ પાશમુદ્ગરપાણયઃ
બદ્ધ્વા નેતું મનશ્ચક્રુરાગતા વિષ્ણુકિંકરાઃ ।
તદા છિત્ત્વા ચર્મપાશં સ્યંદને તં મનોહરે
તૂર્ણમારોહયામાસુઃ પપ્રચ્છુર્વિનયાન્વિતાઃ ।
તેઽપિ પુણ્યેન ભોઃ સંતઃ કેન વૈ નીયતેઽપ્યસૌ
ઊચુસ્તેઽસૌ પુરા રાજા પુણ્યં બહુતરં કૃતમ્ ।
અકરોદ્ધરણં કાંચિત્સુંદરીં ચાંગનામયમ્
અનેન ચાંહસા રાજા ગતો વૈ શમનક્ષયમ્ ।
તત્રક્લેશં તુ યુષ્માભિર્દત્તં વૈ શમનાજ્ઞયા
તામ્રમય્યાસ્ત્રિયાસાર્દ્ધં ક્રીડાં સુપ્ત્વા ચકાર સઃ ।
તપ્તાયાં લોહશય્યાયાં વૈક્લવ્યં કર્મણા નૃપ
તપ્તાયોભીષણં તપ્તં લોહસ્તંભં યમાજ્ઞયા ।
તતઃ સ્થિતઃ સમાલિંગ્ય ભુક્ત્વા દુઃખં ચિરં નૃપઃ
સિક્તઃ ક્ષારાંબુધારાભિરન્યૈર્વૈ શમનાલયે ।
તતો નરકશેષે ચ પાપયોનૌ મુહુર્મુહુઃ
જન્માસાદ્ય ચિરં દુઃખમનુભૂતં સ્વકર્મણા ।
તુલસીમૂલકં વારિ પીત્વા યાતિ હરેર્ગૃહમ્
ઇદાનીં તદ્વચઃ શ્રુત્વા ગતાદૂતા યથાગતાઃ ।
તેન સાર્દ્ધં વિષ્ણુદૂતા ગતા વૈકુંઠમંદિરમ્
માહાત્મ્યં કથિતં બ્રહ્મન્તુલસ્યાઃ પાપનાશનમ્ ।
કુર્વંતિ સેવાં યે ભક્ત્યા ન જાને કિં ભવેન્મુને
ઇતિ શ્રીપાદ્મેમહાપુરાણે બ્રહ્મખણ્ડે સૂતશૌનકસંવાદે તુલસ્યા માહાત્મ્યંનામ દ્વાવિંશોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0