પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.57

વિષ્ણુરુવાચ-
ક્રીડા સતીરૂપ ધરા પ્રભૂત્વા ગેહં ગતા ચારુ પતિવ્રતાયાઃ ।
તામાગતાં સત્યસ્વરૂપયુક્તા સા સાદરં વાક્યમુવાચ ધન્યા

વાક્યૈઃ સુપુણ્યૈઃ પરિપૂજિતા સા ઉવાચ ક્રીડા સુકલાં વિહસ્ય ।
માયાનુગં વિશ્વવિમોહનં સતી પ્રત્યુત્તરં સત્યપ્રમેયુક્તમ્

મમાપિ ભર્તા પ્રબલો ગુણજ્ઞો ધીરઃ સવિદ્યો મહિમાપ્રયુક્તઃ ।
ત્યક્ત્વા ગતઃ પાપતરાંસુપુણ્યો મામેવ નાથઃ શૃણુ પુણ્યકીર્તિઃ

વાક્યૈસ્તુ પુણ્યૈરબલાસ્વભાવાદાકર્ણ્ય સર્વં સુકલા સમુક્તમ્ ।
સંશુદ્ધભાવાં ચ વિચિંત્ય ચાહ કસ્માદ્ગતઃ સુંદરિ તેઽદ્ય નાથઃ

વિહાય તે રૂપમતીવ સત્યમાચક્ષ્વ સર્વં ભવતી સુભર્તુઃ ।
ધ્યાનોપયુક્તા સકલં કરોતિ સખીસ્વરૂપા ગૃહમાગતા મે

ક્રીડા બભાષે શૃણુ સત્યમેતં ચરિત્રભાવં મમ ભર્ત્તુરસ્ય ।
અહં પ્રિયે યસ્ય સદૈવ યુક્તા યમિચ્છતે તં પ્રતિસાંત્વયામિ

કર્તુઃ સુપુણ્યં વચનં સુભર્તુર્ધ્યાનોપયુક્તા સકલં કરોમિ ।
એકાંતશીલા સગુણાનુરૂપા શુશ્રૂષયૈકસ્તમિહૈવ દેવિ

મમ પૂર્વ વિપાકોઽયં સંપ્રત્યેવ પ્રવર્તતે ।
યતસ્ત્યક્ત્વા ગતો ભર્ત્તા મામેવં મંદભાગિનીમ્

સખે ન ધારયે જીવં સ્વકીય કાયમેવ ચ ।
પત્યાહીનાઃ કથં નાર્યઃ સુજીવંતિ ચ નિર્ઘૃણાઃ

રૂપશૃંગારસૌભાગ્યં સુખં સંપચ્ચ નાન્યથા ।
નારીણાં હિ મહાભાગો ભર્તા શાસ્ત્રેષુ ગીયતે

તયા સર્વં સમાકર્ણ્ય યદુક્તં ક્રીડયા તદા ।
સત્યભાવં વિદિત્વા સા મેને સંભાષિતં તદા

વિશ્વસ્તા સા મહાભાગા સુકલા પતિદેવતા ।
તામુવાચ પુનઃ સર્વમાત્મચેષ્ટાનુગં વચઃ

સમાસેન સમાખ્યાતં પૂર્વવૃત્તાંતમાત્મનઃ ।
યથા ભર્તા ગતો યાત્રાં પુણ્યસાધનતત્પરઃ

આત્મદુઃખં સુસત્યં ચ તપ એવ મનસ્વિનિ ।
બોધિતા ક્રીડયા સા તુ સમાશ્વાસ્ય પતિવ્રતા

સૂત ઉવાચ-
એકદા તુ તયા પ્રોક્તં ક્રીડયા સુકલાં પ્રતિ ।
સખે પશ્ય વનં સૌમ્યં દિવ્યવૃક્ષૈરલંકૃતમ્

તત્ર તીર્થં પરં પુણ્યમસ્તિ પાતકનાશનમ્ ।
નાનાવલ્લીવિતાનૈશ્ચ સુપુષ્પૈઃ પરિશોભિતમ્

આવાભ્યામપિ ગંતવ્યં પુણ્યહેતોર્વરાનને ।
સમાકર્ણ્ય તયા સાર્દ્ધં સુકલા માયયા તદા

પ્રવિવેશ વનં દિવ્યં નંદનોપમમેવ સા ।
સર્વર્તુકુસુમોપેતં કોકિલાશતનાદિતમ્

ગીયમાનં સુમધુરૈર્નાદૈર્મધુકરૈરપિ ।
કૂજદ્ભિઃ પક્ષિભિઃ પુણ્યૈઃ પુણ્યધ્વનિસમાકુલમ્

ચંદનાદિકવૃક્ષૈશ્ચ સૌરભૈશ્ચ વિરાજિતમ્ ।
સર્વભોગૈઃ સુસંપૂર્ણં માધવ્યા માધવેન વૈ

રચિતં મોહનાયૈવ સુકલાયાશ્ચ કારણાત્ ।
તયા સાર્ધં પ્રવિષ્ટા સા તદ્વનં સર્વભાવનમ્

દદર્શ સૌખ્યદં પુણ્યં માયાભાવં ન વિંદતિ ।
વીક્ષમાણા વનં દિવ્યં તયા સહ જનેશ્વર

શક્રોપિ ચાભ્યયાત્તત્ર દેવમૂર્તિવિરાજિતઃ ।
તયા દૂત્યા સમં પ્રાપ્તઃ કામસ્તત્ર સમાગતઃ

સર્વભોગપતિર્ભૂત્વા કામલીલાસમાકુલઃ ।
કામમાહ સમાભાષ્ય એષા સા સુકુલા ગતા

પ્રહરસ્વ મહાભાગ ક્રીડાયાઃ પુરતઃ સ્થિતામ્ ।
માયાં કૃત્વા સમાનીતા ક્રીડયા તવ સંનિધૌ

પૌરુષં દર્શયાદ્યૈવ યદ્યસ્તિ કુરુ નિશ્ચિતમ્ ।
કામ ઉવાચ-
આત્મરૂપં દર્શયસ્વ ચતુરં લીલયાન્વિતમ્

યેનાહં પ્રહરામ્યેતાં પંચબાણૈઃ સહસ્રદૃક્ ।
ઇંદ્ર ઉવાચ-
ક્વાસ્તે તે પૌરુષં મૂઢ યેન લોકં વિડંબસે

મમાધારપરોભૂત્વા યોદ્ધુમિચ્છસિ સાંપ્રતમ્ ।
કામ ઉવાચ-
તેનાપિ દેવદેવેન મહાદેવેન શૂલિના

પૂર્વમેવ હૃતં રૂપં મમકાયો ન વિદ્યતે ।
ઇચ્છામ્યહં યદા નારીં હંતું શૃણુષ્વ સાંપ્રતમ્

પુંસાં કાયં સમાશ્રિત્ય આત્મરૂપં પ્રદર્શયે ।
પુમાંસં વા સહસ્રાક્ષ નાર્યાઃ કાર્યં સમાશ્રયે

પૂર્વદૃષ્ટા યદા નારી તામેવ પરિચિંતયેત્ ।
ચિંત્યમાનસ્ય પુંસસ્તુ નાર્યારૂપં પુનઃપુનઃ

અદૃષ્ટં તુ સમાશ્રિત્ય પુંસમુન્માદયામ્યહમ્ ।
તથાપ્યુન્માદયામ્યેવં નારીરૂપં ન સંશયઃ

સંસ્મરણાત્સ્મરો નામ મમ જાતં સુરેશ્વર ।
તાં દૃષ્ટ્વા તાદૃશોરંગ વસ્તુરૂપં સમાશ્રયે

આત્મતેજઃ પ્રકાશેન બાધ્યબાધકતાં વ્રજેત્ ।
નારીરૂપં સમાશ્રિત્ય ધીરં પુરુષં પ્રમોહયેત્

પુરુષં તુ સમાશ્રિત્ય ભાવયામિ સુયોષિતમ્ ।
રૂપહીનોસ્મિ હે ઇંદ્ર અસ્મદ્રૂપં સમાશ્રયેત્

તવરૂપં સમાશ્રિત્ય તાં સાધયે યથેપ્સિતામ્ ।
એવમુક્ત્વા સ દેવેંદ્રં કાયં તસ્ય મહાત્મનઃ

સખાસૌ માધવસ્યાપિ સમાશ્રિત્ય સુમાયુધઃ

તામેવ હંતું કુસુમાયુધોપિ સાધ્વીં સુપુણ્યાં કૃકલસ્ય ભાર્યામ્ ।
સમુત્સુકસ્તિષ્ઠતિ બાણલક્ષં તસ્યાશ્ચ કાયં નયનૈર્વિલોક્ય

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને સુકલાચરિત્રે સપ્તપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ