પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.56
વિષ્ણુરુવાચ-
તસ્યાઃ સત્યવિનાશાય મન્મથઃ સસુરાધિપઃ ।
પ્રસ્થિતઃ સુકલાં તર્હિ સત્યો ધર્મમથાબ્રવીત્
પશ્ય ધર્મ મહાપ્રાજ્ઞ મન્મથસ્ય વિચેષ્ટિતમ્ ।
તવાર્થમાત્મનશ્ચૈવ પુણ્યસ્યાપિ મહાત્મનઃ
વિસૃજામિ મહાસ્થાનં વાસ્તુરૂપં સુખોદયમ્ ।
સત્યાખ્યં ચ સુપ્રિયાખ્યં સુદેવાખ્યં ગૃહોત્તમમ્
તમેવ નાશયેદ્ગત્વા કામ એષ પ્રમત્તધીઃ ।
રિપુરૂપઃ સુદુષ્ટાત્મા અસ્માકં હિ ન સંશયઃ
પતિસ્તપોધનો વિપ્રઃ સુસતી યા પતિવ્રતા ।
સુસત્યો ભૂપતિર્ધર્મમમગેહાનસંશયઃ
યત્રાહં વૃદ્ધિસંપુષ્ટસ્તત્ર વાસો હિ તે ભવેત્ ।
તત્ર પુણ્યં સમાયાતિ શ્રદ્ધયા સહ ક્રીડતે
ક્ષમા શાંત્યા સમાયુક્તા આયાતિ મમ મંદિરમ્ ।
યથા સત્યો દમશ્ચૈવ દયા સૌહૃદમેવ ચ
પ્રજ્ઞાયુક્તઃ સ નિર્લોભો યત્રાહં તત્ર સંસ્થિતઃ ।
શુચિઃ સ્વભાવસ્તત્રૈવ અમી ચ મમ બાંધવાઃ
અસ્તેયમપ્યહિંસા ચ તિતિક્ષા વૃદ્ધિરેવ ચ ।
મમ ગેહે સમાયાતા ધન્યતાં શૃણુ ધર્મરાટ્
ગુરૂણાં ચાપિ શુશ્રૂષા વિષ્ણુર્લક્ષ્મ્યા સમાવૃતઃ ।
મદ્ગેહં તુ સમાયાંતિ દેવાશ્ચાગ્નિપુરોગમાઃ
મોક્ષમાર્ગં પ્રકાશેદ્યો જ્ઞાનોદીપ્ત્યા સમન્વિતઃ ।
એતૈઃ સાર્ધં વસામ્યેવ સતીષુ ધર્મવત્સુ ચ
સાધુષ્વેતેષુ સર્વેષુ ગૃહરૂપેષુ મે સદા ।
ઉક્તેનાપિ કુટુંબેન વસામ્યેવ ત્વયા સહ
સસત્વાઃ સાધુરૂપાસ્તે વેધસા મે ગૃહીકૃતાઃ ।
સંચરામિ મહાભાગ સ્વચ્છંદેન ચ લીલયા
ઈશ્વરશ્ચ જગત્સ્વામી ત્રિનેત્રો વૃષવાહનઃ ।
મમ ગેહે સ્વરૂપેણ વર્તતે શિવયા યુતઃ
તદિદં સંસૃતેઃ સારં ગૃહરૂપં મહેશ્વરમ્ ।
સદનં શંકરેત્યાખ્યં નાશિતં મન્મથેન વૈ
વિશ્વામિત્રં મહાત્માનં તપંતં તપ ઉત્તમમ્ ।
મેનકાં હિ સમાશ્રિત્ય કામોયં જિતવાન્પુરા
સતી પતિવ્રતાહલ્યા ગૌતમસ્ય પ્રિયા શુભા ।
સુસત્યાચ્ચાલિતા તેન મન્મથેન દુરાત્મના
મુનયઃ સત્યધર્મજ્ઞા નાનાસ્ત્રિયઃ પતિવ્રતાઃ ।
મદ્ગૃહાસ્તા ઇમાઃ સર્વા દીપિતાઃ કામવહ્નિના
દુર્ધરો દુઃસહો વ્યાપી યોતિસત્યેષુ નિષ્ઠુરઃ ।
મામેવં પશ્યતે નિત્યં ક્વ સત્યઃ પરિતિષ્ઠતિ
સમાં જ્ઞાત્વા સમાયાતિ બાણપાણિર્ધનુર્ધરઃ ।
નાશયેન્મદ્ગૃહં પાપો વીતિહોત્રૈશ્ચ નામકૈઃ
પાપલેશાશ્ચ યે ક્રૂરા અન્યે પાખંડસંશ્રયાઃ ।
તે તુ બુદ્ધ્યાઽહિતાઃ સર્વે સત્યગેહં વિશંતિ હિ
સેનાધ્યક્ષૈરસત્યૈસ્તુ છદ્મના તેન સાધિતઃ ।
પાતયેદર્દયેદ્ગેહં પાપઃ શસ્ત્રૈર્દુરાત્મભિઃ
મામેવં તાડયેત્પાપો મહાબલ મનોભવઃ ।
અસ્ય ધામ્ના પ્રદગ્ધોહં શૂન્યતાં હિ વ્રજામિ વૈ
નૂતનં ગૃહમિચ્છામિ સ્ત્રિયાખ્યં પતિભૂપતિમ્ ।
કૃકલસ્યાપિ પુણ્યસ્ય પ્રિયેયં શિવમંગલા
તદ્ગૃહં સુકલાખ્યં મે દગ્ધું પાપઃ સમુદ્યતઃ ।
અયમેષ સહસ્રાક્ષઃ કામેન સહિતો બલી
કામસ્ય કારણાત્કસ્માત્પૂર્વવૃત્તં ન વિંદતિ ।
અહલ્યાયાઃ પ્રસંગેન મેષોપસ્થો વ્યજાયત
પૌરુષં હિ મુનેર્દૃષ્ટ્વા સત્યાશ્ચૈવ પ્રધષર્ણાત્ ।
નષ્ટઃ કામસ્ય દોષેણ સુરરાટ્તત્ર સંસ્થિતઃ
ભુક્તવાન્દારુણં શાપં દુઃખેન મહતાન્વિતઃ ।
કૃકલસ્ય પ્રિયામેનાં સુકલાં પુણ્યચારિણીમ્
એષ હંતું સહસ્રાક્ષ ઉદ્યતઃ કામસંયુતઃ ।
યથા ચેંદ્રેણ નાયાતિ કામ એષ તથા કુરુ
ધર્મરાજ મહાપ્રાજ્ઞ ભવાન્મતિમતાં વરઃ ।
ધર્મરાજ ઉવાચ-
ઊનં તેજઃ કરિષ્યામિ કામસ્ય મરણં તથા
એકોપાયો મયા દૃષ્ટસ્તમિહૈવ પ્રપશ્યતુ ।
પ્રજ્ઞા ચૈષા મહાપ્રાજ્ઞા શકુનીરૂપચારિણી
ભર્તુરાગમનં પુણ્યં શબ્દેનાખ્યાતુ ખે યતઃ ।
શકુનસ્ય પ્રભાવેણ ભર્તુશ્ચાગમનેન ચ
દુષ્ટૈર્નષ્ટા ન ભૂયેત સ્વસ્થચિત્તા ન સંશયઃ ।
પ્રજ્ઞા સંપ્રેષિતા તેન ગતા સા સુકલાગૃહમ્
પ્રકુર્વતી મહચ્છબ્દં દૃષ્ટદેવેવ સા બભૌ ।
પૂજિતા માનિતા પ્રજ્ઞા ધૂપદીપાદિભિસ્તદા
બ્રાહ્મણં સુકલાપૃચ્છત્કિમેષા ચ વદેન્મમ ।
બ્રાહ્મણ ઉવાચ-
ભર્તુશ્ચાગમનં બ્રૂતે તવૈવ સુભગે સ્થિરા
દિનસપ્તકમધ્યે સ આગમિષ્યતિ નાન્યથા
ઇત્યેવમાકર્ણ્યસુમંગલં વચઃ પ્રહર્ષયુક્તા સહસા બભૂવ ।
ધર્મજ્ઞમેકં સગુણં હિ કાંતં શકુનાત્પ્રદિષ્ટં હિ સમાગતં તમ્
ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને સુકલાચરિત્રે ષટ્પંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0