પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.19

સૂત ઉવાચ-
સોમશર્મા મહાપ્રાજ્ઞઃ સુમનયા સહ સત્તમઃ ।
કપિલાસંગમે પુણ્યે રેવાતીરે સુપુણ્યદે

સ્નાત્વા તત્ર સ મેધાવી તર્પયિત્વા સુરાન્પિતૄન્ ।
તપસ્તેપે સુશાંતાત્મા જપન્નારાયણં શિવમ્

દ્વાદશાક્ષરમંત્રેણ ધ્યાનયુક્તો મહામનાઃ ।
તસ્યૈવ દેવદેવસ્ય વાસુદેવસ્ય સુવ્રતઃ

આસને શયને યાને સ્વપ્ને પશ્યતિ કેશવમ્ ।
સદૈવ નિશ્ચલો ભૂત્વા કામક્રોધવિવર્જિતઃ

સા ચ સાધ્વી મહાભાગા પતિવ્રતપરાયણા ।
સુમના કાંતમેવાપિ શુશ્રૂષતિ તપોન્વિતમ્

ધ્યાયમાનસ્ય તસ્યાપિ વિઘ્નૈઃ સંદર્શિતં ભયમ્ ।
સર્પા વિષોલ્બણાઃ કૃષ્ણાસ્તત્ર યાંતિ મહાત્મનઃ

પાર્શ્વે તે તપ્યમાનસ્ય તસ્ય તે સોમશર્મણઃ ।
સિંહવ્યાઘ્રગજા દૃષ્ટા ભયમેવં પ્રચક્રિરે

વેતાલા રાક્ષસા ભૂતાઃ કૂષ્માંડાઃ પ્રેતભૈરવાઃ ।
ભયં વિદર્શયંત્યેતે દારુણં પ્રાણનાશનમ્

નાનાવિધા મહાભીમાઃ સિંહાસ્તત્ર સમાગતાઃ ।
દંષ્ટ્રાકરાલવક્ત્રાશ્ચ જગર્જુશ્ચાતિભૈરવમ્

વિષ્ણોર્ધ્યાનાત્સ ધર્માત્મા ન ચચાલ મહામતિઃ ।
મહાવિઘ્નૈઃ સુસંરૂઢૈશ્ચાલિતો મુનિપુંગવઃ

એવં ન ચલતે ધ્યાનાત્સોમશર્મા દ્વિજોત્તમઃ ।
ઝંઝાવાતૈશ્ચ શીતેન મહાવૃષ્ટ્યા સુપીડિતઃ

ભંભારાવમહાભીમઃ સિંહસ્તત્ર સમાગતઃ ।
તં દૃષ્ટ્વા ભયવિત્રસ્તઃ સસ્માર નૃહરિં દ્વિજઃ

ઇંદ્રનીલપ્રતીકાશં પીતવસ્ત્રં મહૌજસમ્ ।
શંખચક્રધરં દેવં ગદાપંકજધારિણમ્

મહામૌક્તિકહારેણ ઇંદુવર્ણાનુકારિણા ।
કૌસ્તુભેનાપિ રત્નેન દ્યોતમાનં જનાર્દનમ્

શ્રીવત્સાંકેન દિવ્યેન હૃદયં યસ્ય રાજતે ।
સર્વાભરણશોભાંગં શતપત્રનિભેક્ષણમ્

સુસ્મિતાસ્યં સુપ્રસન્નં રત્નદામાભિશોભિતમ્ ।
ભ્રાજમાનં હૃષીકેશં ધ્યાનં તેન કૃતં ધ્રુવમ્

ત્વમેવ શરણં કૃષ્ણ શરણાગતવત્સલ ।
નમોસ્તુ દેવદેવાય કિં મે ભયં કરિષ્યતિ

યસ્યોદરે ત્રયો લોકાઃ સપ્ત ચાન્યે મહાત્મનઃ ।
શરણં તસ્ય પ્રવિષ્ટોસ્મિ ક્વાસ્તે ભયં મમૈવ હિ

યસ્માદ્ભયાઃ પ્રવર્તંતે કૃત્યાદિક મહાબલાઃ ।
સર્વભયપ્રહર્તારં તમસ્મિ શરણં ગતઃ

પાતકાનાં તુ સર્વેષાં દાનવાનાં મહાભયમ્ ।
રક્ષકો વિષ્ણુભક્તાનાં તમસ્મિ શરણં ગતઃ

વૃંદારકાણાં સર્વેષાં દાનવાનાં મહાત્મનામ્ ।
યો ગતિઃ કૃષ્ણભક્તાનાં તમસ્મિ શરણં ગતઃ

અભયો ભયનાશાય પાપનાશાય જ્ઞાનવાન્ ।
એકશ્ચેંદ્રસ્વરૂપેણ તમસ્મિ શરણં ગતઃ

વ્યાધીનાં નાશકાયૈવ ય ઔષધસ્વરૂપવાન્ ।
નિરામયો નિરાનંદસ્તમસ્મિ શરણંગતઃ

અચલશ્ચાલયેલ્લોકાનપાપો જ્ઞાનમેવ ચ ।
તમસ્મિ શરણં પ્રાપ્તો ભયં કિં મે કરિષ્યતિ

સાધૂનાં ચાપિ સર્વેષાં પાલકો યો હ્યનામયઃ ।
પાતિ વિશ્વં ચ વિશ્વાત્મા તમસ્મિ શરણંગતઃ

યો મે મૃગેંદ્રરૂપેણ ભયં દર્શયતેગ્રતઃ ।
તમહં શરણં પ્રાપ્તો નરસિંહં નમામ્યહમ્

મદમત્તો મહાકાયો વનહસ્તી સમાગતઃ ।
ગજલીલાગતિં દેવં શરણાગતવત્સલમ્

ગજાસ્યં જ્ઞાનસંપન્નં સપાશાંકુશધારિણમ્ ।
કાલાસ્યં ગજતુંડં ચ શરણં સુગતોસ્મ્યહમ્

હિરણ્યાક્ષપ્રહર્તારં વારાહં શરણંગતઃ ।
વામનં તં પ્રપન્નોસ્મિ શરણાગતવત્સલમ્

હ્રસ્વાસ્તુ વામનાઃ કુબ્જાઃ પ્રેતાઃ કૂષ્માંડકાદયઃ ।
મૃત્યુરૂપધરાઃ સર્વે દર્શયંતિ ભયં મમ

અમૃતં તં પ્રપન્નોસ્મિ કિં ભયં મે કરિષ્યતિ ।
બ્રહ્મણ્યો બ્રહ્મદો બ્રહ્મા બ્રહ્મજ્ઞાનમયો હરિઃ

શરણં તં પ્રપન્નોસ્મિ ભયં કિં મે કરિષ્યતિ ।
અભયો યો હિ જગતો ભીતિઘ્નો ભીતિદાયકઃ

ભયરૂપં પ્રપન્નોસ્મિ ભયં કિં મે કરિષ્યતિ ।
તારકઃ સર્વલોકાનાં નાશકઃ સર્વપાપિનામ્

તમહં શરણં પ્રાપ્તો ધર્મરૂપં જનાર્દનમ્ ।
સુરારણં યો હિ રણે વપુર્દ્ધારયતેઽદ્ભુતમ્

શરણં તસ્ય ગંતાસ્મિ સદાગતિરયં મમ ।
ઝંઝાવાતો મહાચંડો વપુર્દૂયતિ મે ભૃશમ્

શરણં તં પ્રપન્નોસ્મિ સદાગતિરયં મમ ।
અતિશીતં ચાતિવર્ષા આતપસ્તાપદાયકઃ

એષાં રૂપેણ યો દેવસ્તસ્યાહં શરણં ગતઃ ।
કાલરૂપા અમી પ્રાપ્તા ભયદા મમ ચાલકાઃ

એષાં શરણં પ્રપન્નોસ્મિ હરેઃ સ્વરૂપિણાં સદા

યં સર્વદેવં પરમેશ્વરં હિ નિષ્કેવલં જ્ઞાનમયં પ્રદીપમ્ ।
વદંતિ નારાયણમાદિસિદ્ધં સિદ્ધેશ્વરં તં શરણં પ્રપદ્યે

ઇતિ ધ્યાયન્સ્તુવન્નિત્યં કેશવં ક્લેશનાશનમ્ ।
ભક્ત્યા તેન સમાનીતસ્તદાત્મહૃદયે હરિઃ

ઉદ્યમં વિક્રમં તસ્ય સ દૃષ્ટ્વા સોમશર્મણઃ ।
આવિર્ભૂય હૃષીકેશસ્તમુવાચ પ્રહૃષ્ટવાન્

સોમશર્મન્મહાપ્રાજ્ઞ શ્રૂયતાં ભાર્યયા સહ ।
વાસુદેવોસ્મિ વિપ્રેંદ્ર વરં યાચય સુવ્રત

તેનોક્તો હિ સ વિપ્રેન્દ્ર ઉન્મીલ્ય નયનદ્વયમ્ ।
દૃષ્ટ્વા વિશ્વેશ્વરં દેવં ઘનશ્યામં મહોદયમ્

સર્વાભરણશોભાંગં સર્વાયુધસમન્વિતમ્ ।
દિવ્યલક્ષણસંપન્નં પુંડરીકનિભેક્ષણમ્

પીતેન વાસસા યુક્તં રાજમાનં સુરેશ્વરમ્ ।
વૈનતેયસમારૂઢં શંખચક્રગદાધરમ્

બ્રહ્માદીનાં સુધાતારં જગતોસ્ય મહાયશાઃ ।
વિશ્વસ્યાસ્ય સદાતીતં રૂપાતીતં જગદ્ગુરુમ્

હર્ષેણ મહતાવિષ્ટો દંડવત્પ્રણિપત્ય તમ્ ।
શ્રિયાયુક્તં ભાસમાનં સૂર્યકોટિસમપ્રભમ્

બદ્ધાંજલિપુટોભૂત્વા તયા સુમનયા સહ ।
જયજયેત્યુવાચૈનં જયમાધવમાનદ

જય યોગીશ યોગીન્દ્ર જય નાગાંગશાયન ।
યજ્ઞાંગ જય યજ્ઞેશ જય શાશ્વતસર્વગ

જય સર્વેશ્વરાનંત યજ્ઞરૂપ નમોઽસ્તુ તે ।
જય જ્ઞાનવતાં શ્રેષ્ઠ જય ત્વં જ્ઞાનનાયક

જય સર્વદસર્વજ્ઞ જય ત્વં સર્વભાવન ।
જય જીવસ્વરૂપેશ મહાજીવ નમોસ્તુતે

જય પ્રજ્ઞાદપ્રજ્ઞાંગ જય પ્રાણપ્રદાયક ।
જય પાપઘ્ન પુણ્યેશ જય પુણ્યપતે હરે

જય જ્ઞાનસ્વરૂપેશ જ્ઞાનગમ્યાય તે નમઃ ।
જય પદ્મપલાશાક્ષ પદ્મનાભાય તે નમઃ

જય ગોવિંદગોપાલ જય શંખધરામલ ।
જય ચક્રધરાવ્યક્ત વ્યક્તરૂપાય તે નમઃ

જય વિક્રમશોભાંગ જય વિક્રમનાયક ।
જય લક્ષ્મીવિલાસાંગ નમો વેદમયાય તે

જય વિક્રમશોભાંગ જય ઉદ્યમદાયક ।
જય ઉદ્યમકાલાય ઉદ્યમાય નમોનમઃ

જય ઉદ્યમશક્તાય ઉદ્યમત્રયધારક ।
યુદ્ધોદ્યમપ્રવૃત્તાય તસ્મૈ ધર્માય તે નમઃ

નમો હિરણ્યરેતાય તસ્મૈ તે જાયતે નમઃ ।
અતિતેજઃસ્વરૂપાય સર્વતેજોમયાય ચ

દૈત્યતેજોવિનાશાય પાપતેજોહરાય ચ ।
ગોબ્રાહ્મણહિતાર્થાય નમોસ્તુ પરમાત્મને

નમોસ્તુ હુતભોક્ત્રે ચ નમો હવ્યવહાય તે ।
નમઃ કવ્યવહાયૈવ સ્વધારૂપાય તે નમઃ

સ્વાહારૂપાય યજ્ઞાય પાવનાય નમોનમઃ ।
નમસ્તે શાર્ઙ્ગહસ્તાય હરયે પાપહારિણે

સદસચ્ચોદનાયૈવ નમો વિજ્ઞાનશાલિને ।
નમો વેદસ્વરૂપાય પાવનાય નમોનમઃ

નમોસ્તુ હરિકેશાય સર્વક્લેશહરાય તે ।
કેશવાય પરાયૈવ નમસ્તે વિશ્વધારિણે

નમઃ કૃપાકરાયૈવ નમો હર્ષમયાય તે ।
અનંતાય નમો નિત્યં શુદ્ધાય ક્લેશનાશિને

આનંદાય નમો નિત્યં શુદ્ધાય કેવલાય તે ।
રુદ્રૈર્નમિતપાદાય વિરંચિનમિતાય તે

સુરાસુરેંદ્રનમિત પાદપદ્માય તે નમઃ ।
નમોનમઃ પરેશાય અજિતાયામૃતાત્મને

ક્ષીરસાગરવાસાય નમઃ પદ્માપ્રિયાય તે ।
ૐકારાય ચ શુદ્ધાય અચલાય નમોનમઃ

વ્યાપિને વ્યાપકાયૈવ સર્વવ્યસનહારિણે ।
નમોનમો વરાહાય મહાકૂર્માય તે નમઃ

નમો વામનરૂપાય નૃસિંહાય મહાત્મને ।
નમો રામાય દિવ્યાય સર્વક્ષત્રવધાય ચ

સર્વજ્ઞાનાય મત્સ્યાય નમો રામાય તે નમઃ ।
નમઃ કૃષ્ણાય બુદ્ધાય નમો મ્લેચ્છપ્રણાશિને

નમઃ કપિલવિપ્રાય હયગ્રીવાય તે નમઃ ।
નમો વ્યાસસ્વરૂપાય નમઃ સર્વમયાય તે

એવં સ્તુત્વા હૃષીકેશં તમુવાચ જનાર્દનમ્ ।
ગુણાનાં તુ પરં પારં બ્રહ્મા વેત્તિ ન પાવન

ન ચૈવ સ્તોતું સર્વજ્ઞસ્તથા રુદ્ર સઃહસ્રદૃક્ ।
વક્તું કો હિ સમર્થસ્તુ કીદૃશી મે મતિર્વિભો

નિર્ગુણં સગુણં સ્તોત્રં મયૈવ તવ કેશવ ।
ક્ષમશબ્દાપશબ્દં મે તવ દાસોસ્મિ સુવ્રત

જન્મજન્મનિ લોકેશ દયાં મે કુરુ પાવન

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે પંચપંચાશત્સહસ્રસંહિતાયાં એંદ્રે સુમનોપાખ્યાને એકોનવિંશોઽધ્યાયઃ