પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.118
કપિંજલ ઉવાચ-
ગંગામુખે પુરા તાત રોદમાના વરાંગના ।
નેત્રાભ્યામશ્રુબિંદૂનિ પતંતિ ચ મહાજલે
ગંગામધ્યે નિમજ્જંતિ ભવંતિ કમલાનિ ચ ।
પુષ્પાણિ દિવ્યરૂપાણિ સૌગંધાનિ મહાંતિ ચ
તસ્યાસ્તાત સુનેત્રાભ્યાં કિમર્થં પ્રપતંતિ ચ ।
ગંગોદકે મહાભાગ નિર્મલા અશ્રુબિંદવઃ
અસ્થિચર્માવશેષસ્તુ જટાચીરધરઃ પુનઃ ।
તાનિ સૌગંધયુક્તાનિ પદ્માનિ વિચિનોતિ સઃ
હેમવર્ણાનિ દિવ્યાનિ નીત્વા શિવં સમર્ચયેત્ ।
સા કા નારી સમાચક્ષ્વ સ વા કો હિ મહામતે
અર્ચયિત્વા શિવં સોથ કસ્માત્પશ્ચાત્પ્રદેવતિ ।
એતન્મે સર્વમાચક્ષ્વ યદ્યહં વલ્લભસ્તવ
કુંજલ ઉવાચ-
શૃણુ વત્સ પ્રવક્ષ્યામિ વૃત્તાંતં દેવનિર્મિતમ્ ।
ચરિત્રં સર્વપાપઘ્નં વિષ્ણોશ્ચૈવ મહાત્મનઃ
યોસૌ હુંડો મહાવીર્યો નહુષેણ હતો રણે ।
તસ્ય પુત્રસ્તુ વિખ્યાતો વિહુંડસ્તપ આસ્થિતઃ
નિહતં પિતરં શ્રુત્વા સામાત્યં સપરિચ્છદમ્ ।
આયુપુત્રેણ વીરેણ નહુષેણ બલીયસા
તપસ્તપતિ સક્રોધાદ્દેવાન્હંતું સમુદ્યતઃ ।
પૌરુષં તસ્ય દુષ્ટસ્ય તપસા વર્દ્ધિતસ્ય ચ
જાનંતિ દેવતાઃ સર્વા દુઃસહં સમરાંગણે ।
હુંડાત્મજો વિહુંડસ્તુ ત્રૈલોક્યં હંતુમુદ્યતઃ
પિતુર્વૈરં કરિષ્યામિ હનિષ્યે માનવાન્સુરાન્ ।
એવં સમુદ્યતઃ પાપી દેવબ્રાહ્મણકંટકઃ
ઉપદ્રવં સમારેભે પ્રજાઃ પીડયતે ચ સઃ ।
તસ્યૈવ તેજસા દગ્ધા દેવાશ્ચેંદ્રપુરોગમાઃ
શરણં દેવદેવસ્ય જગ્મુર્વિષ્ણોર્મહાત્મનઃ ।
દેવદેવં જગન્નાથં શંખચક્રગદાધરમ્
ઊચુશ્ચ પાહિ નો નિત્યં વિહુંડસ્ય મહાભયાત્ ।
શ્રીવિષ્ણુરુવાચ-
વર્દ્ધંતુ દેવતાઃ સર્વાઃ સુસુખેન મહેશ્વરાઃ
વિહુંડં નાશયિષ્યામિ પાપિષ્ઠં દેવકંટકમ્ ।
એવમાભાષ્ય તાન્દેવાન્માયાં કૃત્વા જનાર્દનઃ
સ્વયમેવસ્થિતસ્તત્ર નંદને સુમહાયશાઃ ।
માયામયં ચકારાથ સ્ત્રીરૂપં ચ ગુણાન્વિતમ્
વિષ્ણુમાયા મહાભાગા સર્વવિશ્વપ્રમોહિની ।
ચકાર રૂપમતુલં વિષ્ણોર્માયાપ્રમોહિની
વિહુંડસ્ય વધાર્થાય રૂપલાવણ્યશાલિની ।
કુંજલ ઉવાચ-
સ દેવાનાં વધાર્થાય દિવ્યમાર્ગં જગામ હ
નંદનાંતે તતો માયામપશ્યદ્દિતિજેશ્વરઃ ।
તયા વિમોહિતો દૈત્યઃ કામબાણકૃતાંતરઃ
આત્મનાશં ન જાનાતિ કાલરૂપાં વરસ્ત્રિયમ્ ।
તાં દૃષ્ટ્વા નવહેમાભાં રૂપદ્રવિણશાલિનીમ્
લુબ્ધો વિહુંડઃ પાપાત્મા તામુવાચ વરાંગનામ્ ।
કાસિ કસ્ય વરારોહે મમચિત્તપ્રમાથિનિ
સંગમં દેહિ મે ભદ્રે રક્ષરક્ષ વરાનને ।
સંગમાત્તવ દેવેશિ યદ્યદિચ્છસિ સાંપ્રતમ્
તત્તદ્દદ્મિ મહાભાગે દુર્લભં દેવદાનવૈઃ ।
માયોવાચ-
મામેવ ભોક્તુમિચ્છા ચેદ્દાયં મે દેહિ દાનવ
સપ્તકોટિમિતૈશ્ચૈવ પુષ્પૈઃ પૂજય શંકરમ્ ।
કામોદસંભવૈર્દિવ્યૈઃ સૌગંધૈર્દેવદુર્લભૈઃ
તેષાં પુષ્પકૃતાં માલાં મમ કંઠે તુ દાનવ ।
આરોપય મહાભાગ એતદ્દાયં પ્રદેહિ મે
તદાહં સુપ્રિયા ભાર્યા ભવિષ્યામિ ન સંશયઃ ।
વિહુંડ ઉવાચ-
એવં દેવિ કરિષ્યામિ વરં દદ્મિ પ્રયાચિતમ્
વનાનિ યાનિ પુણ્યાનિ દિવ્યાનિ દિતિજેશ્વરઃ ।
બભ્રામમન્મથાવિષ્ટો ન ચ પશ્યતિ તં દ્રુમમ્
કામોદકાખ્યં પપ્રચ્છ યત્રતત્ર ગતઃ સ્વયમ્ ।
કામોદાખ્યદ્રુમો નાસ્તિ વદંત્યેવં મહાજનાઃ
પૃચ્છમાનઃ સ દુષ્ટાત્મા કામબાણૈઃ પ્રપીડિતઃ ।
પપ્રચ્છ ભાર્ગવં ગત્વા ભક્ત્યા નમિત કંધરઃ
કામોદકં દ્રુમં બ્રૂહિ કાંતં પુષ્પસમન્વિતમ્ ।
શુક્ર ઉવાચ-
કામોદઃ પાદપો નાસ્તિ યોષિદેવાસ્તિ દાનવ
યદા સા હસતે ચૈવ પ્રસંગેન પ્રહર્ષિતા ।
તદ્ધાસાજ્જજ્ઞિરે દૈત્ય સુગંધીનિ વરાણ્યપિ
સુમાન્યેતાનિ દિવ્યાનિ કામોદાયા ન સંશયઃ ।
હૃદ્યાનિ પીતપુષ્પાણિ સૌરભેણ યુતાનિ ચ
તેનાપ્યેકેન પુષ્પેણ યઃ સમર્ચતિ શંકરમ્ ।
તસ્યેપ્સિતં મહાકામં સંપૂરયતિ શંકરઃ
અસ્યાશ્ચ રોદનાદ્દૈત્ય પ્રભવંતિ ન સંશયઃ ।
તાદૃશાન્યેવ પુષ્પાણિ લોહિતાનિ મહાંતિ ચ
સૌરભેણ વિના દૈત્ય તેષાં સ્પર્શં ન કારયેત્ ।
એવમાકર્ણિતં તેન વાક્યં શુક્રસ્ય ભાષિતમ્
ઉવાચ સા તુ કુત્રાસ્તિ કામોદા ભૃગુનંદન ।
શુક્ર ઉવાચ-
ગંગાદ્વારે મહાપુણ્યે મહાપાતકનાશને
કામોદાખ્યં પુરં તત્ર નિર્મિતં વિશ્વકર્મણા ।
કામોદપત્તને નારી દિવ્યભોગૈરલંકૃતા
તથા ચાભરણૈર્ભાતિ સર્વદેવૈઃ સુપૂજિતા ।
ત્વયા તત્રૈવ ગંતવ્યં પૂજિતવ્યા વરાપ્સરાઃ
ઉપાયેનાપિ પુણ્યેન તાં પ્રહાસય દાનવ ।
એવમુક્ત્વા તુ યોગીંદ્ર સઃ શુક્રો દાનવં પ્રતિ
વિરરામ મહાતેજાઃ સ્વકાર્યાયોદ્યતોઽભવત્
ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને ગુરુતીર્થમાહાત્મ્યે ચ્યવનચરિત્રે કામોદાખ્યાનેઽષ્ટાદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0