पद्म पुराण · अध्याय 2.118

कपिंजल उवाच-
गंगामुखे पुरा तात रोदमाना वरांगना ।
नेत्राभ्यामश्रुबिंदूनि पतंति च महाजले

गंगामध्ये निमज्जंति भवंति कमलानि च ।
पुष्पाणि दिव्यरूपाणि सौगंधानि महांति च

तस्यास्तात सुनेत्राभ्यां किमर्थं प्रपतंति च ।
गंगोदके महाभाग निर्मला अश्रुबिंदवः

अस्थिचर्मावशेषस्तु जटाचीरधरः पुनः ।
तानि सौगंधयुक्तानि पद्मानि विचिनोति सः

हेमवर्णानि दिव्यानि नीत्वा शिवं समर्चयेत् ।
सा का नारी समाचक्ष्व स वा को हि महामते

अर्चयित्वा शिवं सोथ कस्मात्पश्चात्प्रदेवति ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व यद्यहं वल्लभस्तव

कुंजल उवाच-
शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि वृत्तांतं देवनिर्मितम् ।
चरित्रं सर्वपापघ्नं विष्णोश्चैव महात्मनः

योसौ हुंडो महावीर्यो नहुषेण हतो रणे ।
तस्य पुत्रस्तु विख्यातो विहुंडस्तप आस्थितः

निहतं पितरं श्रुत्वा सामात्यं सपरिच्छदम् ।
आयुपुत्रेण वीरेण नहुषेण बलीयसा

तपस्तपति सक्रोधाद्देवान्हंतुं समुद्यतः ।
पौरुषं तस्य दुष्टस्य तपसा वर्द्धितस्य च

जानंति देवताः सर्वा दुःसहं समरांगणे ।
हुंडात्मजो विहुंडस्तु त्रैलोक्यं हंतुमुद्यतः

पितुर्वैरं करिष्यामि हनिष्ये मानवान्सुरान् ।
एवं समुद्यतः पापी देवब्राह्मणकंटकः

उपद्रवं समारेभे प्रजाः पीडयते च सः ।
तस्यैव तेजसा दग्धा देवाश्चेंद्रपुरोगमाः

शरणं देवदेवस्य जग्मुर्विष्णोर्महात्मनः ।
देवदेवं जगन्नाथं शंखचक्रगदाधरम्

ऊचुश्च पाहि नो नित्यं विहुंडस्य महाभयात् ।
श्रीविष्णुरुवाच-
वर्द्धंतु देवताः सर्वाः सुसुखेन महेश्वराः

विहुंडं नाशयिष्यामि पापिष्ठं देवकंटकम् ।
एवमाभाष्य तान्देवान्मायां कृत्वा जनार्दनः

स्वयमेवस्थितस्तत्र नंदने सुमहायशाः ।
मायामयं चकाराथ स्त्रीरूपं च गुणान्वितम्

विष्णुमाया महाभागा सर्वविश्वप्रमोहिनी ।
चकार रूपमतुलं विष्णोर्मायाप्रमोहिनी

विहुंडस्य वधार्थाय रूपलावण्यशालिनी ।
कुंजल उवाच-
स देवानां वधार्थाय दिव्यमार्गं जगाम ह

नंदनांते ततो मायामपश्यद्दितिजेश्वरः ।
तया विमोहितो दैत्यः कामबाणकृतांतरः

आत्मनाशं न जानाति कालरूपां वरस्त्रियम् ।
तां दृष्ट्वा नवहेमाभां रूपद्रविणशालिनीम्

लुब्धो विहुंडः पापात्मा तामुवाच वरांगनाम् ।
कासि कस्य वरारोहे ममचित्तप्रमाथिनि

संगमं देहि मे भद्रे रक्षरक्ष वरानने ।
संगमात्तव देवेशि यद्यदिच्छसि सांप्रतम्

तत्तद्दद्मि महाभागे दुर्लभं देवदानवैः ।
मायोवाच-
मामेव भोक्तुमिच्छा चेद्दायं मे देहि दानव

सप्तकोटिमितैश्चैव पुष्पैः पूजय शंकरम् ।
कामोदसंभवैर्दिव्यैः सौगंधैर्देवदुर्लभैः

तेषां पुष्पकृतां मालां मम कंठे तु दानव ।
आरोपय महाभाग एतद्दायं प्रदेहि मे

तदाहं सुप्रिया भार्या भविष्यामि न संशयः ।
विहुंड उवाच-
एवं देवि करिष्यामि वरं दद्मि प्रयाचितम्

वनानि यानि पुण्यानि दिव्यानि दितिजेश्वरः ।
बभ्राममन्मथाविष्टो न च पश्यति तं द्रुमम्

कामोदकाख्यं पप्रच्छ यत्रतत्र गतः स्वयम् ।
कामोदाख्यद्रुमो नास्ति वदंत्येवं महाजनाः

पृच्छमानः स दुष्टात्मा कामबाणैः प्रपीडितः ।
पप्रच्छ भार्गवं गत्वा भक्त्या नमित कंधरः

कामोदकं द्रुमं ब्रूहि कांतं पुष्पसमन्वितम् ।
शुक्र उवाच-
कामोदः पादपो नास्ति योषिदेवास्ति दानव

यदा सा हसते चैव प्रसंगेन प्रहर्षिता ।
तद्धासाज्जज्ञिरे दैत्य सुगंधीनि वराण्यपि

सुमान्येतानि दिव्यानि कामोदाया न संशयः ।
हृद्यानि पीतपुष्पाणि सौरभेण युतानि च

तेनाप्येकेन पुष्पेण यः समर्चति शंकरम् ।
तस्येप्सितं महाकामं संपूरयति शंकरः

अस्याश्च रोदनाद्दैत्य प्रभवंति न संशयः ।
तादृशान्येव पुष्पाणि लोहितानि महांति च

सौरभेण विना दैत्य तेषां स्पर्शं न कारयेत् ।
एवमाकर्णितं तेन वाक्यं शुक्रस्य भाषितम्

उवाच सा तु कुत्रास्ति कामोदा भृगुनंदन ।
शुक्र उवाच-
गंगाद्वारे महापुण्ये महापातकनाशने

कामोदाख्यं पुरं तत्र निर्मितं विश्वकर्मणा ।
कामोदपत्तने नारी दिव्यभोगैरलंकृता

तथा चाभरणैर्भाति सर्वदेवैः सुपूजिता ।
त्वया तत्रैव गंतव्यं पूजितव्या वराप्सराः

उपायेनापि पुण्येन तां प्रहासय दानव ।
एवमुक्त्वा तु योगींद्र सः शुक्रो दानवं प्रति

विरराम महातेजाः स्वकार्यायोद्यतोऽभवत्

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे कामोदाख्यानेऽष्टादशाधिकशततमोऽध्यायः