પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.117

કુંજલ ઉવાચ-
નહુષઃ પ્રિયયા સાર્દ્ધં તયા ચૈવ સરંભયા ।
ઐંદ્રેણાપિ સ દિવ્યેન સ્યંદનેન વરેણ ચ

નાગાહ્વયં પુરં પ્રાપ્તઃ સર્વશોભાસમન્વિતમ્ ।
દિવ્યૈર્મંગલકૈર્યુક્તં ભવનૈરુપશોભિતમ્

હેમતોરણસંયુક્તં પતાકાભિરલંકૃતમ્ ।
નાનાવાદિત્રનાદૈશ્ચ બંદિચારણશોભિતમ્

દેવરૂપોપમૈઃ પુણ્યૈઃ પુરુષૈઃ સમલંકૃતમ્ ।
નારીભિર્દિવ્યરૂપાભિર્ગજાશ્વૈઃ સ્યંદનૈસ્તથા

નાનામંગલશબ્દૈશ્ચ વેદધ્વનિસમાકુલમ્ ।
ગીતવાદિત્રશબ્દૈશ્ચ વીણાવેણુસ્વનૈસ્તતઃ

સર્વશોભાસમાકીર્ણં વિવેશ સ પુરોત્તમમ્ ।
વેદમંગલઘોષૈશ્ચ બ્રાહ્મણૈશ્ચૈવ પૂજિતઃ

દદૃશે પિતરં વીરો માતરં ચ સુપુણ્યકામ્ ।
હર્ષેણ મહતાવિષ્ટઃ પિતુઃ પાદૌ નનામ સઃ

અશોકસુંદરી સા તુ તયોઃ પાદૌ પુનઃ પુનઃ ।
નનામ ભક્ત્યા ભાવેન ઉભયોઃ સા વરાનના

રંભા ચ સા નનામાથ પ્રીતિં ચૈવાપ્યદર્શયત્ ।
નમસ્કૃત્વા સમાભાષ્ય સ્વગુરું નૃપનંદનઃ

અનામયં ચ પપ્રચ્છ માતરં પિતરં પ્રતિ ।
એવમુક્તો મહાભાગઃ સાનંદપુલકોદ્ગમઃ

આયુરુવાચ-
અદ્યૈવ વ્યાધયો નષ્ટા દુઃખશોકાવુભૌ ગતૌ ।
ભવતો દર્શનાત્પુત્ર સુતુષ્ટ્યા હૃષ્યતે જગત્

કૃતકૃત્યોસ્મિ સંજાતસ્ત્વયિ જાતે મહૌજસિ ।
સ્વવંશોદ્ધરણં કૃત્વા અહમેવ સમુદ્ધૃતઃ

ઇંદુમત્યુવાચ-
પર્વણિ પ્રાપ્ય ઇંદોસ્તુ તેજો દૃષ્ટ્વા મહોદધિઃ ।
વૃદ્ધિં યાતિ મહાભાગ તથાહં તવ દર્શનાત્

વર્દ્ધિતાસ્મિ સુહૃષ્ટાસ્મિ આનંદેન સમાકુલા ।
દર્શનાત્તે મહાપ્રાજ્ઞ ધન્યા જાતાસ્મિ માનદ

એવં સંભાષ્ય તં પુત્રમાલિંગ્ય તનયોત્તમમ્ ।
શિરશ્ચાઘ્રાય તસ્યાપિ વત્સં ધેનુર્યથા સ્વકમ્

અભિનંદ્ય સુતં પ્રાપ્તં નહુષં દેવરૂપિણમ્ ।
આશીર્ભિશ્ચાર્ચયદ્દેવી પુણ્યા ઇંદુમતી તદા

સૂત ઉવાચ-
અથાસૌ માતરં પુણ્યાં દેવીમિંદુમતીં સુતઃ ।
કથયામાસ વૃત્તાંતં યથાહરણમાત્મનઃ

સ્વભાર્યાયાસ્તથોત્પત્તિં પ્રાપ્તિં ચૈવ મહાયશાઃ ।
હુંડેનાપિ યથા યુદ્ધં હુંડસ્યાપિ નિપાતનમ્

સમાસેન સમસ્તં તદાખ્યાતં સ્વયમેવ હિ ।
માતાપિત્રોર્યથા વૃત્તં તયોરાનંદદાયકમ્

માતાપિતરાવાકર્ણ્ય પુત્રસ્ય વિક્રમોદ્યમમ્ ।
હર્ષેણ મહતાવિષ્ટૌ સંજાતૌ પૂર્ણમાનસૌ

નહુષો ધનુરાદાય ઇંદ્રસ્ય સ્યંદનેન વૈ ।
જિગાય પૃથિવીં સર્વાં સપ્તદ્વીપાં સપત્તનામ્

પિત્રે સમર્પયામાસ વસુપૂર્ણાં વસુંધરામ્ ।
પિતરં હર્ષયન્નિત્યં દાનધર્મૈઃ સુકર્મભિઃ

પિતરં યાજયામાસ રાજસૂયાદિભિસ્તદા ।
મહાયજ્ઞૈશ્ચ દાનૈશ્ચ વ્રતૈર્નિયમસંયમૈઃ

સુદાનૈર્યશસા પુણ્યૈર્યજ્ઞૈઃ પુણ્યમહોદયૈઃ ।
સુસંપૂર્ણૌ કૃતૌ તૌ તુ પિતરૌ ચાયુસૂનુના

અથ દેવાઃ સમાગત્ય નાગાહ્વયં પુરોત્તમમ્ ।
અભ્યષિંચન્મહાત્માનં નહુષં વીરમર્દનમ્

મુનિભિશ્ચ સુસિદ્ધૈશ્ચ આયુના તેન ભૂભુજા ।
અભિષિંચ્ય સ્વરાજ્યે તં સમેતં શિવકન્યયા

ભાર્યાયુક્તઃ સ્વકાયેન આયુ રાજા મહાયશાઃ ।
દિવં જગામ ધર્માત્મા દેવૈઃ સિદ્ધૈઃ સુપૂજિતઃ

ઐંદ્રં પદં પરિત્યજ્ય બ્રહ્મલોકં ગતઃ પુનઃ ।
હરલોકં જગામાથ મુનિભિર્દેવપૂજિતઃ

સ્વકર્મભિર્મહારાજઃ પુત્રસ્યાપિ સુતેજસા ।
હરેર્લોકં ગતઃ પુણ્યૈર્નિવસત્યેષ ભૂપતિઃ

પુરુષૈઃ પુણ્યકર્માખ્યૈરીદૃશં પુણ્યમુત્તમમ્ ।
જનિતવ્યં મહાભાગ કિમન્યૈઃ શોકકારકૈઃ

યથા જાતઃ સ ધર્માત્મા નહુષઃ પિતૃતારકઃ ।
કુલસ્ય ધર્ત્તા સર્વસ્ય નહુષો જ્ઞાનપંડિતઃ

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં ચરિત્રં તસ્ય ભૂપતેઃ ।
અન્યત્કિં તે પ્રવક્ષ્યામિ વદ પુત્ર કપિંજલ

એવંવિધં પુણ્યમયં પવિત્રં ચરિત્રમેતદ્યશસા સમેતમ્ ।
આયોઃ સુતસ્યાપિ શૃણોતિ મર્ત્યો ભોગાન્સ ભુક્ત્વૈતિ પદં મુરારેઃ

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને ગુરુતીર્થમાહાત્મ્યે ચ્યવનચરિત્રે નહુષાખ્યાને સપ્તદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ