niruttaratantram · અધ્યાય p4

ચતુર્દશઃ પટલઃ
શ્રીદેવ્યુવાચ -
વેશ્યા ચ કીદૃશી દેવ ! પ્રશસ્તા કુલ-પૂજને ?
કસ્યાઃ સંસર્ગ-માત્રેણ શ્રેષ્ઠો ભવતિ સાધકઃ ॥
નાના-કુલ-ગતા વેશ્યા કથં શસ્તા કુલાર્ચને ?
શ્રીશિવ ઉવાચ -
ગુપ્ત-વેશ્યા મહા-વેશ્યા કુલ-વેશ્યા મહોદયા ।
રાજ-વેશ્યા દેવ-વેશ્યા બ્રહ્મ-વેશ્યા ચ સપ્તધા ॥
કુલજા ગુપ્ત-વેશ્યા સ્યાન્નિર્લજ્જા મદનાતુરા ।
પશુ-ભર્તાશ્રિતા લોકે ગુપ્ત-વેશ્યા પ્રકીર્તિતા ।
કુલજા કુલ-વેશ્યા ચ મહા-વેશ્યા પ્રકીર્તિતા ।
મહા-વેશ્યા કુલેશાનિ ! સ્વેચ્છ્યા ચ દિગમ્બરી ॥
કુલ-વેશ્યા કુલીના ચ વીર-પત્ની કુલેશ્વરિ !
મહોદયા સમાખ્યાતા સ્વેચ્છ્યા વિપરીતગા ॥
રાજ-વદ્ યા ચ વેશ્યા સ્યાદ્ રાજ-વેશ્યા પ્રકીર્તિતા ।
દેવં સંયોજ્ય ચક્રે ચ જપ્ત્વા તુ વિન્દુ-પાતનં ॥
ભગ-લિઙ્ગ-કપાલે ચ ચુમ્બયેચ્ચ પુનઃ પુનઃ ।
એવં-વિધા કુલોના ચેદ્ બ્રહ્મ-વેશ્યા પ્રકીર્તિતા ॥
દિવ્ય-શક્તિર્વીર-શક્તિસ્તાસાં સંજ્ઞા પ્રકીર્તિતા ।
ચતુર્વર્ણોદ્ભવાનાં ચ સંજ્ઞિતાઃ પરિભાષિતાઃ ॥
વેશ્યા-વદ્ ભ્રમતે યસ્માત્ તસ્માદ્ વેશ્યા પ્રકીર્તિતા ।
વર્ણ-સઙ્કરતો જાતા સર્વ-વેશ્યાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ॥
કુલ-માર્ગે પ્રવૃત્તા યા સા વેશ્યા મોક્ષ-દાયિની ।
ચુમ્બનાલિઙ્ગનાધાતં રતિ-વિગ્રહ-દર્શનં ॥
આમન્ત્રણં ત્રિ-સન્ધ્યં ચ ભગ-લિઙ્ગસ્ય કીર્તનં ।
વેશ્યાનાં ચ જપાઙ્ગેદં શઙ્કરેણ પુરોદિતં ॥
જપાઙ્ગેન વિના વેશ્યા ન કુર્યાત્ સ્થિર-સઙ્ગમં ।
જપાઙ્ગ પ્રત્યહં કુર્યાત્ સા શિવઃ સહ મોદિતા ॥
નિશાયાં પ્રજપેન્મન્ત્રં સ્વયમ્ભૂ-શિવ-યોગાતઃ ।
વેશ્યાનાં જપ-માત્રં તુ પુરશ્ચરણમુચ્યતે ॥
વિપરીતા જપેન્મન્ત્રં સા કાલી નાત્ર સંશયઃ ।
યોષિતાં મન્ત્ર-સિદ્ધિઃ સ્યાદ્ વિપરીત રતૌ પ્રિયે ॥
વિપરીત-રતૌ જપ્ત્વા 4 સર્વ-સમ્પત્તિમાલભેત્ ।
વિપરોત-રતૌ જપ્ત્વા નિર્વાણ-પદવીં વ્રજેત્ ॥
વિપરીત-રતૌ જપ્ત્વા કાલી-વદ્ વિહરેત્ ભુવિ ।
વિપરીત-રતા કાલી વિપરીતા ચ તારિણી ॥
વિપરીતા ચ યા વેશ્યા સા કાલી નાત્ર સંશયઃ ।
યોષિદ-વિદ્યા ન સિદ્ધચન્તિ વિપરીતરતિં વિના ॥
વિપરીત-રતા વેશ્યા ત્રિષુ લોકેષુ પૂજિતા ।
ગાઢમાલિઙ્ગનં દત્ત્વા ચુમ્બયિત્વા પુનઃ પુનઃ ॥
એવં-વિધા પુરશ્ચર્યા વેશ્યાયાશ્ચ કુલેશ્વરિ ॥
કટાક્ષૈર્દર્શયેદ્ યન્ત્રં દક્ષિણા કૌલિકીરિતા ।
એવં-વિધા ભવેદ્ વેશ્યા ન વેશ્યા કુલટા પ્રિયે !
કુલટા-સઙ્ગ‌માદેવ રૌરવં નરકં વ્રજેત્ ॥
વીર-શક્તિર્ભવેદ્ વેશ્યા સા શસ્તા સ્વ-સ્વ-સાધને ।
પુરશ્ચર્યાશ્ચ તા વેશ્યા યોજયેત્ કુલ-સાધને ॥
શિવ-લિઙ્ગ-ગતા સાધ્વી શિવ-લિઙ્ગ-ગતા સતી ।
શિવ-લિઙ્ગ-ગતા વેશ્યા કીર્તિતા સા પતિવ્રતા ॥
યોનિશ્ચ જનિકા માતા નિઙ્ગશ્વ જનકઃ પિતા ।
વિભાવ્ય પિતરૌ ભાવં ઉભયોઃ પરિ-ચિન્તનં ॥
લિઙ્ગ-રૂપો મહા કાલો યોનિ-રૂપા ચ કાલિકા ।
તયોર્યોગ-પરા ધન્યા તયોર્યોગ-પરો મહાન્ ॥
સ્વ-ભૈરવં વિના વેશ્યા શિવ-પૂજાં કરોતિ યા ।
રૌરવે નરકે ઘોરે વસેદાહૂત-સમ્પ્લવં ॥
સ્વ-ભૈરવીં વિના વીરો મનસા નૈવ સંસ્મરેત્ ।
સ્મરેચ્ચ નરકં યાતિ મહા-વ્યાધિ-પરો ભવેત્ ॥
નાના-વીરાશ્રિતા વેશ્યા પશુ-વેશ્યા કુલેશ્વરિ !
સા વેશ્યા નરકં યાતિ સત્યં સત્યં ન સંશયઃ ॥
કામાદ્વા લોભતો વાપિ ધનાદ્વા વર-ર્વાણનિ !
નાના-વીરાશ્રિતા વેશ્યા વેશ્યા ચ નરકં વ્રજેત્ ॥
ધનાદ્વા કામતો વાપિ લોભાદ્વા કુલ-સુન્દરિ !
પશુ-સઙ્ગ-ગતા વેશ્યા સા વેશ્યા નરકં વ્રજેત્ ॥
નાના-વીરાશ્રિતા વેશ્યા પશુ-સઙ્ગ-ગતા ચ યા ।
વર્જનીયા પ્રયત્નેન કુલ-સાધન-કર્મણિ ॥
યોજ્યા ચેત્ સિદ્ધિ-હાનિઃ સ્યાદ્ ભ્રષ્ટ-વેશ્યા કુલાર્ચને ।
રોગઃ શોકો ભવેત્ તસ્ય ધન-હાનિઃ ક્ષણે ક્ષણે ॥
તસ્માત્ સર્વ-પ્રયત્નેન સ્વ-શિવં ચ સમાશ્રયેત્ ।
જપ-પૂજાદિકં વેશ્યા સ્વ-શિવે પરિ-કલ્પયેત્ ॥
પુષ્પિતા કામમાપન્ના સદા રમણમિચ્છુકા ।
સર્વ-સિદ્ધિ-પ્રદા વેશ્યા કાલિકા-રૂપ-ધારિણી ॥
પિતૃ-ભૂમિઃ સમાખ્યાતા સદાશિવ-નિવાસિનો ।
શિવ એવ નરો જ્ઞેયો લિઙ્ગ-રૂપ-ધરો યતઃ ॥
શિવ-સ્થાનં શ્મશાનં સ્યાત્ શ્મશાનં કુલજં ગૃહં ।
અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં પક્ષયોરુભયોરપિ ॥
શ્મશાને નાગતે નાર્ચેત્ અવશ્યં પશુ-વદ્ભવેત્ ।
તન્મન્ત્રં પૂજિતં યેન સર્વ-મન્ત્રં પ્રપૂજિતમ્ ॥
તત્ર સઞ્જપ્ય દેવેશિ ! નિર્વાણ-પદવીં વ્રજેત્ ।
માતૃ-મુખે પિતૃ-મુખં દત્વા જપેત્ કાલીં સનાતનીં ॥
સર્વ-પાપ-વિનિર્મુક્તો નિર્વાણ-પદવીં વ્રજેત્ ।
પરસ્મિન્ ગુપ્ત-વેશ્યા વાપ્યથવા કુલીના ભવેત્ ॥
શુક્રોત્સારણ-કાલં તુ નિર્વાણં વિદ્ધિ પાર્વતિ !
તત્કાલસ્તુ મહા-કાલઃ ફલ-માર્ગ-પ્રવેશિનાં ॥।
શુક્રોત્સારણ-કાલં તુ કાયેન મનસાપિ વા ।
અઙ્ગ-ભઙ્ગ-ક્રમેણૈવ કુલીનાય પ્રકાશયેત્ ॥
શુક્રોત્સારણ-કાલસ્ય જ્ઞાપનાત્ કાલિકા સ્વયં ।
જપાઙ્ગે કાલિકા દેવી મહા-કાલં વિમોહયેત્ ॥
કુલીના બ્રહ્મ-વેશ્યા ચેન્નાલ્પસ્ય તપસઃ ફલં ।
બહુના જન્મનામન્તે બ્રહ્મ-વેશ્યા પ્રજાયતે ॥
ત્વત્સમા પ્રકૃતિઃ કાચિદ્ યદસ્તિ ભૂમિ-મણ્ડલે ।
ન તથા ત્વત્સમો શક્તિસ્ત્રિષુ લોકેષુ ગીયતે ॥
સા ચૈવ દક્ષિણા કાલી મદનાતુર-વિહ્વલા ।
વેદેભ્યો જાયતે કર્મ કર્મણા બન્ધનં ભવેત્ ।
વૈદિકં કર્મ સન્ત્યજ્ય સુરતેષુ સદા જપેત્ ।
આગમોક્ત-પતિઃ શમ્ભુરાગમોક્તઃ વિવાહિતઃ ।
સ્વ-પતિઃ કુલજાયાશ્ચ ન પતિશ્ચ વિવાહિતઃ ॥
વિવાહિત-પતિ-ત્યાગે દૂષણં ન કુલાર્ચને ॥
વિવાહિતં પતિં નૈવ ત્યજેદ્ વેદોક્ત-કર્મણિ ।
આગમોક્ત-પતિસ્ત્રાતા આગમોક્ત-પતિઃ શિવઃ ॥
સિદ્ધ-વિદ્યા ન સિદ્ધયન્તિ આગમોક્ત-તિ વિના ।
આગમોક્ત-પતિર્દેવિ ! યોષિતાં મોક્ષ-દાયકઃ ॥
કાલીં નૈવ યજેદ્ યોષિદાગમોક્ત-પતિ વિના ।
કુલજા ગુરવે દેવિ ! પતિત્વે વરણં ચરેત્ ॥
તદા સા ગુપ્ત-વેશ્યા સ્યાત્ કુલજા ચ પતિ વિના ।
ગુપ્ત-વેશ્યા ભવેત્ સૈવ કુલ-માર્ગ-પ્રતિતા ॥
કુલ-માર્ગ-પ્રસક્તાયા સા મુક્તા નાત્ર સંશયઃ ।
કુલજા ગુસ્વે દેવિ ! યદિ ન સ્યાત્ પતીચ્છુકા ॥
તસ્યાઃ શિવો મહા-કાલઃ સત્યં સત્યં ન સંશયઃ ।
ષોડશાબ્દા સદા સા સ્યાત્ કાલી વિક્રમ-તત્પરા ॥
તારા પઞ્ચ-દશાબ્દા ચેત્ ચતુર્દશાબ્દા ચ સુન્દરી ।
ત્રયોદશો ચોન્મુખી સા દ્વાદશાબ્દા ચ ભૈરવી ॥
એકાદશ-ગુણોપેતા બ્રહ્મ-વેશ્યા કુલેશ્વરિ !
મહા-સાધ્વી સમાખ્યાતા ત્રિષુ લોકેષુ દુર્લભા ॥
સ્વર્ગે મત્યેં ચ પાતાલે યા યાસ્તિષ્ઠન્તિ ચાઙ્ગનાઃ ।
સર્વાસામપિ ભર્તા ચ દિવ્યો વીરશ્ચ સાધકઃ ॥
યોગી દિવ્યો યદા વીરઃ સર્વ-નારી-પતિર્ભવેત્ ।
દિવ્યોઽપિ વીર-ભાવેન સર્વ-જાત્યુદ્ભવાં યજેત્ ॥
ગુપ્ત-વેશ્યા મહા-વેશ્યા અયોધ્યા મથુરા પ્રિયે !
માયા ચ કુલ-વેશ્યા સ્યાત્ મહોત્રયા ચ કાલિકા ॥
રાજ-વેશ્યા દેવ-વેશ્યા દ્વારકા પરિ-કીર્તિતા ।
કાઞ્ચી ચ રાજ-વેશ્યા સ્યાદ્ દેવ-વેશ્યા અવન્તિકા ॥
દ્વારાવતી બ્રહ્મ-વેશ્યા સપ્તૈતા મોક્ષ-દાયિકા ।
કુલીના ભગવતી સાક્ષાત્ કાલી તારા સરસ્વતી ॥
કુલીના ભૈરવી રાધા કુલીના છિન્નમસ્તકા ।
કુલીના સુન્દરી દેવિ ! કુલીના મહિષ-દિની ॥
કુલીના ભુવના બાલા કુલીના બગલામુખી ।
ધૂમાવતી કુલીના ચ માતઙ્ગી કુલીના પ્રિયે ॥
કુલીના ચાન્નપૂર્ણા ચ ત્રિપુટા ત્વરિતા તથા ।
પતિવ્રતા કુલીના ચ સતી સાધ્વી મહોદયા ॥
કુલીના મન્ત્ર-તન્ત્રાણાં સિદ્ધિદા નાત્ર સંશયઃ ।
કુલજા દેવ-કન્યા ચ કુલીના યોગિની-ગણાઃ ॥
રમ્ભોર્વશી રતી-રામા તિલોત્તમા કુલ-સુન્દરી ।
એતાઃ સર્વાઃ પૃથગ્ વિહરન્તિ કુલાત્મજાઃ ॥
કુલજાઃ કુલ-વેશ્યા યાઃ કુલ-ધર્મ-પરાયણાઃ ।
પશુ-ભર્ત્રાશ્રિતા લોકા કામ-કૌતુક-લાલસાઃ ॥
કુલ-વર્ત્મ-ક્રમેણૈવ સદૈવ રમણોત્સુકા ।
વિદગ્ધા વીર-ભાવેન વોર-ગોપન-તત્પરા ॥
વિહિતાન્યાં હીન-જાતાં પૂજયેદથવા યતઃ ।
બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થોઽપિ વિહિતાન્યાં ન ચાર્ચયેત્ ॥
અર્ચયેત્ સિદ્ધિ-હાનિઃ સ્યાદ્ દુઃખં તસ્ય પદે પદે ।

હીનજાં વિહિતાં વેશ્યાં મનસા ચ પ્રપૂજયેત્ ॥
તદ્-યોગં ચિન્તયેદ્ ધીમાન્ શતમષ્ટોત્તરં જપેત્ ।
જપ્ત્વા પ્રણમ્ય દેવેશિ ! ભક્ષ્ય-દ્રવ્યં નિવેદયેત્ ॥
કામાદ્વા મોહતો વાપિ હીનજાં યદિ ચેચ્છતિ ।
રૌરવં નરકં યાતિ હીનજા-સઙ્ગમેન ચ ॥
હીનજા-સઙ્ગમં દેવિ ! મનસા ન સ્મરેત્ કલૌ ।
કુલ-કર્મ-પ્રવૃત્તા યા સા મુક્તા નાત્ર સંશયઃ ॥
કુલજા કુલ-વેશ્યા ચ વીજમેકં સમાશ્રયેત્ ।
સન્ત્યજ્ય પશુ-ભર્તારં કુલ-માર્ગે પ્રવેશયેત્ ॥
કુલ-માર્ગ સમાશ્રિત્ય વીરમેકં સમાશ્રયેત્ ।
કુલ-માર્ગ-પ્રવૃત્તા ચેત્ પતિ-હીના ભવેદ્ યદિ ॥
કુલજા વા કુલીના વા પર-જન્મનિ જાયતે ।
કુલ-ધર્મ-રતા શસ્તા કુલ-ધર્મોત્સુકા તથા ॥
પૂજાર્હા સા મહેશાનિ ! પતિ-હીના પ્રપૂજયેત્ ।
લોકાચાર-ક્રમેણૈવ પૂજાર્હા લંઘિતા યદિ ॥
તાં વિહાય કુલેશાનિ ! કુલજાં ચ પ્રપૂજયેત્ ।
ગઙ્ગા-સ્મરણ-માત્રેણ તથા પાપ-ક્ષયો ભવેત્ ॥
કુલજા ચ કુલીનાય મન્ત્ર-તન્ત્ર-ફલ-પ્રદા ।
મહા-વેશ્યા ભવેત્ સૈવ સર્વ-વેશ્યા ફલ-પ્રદા ॥
યાસાં ચ સર્વ-વિદ્યાનાં પ્રશસ્તા યા કુલાર્ચને ।
સૈવ શક્તિવિશેષેણ સર્વ-વેશ્યાઃ પ્રકીતિતાઃ ॥
કુલીના-દર્શનેનૈવ સર્વ-પાપ-ક્ષયો ભવેત્ ।
કુલજાનાં પુરશ્રર્યા કુલીના-વત્ કુલેશ્વરિ ॥
સર્વ-વેશ્યા હોનજા ચ સર્વ-સિદ્ધિ-પ્રદાયિનો ।
અનેક જન્મનામાન્તે કુલ-ધર્મઃ પ્રવર્તતે ॥
ફુલ-ધર્મ વિના દેવિ ! ન ચ મોક્ષઃ પ્રજાયતે ।
કુલ-પૂજાં વિના દેવિ ! સુન્દરી નૈવ સિદ્ધયતિ ॥
કુલ-પૂજાં વિના દેવિ ! પઞ્ચમી નહિ સિદ્ધયતિ ।
કુલ-પૂજાં વિના નૈવ ભૈરવી ન ચ સિદ્ધચતિ ॥
કુલ-પૂજાં વિના દેવિ ! છિન્નમસ્તા ન સિદ્ધયતિ ।
કુલ-પૂજાં વિના દેવિ ! કાલી-કુલં ન સિદ્ધયતિ ॥
કુલ-પૂજાં વિના દેવિ ! તત્ત્વ-જ્ઞાનં ન જાયતે ।
તત્વ-જ્ઞાનં વિના દેવિ ! નિર્વાણં નૈવ જાયતે ॥
નિર્વાણં શ્રેયસં પ્રાપ્ય મમ યોગં પ્રજાયતે ।
નિર્વાણં શ્રેયસં ચાપિ મૂલં ચ કુલ-મન્દિરં ॥
પઞ્ચમૈઃ પૂજયેત્ કાલોં કુલીનં ચ કુલ-મન્દિરે ।
બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્વ ઈશ્વરશ્ચ સદાશિવઃ ॥
ઇન્દ્રાદિ દશ-દિક્પાલા આદિત્યાદિ-નવ-ગ્રહાઃ।
અસિતાઙ્ગાદયો યે યે ભૈરવાશ્ર્વ સુરાદયઃ ॥
કુલ-પૂજા-કૃતાઃ સર્વે કૃતાર્થાઃ કુલીના-ગૃહે
શક્તિ વિના મહેશાનિ ! શક્તિ-મન્ત્રો ન સિદ્ધયતિ ।
સર્વેષાં શક્તિ-મન્ત્રાણાં શક્તિઃ સિદ્ધિ-પ્રદાયિની ।
નટી કાપાલિકા વેશ્યા રજકી નાપિતાઙ્ગ‌ના ।
યોગિની શ્વપચી શૌણ્ડી ભૂમીન્દ્ર-તનયા તથા ।
ગોપિની માલિકા રમ્યા આસાં કાર્ય-વિભેદતઃ ॥।
ચતુર્વર્ણોદ્ભવા રમ્યા કાપાલો સા પ્રકીર્તિતા ।
પૂજા-દ્રવ્યં સમાલોક્ય નૃત્ય-ગીત-પરાયણા ॥
ચતુર્વર્ણોદ્ભવા રમ્યા સા નટી પરિ-કીર્તિતા ।
પૂજા-દ્રવ્યં સમાલોક્ય વેશ્યા રમણમિચ્છતા ॥
ચતુર્વર્ણોદ્ભવા રમ્યા સા વેશ્યા પરિ-કીર્તિતા ।
પૂજા-દ્રવ્યં સમાલોક્ય રજોઽવસ્થાં પ્રકાશયેત્ ॥
સર્વ-વર્ણોદ્ભવા રમ્યા રજકી સા પ્રકીર્તિતા ।
પૂજા-દ્રર્વ્ય સમાલોક્ય કુલજા વીરમાશ્રયેત્ ॥
સન્ત્યજ્ય પશુ-ભર્તારં કર્મ-ચાણ્ડાલિની સ્મૃતા ।
શિવ-શક્તિ-સમાયોગા યોગિની સા વ્યવસ્થિતા ॥
વિપરીત-રતા પત્યૌ પાત્રં યા પરિ-પૃચ્છતિ ।
સર્વ-વર્ણોદ્ભવા રમ્યા સા શૌણ્ડી પરિ-કીર્તિતા ।
સર્વદા યન્ત્ર-સંસ્કારો યસ્યાશ્ચ પરિ-જાયતે ।
સૈવ ભૂમીન્દ્રજા રમ્યા સર્વ-વર્ણોદ્ભવા પ્રિયે ॥
અથાન્યં ગોપયેદ્ યસ્તુ સર્વદા પશુ-સઙ્કટે ।
સર્વ-વર્ણોદ્ભવા રમ્યા ગોપિની સા પ્રકીર્તિતા ॥
પૂજા-દ્રવ્યં સમાલોક્ય યા મનૌ પરિકીર્તિતા ।
સર્વ-વર્ણોદ્ભવા રમ્યા માલિની સા પ્રકીર્તિતા ॥
શક્ત્યભાવે મહેશાનિ ! યાસાં ચ કાઞ્ચિદાહરેત્ ।
સંશોધ્ય પઞ્ચમં તત્ત્વં તર્પયેત્ કુલ-સુન્દરિ ॥
અંગુષ્ઠાનામિકા-યોગાદ્ વામ-હસ્તસ્ય પાર્વતિ!
તર્પયેત્ કાલિકાં વીરઃ સાયુધાં પરિ-વાહનાં ॥
અંગુષ્ઠો ભૈરવો દેવઃ અનામા શક્તિરુચ્યતે ।
શિવ-શક્તિ-સમાયોગાત્ તર્પયેદ્ દેવિ ! દક્ષિણાં ॥
તર્પણં ત્રિવિધં દેવિ ! શ્રેષ્ઠં મધ્યં કનીયસં ।
શ્રેષ્ઠં ચ દિવ્ય-ભાવસ્ય વીર-ભાવસ્ય મધ્યમં ॥
કનીયાંસં પશૂનાં ચ હૃદિ યન્ત્રે જલે ક્રમાત્ ॥
॥ ઇતિ શ્રીનિરુત્તર-તન્ત્રે શિવ-પાર્વતી-સમ્વાદે ચતુર્દશઃ પટલઃ ॥