niruttaratantram · અધ્યાય p14

ષષ્ઠઃ પટલ:
શ્રોદેવ્યુવાચ -
રજની-પૂજનાદેવ દ્રુતં સિદ્ધિં કથં ભવેત્ ?
તત્ત્વં કથય મે સર્વં યદ્યહં તવ વલ્લભા ॥
શ્રીશિવ ઉવાચ-
શૃણુ દેવિ ! પ્રવક્ષ્યામિ લોક-સંશય-ભેદકમ્ ।
યસ્ય વિજ્ઞાન-માત્રેણ જીવન્મુક્તિઃ પ્રજાયતે ॥
અજ્ઞાન-તિમિરાચ્છન્ના આવયોઃ સ્મૃતિ-વર્જિતાઃ ।
ઉન્મજ્જન્તિ નિમજ્જન્તિ સંસાર-જલધૌ જનાઃ ॥
સર્વા નાર્યસ્ત્વમેવાસિ સર્વેઽહં પુરુષાઃ પ્રિયે !
એતદ્-વિજ્ઞાન-માત્રેણ જાયતે સિદ્ધિ-ભાજનાઃ ॥
શ્રીદેવ્યુવાચ -
સર્વજ્ઞ ! જગતાં નાથ ! સર્વ-લોક-હિતે રત !
કેનૈતત્ દ્રુત-સિદ્ધિઃ સ્યાત્ તન્મે બ્રૂહિ કુલેશ્વર ॥
શ્રીશિવ ઉવાચ -
ચપલાસિ વરારોહે ! હેમ-ગૌરાઙ્ગિ પાર્વતિ !
સંસાર-ભેદકં જ્ઞાનં કથં તે કથયામ્યહમ્ ॥
શ્રીદેવ્યુવાચ -
ચપલાહં સાવહિતા મહાદેવ ! ભવામ્યહમ્ ।
સંસાર-ભેદકં તત્ત્વં કથયસ્વ કૃપાં કુરુ ॥
સંસાર-ભેદકં જ્ઞાનં ન પ્રકાશ્યં કદાચન ।
પ્રકાશ્યતે યદા યસ્મિન્ સ હિ મત્સદૃશો ભવેત્ ॥
ભીત્યા વાકર્ષિતા પ્રીત્યા ધનાદ્વા હીનજા તથા ।
ચાર્વઙ્ગી સસ્મિતા પ્રીતા યૌવનાહિત-વિગ્રહા ॥
વીક્ષ્યમાણા તનુ-ક્ષીણે પ્રોક્ષણસ્ય ચ તત્પરા ।
આનીય વીરભાવેન સુપ્રીતા ચાર્ઘ્ય-દાનતઃ ॥
વિસ્તીર્ણમાસનં દત્ત્વા ભવત્યા ધ્યાનતત્પરઃ ।
સ્વયં મત્સદૃશો ભૂત્વા નિઃસ્પૃહો વિગત સ્પૃહઃ ॥
બિન્દુ-માત્રેણ મદન-સદ્મનિ નિધાય ચક્રમ્ ।
વશ-કારી ગિરીન્દ્ર-જાતા આજ્ઞા કરસ્ય રજનીમથવા ॥
નિશીથે તુ બલિં દત્વા નિરુક્ત-વિધિના તતઃ ।
આવયોઃ પ્રીતિ-જનકં ધ્યાત્વા તત્પર-કર્મણા ॥
ન કાર્યઃ કર્મ-સન્દેહો ઘૃણા-લજ્જા-વિવર્જિતઃ ।
ભવત્યા ભાવમાપન્નઃ પ્રકૃતિ-સસ્મિત-પ્રદઃ ॥
ઉત્તરાદેવ ફલં તસ્મિન્ પુંસિ તદ્ભાવમાગતે ।
મનોજા સા તુ વિજ્ઞાને ક્રમેણ પરિતોષિતા ॥
કિં દાતાસિ વરં ત્વં મે મધુ-તામ્બૂલ-તર્પિતે ।
સ્થિર-ધીર્નિરીક્ષ્યમાણે તવ ચક્રં રતિ-વિગ્રહં વીરઃ ॥
અયુતમથવા સહસ્રં શતમષ્ટાધિકં જપેન્મનુમ્ ।
સ તુ કાર્તિકેય-વિક્રમો મત્તસ્ય મમ ભાવં પ્રયાતિ ॥
વિપ્રાસ્તે મમ પર્વણિ નિત્યં યોગીન્દ્રો ભાવના-નિપુણઃ ।
કુરુતે ગુરૂપવિષ્ટં ભુવિ ભરવ-ભાવમર્હતિ ॥
કથયામિ વરારોહે ! શૃણુ તત્ત્વં પરાત્પરમ્ ।
કથિતં નૈવ કસ્મૈચિત્ યદિ સંસારમિચ્છતિ ।
સ્ત્રી-પુંસોઃ સઙ્ગમે સૌખ્યં જાયતે તત્પરં પદમ્ ।
તદાવયોશ્ચ વિન્યસ્તં યાભ્યાં તાભ્યાં કૃતં નહિ ॥
ભાજનઃ સર્વ-વિદ્યાનાં બ્રાહ્મણઃ કામિની-ગણે ।
વીરાણાં જાયતે શ્રેષ્ઠો ભુવિ ભુવિ ઇવાસ્પદં ॥
આવયોર્મનસા પ્રીતિં યઃ કુર્યાદ્ વિજિતેન્દ્રિયઃ ।
યોઽસૌ કાલીં ભજેદ્ ભક્ત્યા સ એવ હિ ન ચાન્યથા ॥
યઃ કરોતિ સપર્યાં તે દેવિ ! સદ્ગુરુ-માર્ગતઃ ।
સન્દેહો નૈવ કર્તવ્યો યદિ સંસિદ્ધિમિચ્છતિ ॥
મનોરૂપા હિ સંસિદ્ધિર્જાયતે નાત્ર સંશયઃ ।
કુલાગારે લભેત્ સિદ્ધિ દેવાનામપિ દુર્લભામ્ ॥
વર્તમાને પૂજને તુ યદિ સન્દેહ-ભાજનઃ ।
લભતે નૈવ સંસિદ્ધિર્જન્મ-કોટિ-સહસ્રકઃ ॥
ઇતિ કથિતં પરં યત્ સહસા સિદ્ધિ-વિધાયકં મહેશિ !
જગદતિ-દૂરં વિશેષતસ્તે મૃગશાવાક્ષિ ! વિધેહિ દક્ષિણામ્ ॥
શ્રીદેવ્યુવાચ -
પ્રેયસી તવ દેવેશ ! ગિરીન્દ્રસ્ય ચ નન્દિની ।
દક્ષિણા કીદૃશી નાથ! વદ તાં ચ વદામ્યહં ॥
એવમાકર્ણ્ય દેવેશઃ સસ્મિતો લોલ-લોચનઃ ।
સ્વં પશ્યન્ ગિરિજાં વીક્ષ્ય શ્રૃણુ દેવિ ! વરાનને ॥
અરુણમરુણ-તલ્પં તુ પ્રાન્ત-દેશે નિધાય।
પૃથુલ-કુચ-યુગલં કોડે પ્રૌઢમાલિઙ્ગનં યત્ ॥
સ્વ-રસ-વદનેભ્યઃ કર્મણા યેન વક્ષઃ।
સુતન્વાલિઙ્ગિતા દક્ષિણા-ભેદ-સિદ્ધૌ ॥
॥। ઇતિ નિરુત્તર-તન્ત્રે શિવ-પાર્વતી-સમ્વાદે ષષ્ઠઃ પટલઃ ॥