niruttaratantram · અધ્યાય p11

પઞ્ચદશઃ પટલઃ
શ્રીદેવ્યુવાચ -
દેવ-દેવ મહા-દેવ કુલ-માર્ગ-પ્રકાશક !
પઞ્ચમં કીદૃશં દ્રવ્યં તેષાં શુદ્ધિસ્તુ કીદૃશી ॥
તત્પ્રકાશય સમ્યઙ્ મે મયિ નાથ ! કૃપાં કુરુ ।
શ્રીશિવ ઉવાચ -
મદ્યં માંસં તથા મીનં મુદ્રા મૈથુન-પઞ્ચમં ।
એષાં શુદ્ધિ પ્રવક્ષ્યામિ મન્ત્ર-કોષ-ક્રમેણ ચ ॥
નિશીથે મુક્ત-કેશશ્ચ સુકુલં વામ-ભાગતઃ ।
સંસ્થાપ્ય ન્યાસ-જાલં ચ તદ્-ગાત્રે વિન્યસેત્ ક્રમાત્ ॥
સ્વ-ગાત્રે ચ તતો ન્યસ્ય ન્યાસ-જાલ-ક્રમેણ ચ ।
ભૂત-શુદ્ધિવિધેયા ચ વર્ણ-ન્યાસં તતશ્ચરેત્ ॥
અઙ્ગ-ન્યાસ-કર-ન્યાસૌ લિપિ-ન્યાસં તુ તત્પરમ્।
તતોઽન્તર્માતૃકાં કૃત્વા માતૃકા-ન્યાસમાચરેત્ ॥
પ્રાણાયામં તતઃ કૃત્વા ઋષિ-ન્યાસં તતઃ પરં ।
પીઠ-ન્યાસં વ્યાપકં ચ કાલી-કુલસ્ય પૂજને ॥
ક્રમ-ભઙ્ગો ભવેન્નૈવ ભવેચ્ચ વિફલં ધ્રુવમ્।
જપ-પૂજાદિકં કર્મ સર્વં નિષ્ફલતામિયાત્॥
તસ્માત્ સર્વ-પ્રયત્નેન ક્રમ-ભઙ્ગ ન કારયેત્ ।
જીવ-ન્યાસં વ્યાપકા દૌ વિદ્યા-રાજ્ઞીં પ્રપૂજયેત્ ॥
બોઢા-ન્યાસં નીલ-કણ્ઠં કામં ચ પરિ-કીર્તિતં ।
તતો ધ્યાત્વા મહા-કાલીં માનસૈઃ પરિ-પૂજયેત્ ॥
તતશ્ચ પઞ્ચમં શુદ્ધં વિશેષાર્ધ્ય તતઃપરમ્।
તતઃ કુલં ચ સમ્પૂજ્ય પઞ્ચાનાં શુદ્ધિમાચરેત્ ॥
સ્વ-વામે વિન્દુ-ષટ્-કોણં વૃત્તં ચ ચતુરસ્રકં ।
ચતુર્દારં ચ સંલિખ્ય સામાન્યાર્થ્યોદકેન ચ ॥
અભ્યુક્ષણં તતઃ સ્થાનં તત્ન દેવીં વિચિન્તયેત્ ।
નમ ઇતિ ક્ષાલિતાધાર-યન્ત્રં સંસ્થાપ્યઃ પૂજયેત્ ॥
વહ્ન દેશ-કલાં તત્ત્ર પૂજયેંદ્ વિધિ-પૂર્વકમ્ ।
આદ્યષ્ટ-દેવ્યઃ સમ્પૂજ્યાઃ તથા ધૂમ્રાર્ચિકા કલા ॥
પૂર્વં ત્રિ-પદિકામિષ્ટ્‌વા ગન્ધ-પુષ્પેણ પૂજયેત્ ।
અષ્ટદિક્ષુ ચ સૂર્યસ્ય દ્વાદશીં કલાં ॥
તતશ્ચ રક્ત-વસ્ત્રેણ વેષ્ટયેદ્ ઘટમુત્તમં ।
ઘટં સમ્પૂરયેદ્ દેવિ ! હેતુના મૂલમુચ્ચરન્ ॥।
ૐ અમૃતાદિક-સોમસ્ય કલાસ્તત્રૈવં પૂજયેત્ ।
તત્રાપિ પઞ્ચ-મુદ્રાભિઃ પ્રણમ્ય તુ કુલેશ્વરિ ॥
નિતમ્બ-સવશાકારૈર્નમો કરતલદ્વયમ્।
હ્રીં નમઃ ઇતિ નમસ્કુર્યાત્ ચતુરસ્ત્રા તુ સા સ્મૃતા ॥
પુટાકાર કરં બધ્વા મુષ્ટિ-બદ્ધં ચ ભૂ-તલે ।
વિધાય ચ નમસ્કુર્યાત્ હ્રીં નમઃ સમ્વૃતાઃ સ્મૃતાઃ ॥
કૃત્વા પુટાઞ્જલ ભૂમૌ ક્લીં નમઃ પ્રણમેત્ પ્રિત્રે !
કથિતા સમ્પુટા મુદ્રા શૃણુ દેવિ ! પુટાઞ્જલ ॥
વૃદ્ધા-કનિષ્ઠયોર્મૂલે નિઃક્ષિપ્ય ચ પુટાઞ્જલિમ્ ।
કૃત્વા ચ હૂં નમો ભૂમૌ પ્રણમેત્ સા પુટાઞ્જલિઃ ॥
સઃ નમો યોનિ-મુદ્રાયાઃ પઞ્ચ-મુદ્રાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
તતઃ કુમ્ભ-સમીપે તુ ચન્દનેન ચ સંલિખેત્ ॥
ત્રિકોણ-વૃત્ત-ભૂ-બિમ્બં તત્ર સર્વ-પથિકાય ચ ।
પૂજયિત્વા બલિં તત્ર નિધાય પરમેશ્વરિ ॥
માયા-ત્રિ-સર્વ-પથિકાભ્યો નમઃ પ્રિયે !
બલિમુત્સૃજ્ય દેવેશિ ! તત્ત્વ-મુદ્રા-ક્રમેણ ચ ॥
વામ-હસ્તેન તત્ત્વસ્ય મુદ્રાં બધ્વા મહેશ્વરિ !
ત્રિ-પરિભ્રામ્ય મૂલેન દ્રવ્યોપરિ કુલેશ્વરિ ॥
દેવતા-પશ્ચિમે ભાગે સ્થાપયેત્ તત્ કુલેશ્વરિ !
એવં સુધૂપિતં કૃત્વા પઞ્ચીકરણમાચરેત્ ॥
દ્રવ્યં દર્ભેશ્ચાસ્ત્ર-મન્ત્રૈઃ સન્તાડ્ય પરમેશ્વરિ !
હમિતિ વામ-હસ્તેન મુષ્ટિ કૃત્વા કુલેશ્વરિ ॥
અધોમુખ્યા ચ તર્જન્યા વેષ્ટયેત્ ત્રિઃ કુલેશ્વરિ !
મૂલેન વીક્ષણં દેવિ ! અસ્ત્રેણાભ્યુક્ષણં ચરેત્ ॥
ત્રિ-સુગન્ધશ્ચ મૂલેન ગૃહ્ણીયાત્ પરમેશ્વરિ !
પઞ્ચીકરણમિત્યુક્તં ક્રમશો વિદ્ધિ પાર્વતિ ॥
કુમ્ભે પુષ્પં તતો દત્ત્વા પ્રણવેન કુલેશ્વરિ !
ત્રિકોણં તત્ર સંલિખ્ય તન્મધ્યે ચ હસૌઃ પ્રિયે ॥
હ્સૌઃ હ્સૌઃ નમોઽન્તેન ત્રિશ્ચ તત્ર પ્રપૂજયેત્ ।
પ્રણવં પૂર્વમુચ્ચાર્ય વરુણં તદનન્તરં ॥
બામદેવં તતો ડેન્તં વૌષટ્ મન્ત્રેણ પૂજયેત્ ।
સમ્પૂજ્ય વામ-દેવં ચ પશુતિ તતો યજેત્ ॥
પ્રણવં કૂર્ચ-વીજં ચ ઙેન્તં પશુ-પતિં તતઃ ।
કૂર્ચ-યુગ્મમસ્ત્ર-વીજ-મન્ત્રે પશુર્પાત યજેત્ ॥
માયા-વીજં સમુચ્ચાર્ય કાલી-વીજં તતઃ પરં ।
તતઃ પરં પદં દેવિ ! સ્વામિનિ ચ તતઃ પરં ॥
પરા-કોષ-ગતા દેવી શૂન્ય-વાહિની તતઃ પરં ।
ચન્દ્ર-સૂર્યાગ્નિ-ભક્ષિણી પશ્ચાત્ પાત્રં ચ તદનન્તરં ॥
વિષ-યુગ્મં વહ્નિ-જાયા દશધા સંજપેત્ પ્રિયે !
વાગ્ભવં ભુવના લક્ષ્મીઃ આનન્દેશ્વર-ઙેન્તકં ॥
વિદ્મહે ચ તતો દેવિ ! ધીમહીતિ તદનન્તરં ।
ઇતિ ગાયત્રીં ત્રિર્જપ્ત્વા ઋક્-ત્રયં ચ જપેદિતિ ॥
ૐ રાં રીં રૂં સમુદ્ધૃત્ય રૈં રૌં ક્રૌં ક્રૌં ક્રસ્તતઃ પરં ।
તતઃ સ્વધા કૃષ્ણ-શાપં મોચય-દ્વય તતઃ પરં ॥
અમૃતં સ્ત્રાવય-દ્વન્દ્વં વહ્નિ-જાયા કુલેશ્વરિ !
ઇતિ દ્વાદશધા જપ્ત્વા મન્ત્રાણ્યેતાનિ ત્રિર્જપેત્ ॥
ૐ એક એવ પરં-બ્રહ્મ સ્થૂલ-સૂક્ષ્મ-મયં ધ્રુવં ।
કચોદ્ભવાં બ્રહ્મ-હત્યાં તેન તે નાશયામ્યહં ॥
ૐ સૂર્ય-મણ્ડલ-સમ્ભૂતે વરુણાલય-સમ્ભવે ।
અમા-વીજ-મયે દેવિ ! શુક્ર-શાપાદ્ વિમુચ્યતે ॥
ૐ દેવાનાં પ્રણવો વીજં બ્રહ્માનન્દ-વયં યદિ ।
તેન સત્યેન મે દેવિ ! બ્રહ્મ-હત્યાં વ્યપોહતુ ।
ઇતિ મન્ત્ર-ત્રયેણૈવ ત્રિધા સમભિમન્ત્રય ચ ।
હ્રીં શ્રીં શ્રૂં શ્રીંકારેતિ શોભિનિ ચ તતઃ પરં ॥
તતો વિકારાનસ્યેતિ દ્રવ્યસ્ય હરદ્વય વહ્નિ વલ્લભા ।
ઇતિ ત્રયં જપ્ત્વા દ્રીં શ્રીં ઐં ચ તતઃ પરં ॥
ઇતિ પ્રકાશિનોં ત્રિશ્ચ જપ્ત્વા તિરસ્કરણીં જપેત્ ।
હ્રીં ક્લીં ઐં શ્રૌં સમુદ્ધૃત્ય તિરસ્કરણી તતઃ પરં ॥
સકલ-જન-વાગ્વાદિનિ તતઃ સકલ-પશુ-વૃતે ।
જન-મનશ્ચક્ષુસ્તતો દેવિ ! શ્રોત્ર-જિહ્વા તતઃ પરં ॥
પ્રાણોક્તિ-તિરસ્કરણં કુરુ-યુગ્મં તતઃ પરં ।
નીલં હયં સમધિરુહ્ય પુરઃ પ્રયાન્તી ॥
નીલાંશુકાભરણ-માલ્ય-વિલેપનાઢ્યા।
નિદ્રા-પટેન ભુવનાનિ તિરોદધાના ॥
ખડ્ગેન ભુજૈર્ભગવતી પરિપાતુ ભક્તાન્ ।
ઇતિ ધ્યાત્વા કુલેશાનિ ! ઇમં મન્ત્રં ત્રિધા જપેત્ ॥
ઠઃ ઠઃ બહ્નિ-વધૂર્વેવિ ! દ્રવ્યોપરિ ત્રિધા જપેત્ ।
પવમાનઃ પરાનન્દઃ પરિમાણઃ પરો રસઃ ॥
પવમાનં પરં જ્ઞાનં તેન ત્વાં પાવયામ્યહં ॥
પાવમાનં ચ ત્રિર્જપ્ત્વા વાયુ-વીજેન શોધયેત્ ॥
રમિતિ વહ્નિ-વીજેન સન્દહ્ય પ્રણમેદિતિ ।
કાલી તારા મહાવિદ્યા ષોડશી ભુવનેશ્વરી ॥
ભૈરવી છિન્નમસ્તા ચ વિદ્યા ધૂમાવતી તથા।
વગલા સિદ્ધ-વિદ્યા ચ માતઙ્ગી કમલાત્મિકા ॥
એતા દશ મહા-વિદ્યાઃ સિદ્ધ-વિદ્યાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
કાલી તારા તથા છિન્ના માતઙ્ગી ભુવનેશ્વરી ॥
અન્નપૂર્ણા તથા નિત્યા દુર્ગા મહિષ-મર્દિની ।
ત્વરિતા ત્રિપુરા પુટા ભૈરવી વગલા તથા।
ધૂમાવતી તથા જ્ઞેયા કમલા ચ સરસ્વતી॥
જય-દુર્ગા તથા ભદ્રે ! તથા ત્રિપુર-સુન્દરી ॥
અષ્ટાદશ મહા-વિદ્યા તન્ત્રાદૌ કથિતાઃ પ્રિયે !
નાત્ર કાલ-વિશુદ્ધિઃ સ્યાત્ સમયા સમયાદિકં ॥
ન વાર-તિથિ-નક્ષત્રં ન યોગ કરણં તથા ।
સિદ્ધ-વિદ્યા મહા-વિદ્યા યુગ-સેવા પ્રકીર્તિતાઃ ॥
॥ ઇતિ શ્રીનિરુત્તર-તન્ત્રે શિવ-પાર્વતી-સંવાદે પઞ્ચદશઃ પટલઃ ॥